Diana Kormos Buchwal, chủ biên các bài nghiên cứu của Einstein, đã đọc cuốn sách này rất tỉ mỉ, góp ý rất nhiều và hiệu chỉnh bản thảo nhiều lượt. Không chỉ vậy, chị còn giúp tôi tiếp cận sớm và đầy đủ các bài nghiên cứu của Einstein vốn mới chỉ được công bố vào năm 2006, và hướng dẫn tôi tìm hiểu chúng. Chị cũng là chủ nhà kiêm người điều phối tốt bụng cho các chuyến công tác của tôi tại Dự án các bài nghiên cứu của Einstein ở Caltech. Chị đam mê công việc và có khiếu hài hước, nhờ thế những người làm việc cùng chị luôn có thêm niềm vui trong công việc.
Hai phụ tá của chị cũng giúp tôi rất nhiều khi hướng dẫn tôi tìm hiểu những bài nghiên cứu mới công bố, và khai thác nguồn tư liệu lớn mà trước đây nằm im trong khối tài liệu lưu trữ. Tilman Sauer, người soát và viết chú giải cho cuốn sách này, đặc biệt là các phần liên quan đến quá trình tìm kiếm các phương trình cho Thuyết Tương đối rộng của Einstein và cuộc theo đuổi lý thuyết Trường Thống nhất1 của ông. Ze’ev Rosenkranz, người biên tập về mặt lịch sử của các bài nghiên cứu, là người đưa ra những kiến giải về thái độ của Einstein đối với nước Đức và di sản Do Thái. Trước đây, ông là người phụ trách các tư liệu về Einstein tại Đại học Hebrew, Jerusalem.
Barbara Wolff, hiện phụ trách khối tư liệu này ở Đại học Hebrew, đã cẩn trọng kiểm tra từng trang bản thảo, hiệu chỉnh từ những lỗi lớn cho đến từng lỗi nhỏ. Chị cảnh báo rằng mình có tiếng là soi từng chi tiết, và tôi thật lòng biết ơn chị về tất cả những chi tiết mà chị đã phát hiện ra. Tôi cũng rất cảm kích sự khích lệ của Roni Grosz, người phụ trách ở trung tâm lưu trữ này.
Brian Greene, nhà vật lý thuộc Đại học Columbia và là tác giả của cuốn The Fabric of the Cosmos [Kết cấu của vũ trụ] là một người bạn và cũng là một biên tập viên không thể thiếu. Anh giải thích cho tôi về vô số những chỗ cần sửa, gọt giũa cách diễn đạt ở những phần có nội dung khoa học và đọc bản thảo cuối cùng. Anh là bậc thầy cả trong khoa học lẫn ngôn ngữ. Ngoài công trình nghiên cứu về lý thuyết dây, anh và vợ là Tracy Day còn tổ chức một festival khoa học hằng năm tại thành phố New York, những buổi hội họp này giúp lan truyền nhiệt huyết mà anh dành cho ngành vật lý, điều vốn được thể hiện rất rõ qua các công trình nghiên cứu và các cuốn sách của anh.
Lawrence Krauss, giáo sư vật lý tại Đại học Case Western Reserve và là tác giả của cuốn Hiding in the Mirror [Nấp trong gương], cũng đọc bản thảo và kiểm tra kỹ lưỡng các phần về Thuyết Tương đối hẹp, Thuyết Tương đối rộng, vũ trụ học; anh cho tôi nhiều gợi ý hay cùng những hiệu chỉnh rất cần thiết. Anh cũng là người có khả năng truyền cho người khác ngọn lửa đam mê dành cho vật lý.
Qua Krauss tôi được một người do anh đỡ đầu tại Case – Craig J. Copi, một giảng viên dạy thuyết tương đối ở trường – giúp đỡ. Tôi đã nhờ anh đọc kỹ toàn bộ phần khoa học và toán học, và tôi biết ơn công sức biên tập của anh.
Douglas Stone, giáo sư vật lý tại Yale, đã giúp tôi kiểm tra phần khoa học trong cuốn sách. Là một nhà lý luận về chất ngưng tụ, hiện anh đang viết một cuốn sách quan trọng về những cống hiến của Einstein đối với cơ học lượng tử. Không chỉ giúp tôi kiểm tra các nội dung khoa học, anh còn hỗ trợ tôi viết các chương về bài nghiên cứu lượng tử ánh sáng năm 1905, thuyết lượng tử, thống kê Bose-Einstein và thuyết động học.
Murray Gell-Mann, nhà khoa học nhận giải Nobel Vật lý năm 1969, là một người hướng dẫn nhiệt tình rất tuyệt vời từ những ngày đầu cho đến những ngày cuối của dự án. Ông giúp tôi sửa các bản thảo đầu tiên, biên tập các chương về thuyết tương đối, cơ học lượng tử, và giúp soạn phần giải thích những ý kiến phản đối của Einstein về tính bất định trong thuyết lượng tử. Với học vấn uyên thâm, tính hài hước, cảm nhận riêng của ông về những nhân vật có liên quan, ông đã mang lại niềm vui lớn lao cho tôi trong quá trình thực hiện cuốn sách này.
Arthur I. Miller, giáo sư danh dự về lịch sử và triết học khoa học tại Đại học College, London, là tác giả của cuốn Einstein, Picasso và cuốn Empire of the Stars [Đế chế những vì sao]. Ông đã đọc đi đọc lại các bản chỉnh sửa những chương có nội dung khoa học của tôi, chỉnh sửa nhiều chỗ, đặc biệt là đoạn về thuyết tương đối hẹp (ông là người viết cuốn sách đầu tiên về thuyết này), thuyết tương đối rộng và thuyết lượng tử.
Sylvester James Gates Jr., Giáo sư vật lý tại Đại học Maryland, đã đồng ý đọc bản thảo của tôi khi ông đến Aspen tham dự một hội nghị về Einstein. Ông đưa ra những sửa đổi tinh tế kèm theo những bình luận thông minh, và giúp tôi diễn đạt lại một số đoạn viết về khoa học.
John D. Norton, Giáo sư tại Đại học Pittsburgh, là chuyên gia về quá trình tư duy của Einstein khi phát triển thuyết tương đối hẹp và sau đó là thuyết tương đối rộng. Anh giúp tôi đọc lại những phần nội dung này trong cuốn sách, biên tập và đưa ra những bình luận hữu ích. Tôi cũng biết ơn những chỉ dẫn của hai học giả đồng nghiệp của anh, vốn là hai chuyên gia về quá trình phát triển các học thuyết của Einstein: Jürgen Renn của Viện Max Planck ở Berlin và Michel Janssen ở Đại học Minnesota.
George Stranahan, thành viên sáng lập Trung tâm Vật lý Aspen, cũng đồng ý đọc và đánh giá bản thảo. Ông đặc biệt giúp tôi biên tập các phần nội dung liên quan đến bài nghiên cứu về lượng tử ánh sáng, chuyển động Brown, lịch sử và kiến thức về thuyết tương đối hẹp.
Robert Rynasiewicz, nhà triết học khoa học tại Johns Hopkins, đã đọc nhiều chương có nội dung về khoa học và đưa ra những gợi ý hữu ích về cuộc kiếm tìm thuyết tương đối rộng.
N. David Mermin, giáo sư vật lý lý thuyết ở Cornell và là tác giả cuốn It’s About Time: Understanding Einstein’s Relativity[Tất cả đều là thời gian: Hiểu thuyết tương đối của Einstein], đã biên tập và chỉnh sửa bản cuối của chương giới thiệu, các chương V, VI cùng các bài nghiên cứu năm 1905 của Einstein.
Gerald Holton, Giáo sư vật lý của Harvard, là một trong những người tiên phong nghiên cứu về Einstein, và ông vẫn là người đưa đường chỉ lối trong đề tài này. Tôi thấy vô cùng hãnh diện vì ông sẵn lòng đọc cuốn sách của tôi, bình luận và khích lệ một cách hào hiệp. Đồng nghiệp của ông ở Harvard, Dudley Herschbach, người đã có nhiều hoạt động giáo dục khoa học, cũng hết lòng giúp tôi. Cả Holton và Herschbach đều cho tôi những bình luận hữu ích, và còn dành cả một buổi chiều ngồi với tôi tại văn phòng của Holton để trao đổi về những gợi ý và trau chuốt phần mô tả về các nhân vật đóng vai trò lịch sử.
Ashton Carter, giáo sư về khoa học và hợp tác quốc tế tại Harvard, đã đọc và kiểm tra kỹ bản thảo đầu tiên. Fritz Stern ở Đại học Columbia, tác giả của cuốn Einstein’s German World [Thế giới Đức quốc của Einstein], đã khích lệ và cho tôi những lời khuyên khi tôi mới bắt tay vào việc viết. Robert Schulmann, một trong những biên tập viên đầu tiên trong Dự án các bài nghiên cứu của Einstein, cũng vậy. Jeremy Bernstein, người đã viết nhiều cuốn sách hay về Einstein, cảnh báo tôi rằng khoa học khó nhằn. Ông nói đúng, và tôi rất biết ơn ông.
Ngoài ra, tôi cũng nhờ hai giáo viên dạy vật lý ở trường trung học đọc kỹ cuốn sách để đảm bảo kiến thức khoa học trong đó là chuẩn xác và dễ hiểu ngay cả đối với những người mà lần cuối học môn vật lý là khi còn ngồi trên ghế trường trung học. Nancy Stravinsky Isaacson dạy vật lý ở New Orleans cho đến khi cơn bão Katrina cho chị thêm nhiều thời gian rảnh. David Derbes dạy vật lý tại trường thực nghiệm Đại học Chicago2. Những bình luận của họ rất sắc bén và nhắm tới sự dễ hiểu dành cho bạn đọc ít am hiểu về vật lý lượng tử.
Trong nguyên lý bất định có một hệ luận như sau: một cuốn sách dù thường được theo dõi đến mức nào đi chăng nữa cũng vẫn sót lỗi. Những lỗi đó là do tôi.
Tôi cũng nhận được nhiều sự giúp đỡ từ những độc giả không làm về khoa học, họ đã cho tôi những gợi ý hữu ích từ quan điểm của một bạn đọc thông thường về nhiều phần hoặc toàn bộ bản thảo. Họ gồm có William Mayer, Orville Wright, Daniel Okrent, Steve Weisman và Strobe Talbott.
Trong 25 năm qua, Alice Mayhew ở nhà xuất bản Simon & Schuster luôn là biên tập viên phụ trách các tác phẩm của tôi, còn Amanda Urban ở ICM là người đại diện cho tôi. Tôi không thể hình dung ra những cộng sự nào tuyệt vời hơn họ, và một lần nữa họ đã nhiệt tình và giúp đỡ bằng các bình luận về cuốn sách. Tôi cũng đánh giá cao sự giúp đỡ của Carolyn Reidy, David Rosenthal, Roger Labrie, Victoria Meyer, Elizabeth Hayes, Serena Jones, Mara Lurie, Judith Hoover, Jackie Seow và Dana Sloan ở Simon & Schuster. Ngoài ra, tôi cũng biết ơn Elliot Ravetz và Patricia Zidulka về sự hỗ trợ to lớn của họ trong những năm qua.
Natasha Hoffmeyer và James Hoppes đã dịch cho tôi những bức thư và bài viết bằng tiếng Đức của Einstein, đặc biệt là những tài liệu mới, vẫn chưa được dịch, và tôi cảm kích sự mẫn cán của họ. Jay Colton, biên tập viên ảnh của mục “Con người Thế kỷ” của tạp chí Time, đã hoàn thành một cách rất sáng tạo công việc tìm kiếm hình ảnh cho cuốn sách này.
Tôi còn có hai độc giả và một bán độc giả quý giá hơn tất thảy. Người thứ nhất là cha tôi, Irwin Isaacson, là một kỹ sư, ông đã truyền cho tôi tình yêu khoa học, với tôi ông là người thầy tuyệt vời nhất. Tôi biết ơn ông về những gì mà ông cùng người mẹ quá cố của tôi đã cho tôi biết về vũ trụ, và tôi cũng biết ơn người mẹ kế thông minh, sáng suốt của mình, bà Julanne.
Một độc giả rất đỗi quý giá khác là vợ tôi, Cathy, cô đã đọc từng trang bản thảo bằng hiểu biết, kiến thức thường thức và sự tò mò. Bán độc giả quý giá của tôi là con gái Betsy của tôi, con bé thường chọn ra một số phần nội dung để đọc. Những gì con bé quả quyết từ phần nội dung sách mà nó đọc làm những đoạn đó thật đẹp. Cả hai là tình yêu của đời tôi.
