10 Vạn Câu Hỏi Vì Sao - Hóa Học

Chúng ta không ai lạ lùng gì với keo dán. Thông thường keo dán là dung dịch các chất cao phân tử. Loài người đã biết dùng các chất keo có nguồn gốc động thực vật từ rất sớm. Ví dụ người ta đã sớm biết dùng keo da cá, keo xương, dung dịch hồ tinh bột làm keo dán. Với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, đã xuất hiện nhiều loại keo dán tổng hợp. Đã có nhiều loại keo dán lấy cao su làm thành phần chính và có nhiều ứng dụng khác nhau. Cần chú ý là có rất nhiều loại keo dán khác nhau và cách ứng dụng cũng khác nhau. Ví dụ dùng mùn cưa cho vào keo dán tổng hợp rồi đem ép sẽ được "ván ép". Dùng cách tương tự ta cũng có thể biến sợi thuỷ tinh thành thuỷ tinh thép. Trong các ngành công nghiệp như sản xuất ô tô, máy bay, thường phải dùng đến keo dán để chế tạo các linh kiện cần thiết. Trong các vệ tinh nhân tạo người ta phải dùng keo dán để dán các tấm pin Mặt Trời. Nhiều loại tên lửa cần phải dùng keo dán để ghép nối các bộ phận với nhau.

Các loại keo dán khác nhau sẽ có tính chất khác nhau và phạm vi sử dụng cũng khác nhau. Ví dụ loại keo dán thường dùng trong gia đình là keo trắng. Keo trắng chủ yếu được dùng để dán gỗ, dán giấy, dán keo xốp, dán đồ dùng bằng da giả. Thành phần chủ yếu của keo trắng là polyaxetatetyl, vì hợp chất này có màu trắng sữa nên người ta gọi đó là keo trắng. Keo trắng có thể dễ dàng đóng rắn ngay ở nhiệt độ thường trong phòng và có độ dính tốt. Thế nhưng keo trắng không dán được các đồ vật bằng cao su, kim loại, thuỷ tinh… Muốn dán được vật liệu bằng cao su người ta phải dùng keo phenolfocmanđehyt - florua butyl. Đây là loại keo dán có độ dính tốt, sử dụng tiện lợi, có thể dùng để dán nhiều loại kim loại và phi kim. Vì keo có độ dính tốt nên được đánh giá là keo có "cường độ cao", "keo như ý".

Nếu bạn cần dán các đồ vật bằng thủy tinh, bằng gốm thì không thể dùng các loại keo dán thường. Để dán có hiệu quả bạn cần dùng keo epoxy. Keo epoxy là keo dán có hai thành phần. Để tiện dùng trong gia đình, mỗi thành phần của keo được chứa trong một ống riêng, trước khi dùng đem trộn hai thành phần với nhau rồi sử dụng. Trong một ống người ta chứa keo epoxy và benzoat đimetyl đibutyl (chất tăng độ dính) còn ống kia chứa dung dịch phenylenđianin (chất đóng rắn). Khi dùng ta chỉ cần bôi hỗn hợp lên bề mặt vật cần dán rồi ép chặt. Sau hai giờ thì chỗ cần dán sẽ đóng rắn và dính chặt.

Keo dán epoxy là loại keo có cường độ dính rất cao. Vì trong phân tử keo có chứa gốc epoxy rất linh hoạt, có thể phản ứng với các phân tử trên bề mặt vật cần dán và hình thành các lực liên kết rất bền. Vì vậy người ta có thể dùng keo epoxy để dán nhiều loại vật liệu: Kim loại, chất dẻo, bê tông… cũng như thủy tinh, gốm, sứ. Vì vậy keo dán epoxy được tặng danh hiệu là keo dán vạn năng. Keo vạn năng không chỉ được dùng trong cuộc sống hằng ngày mà còn được dùng trong sản xuất công nghiệp, như để dán ghép nối các cấu kiện kim loại trong xây dựng, nên keo epoxy còn được gọi là keo xây dựng.

Để thực hiện việc dán bằng keo vạn năng được tốt ta phải chú ý đến việc làm sạch các bề mặt được dán. Các vết dầu ố, bụi, các vết gỉ kim loại ở trên bề mặt cần dán cần phải được đánh sạch trước khi tiến hành dán. Điều cần chú ý là nếu chỉ dùng đơn độc một dung dịch trong từng ống (A hoặc B) thì sẽ không dán được vì chỗ dán sẽ không khô, không đóng rắn. Keo epoxy sẽ không khô nếu không có chất đóng rắn. Trái lại sau khi trộn hai dung dịch A và B với nhau thì hỗn hợp phải đem dùng hết, nếu không số nhựa còn dư sẽ đóng rắn và không còn dùng được nữa.

Từ khoá: Keo dán epoxy; Keo vạn năng; Chất đóng rắn.