Không gì có thể ngăn cản trước tình yêu và tuổi trẻ. Nó mạnh mẽ như thác lũ thượng nguồn của dòng sông Thanh Long, cuốn phăng tất cả những lực cản trên đường nó đi qua.
Nguyễn Sơn Phong trở về cù lao khoảng một tháng trước cái chết của Tư Ngồng. Đó là những ngày cù lao nóng lên bởi những thông tin về quy hoạch. Công ty xây dựng đô thị gì đó bên thành phố về cù lao đo đo, vẽ vẽ, rồi những pa-nô chằng chịt được dựng lên công bố quy hoạch. Những cuộc họp liên miên về bồi thường, về tái định cư. Lo âu, hồi hộp, mong ngóng, đợi chờ... đủ cả. Thật đúng ngoài tình yêu không có cái gì mang lại cho con người nhiều cảm xúc như quy hoạch.
Bà Năm Trầu và chị Ba Thược liên tục bị chính quyền mời lên, mời xuống vì cái tội chống đối chủ trương chính sách. Đề tài quen thuộc của quán cà-phê ven sông xoay quanh chuyện quy hoạch.
Nguyễn Sơn Phong qua sông bằng đò, anh tấp vào quán của chị Lụa. Thấy anh, chị reo lên:
- Kìa, cậu Phong đã về rồi à?
- Chào chị, chị khỏe chứ, cù lao quê mình vẫn bình thường chứ chị?
- Vẫn vậy. Nghe nói bây giờ cậu làm cho công ty nước ngoài giàu lắm hả?
Dạ! Em mới tốt nghiệp. Có công ty mời em, nhưng em chưa nhận lời, tính về nghỉ ngơi ở với bà già và bà ngoại vài hôm.
- Ừ! Cậu về chơi với bà lúc này hợp lắm, hai bà cực với chính quyền xã dữ lắm.
- Chị cứ nói chơi, bà ngoại em là bà mẹ Việt Nam anh hùng, mẹ em là chiến sĩ cách mạng mà ai dám làm phiền.
- Đúng là dân đi học ở nước ngoài về ấm ở quá!
Cậu có biết hôm qua, chú Tư Nghĩa - chủ tịch - nói với bà ngoại cậu sao không?
-?!?
Chú ấy bảo, bà tưởng mấy cái huy chương của bà to lắm hả? Thứ này tôi có cả thúng, bà mà cứ cứng đầu, tôi gồ cổ mẹ con bà tống giam luôn.
Chuyện gì thế hả chị?
- Thì họ quy hoạch cù lao này, muốn làm thành phố ở đây, bà ngoại với mẹ cậu cầm đầu dân đấu tranh nên mới có chuyện.
- Đúng là mấy bà mẹ Việt Nam này khó chịu quá, ưng đấu tranh làm gì cho khổ? Xây thành phố thì thành phố, cho đất nước phát triển, chứ làng quê mãi hay ho gì, các nước người ta phát triển cả, mình cứ ì ạch hoài.
- Đúng là dân Tây học của cậu, quên hết tổ tiên ông bà.
Thấy chị Lụa có vẻ giận dỗi, Phong cười xòa:
- Em nói là nói vậy, chứ em tiếc cù lao này lắm, bây giờ giữa thành phố mà còn cảnh quê mùa như ở đây, còn những con người chất phác như bà con ở đây, quý lắm.
- Ừ! Cậu nói vậy nghe mới phải.
Nhà thơ vừa đưa Phong về bằng con đò nhỏ, lắng nghe hai người nói chuyện, anh mỉm cười vu vơ:
Rồi sẽ có ngày gió gọi tôi đi
Nước sẽ gọi cù lao về lòng đất
Núi gọi đồi, biển gọi sông trôi...
Chẳng còn gì ngoài cuộc đời nông nỗi
Chỉ có tình yêu tồn tại trên đời.
Phong khẽ reo lên:
- Hay quá! Anh là nhà thơ hả?
Lụa trả lời thay anh:
- Ừ! Ảnh là nhà thơ. Ủa mà hôm trước, chị nghe thím Ba nói em cũng học văn mà.
- Dạ! Nhưng tốt nghiệp xong em bỏ rồi, bỏ hẳn, em ra nước ngoài học quản trị kinh doanh chị ạ. Nhờ học kinh doanh mấy cái công ty mới mời em làm việc cho họ lương tháng một ngàn đô, chứ có ai mời nhà văn làm việc mà trả nhiều thế.
- Đúng “lập thân tối hạ thị văn chương”! - Nhà thơ tiếp lời Phong.
- Nhưng cũng buồn lắm anh à, em cố gạt nó đi mà nó cứ ám ảnh mãi, những câu thơ...
- Thích thì cứ làm thơ, nhưng đừng có chọn nó làm sự nghiệp, thơ đôi khi là vàng ngọc nhưng cũng đôi khi nó là thứ bỏ đi.
Lụa đặt ly nước ép bưởi trước mặt Phong, nói chen vào:
- Chị thấy học văn cũng hay, chứ sao lại bỏ đi, hồi trước khi cậu đi du học, lúc ấy, chưa có anh Miên Trường, cậu hay đọc thơ cho chị nghe, chị thích lắm.
Chị nhớ cậu làm cả luận văn về cù lao này mà.
- Dạ, em yêu văn học lắm, cho đến khi em đọc được cuốn hồi ký của một giáo sư, em thất vọng quá.
Trước đây tụi em học tập toàn giáo trình của ông ấy, khi viết sách thì ông hết lời ca ngợi, vậy mà trong hồi ký ông ta bêu xấu tất cả, tất nhiên trừ mình ra, ông bêu xấu cả những nhà văn, những lãnh tụ mà ông ca tụng để có hàm giáo sư, để có giải thưởng. Nếu họ thực sự xấu xa thì tại sao ông phải ca ngợi. Em sụp đổ. Hóa ra lâu nay lũ trẻ bị lừa dối. Cả nền giáo dục bị lừa dối.
Nhà thơ lắc đầu cười trước cái hăng say tuổi trẻ của Phong:
- Cậu không sanh vào thời đó, cậu không biết nỗi khổ của ông giáo sư. Cái thời mà con người bị quản lý chặt chẽ từ trong ý nghĩ, có thể làm gì khác được?
- Kẽ sĩ phải biết từ chối những điều xấu xa và tự nhận trách nhiệm, anh không thể viết những điều anh muốn, thì anh vẫn có quyền từ chối những cái mà người khác muốn anh viết, không nên đổ lỗi cho hoàn cảnh. Em đau nhất là ông ấy chê bai miền Nam, ông phán rằng: “Văn hóa đi từ cao đến thấp”. Tại sao một giáo sư như ông ta mà không biết rằng các nhà văn lớn ở miền Nam đều là những nhà văn hóa, mấy cái công trình được giải thưởng, giải thiếc của ông ấy không bằng cái móng chân của Bình Nguyên Lộc, Sơn Nam…
- Tuổi trẻ vĩ đại. - Nhà thơ vỗ tay.
- Nhưng mà thôi anh ạ, em bỏ hết rồi, không quan tâm văn chương nữa. Thôi xin phép anh chị em về. Về thăm má với bà ngoại. Tối em ra nói chuyện với anh nhé!
Nguyễn Sơn Phong đứng lên ra đường, anh sững lại, một cô gái đẹp lộng lẫy đang thong thả đi về phía bờ sông.
- Diễm! Diễm!
Phong reo lên, cô bạn thời thơ ấu, mười năm không gặp lại, Phong sững sờ trước vẻ đẹp rực rỡ của nàng.
- Anh Phong!
Diễm lao tới ôm chầm Phong, hai người trẻ hồn nhiên trước mặt Lụa và nhà thơ.
Hai người bạn trẻ nắm tay chạy về phía cây gừa cổ thụ bên dòng sông, nơi mà thời thơ ấu họ đã cùng nhau đi tìm ổi rài. Kỷ niệm ùa về với họ giữa những tiếng va đập của con nước vỗ bờ. Họ nắm tay nhau, ký ức giống nhau như hai sinh thể ấy, chỉ có một linh hồn:
“Bờ sông Đồng Nai với những hàng cây bằng lăng trổ hoa tím ngát. Cây gừa buông bộ rễ hững hờ trên mặt nước như những cô gái ngồi chải tóc bên sông. Mùa hè đến, bờ sông lảnh lót bài hòa tấu rộn ràng của bầy chim chích chòe về ăn trái gừa chín. Phong và Diễm lang thang dọc bờ sông với cái cần câu không có mồi vì cá nhiều vô kể, Phong chỉ cần ném lưỡi câu không xuống nước là có thể câu được những con cá to như bắp tay. Mùa nước lên có thể bắt được những con cá ngược to như thân cây chuối, mùa nước rút cá con bay vun vút, mang rổ hứng chừng vài chục phút về kho tiêu ăn không hết... Lúc rảnh hai đứa đi kiếm ổi rài, mùi ổi thơm suốt cả chiều dài tuổi thơ.”
Bất ngờ Phong ôm Diễm, anh đặt nụ hôn lên đôi môi hồng đào của em. Diễm hưởng ứng cuồng nhiệt như trong những giấc mơ hàng đêm của em, khi em nằm trong vòng tay của Tư Ngồng.
Lẽ ra phải mô tả những diễn biến tâm lý phức tạp từ người bạn nhỏ đến khi gặp lại rồi yêu nhau, rồi dằn vặt như những tiểu thuyết tình cảm thường mô tả nhưng thực tế cuộc tình của hai người trẻ tuổi không xảy ra như vậy.
Ngay trong buổi tối hôm ấy, họ lao vào nhau. Họ cặp tay nhau ngang nhiên giữa bàn dân thiên hạ. Trong khách sạn duy nhất của cù lao, họ làm tình suốt đêm, làm tình trong tình trạng hưng phấn liên tục, ngấu nghiến nhau bằng tất cả sức lực tuổi trẻ.
Biết chuyện, bà Năm Trầu thở dài:
- Đúng là rau nào sâu nấy!
Chị Ba Thược tỏ ra không vui, vì chị biết rõ Diễm là ai, nhưng chị không thể can thiệp. Không gì có thể ngăn cản trước tình yêu và tuổi trẻ. Nó mạnh mẽ như thác lũ thượng nguồn của dòng sông Thanh Long, cuốn phăng tất cả những lực cản trên đường nó đi qua. Ngày xưa chị cũng vậy. Ôi tình yêu và tuổi trẻ! Đó là thứ vàng ròng, thế hệ của chị và của Lan đã ném vào cuộc chiến tàn bạo, hay nói chính xác là chính cuộc chiến này đã hút tất cả tài sản quý báu của thế hệ chị. Nguyễn Sơn Phong, con trai của chị với người lái xe Nguyễn Phong trên đường Trường Sơn đã sống đúng như tuổi trẻ cần sống. Sẵn sàng vứt bỏ những thứ nó không thích, và sẵn sàng chết cho tình yêu. Thế hệ này sẽ sửa chữa những sai lầm của cha ông nó.
Hôm sau, Phong cùng Diễm rời khỏi cù lao. Diễm bỏ lại sau lưng tất cả những thứ mà nàng phải trả giá bằng thời con gái để có. Gặp Phong, Diễm mới thấy trên đời này không có gì quý bằng tình yêu.
