Sáng hôm sau má đến đánh thức Lan Anh dậy vào lúc bảy giờ.  Nhưng mắt Lan Anh đã mở thô lố ra rồi.

Nó không giương hai tay lên ôm choàng lấy cổ má nó với sự hăm hở vui mừng như những ngày khác. Nhưng nó đã hứa sẽ đi học nên không tìm kiếm lý do không chính đáng để nằm lại trong giường.

Tội nghiệp cho Lan Anh!

Hình như sáng nay cái gì cũng làm cho nó khó giữ được lời hứa.

Trước hết là vì trời mưa. Những hạt mưa phùn rơi buồn bã. Ngoài sân thì có những vũng nước dơ bẩn, còn đường thì bùn lầy.

Má vội vàng rửa ráy cho Lan Anh hối hả hơn thường ngày. Má lấy hai cái kẹp kẹp tóc Lan Anh lại. Hình như con gái đi học tóc tai phải gọn gàng.

Cả bộ đồ mới cũng không làm cho Lan Anh vui. Bộ đồ còn mới quá chưa ôm hẳn vào người Lan Anh. Áo còn vướng víu lử nách. Còn cái tạp dề thì có những nếp nhăn cứng ngắc sột soạt sau mỗi cử động.

“ Ăn nhanh lên! Kẻo chậm mất thôi!” Má nói thế. 

Lan Anh uể oải ăn.

Thường khi nó ăn, con Vàng ngồi bên phải ghế của nó, còn con mèo Mun ngồi bên trái. Chúng mong đợi một cái vuốt ve, một mẫu bánh vụn, một ít còn sót lại lử đáy bát.

Sáng hôm đó, con Vàng vốn không thích mưa gió, nên không chui ra khỏi cũi. Còn con Mun lại càng yếu ớt hơn, nên có lẽ còn cuộn tròn trên đống rơm ở gác xép.

“Chuông trường đánh rồi, má nói. Ăn hết miếng bánh đi! Lau miệng sạch đi! Còn cái dù của tôi đâu rồi?”

Bây giờ thì phải ra đi….

Má đã ra đến ngưỡng cửa rồi. Lan Anh đưa bàn tay nhỏ của nó cho má dắt. Nó đưa bàn tay ra như thể để cầu xin một sự cứu giúp.

Phần 2

LẦN ĐI HỌC ĐẦU TIÊN

Lan Anh đi qua sân, nép mình vào má nó. Còn má thì lấy dù che cho nó.

Lan Anh đưa mắt nhìn một vòng vương quốc của nó, hôm nay sao âm u buồn tẻ đến vậy!

Vào mùa lá bắt đầu rụng, vườn nhìn như bị cóng rét. Những cây bơ còn choán một khoảnh rộng, nơi đó người ta  là thể đứng xem những giọt nước rơi.

Trong cái xe cút kít để ngày ở cửa kho, những đồ chơi của Lan Anh  vứt ngổn ngang. Đó là những quả banh, một cái xô, những cái hộp, những cái bình, những cái cân. Các đồ chơi đó đều móp méo, phai màu nhưng Lan Anh thích hơn là những đồ chơi mới. Sáng hôm đó nhìn chúng có vẻ buồn tủi kiểu như bị bỏ rơi, còn Lan Anh thì nghĩ rằng nó đành bỏ luôn chúng nó rồi.

Lúc đi qua cái thang gác xép, nó gọi “Mun! Mun!”

Nhưng Mun sợ lạnh, Mun vô ơn, không chịu chạy ra.

Còn con Vàng tốt bụng thì đã thấy Lan Anh đi ra khỏi nhà. Mặc dầu trời mưa, nó chạy nhảy tung tăng quanh Lan Anh và để mỏm vào sát tay Lan Anh.

“Vào lại cũi đi Vàng, sáng nay chúng tao không cần tới mày”,  má nói.

Nhưng mặc cho lời ngăn cản của má, con chó vẫn chui qua cánh cổng hé mở. Nó lấy làm lạ sao lại có sự ra đi sớm thế này.

Nó đi theo cô chủ nhỏ bé của nó và tới một lần với chủ.

“ Chúng ta tới chậm mất rồi, má nói. Thật là phiền”.

Sân trường trống không. Các trẻ đã vào lớp hết rồi, và người ta nghe chúng đang hát.

Má đẩy Lan Anh vào trước rồi đóng sập của trường lại, trước mỏm con Vàng. Con chó tốt, vô cùng ngạc nhiên, nó đứng thẳng lên, mỏm xuyên qua hai cái chân song sắt và tiếp tục nhìn theo Lan Anh. Thỉnh thoảng nó rên lên một tiếng.

Phần 3

ĐẾN TRƯỚC CỬA LỚP HỌC

Học sinh đã thôi hát. Chung quanh lớp chỉ có sự im lặng.

Lan Anh tiến bước qua sân, hai tay cố hết sức nắm chặt tay má. Tiếng sỏi lạo xạo dưới những bước đi của họ. Rồi đến cửa hành lang cọt kẹt…

Càng tiến gần cửa lớp học, tim Lan Anh càng đập mạnh.

Tốc!Tốc!…Cửa mở ra, cô giáo xuất hiện tươi cười. Cô đưa tay bắt tay má,  ăn cô nói vói giọng rõ ràng: “Chào bé Lan Anh!”

Lan Anh nghẹn ngào sắp buột miệng trả lời: chào cô.

 Nhưng qua cánh cửa mở rộng nó thấy toàn là cặp mắt, chỉ những cặp mắt, ba chục cặp mắt đang ngó nó.

Một cô bé có vẻ trơ tráo,nói nhỏ: “Lan Anh”. Tức thì nhiều thì thầm hầu như khắp nơi. Lan Anh! Lan Anh!”

Quả là quá sức chịu đựng của Lan Anh mà lòng đang hồi hộp.

Thay vì trả lời cô giáo, Lan Anh quay ngược lại ôm choàng lấy má, úp mặt  ào bụng má.

“ Kìa!, má nóng giận bảo, chào cô rồi vào ngồi bên cạnh Xuân Mai đi.”

Nhưng Lan Anh cứ úp mặt vào bụng má, hai tay ôm cứng lấy hai vế của má.

Cô giáo biết rằng nếu cứ cầm tay Lan Anh đưa nó vào ngồi trong lớp thì nó sẽ oà lên khóc. Mà cô thì không muốn ngày đi học đầu tiên của nó lại được đánh dấu bằng những giọt nước mắt.

Cô nói với má: “Có lẽ hôm nay không được thuận tiện. Thôi chúng ta đừng bắt cháu vào đây như một con chim mà người ta bắt bỏ vào lồng”.

Má và Lan Anh ra về, không ai nói với ai một lời. 

Còn cô giáo thì về lại bàn nhún vai và suy nghĩ “ Mình phải làm sao cho con chim nhỏ này quen được nhỉ.”

Phần 4

NHỮNG SỰ HỐI TIẾC CỦA LAN ANH

Má và Lan Anh đã về đến nhà. Hai người im lặng đi bên cạnh nhau mà không cầm tay nhau.

Má còn thẹn đỏ mặt về sự lúng túng của bà hồi nãy trước mặt cô giáo.

Ông từ ngoài vườn, thấy hai mẹ con về. Ông giơ tay lên: Ba biết mà! Ông kêu lên vậy, chúng ta quá yếu đuối với con bé này. 

“Thực vậy, má nói. Lan Anh không ngờ rằng nó đã làm cho con cực lòng hết sức, và cô giáo hẳn nghĩ rằng con không biết dạy cháu”

Bà lại gần. Bà không nói năng gì cả, nhưng bà nhìn Lan Anh, về buồn rầu.

Lan Anh biết rằng nó đã không biết điều. Nó không hãnh diện về nó chút nào. Tai nó ù lên nhủ khi nó muốn khóc.

Nó đã hứa, nhưng đâu ngờ giữ lời hứa khó đến thế

Cơn mưa kia đã làm cho nhà trường thêm xám xịt, những tiếng rên rỉ của con Vàng, cái cửa mở rộng ra trước những cặp mắt tò mò hay chế nhạo, tất cả những cái đó đã giữ Lan Anh lại ngay lúc nó định bước vào lớp, và đã khiến nó quay lại phía má nó.

Mặc dầu trời đã hết mưa rồi, nhưng Lan Anh không còn muốn đi ra vườn nữa. Nó cũng không muốn đáp lại những lời mời mọc của con Vàng đang nhảy nhót quanh nó. Nó nhìn các đồ chơi của nó. Chúng đang chờ nó. Nhưng nó không có lòng nào mà chơi được nữa. Và cái khăn tạp dề không ngừng nhắc nhở nó là sáng nay nó đâu có được ở nhà.

Nó đã  gây buồn phiền cho những người thương yêu nó. Lần đầu tiên nó cảm thấy cái thứ hối tiếc chua chát mà người ta gọi là sự hồi hận.

Má ngồi trong phòng ăn. Lan Anh nhìn bà lâu lắm và nó ngẫm nghĩ. Rồi nó lại gần cái ghế bà đang ngồi nũng nịu nghiêng mình về phía đầu gối của bà, và ngửng mắt lên nhìn nét mặt buồn bã của bà, nó nói: “ Má yêu quý của con, rồi đây con sẽ đi học. Con sẽ đi một mình. Má cứ chờ xem”.

Phần 5

SỰ BUỒN RẦU CỦA HÙNG

Có tiếng gõ cửa khe khẽ. Má ra mở. Đó là bé Hùng từ bên nhà nó sang, tay mang một cái giỏ.

“Cháu chào bà! Má cháu không thể đến được. Cháu mang trứng bà đặt mua đến cho bà.”

Má để cho Hùng vào trong nhà. Lan Anh nhìn nó. Nó cũng mặc bộ quần áo cũ như hôm trước, khi nó làm việc ngoài đồng. Quần áo của nó mang màu của đất.

“Ngồi nghỉ đi Hùng!” má bảo.

Rồi lấy tay nâng cằm nó để nó ngẩng mặt lên, má nói thêm:

“Mắt cháu đỏ ngàu.  Có phải cháu đã khóc không?

Hai má của Hùng đỏ ửng lên. Nó nhìn xuống chân và nói nho nhỏ: 

“Cháu có khóc đâu”.

Má gặng hỏi nó rất ân cần và cuối cùng Hùng thú thật:

“Cháu muốn đi học. Ba cháu đã bằng lòng. Nhưng má cháu không muốn cho cháu đi học với cái áo cũ này.

- Má cháu sẽ may cho cháu một cái khác. Má nói.

- Vâng, Hùng nói tiếp. Má cháu có hứa với cháu là bà thợ may sẽ đến nhà. Nhưng không thấy bà ta đến. 

Má mỉm cười dịu dàng nói với Hùng

“Cháu cứ yên tâm! Bà thợ may có lẽ đã quên việc may áo cho cháu. Nhưng lát nữa bác sẽ gặp bà ấy. Bác sẽ dặn bà ấy sáng mai thế nào cũng phải đến nhà cháu. Bác hứa với cháu điều đó.

Cám ơn bà. Hùng vừa nói vừa ngước mặt lên.

Lúc ra tới ngoài sân, nó còn lặp lại 

“Cám ơn bà nhiều! Như thế là ngày mai bà thợ may sẽ đến, phải không bà. Cám ơn bà nhiều!

Má đóng cửa lại, và nói giản dị

“ Nó là một đứa trẻ thèm muốn được đi học. Nó có ý chí. Nó sẽ trở thành một sinh viên ưu tú.”