Đại sứ quán Việt Nam tại Anh quốc nằm trên đường Victoria thành phố Luân Đôn, Thủ đô của nước Anh, hôm ấy có phần náo nhiệt hơn thường ngày. Mới sáng sớm, Cảnh sát Hoàng gia Anh đã bố trí một đơn vị cảnh phục, nhẹ nhàng giăng quanh khu vực, từ đường Kensington bên công viên Kensington, đến giữa phố
VIctoria. Lần đầu tiên Luân Đôn đón tiếp một vị lãnh đạo cao cấp
của Đảng và Nhà nước ta sang thăm ngoại giao Chủ tịch Hạ viện Anh và gặp gỡ Thái tử nước Anh. Hôm nay ông sẽ tới Sứ quán gặp mặt thân mật với cán bộ nhân viên Sứ quán và đại diện Việt kiều tại Anh. Trong hai tiếng đồng hồ, ông đã nói chuyện về tình hình mới và mối quan hệ đang phát triển của Việt Nam với Anh quốc. Nhiều phóng viên báo chí quốc tế tại Anh và Việt Nam đã ghi lại hình ảnh đặc biệt này.
Chuyến thăm ngoại giao của vị lãnh đạo cao cấp này sang Anh là một sự kiện chính trị đặc biệt, dậy lên trong giới báo chí thế giới lúc ấy một làn sóng mới. Mọi thông tin về chuyến đi của ông được nhắc lại cùng với những sự kiện chính trị trước đó, đã được báo chí bình luận là một tiền đề cho công cuộc đầu tư kinh tế của cường quốc này vào Việt Nam.
Sau chuyến thăm đặc biệt ấy, dư luận trong giới Việt kiều ở Anh, ở Châu Âu và thế giới đều hết sức chú ý. Trong đó đặc biệt có nhiều người Việt di tản từ sau giải phóng Sài Gòn, cũng lên tiếng tham gia vào công cuộc đầu tư về nước. Đại sứ quán ta đã họp giao ban, nắm tình hình và báo cáo công tác về Bộ Ngoại giao những thông tin đáng chú ý đó.
Trong cuộc giao ban, viên Tham tán phụ trách Cộng đồng của Đại Sứ quán Việt Nam tại Anh quốc, Duy Thành cho biết: Có một Việt kiều sống ở ngoại ô Luân Đôn chuyển lời qua lãnh đạo Hội người Việt đề nghị được gặp gỡ trực tiếp cán bộ sứ quán, xin có một số
ý kiến cụ thể. Thành đề nghị Đại sứ cử người tiếp vị Việt kiều này.
Đại sứ đã đồng ý và đề nghị Thành tiếp đón họ.
Người xin gặp cán bộ sứ quán là ông Ngô Duy Khiên, một người Việt di tản sang Anh từ năm 1979. Ông Khiên được chính quyền thành phố Luân Đôn cấp nhà ở ngoại thành từ khi mới sang Luân Đôn. Ông ta có hai người con. Người con gái lấy chồng người Anh, đã có một cháu trai. Anh con trai lấy con gái một Việt kiều khác cũng có hai con nhỏ. Họ đều có nhà riêng ở Luân Đôn. Con trai ông là một doanh nhân thành đạt, có cuộc sống khá đầy đủ, được coi là một Việt kiều giàu có ở Anh. Hai cháu nội và một cháu ngoại của ông Khiên đều đang học tiểu học. Gặp Thành, ông đề
nghị Sứ quán cho phép về thăm Việt Nam và xin đóng góp một số
tiền tham gia xây dựng một xí nghiệp sản xuất đồ sứ công nghiệp, nung đốt bằng dầu khí ở Thái Bình. Duy Thành hứa sẽ
báo cáo Đại sứ nguyện vọng này của ông. Anh cũng đề nghị sau
đây sẽ được gặp các con ông.
Tiếp xúc với ông Khiên, Duy Thành hiểu được thêm phần nào ý nghĩ của những người xa Tổ quốc đang nung nấu tâm can hướng về cội nguồn. Khi trò chuyện với Duy Thành, ông Khiên nói rất ít, nhưng rõ ràng tỏ ra rất có tâm tư. Ông ta hay mỉm cười khi trả lời những câu hỏi của Thành. Duy Thành được biết, ông ta đã có thời gian làm cán bộ công đoàn của một công ty kinh doanh dịch vụ ở
Sài Gòn, sau đó di tản sang Anh từ năm 1979. Ông Khiên sinh ra trong một gia đình người Việt gốc Hoa. Lúc ấy trong trào lưu di tản không kèn không trống, nhiều người Hoa tại Việt Nam đã ra đi. Trong đó có gia đình ông Khiên. Khi tới Hồng Kông, nhiều người muốn sang Mỹ nhưng không được, quay vào Trung Hoa lục địa cũng không xong, đành sang Anh. Khi đó những người Việt di tản chưa có mấy ai thích sang Anh quốc. Ngược lại, nước Anh lúc đó lại đang mở rộng cửa đón những người Việt di tản. Họ được cung cấp chỗ ở, phụ cấp cuộc sống khá tốt. Chính ông Khiên cũng là người được hưởng sự giúp đỡ ấy: Có nhà ở, có phụ cấp hằng tháng, có quốc tịch Anh. Sự chu đáo ấy kéo dài được khoảng chục năm, sau đó có phần khép lại. Bây giờ việc trốn chạy từ các nước Châu Âu vào Anh quốc tăng nhanh, nên nước này đã có quy định chặt chẽ hơn về việc nhập cư. Nhất là với khu vực người từ Châu Á sang ngụ cư tại Anh.
***
Trong khi tiếp đón và trò chuyện cùng ông Khiên, Duy Thành chợt liên tưởng đến một viên chức nhà nước trong hồ sơ điều tra của một chuyên án bí mật khi anh còn công tác ở Sài Gòn trước đây.
Sau này anh có nghe nói, người ấy đã di tản sang Anh. Gặp ông Khiên, anh có linh cảm như đã gặp ông ta ở đâu đó rồi, song anh chưa nghĩ ra.
Thành phụ trách công tác cộng đồng, nên có mối quan hệ thân tình với Hội Hữu nghị Anh - Việt. Anh cũng thường xuyên tiếp xúc với Hội Người Việt, qua đó anh biết được nhiều thông tin để tham mưu cho lãnh đạo. Những năm gần đây, người Việt từ nước ngoài đang có phong trào tích cực tìm về cội nguồn, giúp sức cho đất nước. Trong đó có cả người Việt ở Châu Âu, ở Anh và cả ở Mỹ
nữa. Đặc biệt phải kể đến viên tướng ngụy nổi tiếng Nguyễn Cao Kỳ. Ông ta đang là một nhân vật nổi bật trong giới Việt kiều ở Mỹ
hướng về Tổ quốc. Tại Anh, Duy Thành đã trực tiếp gặp một vài người cũng đang có tấm lòng ái quốc ấy. Dù thế nào, anh vẫn
thấy tôn trọng và quý mến, thông cảm với họ. Anh đã báo cáo tất cả những vấn đề này với lãnh đạo. Thành cũng gửi thư cho người bạn thân của mình trong ngành an ninh là đại tá Nguyễn Hùng, về sự băn khoăn của mình.
Một thời gian sau, khi những sự kiện ngoại giao đặc biệt trên kia qua đi, một nguồn tin được phát đi từ New York cho biết: Theo một tin tình báo đã được một nhà ngoại giao ở Mỹ xác nhận, công cuộc tìm kiếm và thăm dò dầu khí ở biển Đông và trên vùng thềm lục địa miền Bắc Việt Nam đang được thực hiện và bước đầu đã có kết quả. Tin này cho biết, Việt Nam đã triển khai dự án thăm dò và khai thác dầu ở thềm lục địa miền Bắc được một thời gian.
Một nước phương Tây sẽ đầu tư xây dựng cụm công nghiệp chế
xuất dầu khí cho khu vực này.
Thông tin này đã làm cho các nhà chiến lược kinh tế và cơ quan an ninh Việt Nam phải chú ý theo dõi và suy xét rất nhiều.