Ông Đàm hẹn ông Đường và vài người bạn nữa cùng vào thành phố, đi thăm vài nơi, rồi cùng ông Đường vào Sứ quán Pháp gửi quà cho con gái. Sau đó họ đến một nhà hàng ăn uống liên hoan vui vẻ.
Chiều hôm đó, Đàm về nhà cũ, ông ta rủ ông Đường cùng về. Hai người đỗ
taxi ở ngoài, rồi lững thững đi bộ về nhà Đàm. Theo dự định, Đàm sẽ về nơi này và kể cho Đường nghe về tài nghệ của cha, một người thợ mộc đặc biệt.
Ông sẽ khoe với bạn về kỷ vật còn lại của cha ông với những bí mật của nó.
Từ đó sẽ đưa Đường tiếp cận tới những vấn đề mà Đàm đang thực hiện.
Ông Đường cũng có dự cảm rằng bạn mình đang có tâm sự gì đây, nên cũng cùng Đàm quay lại nhà cũ. Đường cũng định qua buổi hôm nay sẽ tìm hiểu cho rõ về Đàm. Ông không ngờ, chính Đàm lại kể câu chuyện làm bàn thờ
của cha mình với ông.
Khi hai người đã vào nhà, ngồi yên đâu đó, Đàm mới nhìn lên chiếc bàn thờ
Và nói:
– Không biết mười năm qua ông có thấy gì khác lạ ở nhà tôi hay không? Chứ
nếu ông để ý thì tôi cũng như ông, chúng ta là người có công giữ được cho bố tôi một kỷ vật vô giá ở ngôi nhà này đấy.
Đường ngầm hiểu Đàm muốn nói gì. Có thể thử thách hay thăm dò mình đây. Song ông ta chỉ trả lời:
– Chắc ông có điều gì muốn nói với tôi chăng? Chứ một người luôn biết quý trọng những hiện vật cũ và hiểu rõ ý nghĩa của công tác bảo tồn, bảo tàng như tôi thì ở ngôi nhà này tôi luôn luôn tôn trọng và giữ gìn. Chắc đó chính là kỷ vật lớn nhất của cha ông?
– Không chỉ có vậy đâu. Cha tôi còn để lại một tác phẩm nghệ thuật tuyệt vời nữa kia.
– Tác phẩm nghệ thuật tuyệt vời ư? Ông cũng thật là.... bất ngờ đấy. Tôi là người giữ gìn ngôi nhà sạch sẽ, cẩn thận. Luôn quét tước, lau chùi mọi thứ, cả bàn thờ, bình hoa, bát hương... Tôi chỉ thấy mấy món đồ sứ đó là đồ cổ
còn lại, có lẽ từ đời nhà Nguyễn, là rất quý giá đó thôi. Và tôi luôn trân trọng giữ gìn nó.
– Cái đó thì rõ rồi. Nhưng tôi không chỉ nói đến những vật đó đâu. Cái đó không phải do cha tôi làm. Mà ông cụ đã mua được, tậu được đấy thôi. Tôi muốn nói đến cái cha tôi làm ra kia.
– Vậy thì tôi không biết. Cụ là thợ mộc làm nhà giỏi, đẹp như thế này là điều chắc chắn rồi, khỏi phải nói.
– Cũng không phải chỉ có thế. Ông không thấy công trình nào nữa à? Thế
mà ông bảo ông có nghề về bảo tồn bảo tàng giỏi lắm.
Ông Đàm hỏi ông Đường có vẻ hơi khiêu khích về trình độ nghề nghiệp của Đường. Nhưng thái độ vẫn thân mật. Ông Đường trong lòng đã hiểu rõ Đàm
định nói đến chiếc bàn thờ rồi. Nhưng ông vẫn tỏ vẻ coi như chẳng có gì quan trọng với ông cả. Đường nói:
– Chẳng lẽ còn cái gì mà tôi không nhìn ra được nữa chăng?
Rồi Đàm nhìn quanh quất. Cuối cùng ông nhìn lên bàn thờ.
– Về đồ mộc, ngoài cái hòm cũ, chỉ còn chiếc bàn thờ ông cụ đóng khá vững vàng trên giá kia nữa thôi. Có gì hơn nữa đâu.
Nghe vậy Đàm cười nói:
– Đúng rồi. Chỉ còn cái bàn thờ ấy thôi. Chẳng lẽ ông chưa bao giờ gỡ
xuống?
– Chưa bao giờ - Đường nói dối ngay - Nhưng lau rửa đồ thờ thì năm nào cũng làm. Tôi giữ gìn cẩn thận lắm. Mà chiếc bàn thờ được cụ nhà đóng chắc chắn thế kia, làm gì phải dỡ ra chứ.
Nghe thế, trong lòng Đàm thấy yên tâm hẳn và càng tin ở Đường hơn. Song ông ta đã quyết đưa dần Đường vào những vấn đề quan trọng theo kế
hoạch, thì Đàm cứ tiếp tục cho Đường biết những bí mật của cha mình. Đàm nói:
– Chính là chiếc bàn thờ ấy đấy. Đó chính là tác phẩm nghệ thuật của cha tôi đấy.
Nói rồi Đàm nhìn thẳng vào Đường. Vừa như quan sát vừa như thăm dò nói:
– Đấy là một tác phẩm nghệ thuật biểu hiện nghề nghiệp tài ba của ông cụ.
Ông không biết đấy thôi. Bây giờ giúp tôi. Tôi sẽ chỉ cho biết những bí mật tuyệt vời ở đấy.
Nghe vậy Đường như đã hiểu. Nhưng ông ta làm ra vẻ ngỡ ngàng nhìn ông Đàm đứng lên và đi đến chỗ bàn thờ. Lúc đó Đàm thắp một nén hương khấn vái cha rồi ông ta bảo ông Đường cùng kéo chiếc ghế tới đó và đưa hết những đồ thờ trên bàn thờ xuống. Hai người chuyển đồ rất nhẹ nhàng, thận trọng. Sau đó Đàm bảo ông Đường đỡ hộ một tay để ông nhấc chiếc mặt bàn thờ đặc biệt ấy xuống. Trong lòng Đường thấy đã có phần hé mở những bí mật về tay Đàm này rồi. Chỉ còn xem là Đàm hiểu thực chất của bí mật trong đó thế nào thôi. Đường cũng từ từ giúp Đàm cầm chiếc bàn thờ ra phía chiếc bàn uống nước.
Lúc này Đàm mới sờ tay lên cạnh chiếc mặt bàn thờ và nói với Đường.
– Ông biết không. Tôi cũng không hiểu lắm về ý đồ của cha mình. Nhưng hết sức khâm phục tài nghệ của ông. Đây ông xem.
Nói rồi Đàm tiện tay cầm chiếc then cửa gõ nhẹ vào thành gờ của mặt bàn và thúc mạnh cho thanh nẹp gỗ rơi ra. Ông ta phải mở rất mạnh mới rút được chiếc nẹp ngoài mép bàn chỗ áp vào tường ra. Nó được ghép khá chặt.
Đường biết điều đó vì chính ông đã ghép chặt lại như thế. Nhưng Đàm thì nghĩ, có lẽ mình ghép lại lúc trước đóng chặt quá. Khó mở thế này thì chắc Đường có lấy xuống lau cũng không biết mà mở. Nhưng Đàm có ngờ đâu, bí mật trong chiếc mặt bàn này có còn là bí mật gì nữa đâu. Chính Đường đã khám phá ra nó rồi và lại được ông Chương giải thích cặn kẽ nữa. Đường
nghĩ: Có chăng bí mật của nó giờ chỉ còn với ông thôi, ông Đàm ơi. Nghĩ thế, nhưng Đường vẫn im lặng giúp bạn rất cẩn thận. Khi hai mặt có hoa văn của hai tấm gỗ ghép làm bàn thờ được lật ra, phơi bày bức tranh khắc và những ô chạm trổ của quân cờ trên bàn cờ, thì Đường như reo lên đầy hứng thú.
Lúc đó Đàm cũng tỏ vẻ rạng rỡ hẳn lên. Ông ta hy vọng Đường sẽ thích thú và quan tâm đến những điều mình nói. Đàm chỉ tay vào bức tranh khắc nói:
– Đấy ông thấy không. Đây không phải là một tác phẩm nghệ thuật rất kỳ
công đó sao? Bố tôi khắc bức tranh sơn thủy bằng gỗ này, chứng tỏ ông rất có tài năng và máu nghệ sĩ nữa.
Ông Đường cũng tỏ ra ngưỡng mộ thực sự tài nghệ này và trầm trồ:
– Phải nói, ông cụ tài thật. Bức tranh đẹp một cách mộc mạc. Chạm nổi bật những đường nét của khung cảnh một bức tranh thủy mặc. Nhưng không biết ông cụ tạc bức tranh từ lúc nào, ở đâu và có điều gì dặn dò con cái trong đó không nhỉ?
Đàm nói:
– Trong đó cũng có dặn dò đấy. Song cụ mất sớm, nên con cháu phải mầy mò mới tìm ra hữu ý của cụ. Nhưng như tôi được biết thì đây là một cảnh đẹp trong vườn cây ở trang trại dưới thung lũng tại vùng quê của cụ ngoại tôi. Ngày xưa cụ làm quan trong triều đình nhà Nguyễn.
Đàm vừa nói vừa nghĩ về những chuyện mẹ Đàm từng kể. Cụ ngoại của Đàm từng là một vị quan dưới triều Nguyễn. Cụ đỗ Cử nhân rồi được bổ làm quan đốc học tại Thừa Thiên. Sau đó cụ được điều về kinh đô Huế. Cụ đưa cả vợ con vào sống trong kinh thành Huế. Người con gái của cụ trước đó đã lấy ông nội Đàm làm nghề thợ mộc, nên được thừa hưởng mảnh đất giữa làng Linh Quang này.
Cụ Đốc học được phong dần lên chức Tả Thị lang bộ Lễ rồi về trí sĩ ở tuổi 70
tuổi. Cụ có một khu trang viên khá đẹp ở vùng thượng lưu sông Hương, gồm vườn cây, ao cá, có đồi núi và thung lũng xanh tươi, phong cảnh sơn thủy hữu tình. Ở đấy cụ được nhiều bạn cùng học, cùng làm quan đồng triều thường xuyên đến thăm chơi.
Ông nội Đàm ngày còn sống cũng đã đưa bố Đàm về thăm cụ ngoại nhiều lần. Sau này, nghe mẹ Đàm kể lại, cụ ngoại Đàm cũng thường quan tâm đến quê hương và vẫn gửi quà cho cháu ngoại là cha Đàm. Song, Đàm cũng chưa biết vùng sơn trang ấy của cụ ngoại ở ngoài kinh thành Huế ra sao.
Hơn nữa Đàm cũng còn nhiều điều chưa biết về các bạn cùng làm quan đồng triều của cụ sau có con cháu đã trở thành những nhà tư sản giàu có ở chốn kinh kỳ như thế nào.
Vừa nghe Đàm nói vậy, Đường buột miệng:
– À ra thế.
Đường nói với Đàm nhưng cũng là nói với mình. Ông ta đã biết được rằng, chính đó mới là địa điểm cất giấu kho báu mà bức tranh này là một tấm bản đồ chỉ dẫn, như chú Chương nói. Đường muốn tìm hiểu cho rõ hơn, liền nói:
- Vậy chứ ông cụ có dặn dò gì và vì sao bây giờ ông lại cho tôi biết điều này?
– Thì bây giờ tôi mới nói với ông. Dẫu sao cũng nhiều năm rồi, tôi chưa có dịp cùng ông chia sẻ điều quý giá về kỷ vật thiêng liêng này. Mà tôi cũng sẽ
không nói với ai cả. Nhờ có ông là bạn thân, lại giữ gìn kỷ vật và nhà cửa cho tôi, chúng mình luôn chung thủy với nhau, nên tôi mới muốn chia sẻ với ông. Với lại, trong này có nhiều bí mật tôi vẫn giữ kín. Một phần chưa hiểu hết. Phần vì không biết tin ai. Nay có ông, tôi muốn ông giúp tôi cùng chia sẻ những bí mật này.
Nghe Đàm nói vậy, Đường cũng thấy đã đến lúc ông cũng đi sâu vào vấn đề, để nhận biết về Đàm xem có được đúng như điều ông chú Chương mong muốn hay không. Ông vừa động viên, an ủi Đàm, vừa khuyến khích ông ta nêu ra vấn đề ông mong muốn hoặc yêu cầu.
Và thế là Đàm dần dần cho Đường biết thắc mắc của mình về bức tranh. Lúc đầu ông ta chỉ cho là một tác phẩm nghệ thuật để chứng tỏ tài năng của cha ông để lại cho hậu thế. Rồi dần dần ông ta phát hiện ra, đây là một tấm bản đồ để tìm đến một địa điểm bí mật nào đó. Rồi ông ta lại phát hiện ra, đây là sơ đồ đánh dấu những ký hiệu về những con người, những nhân vật quan trọng hoặc giàu có đã chơi với cha ông và có những giao ước bí mật mà họ
còn gửi gắm ở đâu đó. Song, là người con được đi học ở phương Tây như
ông, dù có thông minh mấy cũng chưa khám phá ra được. Ông muốn ông Đường, một người bạn thân chí cốt, cùng với ông gìn giữ bí mật này và cùng tìm cách khám phá bí mật này. Có thể từ đó sẽ dẫn đến những điều bất ngờ
đầy thích thú và độc đáo nữa.
Được Đàm tin tưởng và thổ lộ bí mật, trong lòng Đường cũng có những rung động đặc biệt. Đường đã xác định, mình có thể tin là Đàm xứng đáng để
cùng nhau tìm kiếm bí mật. Đường hứa với Đàm sẽ giữ mãi bí mật này và muốn Đàm cho biết có thể giúp được gì sẽ sẵn sàng giúp ngay. Nhưng trước mắt hai người sẽ nghiên cứu thêm về những chi tiết trong bức tranh khắc đã. Đàm hiểu rằng, Đường mới vừa biết bí mật này nên cũng chưa hiểu rõ hết thân phận điệp viên của bố mình. Nên ông ta vẫn giữ lại những điều quan trọng chưa nói hết. Đàm chỉ để Đường hiểu đây có thể là một tấm bản đồ chỉ dẫn đặc biệt mà thôi. Do đó Đàm cũng không vội vã tiết lộ mọi bí mật với Đường. Ông ta nghĩ, cứ để từ từ rồi sẽ cho Đường hiểu những gì cần làm.
Họ còn ngồi với nhau một lúc khá lâu rồi mới ra về. Nhưng cũng từ lúc ấy hai người đã trở nên thân thiết hơn và không ai bảo ai, họ như đã đóng đinh vào một cam kết bí mật, chung thủy, một giao ước lớn lao, hệ trọng của đời mình. Họ sẽ bắt đầu một cuộc tìm kiếm những bí mật rất lớn của cha Đàm để lại. Họ tự hứa, sẽ phải gắn bó với nhau suốt đời với vụ việc này.
***
Tối hôm đó, Đường thức rất khuya. Ông ta suy nghĩ rất nhiều về yêu cầu của Đàm. Đường cũng đã mường tượng ra vai trò quan trọng của Đàm trong một nhiệm vụ bí mật nào đó, khi mà ông ta tiếp xúc với tên Henry. Hơn nữa, nếu đúng như mong muốn của ông chú Chương về Đàm, thì Đường cũng nghĩ rằng, Đàm là người đã nối được nghiệp cha, được cha truyền lại ngón nghề bí mật. Hơn nữa, có thể Đàm còn là người được gián điệp Pháp đào tạo chính quy ở nước ngoài trong thời gian anh ta du học, làm luận án Thạc sĩ.
Lần ra Bờ Hồ về, Đường đã nhanh chóng thông báo cho ông Chương về hoạt động bất ngờ và vội vã này của Đàm. Ông Chương rất vui, thậm chí còn mừng nữa. Vì ông đã tìm ra được người kế cận của ông trùm. Đó chính là Đàm, con của cụ Phó Kiều Mộc tài ba. Vấn đề là cần kết nối và bảo vệ anh ta. Ông Chương còn nhắc Đường hãy chú ý, đừng lộ ra bất cứ điều gì.
Hôm nay, được Đàm chủ động thông báo bí mật và lôi kéo ông cùng hợp tác, Đường càng cảm thấy phải suy nghĩ cho kỹ và thông báo cho ông Chương, để có kế hoạch tiếp cận nhau. Ông liền gọi điện cho ông Chương hỏi thăm sức khoẻ rồi nói vắn tắt: “Cháu đã có được nhiều điều thú vị và vui vẻ, sẽ vào thăm chú”. Sau đó, Đường đã gặp ông Chương và cùng bàn kế
hoạch tiếp tục khai thác bí mật từ Đàm và dần dần để ông Chương tiếp cận, tiến tới củng cố hoạt động của nhóm bí mật này.