Liên và Vĩnh lại ở nhà vợ chồng ông cụ, ngày ngày giúp đỡ vợ chồng ông cụ chẻ tre, đan giỏ, ngày ngày mỏi mắt trông về hướng trời Nam khói lửa.
Đời của đôi trẻ tưởng được tạm yên, hay đâu lại phải theo sóng gió ngập trời mà chuyển dịch. Chúng phải theo vợ chồng ông cụ bỏ nhà bỏ cửa tản cư về vùng hậu phương Chấn Nam Phố, cố ý tránh xa nơi này là nơi đang xảy ra những cuộc tấn công mãnh liệt.
Họ tránh các thị trấn, băng đồng lướt bụi để tìm một nẻo sống. Ngày nào, tiếng súng tiếng bom cũng vang dậy, dường như bầu trời đang chuyển động và sắp sụp đổ. Thỉnh thoảng, từng đoàn phi cơ bay lũ lượt, đi gieo chết chóc cho bao nhiêu người. Mỗi lần thấy chúng bay lướt trên không, mọi người đều phải chùi mình xuống núp, bất kể bùn lầy nước đọng hay gò nổng chông gai.
Một hôm, họ đi ngang qua một làng, Liên kinh ngạc xiết bao khi thấy nhà cửa sụp đổ ngổn ngang, cơ hồ không còn phân biệt đâu là con đường cái. Từng khoảng đất lồi lõm, cây cối tróc gốc ngả nghiêng, cả một vùng như in một màu tang tóc.
Hỏi thăm vài người còn lại trong làng, mới hay đó là nơi vừa xảy ra cuộc oanh tạc dữ dội.
Trời về chiều. Đoàn người lữ hành phải dừng bước lại giữa cảnh điêu tàn này.
Đêm lại, khi dùng xong buổi cơm đạm bạc với một người dân làng chất phác, chủ nhân tường thuật lại trận ác chiến ghê gớm vừa qua.
Người ấy thuật lại rất mạch lạc và rành rẽ, làm cho Liên và Vĩnh như thấy hiển hiện những hình ảnh khủng khiếp trước mắt. Sau cùng, người ấy nói:
- Mấy ngày trước, dân chúng từ Khai Thành tản cư đến đây rất đông, phần nhiều là ông già bà cả và trẻ con, thanh niên đều phải xung vào bộ đội chiến đấu. Nhưng rồi chiến tranh lại tràn đến, một số đông đồng bào vô tội chết oan vì cảnh bom rơi đạn lạc, một số còn sống sót lại tiếp tục tản cư. Họ đi như đàn chim di thê mà không biết phải dừng chân lại ở chân trời góc bể nào.
Vĩnh thở dài:
- Một làng bé nhỏ thế này mà cảnh tàn phá còn ghê gớm như thế ấy; chẳng hiểu những thị trấn lớn thì còn kinh khủng đến đâu.
Người ấy lặng thinh một lát buồn bã nói:
- Tôi ngu dốt, chẳng hiểu dân ta đánh nhau như thế có ích lợi gì? Hay chỉ có lợi cho ngoại bang mà thôi? Tại sao người mình lại không biết thương yêu lẫn nhau?
Vĩnh nói với giọng ngùi ngùi:
- Cháu còn nhỏ, cháu cũng không thể nào hiểu nổi.
Vợ chồng ông cụ lắc đầu thở ra:
- Lão đã già, lão cũng không hiểu gì hơn.
Người dân làng buồn bã nói:
- Nhà cửa tôi đã tiêu tan. Tôi không tiếc nhưng tôi nhất định không tản cư đâu hết. Nếu phải chết, thì ở đâu cũng chết.
Ông cụ lẩm bẩm:
- Cứ tình thế này thì tìm đâu ra một mảnh đất để yên thân?
Rồi cụ leo nheo đôi mắt, ngậm ngùi:
- Tội nghiệp, mấy đứa con của lão không biết trôi nổi về đâu?
Liên và Vĩnh nhớ đến lời ông cụ thuật lại về mấy đứa con, đều lấy làm ái ngại. Liên ngẩng nhìn vợ chồng ông lão và thấy những ngấn lệ đang hoen tròng.
Liên liên tưởng đến những người thân yêu:
- Chẳng hiểu cha mẹ tôi đã được thả ra chưa?
Vĩnh băn khoăn:
- Biết đâu trong số đồng bào tản cư về đây không có gia đình chúng mình?
Liên vẫn triền miên nghĩ ngợi:
- Trong số đồng bào tử nạn tại đây, có những người thân yêu của mình không?
Vĩnh muốn phá tan những ám ảnh đen tối:
- Có lẽ gia đình chúng ta đã tiếp tục tản cư đến một vùng an ninh nào rồi. Một ngày gần đây, chúng ta sẽ gặp lại.
Đôi mắt Liên sáng lên niềm hy vọng:
- Phải, em hy vọng một ngày gần đây sẽ gặp lại những người mà Liên yêu kính nhất đời.
Ông cụ bỗng nhìn lên áo não:
- Thôi, không phải tản cư đâu nữa. Ta cứ ở lại đây, ở lại trên đống gạch ngói hoang tàn này.
Mọi người đều im lặng. Từ xa, văng vẳng lại tiếng súng hãi hùng...
