Cảnh yên tĩnh thường ngày của khu rừng sáng nay bị phá quấy bởi cuộc đi săn của đại công tước, mà những tiếng vang bay tới tận Nunsthel: tiếng tù và, tiếng chó sủa, tiếng vó ngựa phi trên đường, tất cả, do gió tây mang đến, làm điếc tai Marysia, Laura và Gisele. Ba cô đang yên vị trong phòng ăn sáng sủa của ông giám thủ.
Conrad Duntz và Heinrich tham gia vào cuộc săn, Laura liền mời gia đình ông giáo đến ăn bữa trưa với hai chị em cô, và sau đó sẽ từ sân thượng xem cuộc thu quân của đoàn người đi săn cưỡi ngựa trở về. Nhưng hôm đó Alexy bị đau không đi được, ông giáo phải ở lại với con và buộc Marysia phải một mình đến Nunsthel.
Đến hai giờ chiều, Marysia từ giã bạn, từ chối không xem cuộc thu quân của đoàn đi săn, cô sốt ruột muốn trở về bên cha và em trai.
Trên con đường rộng được bảo dưỡng rất tốt đi ngang qua nhà ông giám thủ, rất nhiều đoàn ngựa từ Dunfenden trở về đã để lại dấu vết trên đất ẩm do mưa từ mấy ngày trước, những vết bánh xe, những móng ngựa cắm sâu vào bùn. Marysia đi dưới bờ thấp, trên thảm cỏ dày làm giảm tiếng bước chân. Tình cờ lúc quay đầu lại cô trông thấy, trong con đường song song, qua những bụi cây trụi lá, một người đàn bà có dáng cao cao khoác một chiếc áo choàng đen. Bà đi chậm chạp và đột nhiên dừng lại, tựa người vào một thân cây. Đứng như vậy, trước mặt bà phải là Nunsthel và ít ra cũng không thấy mái nhà.
Marysia tiếp tục đi, hơi băn khoăn, vì người đàn bà ấy có vẻ là bà nữ tu sĩ. Thế mà rừng đối với bà trước đây rất là thân yêu, còn bây giờ bà công khai tuyên bố bà rất có ác cảm và chỉ bước chân vào rừng khi nào đến nhà bà quận chúa Olgoff.
Marysia thấy bà hơi bí ẩn, bà nữ tu sĩ đẹp đẽ ấy. Quá kiêu hãnh về tên tuổi của mình, ân cần và đầy duyên dáng, tế nhị và có học thức, rất thắm thiết với các cháu như Bianca đã nói... Đúng, bà như thế và nhân hậu nữa, biểu lộ những tư tưởng cao đẹp và nhiệt tình. Nhưng tại sao bà lại thường hay u buồn và vẻ đau khổ thỉnh thoảng lại thấy hiện ra trong cặp mắt nhung xinh đẹp của bà?
Ông giáo và các con ông, trong mối quan hệ khá thường xuyên, thấy bà đáng mến, mặc dù hơi kín đáo, bà cũng có vẻ mến phục tinh thần tế nhị và đúng đắn, những đức tính tinh thần cao cả, tính tình cao nhã của gia đình ông giáo. Đã nhiều lần bà mời Marysia đến dùng trà với bà. Cô thiếu nữ đã trải qua những lúc rất thú vị trong phòng khách đỏ trông xuống hồ, nói chuyện vui vẻ với bà nữ tu sĩ và Bianca. Trí thông minh sắc sảo và học thức cao của Marysia, tính tình vui vẻ duyên dáng của cô gái gây được nhiều cảm tình với các nữ bá tước Lendau. Nhưng chỉ có Bianca đối xử bình đẳng với Marysia. Hai nữ bá tước Lolanthe và Franzisca còn giữ khoảng cách một cách khá tinh vi, không làm cô gái bị xúc phạm. Còn bá tước...
Nghĩ tới đây, Marysia tối sầm lại. Vị bá tước trẻ của Runsdorf ấy hẳn chưa quên lời phê phán gián tiếp mà cô đã tự cho phép nhằm chính ông ta.
Không, ông ấy chưa thể quên được, chưa tha thứ được. Trước đây khi tới học tiếng Anh với ông giáo, ông thường đến ngồi hàng giờ bên cạnh Alexy, Marysia nhận thấy ông chọn những lúc Marysia bận giảng bài cho Gisele hai lần mỗi tuần. Một buổi trưa đến nhà bà nữ tu sĩ vào bữa dùng trà, ông ngạc nhiên và khó chịu thấy cô ngồi đó. Dưới vẻ nhã nhặn của con người lịch thiệp, bây giờ ông giữ một thái độ dè dặt thượng lưu đối với cô gái bình dân táo bạo đã dám phê phán bá tước Lendau. Tuy nhiên, Marysia tự hỏi tại sao ông có thái độ ấy chỉ sau cuộc gặp gỡ gần biệt thự, thế mà buổi sáng hôm đó ông tỏ ra rất ân cần.
"Vậy thì ông ta muốn thế nào tùy ý, chẳng can gì đến ta!", cô suy nghĩ thế và lắc đầu với vẻ lo lắng.
Tuy vậy, trán cô vẫn giữ nguyên nếp nhăn, mắt cô mờ đi vì đượm buồn.
Cô chọn một lối tắt về nhanh hơn. Phía bên trái cô có một hầm đá có lẽ đã bỏ hoang từ lâu, vì những cây thông đã mọc rễ trong các kẻ nứt và một thảm cỏ dày đã phủ lên hai bên sườn. Xung quanh hầm, những cây hoang dại mọc lung tung, tốt hơn những nơi khác trong rừng. Và Marysia không thể không dừng lại để hái một bó hoa mà cô ưa thích.
Một tiếng động nhẹ làm cô quay đầu lại. Ở đầu lối đi xuất hiện một người đàn bà khoác áo măng tô đen, và cô nhận ra đúng là bà nữ tu sĩ.
Thoạt đầu bà có vẻ ngạc nhiên, gần như lùi lại, sau đó mới tiến về phía cô gái.
- Cô đi chơi một mình trong rừng vắng à? - Bà hỏi và giơ tay ra bắt.
- Thưa bà không ạ! Vả lại cháu cũng được biết là trong rừng rất an toàn ạ.
- Vào thời gian bình thường thì đúng. Nhưng hôm qua người ta mới báo với cháu trai tôi có một kẻ xấu quanh quẩn trong rừng cần phải thận trọng, không nên rời con đường. Vả lại các lối đi đều ướt sũng, - và bà chỉ gấu váy mình dính toàn bùn. - Nếu cô trở về lâu đài, chúng ta cùng đi.
- Vâng, cháu hái đủ hoa rồi.
Trong khi hai người tiến về phía đường đi, một người đàn ông vụt ra từ sau một tảng đá lớn. Hắn cao lớn, gầy gò, đầu tóc bù xù, áo quần rách mướp. Cặp mắt hắn long lên, một cơn sốt man dại, đôi môi hắn mím lại thành một cái nhếch mép dữ tợn. Hắn rượt theo hai người phụ nữ. Nhưng rồi bỗng nhiên hắn thốt ra một tiếng thì thầm giận dữ:
- Nguy rồi, có kẻ đến!
Vừa lúc đó có tiếng vó ngựa. Bà nữ tu sĩ và Marysia vừa đi đến lề đường thì xuất hiện một người cưỡi ngựa. Họ nhận ra bá tước Lendau.
Ông dừng ngựa và ngả mũ chào:
- Sao mà cô lại đi chơi trong rừng thế này?
Bà nữ tu sĩ trả lời vắn tắt:
- Một thói ngông... Cô vừa gặp tiểu thư Leinkwicz và cùng ra về với nhau...
Một tiếng kêu của Marysia ngắt lời bà. Sau lưng hai phụ nữ vừa xuất hiện tên lưu manh, hắn lao lên, tay lăm lăm con dao và hét:
- Bá tước Lendau, mày phải chết dưới sự báo thù của tao!
Bằng một cử chỉ nhanh hơn ý nghĩ, Marysia sấn đến trước mặt tên lưu manh và lưỡi dao phóng tới cắm phập vào bàn tay Marysia vừa giơ lên để bảo vệ bá tước. Con ngựa chồm sang một bên. Bá tước nhảy xuống và lao vào tên lưu manh, hắn văng tục và lại giơ lưỡi dao lên. Nhưng bà nữ tu sĩ đã nắm lấy cánh tay hắn, và bá tước giật lấy con dao quẳng ra xa, rồi bằng đôi tay nhỏ nhắn nhưng gân guốc mà người ta không ngờ lại có sức khỏe đến thế, ông nắm lấy hai vai tên sát nhân, làm nó phải quay đi rồi đẩy nó ngã xuống đất. Đầu va vào một hòn đá nhọn, hắn ngất đi.
- Ôi, ông đã giết chết hắn rồi, - Marysia kêu lên.
Cô lảo đảo, mặt xám ngắt, gần như kiệt sức. Bá tước, mặt cũng tái xanh như Marysia, nhẹ nhàng cầm lấy bàn tay vấy máu và xem xét thật nhanh rồi nói:
- Tôi mong là không sao... thưa cô, cô có khăn mùi xoa cho cháu không? Cháu băng vết thương lại rồi đi tìm một cỗ xe để đưa tiểu thư về.
- Thế còn người này... không nên để người ta như vậy, - Marysia nói.
- Xin phép tiểu thư cho tôi được chăm sóc nạn nhân đã, sau đó mới đến hung thủ, - bá tước nói giọng run run vì xúc động. - May mắn cho hắn không bị nặng lắm.
Bà nữ tu sĩ nắm chặt bàn tay bị thương của Marysia nói:
- Tiểu thư thân mến, nhờ có tiểu thư mà cháu tôi thoát chết. Walther, để cô chăm sóc tiểu thư, cháu xem hung thủ có làm sao không, không thể để nó chết như một con chó được.
Walther lại gần người đó và cúi xuống xem. Máu từ trên đầu hắn chảy dọc theo bộ mặt. Bá tước cởi chiếc khuy áo rách bươm và áp tai vào ngực hắn:
- Hắn còn sống. Cháu băng bó tạm thời để người ta có thể khiêng hắn đi được.
Marysia đưa khăn mùi xoa của mình ra nối vào chiếc khăn của Walther. Trong khi băng bó, bá tước nói:
- Tôi đi gọi viện trợ ở Nunsthel để mang tên này đi, đồng thời cũng kiếm một chiếc xe cho tiểu thư Lienkwicz.
Đột nhiên nữ tu sĩ hỏi:
- Tại sao lại gọi Nunsthel?
- Thưa cô là vì gần nhất.
Marysia vội phân trần:
- Không cần phải làm phiền ai vì tôi! Tôi có thể đi một mình được và như thế thích hơn. Nhưng tôi cần phải trở lại Nunsthel để mượn chiếc váy của Laura vì tôi sẽ gây xúc động cho ba tôi và cho Alexy nếu tôi trở về với chiếc váy này...
Cô chỉ vào chỗ váy vải màu sáng bị dây máu.
- Vâng, cô nói đúng! Bác sĩ Berdeck sẽ chăm sóc cô, sau đó tôi sẽ mời ông tới đây xem xét người này. Thưa cô, cô đưa tiểu thư đi được chứ?
Marysia nhận thấy bà nữ tu sĩ lưỡng lự trước khi nhận lời. Trong khi bá tước phóng ngựa về Nunsthel, hai người phụ nữ cùng đi với nhau theo hướng đó. Họ im lặng đi bên nhau, còn quá xúc động chưa thể nói được gì với nhau về sự kiện vừa xảy ra. Mấy phút sau, họ lại thấy xuất hiện bá tước, theo sau còn có nhiều người đi săn cưỡi ngựa. Bá tước vừa mới gặp họ, liền nhờ một người đến bác sĩ Berdeck, còn tất cả đi đến chỗ xảy ra tai nạn.
Chẳng bao lâu sau, Nunsthel hiện ra với bà nữ tu sĩ và Marysia. Bà dừng lại và nói:
- Tôi để tiểu thư ở đây, cô không cần đến tôi nữa.
- Sao, thưa bà, bà không muốn đi vào à? Laura sẽ sung sướng biết bao.
- Không, cám ơn! - bà trả lời cộc lốc. - Sự kiện vừa rồi làm tôi rất xúc động. Tôi cần được một mình. Chào tiểu thư, hẹn sớm gặp mặt. Tối nay tôi sẽ tới nhà để lấy tin tức về bàn tay can đảm này.
Bà ôm hôn Marysia rồi bỏ đi khá vội vã, Marysia nghĩ thế và tiến về phía ngôi nhà ông giám thủ.
Laura đang đi trong sân kêu thét lên vì thấy máu và bàn tay Marysia bị băng bó. Marysia làm cô yên lòng và theo cô vào buồng, kể lại việc bá tước Lendau bị tấn công.
- Thế thì lạ thật! Chưa bao giờ xảy ra như vậy trong khu rừng này. Có lẽ là một cuộc trả thù cá nhân.
- Câu nói của người đó cho biết như thế...
- Để em tìm trong tủ xem có chiếc nào hợp với chị không vì em làm gì có dáng người đẹp như chị... À, được rồi, để em cho chị mượn một chiếc áo khoác ngoài.
Một lát sau, Marysia khoác áo ngoài đi theo Laura. Lúc hai cô xuống đến chân cầu thang, cánh cửa mở ra để bá tước Lendau vào, theo sau là mấy người đi săn khiêng hung thủ bị thương trên chiếc cáng làm tạm.
Walther dừng lại một lát như bị bất ngờ vì sự xuất hiện của cái bóng trắng của cô thiếu nữ xinh đẹp trong cảnh mờ tối của hành lang.
- Người đó có sao không? - Marysia hỏi.
- Vẫn thế cô ạ. Thưa cô Laura, tôi xin lỗi cô vì đường đột vào nhà cô như thế này...
- Có gì đâu ạ, thưa bá tước. Chúng ta sẽ đặt con người này vào căn buồng vẫn dành riêng cho những người đến ngủ nhờ, ốm yếu hoặc sắp chết đói mà những người gác rừng thường mang đến đây.
Một lúc sau, người đó được nằm trên giường trong một buồng riêng. Tủ thuốc nhỏ của gia đình ông giám thủ đủ cung cấp cho bá tước những thứ cần thiết cho cuộc cứu chữa sơ bộ. Sau khi băng bó xong, bá tước tuyên bố:
- Bây giờ chỉ còn đợi bác sĩ Berdeck tới. Con người này hẳn đã phải chịu cực khổ lắm rồi. Hãy nhìn xem, hắn gầy gò quá... Có lẽ không được ăn đủ...
Marysia vừa xuất hiện ở ngưỡng cửa hỏi:
- Hình như người này có mối tư thù gì đặc biệt. Ông bá tước có biết hắn không?
- Không biết một chút nào, thưa cô. Bây giờ tôi đã hoàn thành nhiệm vụ đối với hung thủ, xin phép cô tôi được bày tỏ lòng biết ơn đối với ân nhân dũng cảm của tôi, và cho phép tôi được coi lại vết thương kia.
Marysia mỉm cười để che giấu sự xúc động trước mối nhiệt tình của cặp mắt nâu đang ngắm nhìn mình.
- Cả hai việc đó đều vô ích. Laura vừa mới băng cho tôi xong.
- Có ích đấy, chị Marysia, - Laura nói. - Chị cứ đưa cho ông bá tước xem, ông sẽ xem xem có dây thần kinh nào bị chạm không.
- Có lẽ tiểu thư Lienkwicz sợ tôi không đủ kinh nghiệm chăng? - Walther nói, giọng hơi chua chát.
Cô liền đưa bàn tay bị thương ra cho bá tước.
- Xin ông đừng nghĩ thế! Tôi rất tin tưởng vào tài năng khoa học của ông. Những chăm sóc mà ông vừa làm với người này đã chứng minh cho tôi.
Quả thật cô rất ngạc nhiên trước vẻ dịu dàng, ân cần của bá tước đối với con người đê tiện này. Lẽ ra đối với tên hung thủ định ám sát mình, ông chẳng thể có được những chăm sóc tốt như thế.
Khám bàn tay Marysia xong, ông tuyên bố là may mắn thay, lưỡi dao không động chạm đến một dây thần kinh nào, và vết thương sẽ chóng lành. Rồi ông đề nghị với cô thiếu nữ để mình được khâu lại vết thương, trừ phi cô muốn đợi bác sĩ Berdeck.
- Không, không, xin ông cứ việc. Tôi hoàn toàn tin tưởng ở ông.
Trong cuộc tiểu phẫu thuật ấy, Marysia không thể không có đôi lúc rùng mình vì đau. Trong lúc đó, Walther khẽ nói với giọng run run:
- Tôi rất ân hận nghĩ rằng vì tôi mà cô phải chịu đau đớn!
Marysia chỉ mỉm cười vui vẻ.
Làm công việc thầy thuốc xong, Walther từ chối không chịu ngồi lại theo lời mời của Laura. Ông nói:
- Bây giờ sự có mặt của tôi ở đây là thừa rồi, vì ông thầy thuốc sắp tới. Tôi xin phép được đi săn tiếp.
- Xin bá tước hãy cứ chờ đây, - Laura nói. - Chắc chắn là cuộc săn đã kết thúc rồi...
Một người hầu gái xuất hiện trên ngưỡng cửa và vội vã nói:
- Thưa cô Laura, ông nhà đã trở về cùng với ngài đại công tước và một số ông nữa...
- Tôi biết ngay mà... Ngài đại công tước rất thích đến đây nghỉ một lát với ba tôi sau mỗi cuộc đi săn về...
Bá tước cầm mũ lên và quay lại hỏi Marysia:
- Cô có cần tôi báo trước với ông giáo và Alexy không? Như vậy lúc cô về sẽ đỡ xúc động hơn.
- Tôi không yêu cầu gì hơn. Xin cám ơn ông...
Cô ngừng lời. Kẻ bị thương bỗng thốt lên một tiếng rên. Cô liền hỏi:
- Có nặng lắm không ạ?
- Tôi nghĩ không có gì. Tuy nhiên, cũng cần phải có một cuộc phẫu thuật nhỏ mà chỉ bác sĩ Berdeck mới có thể quyết định được.
- Trong trường hợp cần thiết, ông cũng có thể làm được chứ?
- Vâng, có thể. Nhưng tôi không có quyền.
Qua cặp mắt của Marysia, chắc chắn bá tước đọc được luồng ý nghĩ của cô vừa nảy sinh trong đầu "Nếu ông không có quyền, nếu ông không bao giờ có quyền, nghĩa là ông rất muốn có?", bởi vì bộ mặt ông đột nhiên tối sầm, cặp môi ông hơi mím lại.
- Vâng, tôi rất muốn, - ông nói bằng giọng hơi trầm. - Tôi đã tự nhủ "Đằng sau quay!" cho những giấc mơ hoạt động, cho những say mê nóng bỏng vì khoa học, cho những cuộc nghiên cứu hăng say. Và tôi đoán được cô đã suy xét vấn đề đó như thế nào...
- Tôi rất áy náy cho ông... và tôi không hiểu ông.
Bá tước khẽ cười đầy vẻ cay đắng:
- Trong một số trường hợp, áy náy che đậy sự khinh bỉ.
- Không, không, - Marysia nồng nhiệt nói. - Thưa bá tước, do quá tôn trọng đối với tính cách của ông mà tôi đã bộc lộ hết tâm hồn tôi trước sự mù quáng đã che mất nghĩa vụ chân chính của ông. Vâng, tôi thật không hiểu nổi làm sao ông lại có thể chấp nhận trạng thái không hoạt động trong khi một sự cần thiết gần như vinh quang, một tương lai huy hoàng mở ra trước mặt ông. Trong khi ở đó...
Cô đưa tay chỉ về phía Runsdorf. Nhưng cô ngừng lại không dám hỏi hết ý nghĩ của mình.
- Vâng, - ông trả lời một cách chua chát. - Ở đó bao giờ tôi cũng vẫn là bá tước Lendau, một vị đại chúa đang phá sản, đã tài tình che giấu sự phá sản ấy cho đến một ngày kia phải chọn giữa cảnh cùng khó và một cuộc hôn nhân rất giàu nào đó, cũng có thể là một cuộc hôn nhân không cân xứng. Nhưng để giữ được sự cao nhã thanh lịch của tinh thần, hắn sẽ không bao giờ chấp nhận biện pháp thứ hai, thành ra cô đang thấy trước mặt cô một con người có số phận phải chết đói.
Bá tước đi mấy bước trong buồng rồi dừng lại trước mặt Marysia, với một giọng xúc động sâu xa nói tiếp:
- Bởi vì tôi biết rằng cô vốn sắc sảo đã đoán biết từ lâu tình cảnh thực sự của chúng tôi cho nên chẳng cần phải giả vờ, giả tảng mà làm gì trước mặt cô. Đối với những người khác, thật là khó khăn vô cùng!...
- Nhưng bổn phận nào đã trói buộc ông?
- Quá khứ, phong tục, tập quán! Chúng tôi phải vác trên vai tất cả sức nặng ấy... Và chúng tôi thấy quá nặng! Mẹ tôi đã nhồi nhét cho chúng tôi từ thuở còn nhỏ tư tưởng ấy và bảo chúng tôi thuộc một giòng giống riêng biệt. Bà mẹ tội nghiệp, bao giờ chúng tôi cũng thấy bà chi tiêu không chừng mực để che giấu sự suy sụp vật chất trong gia đình, và đã từ lâu chúng tôi tưởng rằng danh dự đã bắt chúng tôi phải giả vờ như thế, phải sống một cuộc sống vô dụng... Thế rồi có một hôm tôi hoài nghi, tôi tự hỏi mẹ tôi có sai lầm không, có bất đắc dĩ phải lừa dối chúng tôi không? Tôi đã đấu tranh xoá bỏ ý nghĩ đó, cuối cùng tôi đã tưởng là tôi theo được con đường duy nhất cho một người Lendau... cho đến ngày cô nói những câu nói đó ở chỗ quãng rừng trống. Cô còn nhớ không, thưa cô?
Marysia khẽ gật đầu và hơi đỏ mặt.
-... Đó là mối hoài nghi của tôi trước đây mà bây giờ cô đã nói rõ ra, và từ đó, nó đã được thức tỉnh. Là một kẻ vô dụng, một kẻ khốn khổ chẳng có tương lai, bị dằn vặt bởi nỗi hối tiếc một cuộc sống lỡ làng hoặc trở nên một ai đó trong tầng lớp những nhà tư tưởng và những người có giá trị, tiến thân vào một nghề nghiệp mà mình say mê... đó là cả một sự nan giải.
Marysia khẽ ngoảnh nhìn ra sau vườn mà mùa thu đã bắt đầu vặt trụi lá. Tay cô nắm lấy thắt lưng, cặp môi mím lại để nén những câu nói cứ muốn bung ra.
Sau một lúc im lặng rõ ràng là để chờ đợi câu trả lời, ông nói tiếp:
- Cô nghĩ thế nào, thưa cô?
- Tôi chẳng có gì để nói về vấn đề đó, thưa bá tước, - Marysia trả lời xem ra vẻ bình tĩnh. - Đó là những suy xét vượt quá khả năng của tôi như đã có lần ông cho tôi biết.
Đến lượt Walther đỏ mặt:
- Sao? Cô vẫn còn oán tôi về một câu nói trong lúc bực bội à? - Walther kêu lên, giọng ông nghe khác đi.
