Trời khá nhem tối. Người đi lại ở ngõ xóm khuất khúc giữa hai hàng rào tre rung động trước gió, chỉ còn là những bóng đen.

Tiếng trẻ dồn trâu bò về chuồng, tiếng chó sủa theo người đi, làm náo động cả xóm. Suốt ngày hầu hết mọi người đều ra đồng làm mầu, nên làng vắng ngắt, bấy giờ ai nấy đã trở về, phá tan vẻ tịch mịch, đem lại sự náo nhiệt trong giây lát, trước khi im lìm hẳn trong đêm tối.

Trong hàng giậu bằng tre hóp với dâm bụt, trên khoảng đất bắt góc với hai nền nhà lá, một ngôi ba gian làm nhà ở với một chiếc hai gian làm bếp và nhà thóc, bên một đống rạ, một đứa trẻ trạc độ mười tuổi, tay cầm bu gà, đứng rình lăm le chực úp lấy con gà mái đang ủ bầy gà con trong chiếc ổ làm bằng rơm để trong một cái thúng rách. Khi thấy những gà con đã chui cả xuống dưới hai cánh gà mẹ, thôi không kêu chiêm chiếp nữa, nó nhẩy xổ ra, úp chụp lấy. Con gà mái đang nằm, đứng ngay dậy, xù lông ra, kêu quang quác, gà con chạy tung toé ra ngoài, song mẹ đã bị nhốt. Đứa bé cười sung sướng:

-Gớm, rình mãi mới nhốt được cu cậu!

Dứt lời, nó lấy gạch đè lên miệng bu, đứng nhìn gà con kêu nhớn nhác, tìm lối chui qua mắt bu vào với mẹ.

Đoạn nó quay ra dồn nốt mấy con gà lọt dậu đang thập thò ở cửa chuồng vì sợ hai con gà sống nằm phía trong cứ thò mỏ ra, động thấy con nào lên là mổ túi bụi. Khi gà đã lên chuồng hết, nó cắt chiếc cầu bắc cho gà lên, rồi đóng cửa lại, chặn kỹ lưỡng, đâu đấy xong xuôi nó mới vào chạn lấy bát cơm nguội với mấy quả cà, đem ra trước cửa, đứng tựa vào dại mà ăn. Thấy thế, con chó vá từ trong bếp ve vẩy đuôi chạy lại, đứng nghếch mõm lên nhìn thằng bé và cơm vào mồm một cách ngon lành lắm.

Trời dần tối mịt, người đi lại đã thưa hẳn. Tiếng tù và gọi tuần ở điếm đã rúc lên. Trên nền trời nặng những mây xám xịt đã lấp lánh điểm những vì sao. Thỉnh thoảng, một vài con chim ăn đêm thẳng cánh bay qua, in hình đen lên nền trời, và cất tiếng kêu rời rạc. Đứa trẻ vừa lúng búng nhai cơm, vừa khẽ hát bài mới học ở nhà trường, tay cầm đũa gõ nhịp vào thành dại:

“Con cò mày đi ăn đêm.

Đậu phải cành mềm, lộn cổ xuống ao..."

Nó ngoẹo đầu, nhìn lên trời đếm sao, lẩm bẩm:

- Quái! Con vịt đâu mà mình tìm mãi chả thấy, thế mà U cứ bảo nó có hai cái mắt nhấp nhánh.

Nó và miếng cơm, cắn miếng cà, rồi lại nghếch mắt tìm, không biết rằng có một người đàn bà, vai vác cuốc vừa qua cổng, vào sân. Con chó thấy người vào, vội bỏ thằng bé đứng một mình chạy xổ ra vẫy đuôi, đánh hơi ngửi vào gót, vào quần người đàn bà, ra dáng mừng tíu tít.

Thằng bé giật mình khi nghe thấy hỏi:

- Minh ơi! Đứng làm gì đấy?

Nó vội chạy ra vừa cười, vừa nổi:

- A! U đã về!

Người đàn bà ấy là Trà, là U nó. Trà đi làm đồng về thấy có mỗi một mình thằng Minh ở nhà, lấy làm lạ hỏi:

- Thầy đâu, Minh?

- Thầy đi ăn giỗ bác Cả Sửu chưa về.

- Bây giờ mà còn chưa về! Thế con Sinh đâu?

- Chị Sinh đi đòi cám bên bà Nhiêu Tình.

- Còn thằng Hải, thằng Tính?

- Chúng nó đi ăn cỗ với thầy từ trưa kia mà.

Rồi nó khoe:

- À, U này! Ban chiều dì Mơ đến chơi!

Minh vẫn quen gọi Mơ thế.

- Thế ư, dì Mơ đâu?

- Dì đợi mãi, không thấy U về, dì đi rồi. Dì bảo con: gửi lời chào Thầy, U, dì đi không biết bao giờ mới lại về đây nữa.

- Thật à? Dì bảo Minh thế đấy à?

- Thật mà. Dì cắp cả gói quần áo nữa mà. Dì cho con một hào đây này.

Minh giơ đồng hào ra khoe.

Trà ngẫm nghĩ, nói một mình:

-Thế là cái quái gì!

Minh vừa ăn cơm, vừa nói chuyện:

- Ban chiều, dì Mơ ngồi chơi với con mãi. Dì dắt con ra ngõ xem đám cưới nữa kia.

Trà gạn hỏi:

- Đám cưới nào?

Minh làm ra bộ thông thạo:

- U quên à! Đám cưới con trai ông Lý lấy con gái ông Chưởng Bạ ấy mà.

Trà vẫn thẫn thờ nghĩ mãi đến Mơ:

- Ừ nhỉ, hôm nay đám ấy đón dâu đấy nhỉ!

Minh ba hoa.

- U chả được xem, đám cưới to lắm! Chú rể, cô dâu mặc sang quá, chỉ phải cái tội chú rể thì bé mà cô dâu lại nhớn quá. Ờ, mà buồn cười lắm, U ạ! Chú rể thẹn quá vừa đi, vừa khóc.

Trà bật cười:

- Chỉ bậy!

Minh giơ tay phân trần:

- Thật đấy mà! Mai Minh chỉ cho U xem chú rể. Thằng Táo đấy mà, U không biết ư? Nó đi học ở trường vẫn đánh bi với Minh, thua, Minh bắt cu cậu phải cõng è cổ ra ấy mà lại!

Trà vẫn nghĩ đến Mơ:

- Cả dì Mơ cũng xem ư? Minh!

- Vâng cả dì Mơ cũng đứng xem, khi thấy Minh chỉ cho biết chú rể, với cô dâu, dì chẳng nói gì cả chỉ thở dài, nhưng Minh thì Minh buồn cười lắm, ai lại chú rể chỉ bằng Minh thôi, còn cô dâu nhớn gần bằng dì Mơ ấy, lúc chú rể đi qua, Minh vỗ tay chế: A! Thằng Táo cưới vợ! Làm cho nó thẹn quá phát khóc... mà này! U này! Lạ quá, dì Mơ lúc ấy cũng khóc, rõ ràng Minh thấy dì lấy vạt áo lau nước mắt rồi kéo Minh vào, khép cổng lại.

Trà chép miệng:

- Lại một cô Mơ nữa!

Rồi uể oải mang cuốc vào dựng xó vách, đoạn đi ra đóng cổng, trong lúc Minh vừa bưng bát cơm đi theo mẹ, vừa hát:

“Chồng thấp mà lấy vợ cao,

Nồi tròn, vung méo úp sao cho vừa”.

HẾT