Sau ngày cử hành Lễ Tống Ôn Thần, dân làng Gia Lộc không ai bị bịnh dịch hạch nữa. Thậm chí có vài người đã nhuốm bịnh cũng lần hồi bình phục lại như xưa.
Một tuần lễ đã qua. Hôm nay Phi đến trường, gặp lại đầy đủ Đào Cốc Lục Tiên. Vừa trông thấy Tâm đứng với các bạn trước sân trường, Phi mừng rỡ chạy lại nắm tay bạn:
- Mầy bịnh, tụi tao lo quá!
Tâm vui vẻ nói:
- Có gì mà lo?
- Tụi tao sợ mầy gia nhập đoàn ôn binh.
- Ai thèm gia nhập.
- Mầy khéo nói! Chúng bắt mầy theo chớ.
- Làm sao bắt được một cao thủ trong Đào Cốc LụcT iên?
Cả bọn đều cười. Thái khoái chí cười to hơn hết. Chúng kéo nhau đến dưới một gốc cây vú sữa xum xuê tàn lá, đồng ngồi xuống đệm cỏ mơn mởn xanh tươi. Hạnh nhìn bạn, thấy vẻ mặt Tâm còn xanh xao tiều tụy. Nó cảm động hỏi:
- Anh Tâm nằm nhà thương có buồn lắm không?
- Buồn muốn chết! Nhất là nhớ thầy, nhớ bạn...
- Tụi này muốn vào thăm, nhưng người ta không cho.
Tâm thở dài:
- Người ta sợ lây đó. Tâm cũng tưởng đã tàn đời.
Liêm tò mò hỏi:
- Rồi làm sao mầy bình phục được?
- Nhờ các y sĩ, y tá tận tâm cứu chữa. Họ cho tao uống thuốc và tiêm thuốc cho tao mỗi ngày. À, má thằng Phong cũng đã khỏi bịnh, ra nhà thương trước tao một bữa.
Năm đứa Phi, Thái, Liêm, Hạnh, Lê đưa mắt nhìn nhau, tỏ vẻ nghi ngờ lời nói của bạn. Từ ngày xem Lễ Tống Thần Ôn, chúng đinh ninh dân làng hết bịnh là vì đoàn quân của Tướng quân Ôn Dịch đã bị đưa ra biển. Mà phần đông dân làng đều tin như thế. Sự việc diễn ra quá rõ ràng, có lẽ vì Tâm nằm nhà thương nên không hay biết gì chăng?
Hạnh đang trầm ngâm bỗng nhoẻn cười bẽn lẽn:
- Từ bữa xem Tống Thần, đêm nào Hạnh cũng nằm chiêm bao.
Lê dịu dàng hỏi:
- Chị chiêm bao thấy gì?
- Thấy người mặc yếm đỏ cầm hai thanh gươm cứ rượt theo Hạnh. Hạnh chạy mà chân Hạnh cứ cuống lên, Hạnh trượt té xuống mương và bừng tỉnh dậy.
Liêm bật cười, chế nhạo:
- Tại chị thỏ đế quá nên hay bị ám ảnh. Biết vậy, phải chi hôm trước chị núp luôn sau lưng Lê, có hơn không.
Hạnh mắc cỡ, lặng thinh. Lê nắm chặt tay Hạnh, cười nụ:
- Từ rày muốn khỏi chiêm bao thấy bị rượt, chị hãy đọc mười lần bốn chữ “Đào Cốc Lục Tiên” để tự nhắc rằng mình là tiên thì không ai dám rượt. Bài học của anh Tâm đó.
Bọn trẻ vỗ tay vang dậy, hoan hô lời nói ngộ nghĩnh của Lê.
Tiếng trống vang lên, báo hiệu giờ vào học. Bọn trẻ đứng dậy, ôm cặp vào sắp hàng trước cửa lớp. Chúng vào lớp rất trật tự và ngồi im phăng phắc.
Sau khi điểm danh xong, thầy giáo Minh vui vẻ nói:
- Hôm nay thầy rất vui mừng thấy em Tâm đã hết bịnh và hay tin má em Phong đã bình phục.
Tâm và Phong đứng lên một lượt:
- Chúng em cảm ơn thầy.
Thầy bảo chúng ngồi xuống rồi cất giọng vô cùng cởi mở:
- Một lần trước, thầy có hứa sẽ giải thích những huyền thoại dị đoan về bịnh dịch. Vậy em nào có điều gì thắc mắc, cứ thẳng thắn nêu ra.
Cả lớp lặng im. Bọn Đào Cốc Lục Tiên đưa mắt nhìn nhau, trao đổi ý kiến. Thái nháy mắt với Phi, Liêm, Tâm gật đầu lia lịa. Lê và Hạnh mỉm cười. Không nói với nhau tiếng nào mà bọn chúng đã hội ý.
Phi đứng lên, lễ phép nói:
- Thưa thầy, bịnh dịch hạch có phải do Ôn Thần gây ra hay không?
Thầy tươi cười đáp:
- Chắc chắn là không.
Phi mạnh dạn hỏi tiếp:
- Tại sao có sách chép rõ chuyện “Tướng quân Ôn Dịch”?
- Sách chép không hẳn là đúng sự thật. Chuyện “Tướng quân Ôn Dịch” chỉ là một truyện thần thoại hoang đường, do một nhà văn giàu tưởng tượng thêu dệt ra để giải thích một hiện tượng mà ngày xưa người ta chưa chứng nghiệm được bằng khoa học.
- Vậy thì truyện đó có ích lợi gì đâu, thưa thầy?
- Mặc dầu không giải thích được hiện tượng một cách đứng đắn, xác thật, truyện đó cũng có đôi chút giá trị về phương diện luân lý. Dĩ Thành nêu cao tấm gương cương trực, tận tình tận nghĩa với bạn bè. Lê Ngộ biểu lộ tiết tháo người quân tử trong cảnh hàn vi. Tướng quân Ôn Dịch giữ được chữ Tín đối với người chưa quen biết. Bao nhiêu đức tính đó cũng đủ làm gương sáng cho các em.
Bọn trẻ chăm chú lắng nghe. Bây giờ, bọn Phi mới hiểu rõ ý nghĩa câu chuyện hoang đường mà chúng cứ ngỡ là chuyện thật. Xầm xì với nhau một lúc, Thái đại diện các bạn đứng lên, kính cẩn thưa:
- Thưa thầy, nếu không do Ôn Thần gây ra, vậy tại sao có bịnh dịch hạch?
Thầy Minh ôn tồn giải thích:
- Bịnh dịch hạch là một bịnh truyền nhiễm gây ra bởi một thứ vi trùng do bác sĩ Yersin tìm ra năm 1894, cho nên người ta đặt tên là vi trùng Yersin. Vi trùng này sát hại các loài gậm nhấm như chuột, sóc, chồn, rồi những con bọ chét từ loài gậm nhấm bò ra cắn người và truyền bịnh. Dịch hạch thường phát triển theo mùa, nên người ta gọi là ôn dịch.
- Bịnh dịch hạch truyền nhiễm dễ sợ lắm, phải không thầy? Chỉ mới nửa tháng mà làng ta chết mười mấy người.
- Như vậy đã có gì là khủng khiếp! Các em biết không, ngày xưa, ở kinh thành Constantinople, một trận dịch tễ hoành hành rất ghê gớm, mỗi ngày số người chết lên đến mười ngàn. Ở Trung Hoa năm 1900, một trận dịch tễ dữ dội sát hại trên một ngàn người mỗi ngày, và lan truyền nhanh chóng từ tỉnh này sang tỉnh khác.
Hạnh rùng mình, le lưỡi. Lê làm gan đứng lên:
- Thưa thầy, tại sao ngày nay người chết vì dịch hạch ít hơn ngày xưa?
- Nhờ sự tiến bộ của khoa học, nhờ loài người văn minh đã biết cách ngừa bịnh và chữa bịnh. Để bịnh khỏi lan tràn, người ta thiết lập hàng rào Y Tế. Để ngừa bịnh, người ta tiêm thuốc ngừa, diệt hết bọ chét, côn trùng bằng chất DDT, tiểu trừ chuột và các loài gậm nhấm. Để trị bịnh, người ta có nhiều thứ thuốc trụ sinh rất hiệu nghiệm như Terramycine, Streptomycine, Tetracycline, v.v... Với những thứ thuốc mới phát minh này, dầu bịnh nguy kịch cũng có thể chữa lành, trừ phi đừng để quá muộn.
Lê chưa hoàn toàn thỏa mãn, nó lại hỏi:
- Thuốc hay như thế, sao còn có người chết?
Thầy Minh mỉm cười:
- Như thầy vừa nói đó, vì người ta để quá muộn, không còn cứu chữa được nữa. Vả lại, khi tình nghi nơi nào có bịnh dịch hạch, cơ quan Y Tế mới cho nhân viên đến khảo nghiệm. Khi xác nhận chắc chắn bịnh dịch hạch rồi, người ta mới thiết lập hàng rào Y Tế và áp dụng phương pháp phòng ngừa chữa trị. Như vậy làm sao tránh khỏi một số người mạng vong.
Thằng Liêm đứng lên, nêu thắc mắc:
- Thưa thầy, tại sao anh Tâm đã tiêm ngừa rồi mà con mắc bịnh?
Câu hỏi của Liêm làm cho thầy Minh giật mình, kinh ngạc. Thầy kinh ngạc vì chính thầy chưa nghĩ đến trường hợp thằng Tâm. Suy nghĩ một lúc, thầy bỗng kêu thằng Tâm, dịu dàng hỏi:
- Em Tâm hãy nói thật, em đã tiêm ngừa mấy lần?
Thằng Tâm ấp úng đáp:
- Thưa thầy, em chỉ tiêm ngừa một lần. Lần đầu, vì sợ đau, em lén trốn. Lần sau, vì sợ chết, em mới chịu đi tiêm.
Thầy Minh thở ra, khoan khoái đã tìm ra ánh sáng:
- Thì ra là vậy. Em tiêm ngừa chỉ có một lần và chỉ cách có một ngày. Các em nên biết rằng: Thứ thuốc ngừa này tên là Vaccin EV do GIRARD và ROBIE sáng chế, viện Pasteur bào chế, chứa đựng một tỷ vi trùng dịch hạch đã yếu trong một phân khối thuốc, có tính miễn dịch 10 ngày sau khi tiêm. Như vậy phải 10 ngày sau khi tiêm mới chắc chắn thoát nguy, đằng này em Tâm chỉ cách tiêm một ngày...
Một tia sáng lóe lên trong đầu óc bọn trẻ. Đám mây mù tan dần trong tâm não ngây thơ. Thằng Phi gãi tai, ngập ngừng hỏi:
- Thưa thầy, tại sao sau cuộc Lễ Tống Thần, bịnh dịch hạch mới chấm dứt?
Thầy Minh hùng hồn giảng tiếp:
- Đó chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên về thời gian. Xưa kia, ở Ấn Độ, Trung Hoa, Phi Châu, mỗi lần có bịnh dịch, dân địa phương cũng tổ chức những lễ Tế Thần, Tống Thần vô cùng trọng thể. Một lúc có hàng chục Đồng Thánh, Đồng Thần lên, cũng biểu diễn những trò xảo thuật huyền bí như đi trên lửa, xiên lình vào mép, ăn miểng chai như người ta ăn bánh v.v... Nhưng rồi dân chúng vẫn chết như rạ, rốt cuộc phải nhờ khoa học chận đứng chết chóc lan tràn.
Thằng Phi cố nêu thắc mắc.
- Khoa học có giải thích được những hiện tượng huyền bí ấy không, thưa thầy?
Thầy Minh xoa tay, vui vẻ đáp:
- Phải công nhận có những hiện tượng kỳ lạ mà khoa học thực nghiệm chưa giải thích được, vì vậy những người tin tưởng dị đoan mới sáng lập ra một khoa học riêng gọi là “Khoa học huyền bí”. Song, theo thầy, những gì khoa học thực nghiệm đã giải thích chứng minh được một cách cụ thể, thì ta không nên tin tưởng Thần quyền một cách mù quáng nữa. Tinh thần dị đoan làm cho dân tộc chậm tiến, lạc hậu.
Thằng Phi hỏi câu cuối cùng:
- Vậy người ta không có quyền tín ngưỡng sao thầy?
Thầy Minh tươi cười kết luận:
- Chúng ta có quyền tự do tín ngưỡng chứ, song phải phân biệt tín ngưỡng và mê tín. Thầy nhớ Đức Phật Thích Ca có nói một câu vô cùng thâm thúy: “Phật tại tâm. Mỗi chúng sinh đều là một vị Phật tương lai”. Vậy mỗi chúng ta sẽ là Phật nếu ta hoàn toàn giác ngộ. Biết mình sẽ là Phật, tại sao ta còn lại sợ Thần, Thánh, Ma, Qủy để biến mình thành những tên nô lệ của họ?
Bọn trẻ không còn đứa nào thắc mắc gì nữa. Lời giảng rành rẽ của thầy làm cho chúng như bừng tỉnh cơn mê. Chúng thấy lòng thơ thới, nhẹ nhàng không còn những gì u ám vấn vương trong tâm hồn.
Tan giờ học, bọn trẻ ra về, đứa nào cũng hân hoan, cởi mở.
Ra đến đường, thằng Liêm bỗng nhếch môi cười trêu Hạnh:
- Từ nay, chị Hạnh hết sợ người yếm đỏ xách gươm chạy rồi đó.
Hạnh ngước đầu nhìn bạn:
- Tại sao vậy?
- Vì chị hiện nay là Tiên và tương lai sẽ là Phật kia mà.
Bọn trẻ đắc ý cười to, giọng cười giòn tan lâng lâng trong gió. Hạnh bẽn lẽn cúi đầu.
Thẩm Thệ Hà
