Không hẹn với người bản nhưng vào độ cuối thu là nắng chảy vàng thung cao, thung thấp, nắng bươn bả vẽ những chùm tia vàng, lia ngang mặt sông Nậm Khao. Gió heo may se se lật thổi. Bầy chim sẻ núi, đa đa, bạc má, nộc chao, nộc phầy tung hứng vỗ cánh ngân nga tiếng hót...là lúc rừng mác cọt dậy hương thơm của mùa quả chín.
Vẫn biết, năm nào cũng thế, vào thời điểm này dân bản nô nức rủ nhau lên rừng thu hoạch mác cọt, nhưng Ri không nén nổi cảm xúc hồi hộp, rưng rưng, chờ đón.
Bây giờ, người dân không hái quả mác cọt theo nếp cũ, gia đình nào hái nhiều, hưởng nhiều nữa. Rừng do thiên nhiên ban tặng làm của chung, được qui hoạch vào "Dự án hoa quả đặc sản". Mùa trẩy quả, các gia đình trong vùng tập trung thu hái, xếp đầy thạ lớn, thạ bé, đưa lên ô tô chuyên trở đi các nơi. Tiền thu hoạch từ mác cọt để lại một số ít làm quĩ khuyến học cho con em các mường, còn lại chia đều theo hộ gia đình.
Theo xã thông báo, mùa mác cọt năm nay, Công ty nông sản sẽ thu mua mác cọt. Làm ăn lớn lắm. Phân loại quả bằng giây chuyền. Đóng gói cung cấp thị trường trong nước và xuất khẩu ra nước ngoài. Đây là phần kết trong "Dự án hoa quả đặc sản".
Dự án ấy là do thằng Thành, con Ri tâm huyết theo đuổi từ hồi mới vào học Trường đại học kinh tế quốc dân. Xuống trường nhập học gần năm là nó háo hức hì hụi làm Dự án trên giấy. Thằng bé khôn thế, nó biết kết hợp cùng Huyện đoàn Pó Liểng hoàn thành Dự án. Dịp nghỉ hè, thằng Thành và tụi trẻ mặc áo xanh tình nguyện leo núi, vào rừng đo đo, vẽ vẽ từ sáng sớm tinh sương, đến tối mịt. Cán bộ Huyện đoàn Pó Liểng gặp lãnh đạo huyện. Sau khi nghiên cứu gần ba chục trang giấy đánh máy và hình vẽ của "Dự án hoa quả đặc sản", lãnh đạo huyện hởi hả, ủng hộ, tạo điều kiện triển khai kế hoạch Dự án. Ầy! Đài báo Trung ương từ Hà Nội lên viết bài, đưa tin rầm rộ. Mát mặt quá.
Thằng Thành con Ri giống như cánh chim đủ lớn, giang cánh bay. Nó vừa tốt nghiệp đại học, về làm việc ở Phòng kinh tế của Ủy ban nhân dân huyện. Cái thằng giống cha nó như rập khuôn. Đôi mắt to sáng thông minh, cái miệng hơi trễ ra như cười. Mỗi khi nhìn vào mắt nó, chị ngỡ như thấy bóng dáng anh. Chị ao ước, giá như anh biết thằng con trưởng thành...
Mấy năm nay, đường to mở đến cửa rừng mác cọt, lên trên Chùa hang Ngưởm Nải, lượn vòng tới thác Lỉn. Các bản Nộc Nhùng, Nộc Đẻng, Nộc Tháy, Nà Mây, Nà Lảy... ôtô đi lại đông như lũ muồm muỗm nhảy ruộng tốt. Tụi xe tải thu mua mác cọt kìn kìn đậu hàng dài ở cửa rừng. Vui quá đi. Chả phải vất vả mà được chia lợi nhuận nhiều. Nhà nhà phấn khởi. Người già cười hể hả nhìn nồi cơm đầy. Trẻ con cái mặt tròn căng tung tăng.
Có đường to, đi lại thuận lợi, ngày lễ, ngày tết người lạ từ đẩu đâu cũng biết lối lên trên Chùa hang Ngườm Nải thắp hương, cúng giải hạn... lũ lượt kéo nhau ra thác Lỉn ngắm nước rơi từ mường trời xuống. Nghe nói có người còn leo tít lên trên núi Phja Bjooc, xuýt xoa: "Cảnh đẹp như động tiên".
Tiếng tăm về núi rừng hùng vĩ, hang động đẹp mê li, hoa thơm, quả ngọt... theo gió chạy xa. Dạo này liên tục từng đoàn người nước ngoài cao lớn, nói tiếng như chim líu lo, đến du lịch nườm nượp.
Cái Tết "thôi trâu" tháng Sáu vừa qua, cả nhà tề tựu đông đủ, chị nghe em Rinh và thằng Thành, hai dì cháu bàn luận sôi nổi về chuyện sang năm mới, vùng này qui hoạch, mở mang, phát triển thành điểm du lịch sinh thái mang tầm cỡ quốc gia. Thế thì người dân sẽ mở mang kinh tế nhiều. Nhớ cách đây mấy năm cô Dần đã nói với chị việc du lịch này rồi. Giờ sắp trở thành hiện thực, không viển vông xa vời nữa. Thằng Thành bảo, lúc ấy nhà mình liên kết làm du lịch cộng đồng, chị tha hồ bán chè thanh nhiệt và bốc thuốc. Ối giời, việc nhà, việc xã hội nó vẽ ra sao mà vui thế.
Ngẫm ra, chuyện gia đình Ri có nhiều sự buồn cười. Là nghĩ ra rồi tự khắc cười thích thú thôi. Chồng của em Rinh là thằng Sần đấy thôi. Hình như duyên phận của thằng Sần phải làm người dòng họ nhà chị. Chuyện một thời xa lắc thằng Sần nó say mê, tí nữa làm hại đời con gái của chị chỉ có anh Hợp, nó và chị biết. Anh Hợp đi xa thì không ai nói ra. Thằng Sần mặt trơ, tơ tưởng chị không được, nó cố theo đuổi hỏi lấy em Rinh làm vợ. Chị cạy răng không hé ra chuyện cũ. Biết đâu thằng Sần cùn lên, đổ vấy cho chị muốn phá hoại hạnh phúc của em Rinh đặt bịa chuyện, như thế thì mé đau lòng lắm.
Chị nuốt cay đắng trôi xuống bụng. Muốn can ngăn em Rinh đừng lấy thằng Sần nhưng không biết mở lời thế nào. Thôi, âu cũng do số phận. Mong cho em hạnh phúc để mé đỡ buồn đau. Chôn chặt ký ức để làm chị vợ đúng mực. Thư thoảng nghĩ chuyện cũ, chị không tránh được đôi chút muộn phiền.
Thật may bây giờ gia đình em Rinh giàu có. Thằng em rể Sần làm lãnh đạo thành phố dưới tỉnh. Em Rinh làm Phó giám đốc Sở Tài chính tỉnh. Hai vợ chồng nó mặc hệt người phố, chẳng còn tí nào là dân Tày. Thư thoảng về quê đi bằng xe ô tô đen nhoáng. Nhiều lần, em Rinh năn nỉ, chèo kéo chị cùng mé xuống nhà nó chơi. Mé ậm ừ trì hoãn năm này, năm khác. Chị không muốn đi, lấy lý do bốc thuốc cho người bệnh phải ở nhà.
Năm ngoái, em Rinh đón mé xuống nhà chơi mấy ngày. Mé đi về kể chuyện, nhà em Rinh bốn tầng to bằng hai chục cái nhà sàn đứng cạnh nhau, cả ngày đi cũng không hết các phòng. Đi mãi vẫn nhầm lối, chưa kể ra ngoài sân có bể bơi, vườn hoa, cây cảnh, cây ăn quả... khiếp, sao mà rộng đến thế. Nhà thì ít người, có hai vợ chồng với đứa con gái mà rõ rộng. Mà sao nó lạ thế chứ, sinh đẻ mỗi mình con Thảo rồi thôi. Nó không lo thằng chồng buồn a? Chịu, chị không biết được.
Có lần Ri hỏi, nó cười phá lên, ghé tai chị thầm thì:
- Cái thằng chồng em được mẽ ngoài thôi, nó hỏng hẳn rồi chị ạ! Rượu chè cho lắm vào!
Chả biết cái Rinh nói thật hay đùa nữa. Bệnh ấy của đàn ông chữa dễ, uống vài ấm lá kết hợp ngâm rượu rễ cây, tối uống một chén là khỏe. Nếu cần, bắt vài đôi chim sẻ núi, cắt tiết hòa vào chén rượu rễ cây thuốc, uống vào mạnh mẽ như thanh niên. Bệnh này chị chữa cho nhiều người rồi. Ri ốp tay lên vai em gái, thủ thỉ:
- Chị bốc thuốc cho nó nha. Chuyện này dễ mà!
Không ngờ em Rinh xua xua tay, giãy nảy:
- Không, không! Chị đừng "nối sừng cho dê"! Hắn ấy tịt em mừng lắm.
- Ơ, sao mày lạ thế Rinh?
Khẽ chép miệng, Rinh lắc đầu: - Ôi giời! Chả thích. Em sợ đẻ lắm!– Mắt Rinh có vệt màu sẫm loáng qua: - Em cũng chả thiết. Bà mẹ hắn á, như thể rắn chúa ấy. Gớm lắm! Nhiều lần xui hắn bỏ em...lấy vợ khác.
- Mỗi người mỗi cảnh. Miễn sao thằng Sần nó yêu thương vợ con.
Rinh thở dốc một cái, giọng thâm trầm:
- Hắn á, có sợ em một phép. Đố dám!- Rinh bật cười giòn tan, vẻ mặt bỗng trở nên nghiêm trọng: - Hắn không phải là con đẻ của bố chồng em.
Ri ngớ người ra: - Mày đừng liên thiên. Cái mồm cứ hay đùa.
Rinh ngước mắt lên nhìn thẳng vào Ri, nói sắc lạnh: - Em không đùa đâu. Nhà ấy phức tạp lắm.
Lúc này thì Ri ngây người ra. Miệng cứng đơ không thốt nên lời.
Thảo nào, mé xuống chơi một lần rồi không bao giờ đi nữa. Vợ chồng em Rinh gạn hỏi, mé bảo xuống phố biết nhà con rể, con gái thế là mé mừng. Cái chân mé không muốn xa bản. Mé nói thế thôi, Ri biết mé thương chị, không muốn chị buồn. Và, có lần mé than phiền, bà thông gia Khúi, tính khí đỏng đảnh, cái mắt khinh người, nếp nghĩ như nước đục. Bà ấy lo mé xuống mang của nả nhà con rể về nhà mình. Lo mé xui con gái làm chuyện không hay. Thôi, tránh đi thì hơn, đến chơi một lần đủ rồi. Mé không muốn thông gia nghĩ sai về mình.
Mé năm nay tóc trắng rừng lau. Chân bước chậm, không đi được nhanh nữa. Từ hôm hai chiếc vòng vía của anh Hợp thư thoảng phát sáng, mé bảo với chị: "Thằng Hợp nó sẽ về". Nói xong mé ra bậc cầu thang, nhìn về phía cuối con đường...
Mé mong mỏi ngóng bước chân anh đã hơn một năm rồi. Lưng mé như còng xuống, mê mải ngó đăm đăm về nơi xa. Mé vẫn thường nói, mé nghe thấy tiếng anh gọi mé, rất gần, rất rõ... Năm ngoái tiếng gọi của anh nhỏ mà yếu lắm, giờ thì nó ấm áp vang xa. Rõ ràng anh đang ở đâu đó thôi. Linh tính mé không nhầm đâu.
Chị chợt thở hắt ra cho bụng đỡ nặng trĩu.
Từ ngày giấy báo tử anh về. Chị sợ nhiều lắm, sợ cả ngôi nhà sàn của mình. Sợ nghe tiếng tụi sóc gọi nhau những sáng đẫm sương. Trong bóng tối, tụi ngựa trong chuồng gõ móng làm tâm can chị vò nát. Chị hoảng hốt khi ngày ngày mắt chạm vào tấm phản giữa nhà, nơi anh thường nằm trước lúc nhập ngũ. Chị gồng mình gắng gỏi để không làm mé buồn lo. Đêm, đêm nước mắt chị lặng thầm rơi xuống gối. Chị tự nhủ không để lộ cái buồn, mé và thằng con sẽ buồn tủi khi nhìn nước mắt chị rơi. Nhà sẽ thiếu tiếng cười. Như vậy chị có tội với anh, với cả ông bà đã khuất...
Liệu anh còn sống mà trở về không? Chẳng lẽ có sự nhầm lẫn trong giấy báo tin anh hy sinh hay sao? Chiếc vòng chị đeo trên cổ, dạo này như có lửa chiếu sáng. Ban ngày mờ ảo, nhưng tới lúc trời trùm chăn lên rừng là luồng sáng rực lên. Chị không hiểu chuyện gì nữa? Có phải hồn anh nhập vào? Chị không sợ mà cảm thấy hạnh phúc. Thế là anh lúc nào cũng ở bên chị với mé rồi. Một điều hiển hiện, dạo này nhà chị có nhiều chuyện hay lắm. Tụi sóc ngày nào cũng nô đùa ầm ầm. Chúng chạy cuổng lên từ sàn nhà, đuổi nhau xuống cuối con đường đá, lội ào ào, nhảy nhót, vẫy vùng bơi trong dòng nước Nậm Khao. Cuối buổi vui chơi, con sóc đầu đàn lông trắng muốt thường ngắt một nhành hoa mạy mác, dựa vào chân cột nhà chôn núm nhau của anh. Mé vui lắm, tiếng cười của mé không khàn khàn đùng đục, mà trong vắt tựa như mé trẻ lại chục tuổi.
Chị háo hức chờ đợi điều diệu kỳ...
Thời tiết hôm nay giống như bàn tay đang xòe lòng ra, nhìn vạch ngang, vạch dọc, đếm đốt trên ngón. Đột nhiên, chẳng cơn cớ gì lật úp sấp, dòm móng tay nhuộm màu nhựa cây. Rõ ràng sáng sớm giữa mùa đông giá buốt ngồi so ro sưởi lửa. Tụi trẻ con xuống lớp rước chữ vào người, không quên cầm theo ống than bốc khói xua lạnh. Vậy mà non trưa nắng bừng lên, vãi nóng xuống núi rừng. Đang tiết đông sao có chuyện lạ đời vậy? Bừng bừng nóng. Áo xống không bọc lớp trong, lớp ngoài trên người. Lâu rồi mới nắng, người bản tranh thủ mang chăn, màn, ngô, đỗ... ra phơi. Lũ trâu ngựa ào xuống sông thỏa thuê đằm nước.
Người già Mường Vang nếp nghĩ dài, bụng có lửa cháy, lẩm bẩm lo lắng không biết chuyện gì mà "ông phạ" xoay trái mùa. Nắng vàng nhưng nhức. Gió phả hơi nóng bức bối như mùa hè. Nóng trôi từ giữa trưa về tối. Hầm hập. Bừng bừng. Ong ong, oi ả.
Nắng cả ngày rồi cũng phải theo mặt trời lững thững chúi xuống núi. Bóng tối sập xuống. Lạ chưa kìa, núi Phja Bjooc nuốt nắng ngày căng bụng, chờ tối xẩm nhả ra hào quang muôn màu, phả lên nền trời quầng sáng kỳ ảo. Triệu, triệu những ngôi sao xanh chi chít, nhấp nhánh, dắt díu nhau kết thành dòng sông Ngân lấp lánh, mềm mại chảy xuống núi Phja Bjooc, trôi trên ngọn mác cọt, tung bụi sáng pha sương xuống bản mường. Đùng đục sáng. Lễnh loãng hạt sương tơ vàng nhẩn nhang xoay tròn, trôi ngang trong gió nóng ngột ngạt. Núi và trời rừng rực sáng. Trưởng tộc các dòng họ Nông, họ Ma, họ Đào... cùng cao niên, lão bản chưa thấy hiện tượng lạ thế này.
Nhiều người bản ăn tối qua quít, hò nhau nhìn sự lạ mắt. Đột nhiên mặt đất, nhà sàn rung rung đưa võng. Một tiếng nổ to đinh tai, nhức óc như mấy ngọn núi cùng sập. Nấm lửa khổng lồ, chói lòa tựa ngàn ngàn ngọn đuốc chập lại, bung ra từ dòng sông Ngân, thè hàng trăm cái lưỡi liếm sương và mây rồi bổ phập xuống phía bản Nộc Chao, vãi tãi mùi khét lẹt khắp xa, gần làm người dân tức con mũi, cay cái mắt.
Khoảnh khắc ấy diễn ra nhanh như thể nhát dao sắc phạt ngang cây nứa ngộ đổ gục.
Người Mường Vang chưa hết bàng hoàng, bỗng nhiên trời không sấm chớp mà mưa rầm rầm xối xuống như thác lũ. Trong mưa có những tiếng ùng ục như đá lăn, đất lở. Mưa ào ạt khoảng mấy canh giờ thì ngừng bặt như vừa trải qua giấc mơ.
Tang tảng sáng. Sương mù chăng màn, mắc võng. Gió bấc hú hét kéo lạnh ập về. Bầu trời mang màu nước đỗ xanh đùng đục. Người trong vùng xôn xao, thấp thỏm ùa về Nộc Chao.
Cảnh tượng kinh hoàng, kỳ dị không tin nổi. Căn nhà sàn năm gian vững chãi làm bằng gỗ lim to nhất bản Nộc Chao của nhà Chủ tịch Khùng, nằm trên sườn đồi cây trái xum xuê, mặt ngó xuống sông Nậm Khao mất dạng. Mọi thứ đều thành nước. Ông Khùng và bà vợ dở người, đồ vật cùng lợn, gà, ngựa...không còn hình hài. Tất cả hóa thành một vực nước hình con rắn sâu hoắm, đen xì. Từ miệng con rắn đen sủi trào bọt than nóng rừng rực. Nước trong vực xoáy quẩn nhiều vòng trong bờ đá xám, rồi len lén mang màu tro bếp, nhỏ như cành cây còi cọc, thoát thân men theo bờ trái của sông Nậm Khao, nhỏ dần, nhỏ dần rồi mất hút giữa lau sậy.
Mọi người đều sợ hãi, ngó trân trân vào vực nước và hõm đá khổng lồ mà nôn nao chóng mặt. Ai cũng lặng lẽ khẽ cúi đầu như tiễn đưa những vong hồn và chép miệng về sự lạ ma quoái. Một cái chết không đám đưa tang. Không thầy tào cúng gọi hồn, rước vía. Không nhà táng, cờ xí, giấy bản đắp mặt...không cả tiếng khóc ời ời tiếc thương. Chỉ tiếng sôi réo ùng ục của nước xoáy phả hơi nóng và dòng nước bé tí xám ngắt thoát xác.
Người ta đồn thổi chuyện hãi hùng nhanh lắm. Mỗi người thêm thắt chuyện một chút cho thêm ly kỳ. Nhưng, hầu như ai cũng nói i xì giống nhau về chi tiết, nhà ông Khùng tiền chất đầy gác mái. Vàng, bạc nhiều mấy chục gánh. Vợ chồng không có con mà chết khổ, chết sở là do "ông phạ" sai các thần trừng phạt thiêu sống. Chết chung cùng vật nuôi, tan xác thành vực nước đen xì, cáu bẩn không còn tí da thịt để làm mộ đá. Vì sao bị thế ư? Là do lão Khùng ấy, trước như ông "thánh" vùng này. Cái chân chấm phảy đi đến đâu cũng có đám người xu nịnh bu quanh. Vài ba mụ nạ dòng ham tiền xúm lấy lão như là của báu. Hôm lão Khùng dẫn lũ người "quặng tặc" lên núi Phja Khao đào quặng quí, xăng xái thục thuổng vào núi. Lúc ấy rõ ràng núi rùng mình, bật ra những viên đá đỏ rừng rực lăn mãi xuống rừng mác cọt khiến cây ngã rào rào. Lão là Chủ tịch xã mà bất nhân, đâm thuổng vào mắt núi, đốn ngã rừng cây mác cọt. Các thần nổi giận.
Chuyện cứ thế loang ra như cỏ mọc trời mưa. Mỗi năm lại thêm tình tiết rùng rợn. Vực nước ấy ban đêm hú hét tiếng người kêu gào, ngựa phi nước đại cất tiếng hí thảm thiết, lại như có tụi chó sủa điên dại vào những sáng đặc sương, khắc khoải tiếng gà gáy...
Tấm thảm kịch kinh hoàng đồn đại đi rất xa và rất rộng. Tuy nhiên chuyện lão Khùng có con gái, có cháu ngoại thì mãi kín như rễ cây cắm trong núi. Người trong cuộc không ai nói ra. Dù sao thì lão cũng không còn làm kiếp người. Lão đã đi đến một cõi rất xa, mang theo những bí mật...
Tháng Mười. Từ trên nương xuống các thửa ruộng bậc thang trơ gốc rạ. Tụi chim cu cườm nhẩn nha sà xuống nhặt thóc vãi, thóc còi từ những bông lúa lơ phơ sót lại. Khắp nẻo đường từ Mường Vang, lên bản Nộc Nhùng trải vàng rơm. Đó đây, tụi trẻ con lăn ra rơm rạ hong nắng, quấn quít chơi trò đuổi bắt, trồng cây chuối... mặt đứa nào cũng tươi hơn hớn, đầu vương rơm vàng.
Từ sáng thắp hương trên ban thờ xong, đến bây giờ non trưa, bà Ngần không làm nổi việc gì. Bụng bà tựa chảo mỡ đang sôi. Chân bà quính quáng lúc ra sàn phơi, khi lại đi vào bếp dòm bếp lửa ngun ngún, chiếc nồi đồng bốc hơi nghi ngút, tỏa mùi mật của nước làm bánh "fóng fù".
Như thói quen không thể bỏ, mắt bà hóng mãi xuống con đường. Cứ chờ trong hy vọng thôi. Biết đâu...thằng con về. Vây quanh bà, tụi sóc chạy nhảy lâng câng, trêu chọc nhau chí chóe. Con nọ ngậm tai con kia chán lại túm đuôi nhau chơi trò leo cây, nom đến buồn cười. Quanh nhà, tụi chim "nộc ho" hót vóng vót gọi niềm vui.
Hôm nay ngày giỗ ông Phái, chồng bà. Bà không rõ ngày ông hy sinh. Bà lấy ngày nhận giấy báo tử làm ngày giỗ. Ngày ấy trùng với cái Tết ăn cơm gạo mới "Mùng mười tháng mười". Mùi hương trầm từ trên ban thờ tỏa ra ngào ngạt. Trên di ảnh, mắt ông tỏa nắng ấm, môi ông mỉm cười...Khói hương vấn vít kết thành những bông hoa chụm lại, tản ra giữa rực rỡ ánh vàng tươi tắn, phát sáng từ chuỗi hạt vía của Hợp.
Chẳng hiểu sao mà bà bồn chồn thế chứ?
Vợ chồng con Rinh cùng con gái nó về nhà từ chiều qua. Đêm qua chúng nó chợp mắt ngắn lắm. Có lẽ mới canh ba đã lục đục thức dậy, hối hả đồ xôi, giã bánh dầy rộn vang. Vừa làm, chúng nó vừa thao thao kể chuyện như mưa rào.
Trời chưa sáng rõ, tụi sương rắc giá rét căm căm. Thằng chồng con Rinh nổ máy ô tô, đưa gia đình nó cùng mẹ con cái Ri và thằng Thành, mang mâm bánh dày lên Chùa hang Ngườm Nải thắp hương. Ngày tết cơm mới phải đi sớm. Nắng tỏa rộng thì đường lên chùa người đông không len chân nổi. Có lẽ tụi chúng nó còn kéo nhau ra thác Lỉn thả lộc cúng, múc nước thiêng nên về muộn.
Bà vừa lẩm bẩm nhắc, đã thấy chiếc xe ô tô đen nhoáng, thở hơi xình xình quành vào cổng đá, đỗ dưới gốc mận. Từ trong bụng xe, lũ con cháu bà lốc thốc chui ra. Mấy con sóc nhanh chân bu đến. Con sóc đầu đàn khôn thế, nó nhảy phốc lên vai thằng Thành, vòng chiếc đuôi dài quấn cổ cháu bà như chiếc khăn bông phau phau trắng.
Thằng Thành oai oái kêu:
- Con nỡm này, khéo mày làm đổ nước thiêng cúng ông nội bây giờ.
Con cái Thảo, cháu ngoại bà lớn phổng thành thiếu nữ. Nó cười thật tươi, khoe má lúm đồng tiền giống mé nó, hai tay níu hai con sóc, quay tròn tựa như chong chóng.
Mắt bà Ngần ngời sáng nhìn hút về phía xa.
Trên con đường bồng bềnh rạ rơm, hanh hao nắng, hai chiếc xe uoát màu lá cây vang rền động cơ, ngược gió, từ từ vượt dốc. Dọc con đường, hoa mạy mác khi thì biêng biếc tím, lúc lại rừng rực đỏ tươi, dưới nắng tơ vàng của mùa đông ngợp gió bấc.
Lũ sóc bông không nấp vào hốc đá, gốc cây như mọi ngày thấy sự lạ. Chúng kéo nhau, con chạy dưới đất, con đu vít chuyền cành về phía hai chiếc xe ôtô. Tụi sóc mấy chục con nối đuôi nhau như một thảm bông trắng di động đang trôi dốc. Chúng kêu váng "Cho ốc...choốc...chốc..." như bản hòa âm vang dội, loang khắp mặt sông Nậm Khao, vấn vít xôn xao lá trên những vòm xanh.
Bà Ngần ngồi thụp xuống, nước mắt đầm đìa trên khuôn mặt đồi mồi nhiều nếp nhăn. Ri chạy ào ào ra ngõ, đứng dựa vào tường rào đá. Trước mắt Ri, tụi sóc xốn xang la hét, nhảy múa vũ điệu hoang dã xung quanh đoàn người mặc quân phục xanh, đẩy xe lăn ngược chiều gió thổi, giữa con đường vàng rơm, vàng nắng và ăm ắp mây bay...
Thái Nguyên, tháng 3 năm 2017
Bùi Thị Như Lan
