Tôi nhận ra sự thật này vào hai ngày sau, khi tôi và flora đi đón “quý ông bé nhỏ”, theo cách gọi của bà Grose; và càng nhận rõ hơn vì một sự việc xảy ra vào buổi tối thứ hai, làm tôi băn khoăn sâu sắc. Như tôi đã nói, ngày đầu tiên nhìn chung đã khiến tôi nhẹ nhõm; nhưng không lâu sau lại chuyển biến thành lo âu. Túi thư tín đến vào buổi tối - khá muộn - chứa một lá thư chuyển cho tôi từ ông chủ, phong thư vẫn chưa được mở.
“Tôi nhận ra đây là thư của hiệu trưởng gửi tới, mà ông hiệu trưởng thì tẻ nhạt vô cùng. Cô hãy vui lòng đọc thư của ông ta và xử lí; nhưng cô nhớ không được báo cáo với tôi. Một lời cũng không. Chào cô!”
Tôi vất vả mở phong thư - đến mức tôi phải loay hoay một lúc lâu mới làm được; cuối cùng tôi đành mang lá thư chưa mở lên phòng và xử lý nó ngay trước khi đi ngủ. Đáng lẽ tôi nên chờ đến buổi sáng, vì lá thư đã gây cho tôi đêm mất ngủ thứ hai. Không có ai để xin lời khuyên, ngày hôm sau lòng tôi nặng trĩu; cuối cùng tâm trạng ấy áp đảo tôi đến mức tôi quyết định mở lòng ít nhất là với bà Grose.
“Đây nghĩa là sao? Cậu chủ nhỏ đã bị cho nghỉ học.”
Bà nhìn tôi bằng ánh mắt mà ngay lúc ấy tôi đã chú ý; rồi sau một thoáng ngơ ngác, rõ ràng bà có vẻ cố gắng thu lại ánh nhìn đó. “Nhưng chẳng phải cả trường đều…?”
“Về nhà - đúng vậy. Nhưng chỉ trong kì nghỉ. Còn Miles có thể sẽ không bao giờ quay lại.”
Trước sự chú ý của tôi, mặt bà đỏ bừng lên. “Họ không nhận cậu ấy nữa ư?”
“Họ kiên quyết từ chối.”
Nghe vậy bà ngước nhìn lên, rời ánh mắt khỏi tôi; tôi thấy mắt bà rơm rớm nước. “Cậu ấy đã làm gì?”
Tôi do dự; rồi tôi nghĩ tốt nhất là nên đưa luôn lá thư cho bà - tuy nhiên việc đó chỉ khiến bà giấu tay ra sau lưng mà không nhận lấy nó. Bà buồn bã lắc đầu. “Những thứ này không dành cho tôi, thưa cô.”
Người cố vấn của tôi không biết đọc! Tôi nhăn mặt trước sai lầm của mình, ra sức xoa dịu tình huống, và mở lá thư ra đọc lại cho bà nghe; rồi tôi kết thúc bằng việc gấp thư lại, và đút nó vào túi áo. “Cậu bé hư lắm sao?” Mắt bà vẫn rơm rớm nước. “Các quý ông ấy nói vậy à?”
“Họ không nói cụ thể. Họ chỉ thể hiện là mình lấy làm tiếc rằng không thể giữ cậu bé lại được. Điều đó chỉ có thể ngụ ý một điều.” Bà Grose lắng nghe với vẻ ngây ngẩn; bà kìm nén không hỏi tôi ngụ ý đó là gì. Vì thế, nhờ sự trợ giúp về mặt tinh thần mà chỉ riêng sự có mặt của bà đã mang lại cho mình, tôi nói tiếp, cố gắng diễn tả sự việc một cách mạch lạc: “Rằng cậu bé là mối nguy hại cho người khác.”
Bà nổi giận khi nghe vậy, theo cách đổi thái độ của một con người chất phác. “Cậu chủ Miles! Cậu ấy mà là mối nguy hại sao?”
Trong giọng điệu của bà chứa đầy tin tưởng, đến nỗi dù tôi chưa được gặp mặt cậu bé, nỗi lo sợ của chính mình đã đẩy tôi đến nhận định rằng ý kiến trên thật nực cười. Tôi thấy bản thân ngay lập tức tỏ thái độ trào phúng ý kiến đó, để làm vui lòng người bạn của mình. “Đối với các bạn học ngây thơ vô tội của cậu bé thì là vậy!”
“Thật kinh khủng,” bà Grose kêu lên, “nói ra những lời ác ý như vậy! Cậu ấy mới mười tuổi đầu.”
“Phải, phải. Không thể tin được.”
Bà rõ ràng có vẻ cảm kích khi được tán đồng. “Hãy gặp cậu ấy trước đã, thưa cô. Rồi sau đó hẵng tin!” Ngay lập tức tôi càng thấy thêm sốt ruột mong được gặp cậu bé; đây là khởi đầu của lòng hiếu kỳ chuẩn bị ăn sâu đến gần như dằn vặt trong suốt những giờ đồng hồ sau đó. Tôi nhận thấy bà Grose ý thức được hiệu quả bà tạo ra ở tôi, và bà nói thêm để trấn an. “Cô chỉ cần tin tưởng vào cô chủ nhỏ. Cầu Chúa che chở cho cô ấy,” bà nói thêm, “hãy nhìn cô ấy mà xem!”
Tôi quay lại và thấy Flora, mười phút trước em vẫn yên vị trong phòng học với một tờ giấy trắng, cây bút chì, cùng bản mẫu “O tròn” đẹp đẽ, em lúc này đã xuất hiện bên cánh cửa mở. Em thể hiện theo cách riêng của mình sự thờ ơ đặc biệt đối với những bài tập tẻ nhạt, tuy nhiên lại nhìn tôi bằng ánh nhìn trẻ thơ, dường như để giải thích rằng sự thờ ơ đó chỉ là kết quả của sự quý mến em dành cho bản thân tôi, khiến em cần phải bám theo tôi.
Tôi chẳng cần gì hơn thế để cảm nhận đầy đủ ý nghĩa câu so sánh của bà Grose. Tôi ôm lấy học sinh của mình vào lòng, bao phủ em trong những nụ hôn chứa đựng chút hối lỗi.
Tuy vậy, cả ngày hôm ấy tôi tìm thêm cơ hội để tiếp cận người đồng sự của mình, đặc biệt khi gần đến buổi tối, tôi bắt đầu nghi ngờ rằng bà tìm cách tránh mặt tôi. Tôi nhớ rằng mình đã chặn đường bà ở cầu thang, chúng tôi cùng đi xuống, và tới chân cầu thang thì tôi giữ bà lại, níu lấy cánh tay bà. “Tôi cho những lời bác nói với tôi hồi trưa có ý khẳng định rằng bác chưa bao giờ thấy cậu bé có hành động hư hỏng nào.”
Bà ngửa đầu ra sau; lúc này, bà đã có một thái độ rõ rệt và thành thật. “Ôi, chưa bao giờ thấy ư - tôi không có ý đó!”
Lòng tôi lại trùng xuống. “Tức là bác đã thấy cậu bé…?”
“Đúng vậy, thưa cô, ơn Chúa!”
Sau khi ngẫm nghĩ, tôi chấp nhận ý kiến này. “Ý bác là một cậu bé mà chưa bao giờ…”
“Thì với tôi không phải là con trai!”
Tôi giữ bà chặt hơn. “Bác muốn các cậu bé phải tinh nghịch?” Rồi tôi hùa theo câu trả lời của bà, “Tôi cũng vậy!” Tôi sốt sắng phụ hoạ. “Nhưng không phải đến mức độ ảnh hưởng…”
“Ảnh hưởng?” Ngôn từ nặng nề của tôi khiến bà không hiểu. Tôi giải thích: “Tức là lây nhiễm thói xấu.”
Bà nhìn tôi đăm đăm, tiếp thu ngụ ý của tôi; nhưng nó khiến bà bật cười kỳ quặc. “Cô lo sợ cậu ấy sẽ lây thói xấu cho cô ?” Bà đặt ra câu hỏi với ý hài hước rõ rệt đến mức tôi tạm thời nhượng bộ mà tiếp nhận sự trêu chọc của bà, kèm theo một tiếng cười hẳn có phần ngốc nghếch, bắt nhịp với tiếng cười của bà.
Nhưng ngày hôm sau, khi xe của tôi sắp đến, tôi khơi ra một vấn đề mới. “Cô giáo từng ở đây là người như thế nào?”
“Cô gia sư trước ấy à? Cô ấy cũng trẻ và xinh đẹp - gần trẻ gần đẹp bằng cô.”
“À, thế thì tôi hi vọng tuổi trẻ và nhan sắc giúp được cô ấy!” Tôi nói lảng đi. “Quý ông gia đình này có vẻ thích những người trẻ và đẹp!”
“Ồ, đúng thế,” bà Grose tán thành, “vị đó chỉ toàn thích những người như thế!” Ngay khi dứt lời bà vội nói thêm. “Ý tôi là đó là bản tính của ông ấy - của ông chủ.”
Tôi ngạc nhiên. “Thế lúc đầu bác nói đến ai?”
Bà ngẩn ra, nhưng rồi đỏ mặt. “Thì ông ấy chứ ai.”
“Ông chủ sao?”
“Chứ còn ai nữa?”
Rõ ràng là không còn ai khác nên tôi liền lập tức dẹp bỏ ấn tượng rằng bà lỡ miệng nói ra điều gì đó; và tôi chỉ hỏi chuyện mình muốn biết. “ Cô ấy có thấy điều gì ở cậu bé…?”
“Thấy điều gì không ổn ư? Cô ấy không hề nói gì với tôi.”
Tôi có phần hoài nghi, nhưng rồi gạt bỏ. “Cô ấy có cẩn trọng… tỉ mỉ không?”
Bà Grose có vẻ cố tỏ ra tận tình. “Có… về một số việc.”
“Nhưng không về tất cả?”
Bà lại do dự. “Chà, thưa cô… cô ấy đã đi rồi. Tôi không muốn nhiều chuyện.”
“Tôi hiểu cảm giác của bác,” tôi vội đáp, nhưng ngay sau đó tôi nghĩ việc gặng hỏi cũng không mâu thuẫn với điều đó: “Cô ấy qua đời ở đây phải không?”
“Không… cô ấy đã rời đi.”
Tôi không biết giữa khoảng lặng ngắn ngủi trong câu nói của bà Grose có gì khiến tôi cho rằng bà có ngụ ý khác. “Rời đi để chết ở nơi khác sao?” Bà Grose nhìn thẳng ra cửa sổ, nhưng tôi cảm thấy rằng, về lí mà nói, tôi có quyền được biết những người trẻ tuổi làm việc ở Bly được mong đợi phải làm những gì. “Ý bác là cô ấy mắc bệnh và về nhà?”
“Cô ấy không mắc bệnh ở căn nhà này, theo như những gì chúng tôi thấy. Cô ấy rời đi vào cuối năm, để về nhà, theo lời cô ấy nói là nghỉ một thời gian ngắn, mà thời hạn cô ấy đưa ra chắc chắn là đúng với quyền lợi của cô ấy. Sau đó chúng tôi thuê một cô gái trẻ - một cô hầu gái tốt bụng và khéo léo ở lại đây, cô ấy đã chăm nom cả hai cô cậu chủ trong quãng thời gian đó. Nhưng cô giáo trẻ của chúng tôi không thể quay lại, và đúng lúc tôi đang mong cô ấy thì tôi nghe tin từ ông chủ rằng cô ấy đã chết.”
Tôi gặng hỏi. “Nhưng vì sao?”
“Ông ấy không hề nói với tôi! Xin phép cô,” bà Grose nói, “tôi phải đi làm việc đây.”