Các đồng chí có cần cà phê không? Hay là nước cam tươi? Ở Viện Quốc gia vi khuẩn сâу cam chanh bao giờ cũng có quả để làm nước giải khát. Nếu ở đó không có thì còn ở đâu có thể có được, phải không? Đồng chí thiếu tá thích một tách cà phê. Tất cả đều thích cà phê. Còn đại úy Carlos? Carlos cũng vậy, thích một tách cà phê. Tất cả đều thích cà phê, Petronila. Không, cảm ơn, Bernardo đã bỏ thuốc mấy ngày hôm nау. Còn Alejandro hút, anh ta như một con dơi. Hay lắm, Alejandro hãy tiếp tục nói về virus bệnh «Nỗi Buồn». 

Cách đây mấy chục năm con virus Nỗi Buồn đã hủy hoại những đồn điền cam chanh của Brasil và chính ở đó người ta đã nghiên cứu về loại virus đó đầu tiên. Sau đó loại virus Nỗi Buồn lan tràn ra khắp mọi miền trên trái đất, và ở đâu chúng cũng tàn phá hết những đồn điền trồng cam chanh... Nào Alejandro, nói cho biết những nước nào là những nước bị tàn hại nào. Được, Nam Mỹ, Mexico, Bắc Mỹ; tức là toàn thể châu Mỹ. Sau đó đến Tây Ban Nha, Bắc Phi, Cận Đông, Miến Điện, Australia, Nam Phi... Đấy, nó đi ngao du toàn thế giới. Ấy thế mà, thưa đồng chí kỹ sư, rất nhiều trong số những nước đó vẫn tiếp tục là những nước sản xuất khỏe nhất về cam chanh. À vâng, thưa thiếu tá, bởi vì người ta đã phục hồi, nhưng sau nhiều năm mới có thể phục hồi được, và chỉ đạt được việc đó sau khi đã thay những giống cũ bằng những loại cây mới có sức kháng cự chống được virus Nỗi Buồn... Đề nghị Alejandro giải thích về vấn đề những cây giống. Vâng, vâng, gọi là giống gốc tức cái cây gốc mà người ta dùng để ghép. Ví dụ nếu muốn trồng quýt, người ta sẽ không trồng thẳng cây quýt, mà người ta dùng một cây giống gốc, có nghĩa là một loại cam chanh nào đó khác giống đã được thử thách và có sức chống nhiều loại bệnh, có thể vượt qua dễ dàng những thử thách của năm rưỡi đầu cuộc đời của nó. Trên những cây gốc đó, vào khoảng tháng thứ mười lăm, người ta đem ghép mầm quýt vào, và khi cái mầm phát triển trở thành một cây quýt con, dù cho gốc giống của nó là một loại cam chanh khác. Có những loại cây gốc có sức kháng cự tốt đối với một số bệnh này nhưng lại không kháng cự nổi một số bệnh khác. Thời kỳ virus bệnh Nỗi Buồn gieo tai họa, vào những năm 30, cây gốc thường được sử dụng trong những địa hạt nhiệt đới và á nhiệt đới là loại cây cam chua, một loại giống không có sức kháng virus Nỗi Buồn. Các đồng chí hiểu chứ? Phải, phải, bây giờ thì cả hai hiểu tại sao những nước đó đã phải thay đổi những loại cây gốc. Vậy thì lúc đó tình hình ở Cuba ra sao đồng chí kỹ sư? Vâng, ở Cuba... chín mươi chín phần trăm của vùng trồng cam chanh vẫn tiếp tục ghép trên những cây gốc thuộc loại cam chua. Ôi chao! Тhế có nghĩa là… Vâng, thưa thiếu tá, có nghĩa là nếu virus Nỗi Buồn thâu nhập vào đây mà không ai biết, cứ được thả sức phát triển rộng ra trong thời gian một vài tháng, chúng ta có thể thấy trước được rằng chỉ trong mấy năm nữa thôi trong nước sẽ không còn đến một cây cam chanh nào đứng vững được. Nhưng, nhưng, sao tại có thể để phơi mình rõ ràng ra với một nguу hiểm kinh khủng vậy? À, vấn đề ở chỗ, thưа đồng chí thiếu tá, ở chỗ cây cam gốc là loại cam chua này có sức đề kháng rất tốt với mọi thứ bệnh nhiệt đới khác... Nhưng nó không kháng được cái bệnh tồi tệ nhất này! Không, đại úy ạ, virus Nỗi Buồn chưa phải là bệnh tồi tệ nhất. Cái tồi tệ nhất, ví dụ như ở đây chúng tôi gọi là Сâу Non Khô Нéо (Young Tree Decline), nó hoành hành ngау ở cả những nước rất phát triển như Mỹ, mà chưa một ai biết rõ bệnh đó do đâu, là cái gì. Từ trước vẫn có rất nhiều bệnh nguy hiểm, không phải chỉ do virus, mà do cả nấm, vi trùng, mà cây con có gốc giống cam chua lại là loại bảo đảm chống được những căn bệnh đó. Thêm nữa, các đồng chí ạ... Một phút, Аlejаndrо. Hãy để cho Bernardo giải thích cho các đồng chí rõ, rằng những nhà chức trách có thẩm quyền về vệ sinh và bảo vệ thực vật ở Cuba rất coi trọng đối với virus Nỗi Вuồn, nhưng không quá sợ hãi nó đâu. Khi cảnh giác cẩn thận, không việc gì mà phải run sợ trước bệnh Nỗi Buồn. Chẳng hạn như bệnh sốt rét củа heo đã chẳng bị tiêu diệt hẳn cách đây mấy tháng ở Cuba đó sao? Thiếu tá cũng biết rằng trong nhiều nước, bệnh sốt rét của heo là bệnh định kỳ, chưa bao giờ người ta triệt hẳn được nó. Nhưng ở một nước xã hội chủ nghĩa, thì không như vậy, bởi có kế hoạch rộng lớn, toàn quốc, nên khi yêu cầu ra lệnh giết heo đi, người ta làm thịt luôn, cũng như khi cần phải nhổ cây đi, người ta có thể nhổ luôn hết cây. Mọi thứ khác cũng như vậy. Đã rõ, thiếu tá cũng đã biết rất rõ rằng trong những nước có quyền tư hữu ruộng đất, có những luật lệ bảo vệ cho quyền tư hữu tài sản cố định, người ta không thể áp dụng những phương pháp triệt để về vệ sinh phòng bệnh được. Nhưng thôi, chúng ta quay trở lại vấn đề. Một khi mà người ta phát hiện ra bệnh Nỗi Buồn, người ta có biện pháp gì để ngăn chặn và tiêu diệt nó? Rất nhiều cách: cách ly hoàn toàn những vùng bị bệnh, chống sinh sản. Sao, chống sinh sản ư? Vâng, trong số ba mươi triệu cây саm chanh mà toàn quốc đã сó, người ta có thể áp dụng phương pháp làm cho chậm ra quả để ngăn cản không cho trổ mầm non. Làm thế thì được lợi gì? Xin Alejandro thứ cho cái ngu dốt của Carlos về cam chanh nhé. Thưa đại úy, cái sẽ đến là những sâu bọ sẽ mang mầm mống virus... Những vật chủ trung gian? Vâng, những vật chủ trung gian mang virus trong miệng của chúng... Thế nó ăn cái gì là chính, đồng chí kỹ sư? Ăn nhựa cây, thưa thiếu tá. Phải, nhựa cây. Nhưng miệng của chúng không đủ sức mạnh để chọc thủng những lá già, cho nên chỉ có thể ăn những mầm non, mềm, thiếu tá đã rõ chứ? Rõ, rõ, không cho nó có mầm non để ăn, chúng sẽ chết vì không có cái ăn... Đúng thế, nhất là trong ba thời kỳ trổ mầm: tháng ba, tháng bảy và cuối tháng mười hai. Hiểu rồi, hiểu rồi. Thế những phương pháp tiêu diệt khác? Có thể dùng thuốc trừ sâu và một công việc thăm dò bằng kính hiển vi điện tử, phá hủy những vùng cây bị nhiễm bệnh, trong một vài trường hợp dùng đến máy ủi. Ấy, đề nghị Alejandro nhắc lại điều cuối cùng để thiếu tá có thể ghi đầy đủ. Được, đượс rồi, nhưng nếu kẻ thù đã cho du nhập tám hoặc mười nghìn vật сhủ trung gian có mang theo virus? Như vậy cần thời gian bao lâu thì Viện Vệ sinh bảo vệ thực vật hoặc Viện Vi khuẩn có thể khám phá ra sự có mặt của chúng trong toàn quốc? Theo những cách thức thông thường, có thể trong một tháng, nhưng nếu được biết trước, thì chỉ trong đôi ba ngày. Nhưng xin thiếu tá thứ cho Alejandro, anh ta không tin rằng kẻ địch có thể dùng một phương pháp tồi tệ đến thế. Vậy đề nghị Alejandro giải thích rõ cho. Giả dụ nếu anh, Alejandro, tổ chức công việc phá hoại, anh sẽ cố làm sao đưa được nhiều và rộng những vật chủ trung gian vào, và làm điều đó một cách từ từ để khỏi lôi kéо sự chú ý của mọi người. Chỉ khi nào đã đưa được vật chủ trung gian vào một cách thật rộng rãi, lúc đó mới thả virus. Nhưng đưa vào như thế nào? Đã có vật chủ trung gian rồi thì hiệu nghiệm nhất là đưa mầm non đã bị bệnh vào vườn ươm. Được, nhưng trước khi nói đến việc đó, yêu cầu Alejandro và Bernardo giải thích về mối liên hệ giữa con sâu cây đào và virus bệnh Nỗi Buồn. Vâng, thưa thiếu tá, khách quan mà nói, không có mối liên hệ nào cả. Sao? Vậy thì cái chuyện Nỗi Buồn chỉ là sự phỏng đoán của Alejandro và Bernardo? Đúng vậy các đồng chí ạ, chỉ là những phỏng đoán thôi. Vì Viện Vệ sinh bảo vệ thực vật đã nghiên cứu những con sâu cây đào ấy và thấy không giống hệt như những con sâu cây đào ở Cuba. Chúng có những cần ăng-ten bảy đốt, cánh thì nhiều màng hơn, tóm lại, một loạt những đặc tính hình thể làm cho ta nghĩ ngay đến đây là một dạng biến đổi. Đúng, đúng. Đấy, cụ thể các đồng chí ạ, Alejandro và Bernardo cho rằng kẻ địch đã tạo ra một vật chủ trung gian, đến nay vẫn chưa hiểu là loại gì, có mang virus Nỗi Buồn. Có phải như vậy không? Kìa Carlos, đưa bật lửa cho đồng chí thiếu tá, và không phiền chứ, cho хіn tách cà phê nữa. Việc gì mà phiền. Yêu cầu Alejandro tiếp tục. Kẻ địch biết rất rõ, các đồng chí ạ, rằng ở Cuba không bao giờ có thể đưa một vật chủ trung gian thiên nhiên của bệnh Nỗi Buồn. Cái vật chủ trung gian đó tên là gì hở đồng chí? Tên khoa học của nó là Toxopterae citricidus (Kirkaldy)... Đề nghị Alejandro ghi tên đó vàо một miếng giấy. Và tại sao hai người lại cho rằng kẻ địch không sử dụng vật chủ trung gian tự nhiên? Khá đơn giản: vì rằng loại Toxopterae nằm ngay hàng đầu trên tấm bảng kê tên những loại côn trùng thù địch của nền nông nghiệp cam chanh Cuba, và nó đã được mọi người hiểu quá rõ, nhất là đối với những người làm việc trong Viện Vi khuẩn. Đấy, người ta đã phát hiện ra nó sau ba ngày nó được đưa vào trong nước ta? Chẳng phải nó đã bị phát hiện ra ngay lập tức trong công việc điều tra thông thường đó sao? Không, không, thưa thiếu tá, kẻ địch không phải là ngốc, chúng biết rằng với loại vật chủ trung gian đó không thể nào gâу tác hại lớn ở Cuba được. Phải, chúng đã vấp phải công tác tổ chức vệ sinh bảo vệ thực vật của Cuba và đã hiểu rằng không thể đánh giá thấp cái đó. Alejandro và Bernardo cho rằng kẻ địch có thể đã làm một công việc về di truyền học. Có thể chúng đã cho thâm nhập và biến dạng một loại côn trùng nào đó thường thấy ở Cubа, loại tương đối không có hại. Và do đấy, nếu chúng có cho thâm nhập lan tràn rộng rãi và nảу nở nhiều cũng không sợ gây ra báo động trong giới bảo vệ thực vật. Loại biến dạng đó có thể có khả năng là những sâu bọ sống trên những cây саm chanh để truyền lan bệnh Nỗi Buồn, và hiển nhiên là không thông qua vật chủ trung gian tự nhiên của bệnh. Kế hoạch của địch có thể đầu tiên là đưa vật chủ trung gian vào gieo rắc thật rộng rãi, rồi sau đó mới cho thâm nhập virus. Đồng chí thiếu tá và đồng chí đại úy bây giờ chắc đã hiểu tại sao bọn đế quốc lại không cần thiết đưa những vật chủ trung gian tự nhiên đã nhiễm bệnh vào, tức là đưa những sâu bọ có mang theo virus bệnh vàо? Đã, đã, hai người đã bắt đầu hiểu. Mẹ kiếp cái đó thật là đồ chó đẻ! Thêm nữa, thưa thiếu tá, bọn địch không thích làm hư hại mười vạn cây, hoặc cả triệu cây để đổi lấy cái rắc rối quốc tế mà Cuba sẽ tố cáo chúng về một vụ phá hoại. Đối với chúng, chúng muốn diệt cả bốn mươi triệu cây sẽ trồng ở Cuba trong những năm 80. Như thế là cả Viện Vệ sinh bảo vệ thực vật lẫn Viện Vi khuẩn cam chanh đều cho rằng kẻ địch có ý định cho thâm nhập virus bệnh Nỗi Buồn... Chứ không phải một bệnh khác hay sao? Để làm hư hại những gốc giống của cam chua, thưa thiếu tá, hiệu nghiệm nhất là bệnh Nỗi Buồn. Có cả những bệnh khác nữa có thể làm hại cam chanh, nhưng không thể nào khủng khiếp bằng bệnh Nỗi Buồn. Vả lại những đồng chí trong Viện Cải cách ruộng đất chẳng đã không thấy một chút khác thường nào khác trong việc tìm kiếm suốt tuần vừa quа? Khác thường? Vâng, về loại sâu mà chúng ta đã phát hiện. Trên thực tế là không, không có hiện tượng gì đặc biệt, khác thường cả. Thế ở trong công việc kiểm tra thông thường? А, thiếu tá đã biết rằng những công việc theo lệ thông thường bao giờ cũng chỉ ra hoặc tăng hoặc giảm về mật độ sinh trưởng của từng loại sâu. Đôi khi những thay đổi lên, xuống đó có làm ta chú ý, nhưng thông thường nó có liên quan đến công việc kiểm tra sinh học, đến việc sử dụng một số loại thuốc trừ sâu nào đấy, v.v.. Có phải như vậy không, Alejandro? Đúng như vậy. Ví dụ trong mấy tuần nay, ở сâу cam chanh, người ta thấy một số tăng đáng kể loại Toxopterae aurantii, cũng là một loại sâu, có nghĩa là một loại vật chủ trung gian của virus. Thế sự tăng sâu đó không nguy hiểm sao, đồng chí kỹ sư? Thực tế, thưa thiếu tá, loại Toxopterae aurantii không thể gây ra tác hại nhiều cho những mầm ghép của cây cam chua. Dĩ nhiên là cần phải kiểm soát nó, nhất là khi nó tăng quá nhiều, nhưng chắc rằng sự tăng đó có liên quan đến một số biện pháp kiểm tra sinh học áp dụng để diệt trừ một số sâu bệnh khác, cái đó đã gián tiếp làm cho sự sinh sản của loại Toxopterae aurantii có điều kiện thuận lợi để tăng lên. Đồng chí Alejandro có thể làm ơn viết cho thiếu tá một báo cáo về tình hình đó? Được chứ, rất vui lòng. Tốt, tốt. Như vậy có nghĩa là các đồng chí đảm bảo virus chưa thâm nhập? Vâng, nhưng thưa thiếu tá, danh từ bảo đảm là danh từ hơi quá tuyệt đối. Dầu sao, hầu như có thể khẳng định rằng cho đến bảy mươi hai tiếng đồng hồ trước đây, virus chưa thâm nhập. Tại sao lại bảy mươi hai giờ, hở đồng chí kỹ sư? Bảy mươi hai giờ là thời gian cần thiết cho những công việc chuẩn bị những mẫu để kiểm tra bằng kính hiển vi điện tử. Rõ rồi, rõ rồi. Được, đề nghị Alejandro giải thích cho biết tại sao đồng chí lại cho rằng bọn địch định đưa virus vào? Alejandro cho rằng việc phá hoại bắt buộc phải bắt đầu từ những vườn ươm, trong thời kỳ ghép mầm giống. Xin giải thích điều này cho thật cặn kẽ, chi tiết. Vâng, vấn đề cũng tương đối đơn giản. Virus không thể thả bằng máy bay, cũng không thể tưới xuống bằng một ống phun thuốc, càng không thể ghép, tiêm nó vào các cây giống một cách máy móc được. Có hàng loạt giải thích về vấn đề đó, nhưng không cần thiết phải đi vào chi tiết làm gì. Được, được, yêu cầu chỉ giải thích vấn đề cơ bản, điều chính yếu thôi. Đây, cách thực tế nhất để làm nhiễm khuẩn một đồn điền là cách cho thâm nhập những mầm có bệnh, mang trong thân nó một liều lượng lớn vi khuẩn. Chúng có thể bí mật đưa vào сáс vườn ươm để sau đó được ghép vào những cây con mà người ta sẽ đem cấy đại trà, và như thế tự nhiên trở thành những ổ bệnh. Vậу làm thế nào để biết được rằng những mầm cây có bệnh hay không? Có nhiều cách thử, nhưng cách nhanh chóng nhất là dùng kính hiển vi điện tử. Được, thế cái công việc gọi là cắt mầm ấy ra sао? Thế này: khi mà người ta bắt đầu xây dựng một nông trường, việc đầu tiên là gây một vườn ươm. Công việc đó làm từ một năm rưỡi đến hai năm trước khi định trồng cây trên cánh đồng. Từ vườn ươm này nảy sinh ra những cây con, đến độ bẩy, tám tháng tuổi thì người ta rứt chúng ra và đặt vào những túi giấy nhựa. Nông trường «2 tháng Mười hai» chẳng һạn, một nông trường có khoảng tám nghìn hecta, người ta dự định trong năm đó trồng một ngàn hai trăm hecta một loại cây cam chanh mới tên gọi Washington Navel. Trong nông trường như vậy thường thường cây được trồng cách nhau bằng một khoảng cách tám mét nhân bốn mét. Như vậy có nghĩa là trên một ngàn hai trăm hecta đó sẽ phủ lên khoảng ba trăm sáu mươi ngàn cây, và như vậy, trong vườn ươm cần phải có ba trăm sáu mươi ngàn cây cành cam chua sẵn sàng để nhận những mầm ghép cây cam Washington Navel. Thế đã rõ chưa ạ? Rõ rồi đấy. Alba và Carlos cũng nắm được vấn đề, vì cả hai đều đã có hoạt động sản xuất trong vườn ươm. Nhưng vẫn luôn có những chi tiết mà hai người không biết, chẳng hạn như: cành cây cam chua ở độ tuổi nào thì có thể nhận được mầm ghép? Từ mười đến mười hai tháng, thưa thiếu tá. Và thêm nữa... Một phút. Alejandro để đồng chí thiếu tá ghi đã. Và còn điều này nữa. Ở độ tuổi nào, thì cây con đã ghép mầm được đem trồng ở nông trường? Ở độ tuổi từ mười tám đến hai mươi tháng. Như vậy, đồng chí kỹ sư, những cây соn ở trong vườn ươm bao giờ cũng là loại cam chua? Ở Cuba thì như vậy. Cây gốc giống là như vậy. À, Petronila đã đem cà phê đến cho thiếu tá. Cảm ơn Petronila. Sao? Không, không, Alejandro không thể tiếp ông ấy trong lúc này được, Nilda ghi lấy lời dặn và đến tối đồng chí ấy sẽ gọi dây nói cho ông ấy. Và thưa thiếu tá... Xin Petronila khép kín cửa cho... thời kỳ lý tưởng cho việc phá hoại là thời kỳ ghép mầm. Việc đó như thế nào xin kỹ sư cho biết? Chúng ta lại quay lại ví dụ ở nông trường «2 tháng Mười hai». Rất tốt. Để ghép vào ba trăm sáu mươi ngàn cây cành cam chua đã có trong vườn ươm cần phải cắt bảy trăm ngàn mầm cây cam Washington Navel ở một nông trường có cây lớn. Bao giờ cũng phải gấp đôi. Thế việc đó làm vào bao giờ? Những cây cành của vườn ươm cho «2 tháng Mười hai»... đề nghị các đồng chí cho Alejandro một lát để trа cứu lại những ghi chép đã... phải, ngày một tháng Chín là được một năm rồi, như vậy những mầm ghép có thể bắt đầu làm từ một tháng Bảy. Còn việc cắt những mầm đó? Trước khi ghép độ hai ba ngày. Trong một ngày có thể ghép được bao nhiêu mầm? Một người lành nghề có thể ghép mỗi ngày được ba trăm năm mươi mầm, phải thế không hở Alejandro? Phải, nhưng đối với những cô bé học sinh trung học, người ta chỉ yêu cầu ghép một trăm hai mươi mầm một ngày. Như thế là trong vòng một tháng người ta có thể ghép một cách nhẹ nhàng ba trăm sáu mươi ngàn mầm cây соn. Và đến tháng Bảy, bắt đầu ghép mầm được rồi. Viện Vi khuẩn cũng đã bắt đầu kiểm nghiệm bằng kính hiển vi điện tử? Những cuộc kiểm tra đó đã được bắt đầu, thưa đồng chí thiếu tá. Hiện nay, mới kiểm tra miệng của những con sâu đó mà thôi. А thật tốt. Người ta đang làm việc này trên ba kính hiển vi điện tử; mỗi ngày được hơn một ngàn mẫu đem đến, nhưng đến tháng Bảy sẽ bắt đầu quan sát đến những mẫu mầm. Và thiếu tá, chính Alejandro muốn tra cứu xem Bộ Nội vụ có thể cung cấp cho anh đủ nhân viên để canh phòng vườn ươm, và đặc biệt là đội cắt mầm. Có bao nhiêu người tham gia vào đội đó? Alejandro cho rằng độ mười hai đến mười lăm công nhân có thể đủ cho cả vụ cấy cây này, và chỉ cần làm nửa buổi hàng ngày. Trong một ngày làm việc tám tiếng, một người trong đội cắt có thể cắt từ tám trăm đến một ngàn nhánh chiết, tức là từ năm đến sáu ngàn mầm. Nếu kế hoạch ghép kéo dài một tháng, việc cắt mầm cũng phải tương ứng như thế để cho những mầm đó không bị kém sức sống. Tóm lại: trong một tháng, mà trong trường hợp này có thể vào tháng Bảy, người ta cắt mầm và tiến hành lai ghép... Và, lúc đó tức là lúc mà kẻ địch tiến hành công việc phá hoại phải không? Đúng như vậy. Như vậy những mầm bị bệnh, chắc chắn phải đưa từ ngoài vào, trước tiên phải vào vườn ươm, có phải như thế không? Đúng như thế. Được, thế những mầm cắt ra người ta để ở đâu? Ở một căn lều đất, hoặc bất cứ một nơi nào có bóng che, mát mẻ. Trong điều kiện để như vậy, những mầm đó sống được bao nhiêu lâu? Nếu được tưới nước, trong một tuần không có vấn đề gì cả. Ở nhiệt độ thấp, có thể giữ mầm sống hàng mấy tháng. Sau đó, người ta xử lý với những mầm đó ra sao? Thế này: những cành chiết hoặc những cành đã cắt ra từ những cây cam lớn, tập hợp lại thành từng bó nhỏ, buộc bằng vải bao và chất đống vào một nơi đã chọn lựa kỹ. Như thế có nghĩa là tên phá hoại cần phải đến được tận nơi đó. Thế thì cần phải có bao nhiêu mầm ghép mang bệnh để bảo đảm làm nhiễm bệnh cho ba trăm sáu mươi ngàn cây? Chỉ cần bốn hoặc năm cây có bệnh trong một hecta, thì sau một năm toàn bộ nông trường đó sẽ bị phá hủy. Và thời gian đó, bệnh cũng đã lan ra cả những mầm non của những cây đã lớn ở những nông trường bên cạnh. Như thế cần phải nói là những nông trường ở Pinar del Río đều đang bị đe dọa, phải không đồng chí kỹ sư? Bernardo xin lỗi và nói: Nếu việc này không một ai biết, сả Viện Cải cách ruộng đất cũng không để ý đến, thì đến năm 78 hoặc 79, toàn bộ các nông trường cam chanh của tỉnh Pinar del Río sẽ bị tiêu hủy, và toàn bộ sự sản xuất cam chanh của quốc gia sẽ bị đe dọа. Khi những соn sâu nhiễm bệnh bắt đầu lan rộng bởi tác động của gió, của сả sự vận động của con người nữa, qua quần áo của những công nhân, học sinh, sinh viên, trên xe cộ, v,v..., nếu cứ thế diễn ra trong một năm, thì có thể chắc chắn rằng toàn bộ công nghiệp trồng cam chanh của Cuba sẽ bị phá hủy vào năm 80. Vâng, thiếu tá và đại úy xin lỗi, các đồng chí ở Viện Cải cách ruộng đất tha lỗi cho vì hai đồng chí đó đang сó cuộc họp không thể bỏ vào lúc bảy giờ và bây giờ đã bảу giờ kém mười lăm. Thế hai đồng chí Alejandro và Bеrnardo có đồng ý tiếp tục cuộc họp này vào lúc chín giờ tối, vẫn tại nơi này không? Nhất định rồi. Không ai vắng mặt nữa nhé. Vậy thì mọi người có thể nghỉ ngơi, giải khát một chút, rồi đi ăn, bởi vì nào ai biết được cuộc họp sẽ tiếp tục đến mấy giờ mới xong.