Tiến sĩ Twist bật ho. “Chúng ta sẽ trở lại chuyện đó sau. Trước tiên, tôi muốn ông Gordon kể cho chúng tôi biết ông đã thuyết phục Peter Moore như thế nào để anh ta đến chỗ chúng tôi với câu chuyện kỳ lạ của mình, và chính xác mục đích của trò này là gì. Vì chẳng cần phải nghi ngờ gì rằng câu chuyện bịa đặt này là sản phẩm mấy bộ óc các ông kết hợp lại. Không thể khác được.”
Ông Gordon nhìn nhà thám tử với một nụ cười trầm ngâm, rồi bắt đầu. “Đúng vậy đấy. Xin nhớ cho, tôi ngờ rằng ông đã biết ngay từ đầu ai là tác giá thật sự của câu chuyện hoang đường ấy. Và, bên cạnh đó, tôi muốn thừa nhận là tôi và Donald đứng đằng sau sớm hơn nhiều nhưng tôi bắt quả tang Peter Moore đang ăn trộm và buộc phải bắn gã. Vì sự cố không may đó, cái bẫy của chúng tôi đã ụp xuống chính chúng tôi, hoặc chính xác hơn, xuống tôi. Ông biết ý tôi là gì mà.
“Hồi đầu năm, gã thư ký của tôi phát hiện có một món vũ khi biến mất khỏi bộ sưu tập của tôi, một thứ rất hiếm và đắt tiền, tôi xin nói thêm vậy. Hôm đó là Chủ nhật và tối hôm trước tôi tiếp đón khá nhiều khách khứa. Hai tháng sau, Peter báo cáo một vụ mất trộm nữa, vẫn lại sau bữa tiệc đêm trước. Ai trong số bạn bè của tôi đang tùy tiện lấy cắp kho báu của tôi? Dù cảnh giác, tôi vẫn không thể nào tóm được kẻ đó và rồi không có thêm sự cố nào nữa. Nhưng một ngày, một người bạn nhắc tôi rằng gã thư ký có thể không đáng tin cậy bởi đã bắt gặp gã áp tai vào cửa phòng làm việc của tôi. Tôi rất ngạc nhiên, nhưng quyết định bí mật để mắt đến Peter Moore. Thực tế tôi chưa bao giờ bắt tận tay, nhưng có ấn tượng rõ rệt rằng đã tóm hụt gã vài lần. Liệu có phải gã, người vẫn khiến tôi hài lòng cho tới lúc này, lại có thể thiếu khôn ngoan như vậy chăng? Và, nếu vậy, có phải gã chính là kẻ đã lấy đi hai món bảo vật trong bộ sưu tập của tôi không? Tôi cần biết chắc, để thử lòng gã, để giăng bẫy gã. Tôi đã ngỏ lời với Donald, và chúng tôi cũng nghĩ ra câu chuyện mà ông đã biết. Tôi xin nhắc lại cho ông đòn chính yếu: hai biến cố đầy kịch tính để gây sự chú ý tới đối tượng, tiếp đó là một vụ án mạng dựa trên những tình huống cổ xưa nhất, nhưng vẫn là hiệu quả nhất: cái trục tam giác vĩnh cửu gồm vợ, chồng và người tình. Rồi cuộc chiến giữa hai đối thủ, với vụ án mạng sắp xảy ra.”
Ransome thận trọng bằng giọng. “Tôi vẫn lo liệu chúng tôi có làm quả trớn hay là không. Nghĩ lại thì nó hơi giả tạo. Nhưng gã đã cắn câu.”
“Nếu tôi hiểu đúng ý ông,” tiến sĩ Twist nói, “kế hoạch của ông là dụ Moore đến khai báo với cảnh sát những kế hoạch giết người của ông, để xác định xem liệu anh ta có nghe trộm hay không.”
“Vâng, chính là như thế,” ông Gordon thừa nhận, hơi lúng túng. “Dĩ nhiên không có gì bảo đảm rằng Peter sẽ đến chỗ cảnh sát ngay cả khi gã khinh suất. Và, nếu gã quyết định đi, thì rất dễ có khả năng cảnh sát sẽ tiến hành điều tra, mà điều đó đã xảy ra rồi.”
“Như vậy ông biết đích xác tại sao chúng tôi lại ở Green Man vào tối hôm đó,” Hurst lầm bầm.
“Sự hiện diện của các ông ở đó có thể là tình cờ,” ông Gordon đáp, “nhưng khi các ông tiết lộ kế hoạch về câu chuyện bí ẩn liên quan đến một cuộc đấu tay đôi sinh từ giữa hai nhà văn trinh thám thì chúng tôi biết Peter đã tới gặp các ông. Và gã không để lộ gì cả, đồ khốn kiếp.”
“Tôi có cảm giác tối đó mọi việc diễn ra quá trơn tru,” viên thanh tra gầm gừ, bàn tay nắm chặt. “Chúa ơi, chắc là các ông đã cười chúng tôi đến chết.”
“Sẽ là dối trá nếu nói khác đi,” Ransome cười khẩy.
Hurst phải cố kiềm chế, rồi hỏi, “Vậy làm sao ông biết chắc Peter Moore nghe trộm vào ngày hôm đó?”
“Đây này, Archibald,” Twist xen ngang. “Còn nhờ sự xuất hiện đột ngột của tay chăn cừu là một người bà con của bà Miller quá cố, ăn vận như một kẻ du thủ du thực và có những chuyện khó tin để kể không? Như thế đã đủ khiến bất kỳ ai cũng phải chú ý, nói gì đến người có thói quen nghe trộm. Thêm nữa, tôi biết chắc ông Gordon đã kích thích sự quan tâm của gã khi gã thông bảo về vị khác.”
“Vâng, đúng thế,” nhà viết kịch đồng ý. “Thực tế, tất cả những gì tôi phải làm là vờ như mất tinh thần, nhưng cố tìm cách che giấu.”
“Gớm thật, quả là khó tin,” Hurst quát to. “Toàn bộ vụ này, chỉ để tóm một tên đầy tớ phản trắc. Hắn ông thật sự là…”
“Xin cứ gọi là bệnh nghề nghiệp,” ông Gordon xen ngang. “Giờ, tôi muốn ông đặt mình vào vị trí của tôi khi, vừa bắn gục một tên trộm, tôi phát hiện kẻ đó không phải ai khác ngoài Peter Moore, kẻ tôi đã nghi ngờ về hành vi trộm cắp và gian dối, điều đã được khẳng định trong cuộc gặp của chúng ta tại Green Man. Liệu tôi có thể chạy đến chỗ ông và nói: ‘Người tôi vừa bắn là một tên trộm; tôi biết điều đó trước cả khi gã ăn cắp, và giải thích lý do…’ Ngay cả tay luật sư kém cỏi nhất cũng có thể bác bỏ lời bào chữa của tôi và khẳng định rằng tôi đã cố ý bắn gã.”
“Rõ ràng,” Hurst cay đắng thừa nhận.
“Rất may, Donald nhanh trí hiểu tình hình. Vì, nếu cậu ấy thừa nhận chúng tôi đã giăng bẫy Moore sau khi tôi nói chưa hề biết đến chuyện như vậy thì quả là một tai hoa. Các ông sẽ tin chắc rằng tôi chỉ đợi đúng thời điểm để hạ Moore.”
Hurst ngẫm nghĩ một lúc rồi nói, “Trong lời khai của ông có gì đó mà tôi không hiểu rõ: ông Gordon, hành động của ông khi nhặt con búp bê bác sĩ dịch hạch. Hẳn ông không nhận ra chúng tôi sẽ liên hệ đến vụ việc của Cohen đúng không?”
“Nhưng anh Gordon không hề làm vậy,” Ransome thốt lên. “Moore bịa ra tất cả! Điều đó chứng minh sự dối trá của gã. Gã đã theo dõi chúng tôi trong lúc chúng tôi đang chuẩn bị màn trình diễn trước vợ chồng Minden. Chắc chắn gã cho rằng chúng tôi hạ sát Cohen và quyết định nhân cơ hội tiêu diệt chúng tôi. Tên chấy rận!”
“Xin thừa nhận tôi thật ngớ ngẩn,” ông Gordon nói thêm.
“Tôi biết ‘hành động’ đó không nằm trong sự chuẩn bị của ông cho câu chuyện của Moore,” tiến sĩ Twist bình thản tuyên bố. “Tôi nhớ rất rõ những phản ứng của ông ở Green Man. Khi ông bạn Archibald của tôi nói về hai kẻ ăn mặc như những bác sĩ dịch hạch có dính líu đến vụ việc của Cohen, anh Ransome đây gần như đánh rớt ly của mình còn ông thì ngạc nhiên không kém. Nhung ông không hề chớp mất khi chúng tôi nói đến ‘cuộc đấu tay đôi’.
“Đến giờ văn rất ổn. Người ta có thế chấp nhận rằng cái chết của Peter Moore là một vụ tai nạn. Nhưng lại còn cái chết của Stanley Kosminski gần như diễn ra cùng thời điểm, và có vẻ quá giống một sự trùng hợp. Nói đến Kosminski, anh Ransome, tôi muốn quay lại buổi tối bi thương vào cuối tháng Tám đó, lúc anh và anh ta chia tay sau khi vứt xác Cohen vào thùng rác.”
“Nhưng tôi đã nói với các ông hết rồi,” nam tài từ phản đối. “Tôi đi xe hơi của tôi còn Kosminski đi đường của cậu ta.”
“Lúc đó là mấy giờ?”
“Ông muốn tôi nhớ bằng cách nào chứ? Chúng tôi chỉ vừa rời nhà Minden. Mấy cái thùng rác thì không xa lắm, trong một cái ngõ nhỏ xíu. Chúng tôi đổ hết một thùng và đặt cái xác vào trong, sau khi đã gỡ ‘người rỗng’. Rồi chúng tôi ra về. Toàn bộ vụ việc chỉ mất chưa đầy năm phút.”
“Anh cầm cái cáng còn Kosminski cầm hình nộm?”
“Vâng, cậu ta bọc nó trong áo choàng, cùng với đồ hóa trang của mình. Cũng là một gói khá lớn, nhưng cậu ta không phải đi xa lắm.”
“Và, sau đó, anh có nhìn thấy Kosminski nữa không?”
Ransome quệt mồ hôi trên trán.
“Ngày hôm sau, ở ngay đây. Để kết thúc nốt mọi việc.”
“Bao gồm cả việc loại bỏ ‘trò bịp’ khỏi trí nhớ của anh phải không, tôi cho là vậy?”
“Ít nhiều như vậy. Đặc biệt sau khi chúng tôi đọc báo, trong đó vụ việc được mô tả như một án mạng. Sau đó, chúng tôi không gặp nhau nữa.”
“Vụ tai nạn giội nước lạnh lên mọi việc,” ông Gordon nói thêm.
“Rất tốt,” tiến sĩ Twist nói, nhắm mắt lại để tập trung. “Archibald, tôi nghĩ đã đến lúc lấy cái vật trong cốp xe anh ra rồi.”
Hurst đứng lên và đi ra, trong khi ông Gordon và bạn mình liếc nhau vẻ hoang mang. Vài phút sau, viên thanh tra quay lại và mở ra một va-li lớn.
“Ông Gordon, tôi cho rằng ông sẽ nhận ra thứ này,” Twist tuyên bố, nhặt lên một chiếc áo chẽn dệt bằng sợi kim loại. “Đây là tác phẩm của ông, phải vậy không? Đây là ‘kỳ công nho nhỏ’ mà ông mất rất nhiều thời gian và công sức phải không? Như đã đề cập, chúng tôi tìm thấy nó trong mớ đồ nghề của Kosminski. Anh ta đã không vứt bỏ nó. Có lẽ anh ta nghĩ có thể dùng nó vào một ngày nào đó, khi vụ việc Cohen bị lãng quên. Không phải là không thể, bởi vì còn có hai bộ trang phục Ấn Độ trong cùng tủ quần áo. Giờ hãy xem phần trước cái áo chẽn, hai thanh kim loại được nói là nguyên nhân gây ra cái chết của Cohen. Chúng khá mỏng và gần như không hề sắc.” Giọng ông chùng xuống. “Hai nhát đâm chí mạng là do lưỡi một con dao lớn, và dù sao cũng không thể do hai thanh kim loại không hề có dấu máu này gây ra. Tôi rất tiếc thông báo với ông rằng David Cohen thật sự bị giết hại.”
Không khí lặng phắc.
“Bị giết hại,” Hurst nhắc lại. “Bị giết bởi hai nhát dao. Không còn gì để nghi ngờ.”
Ông rút cuốn sổ tay ra xem. “Lúc xấp xỉ 10 giờ 35 phút tối, Cohen biến mất - và giờ chúng ta biết là ‘hóa thành’ bác sĩ Ross. Anh ta náu mình ở cuối hành lang, gần lối cầu thang trong khi những người còn lại tìm kiếm trong phòng Cohen. Hai hoặc ba phút sau, bác sĩ Marcus, nói cách khác là anh, Ransome, đến chỗ anh ta, ba mươi giây sau thì những người khác đến. Cohen chết vào thời điểm đó. Điều này chắc chắn là thật, bởi ngoài lời khai của chính anh, và lời khai của nhà Minden, nói với tôi rằng anh giữ ‘bác sĩ Ross’ một cách rất lạ lùng và họ không nhìn thấy anh ta nhúc nhích sau đó, còn có lời xác minh của bác sĩ về thời điểm chính xác xảy ra vụ án. Rõ ràng là có rất ít người có điều kiện thực hiện vụ giết người. Và khi tôi nói rất ít người thì chủ yếu là anh đấy, anh Ransome! Anh đã ở một mình bên bác sĩ Ross trong nửa phút, nhiều hơn cả lượng thời gian để đâm anh ta hai lần.”
Nam tài tử tái mặt, lắc đầu, nhưng không nói gì.
“Lúc 10 giờ 45 phút tối,” Hurst tiếp tục bằng đúng ngữ điệu cũ, “anh mang cái xác đi với sự giúp đỡ của Kosminski, người cứ đinh ninh tin rằng kẻ đồng lõa của mình đã chết vì hai thanh kim loại cắt vào bụng do một cử động sai lầm của chính anh ta. Giờ thì, chuyển sang lời khai của cảnh sát Watkins, một sĩ quan cá nhân tôi biết rõ và tin tưởng nhiều nhất. Ông ấy nhìn thấy, lúc 11 giờ 5 phút tối, bác sĩ Marcus của chúng ta đứng dựa vào một thùng rác.”
“Không đúng!” Ransome la lớn.
“Anh nghĩ là không phải ư?” tiến sĩ Twist bình thản hỏi. “Tôi không biết liệu chúng tôi đã nói với anh hay chưa, nhưng Watkins, sau khi phát hiện ra cái xác trong thùng rác, đã gặp một đồng nghiệp đi tuần trong khu vực và kể với người ấy về cuộc trò chuyện của mình với bác sĩ Marcus. Và việc này diễn ra trước khi ông ấy nghe lời khai của vợ chồng Minden. Nếu chúng ta giả sử Watkins sáng tác ra câu chuyện, cho dù tôi không thấy lý do gì để một sĩ quan cảnh sát bình thường lại làm vậy, thì làm sao ông ấy có thể sáng tạo ra nhân vật bác sĩ Marcus khi mà chưa hề nghe nói đến gã trước đó chứ? Đó sẽ là một sự trùng hợp cực kỳ phi thường, các ông có nghĩ thế không?”
“Nhưng điều đó thì có ý nghĩa gì chứ?” nam tài tử vặn lại, trán vã mồ hôi. “Và việc cái xác xuất hiện lại trong thùng rác, chuyện đó xảy ra như thế nào? Chẳng điều gì có ý nghĩa cả.”
“Thực tế thì đó là một trò bịp đơn giản. Trong ngõ, chỉ có ba thùng rác, các vị nhớ chứ. Hai cái dựa vào tường bên trái, và cái kia phía đối diện. Watkins nói rằng kẻ ông ấy nhìn thấy lúc đầu đang dựa vào thùng rác thứ nhất bên trái. Sau khi kiểm tra, ông ấy xác định nó trống rỗng. Sau đó, bác sĩ Marcus thu hút sự chú ý của ông sang thùng đối diện, vốn đựng ngập rác. Watkins vứt nắp ra, vừa lục lọi bên trong vừa lầm bầm kêu ca. Một thao tác đơn giản, tiến hành trong không gian không hoàn toàn yên lặng và chỉ kéo dài vài giây mà bác sĩ Marcus khôn ngoan tận dụng: gã tóm lấy thùng rác thứ nhất đã được kiểm tra - trống không, như chúng ta đã biết - và đặt nó về phía sau cái thứ hai, vốn chứa xác Cohen và lúc này thế chỗ cho cái thứ nhất. Như vậy khi Watkins nhìn vào bên trong thứ ông ấy nghĩ là ‘thùng rác cuối cùng’, thực tế nó chính là ‘cái đầu tiên’. Một trò bịp rất trẻ con, được hỗ trợ nhờ tình trạng thiếu ánh sáng tại hiện trường.
“Thưa các quý ông, toàn bộ việc này nói cho chúng ta rất nhiều điều về tính cách của bác sĩ Marcus. Một ké máu lạnh được trời phú kha năng phản xạ nhanh và tài ứng biến hiếm có. Hãy thử đặt mình vào vị trí của gã, kẻ có lẽ đã nhận ra viên sĩ quan cảnh sát chưa đầy một giây trước khi viên cảnh sát phát hiện ra gã, và bị mắc kẹt trong ngõ hẹp với một xác chết. Chính trong khoảnh khắc đó, gã đã thực hiện xong một chiến tích lừa gạt phi thường. Bất chấp tình thế nguy cấp cua mình, gã vẫn tìm ra cách đánh lừa ngoan mục Watkins tội nghiệp. Viên cảnh sát nghi ngờ gã có vấn đề về đầu óc, nên gã giả vờ làm một bác sĩ tội phạm. Sinh mang đang gặp nguy hiếm, nhưng gã vẫn có thể khai thác được khía canh hài hước của tình thế để đạt mục tiêu. Hơn thế nữa, gả xỏ viên cảnh sát trước khi bỏ đi bằng cách nói vời ông ấy chỗ tìm cái xác. Thật là một màn trình diễn xuất thần! Thật sự đó, anh Kansome, tôi không biết một ai khắc có khả năng thực hiện được như thế. Chỉ một tài năng xuất chúng như anh mới có thể làm được. Nếu chúng ta ở trong nhà hát, tôi sẽ vỗ tay tán thưởng anh.”
Mắt Donald Ransome sắc lẻm.
“Lượng thứ cho tôi, tiến sĩ Twist ạ, nhưng lần này tôi không thể cảm ơn ông vì lời khen được rồi. Và tôi rất tiếc phải nói với ông rằng ông…”
“Để tôi nói hết đã, và anh sẽ thấy rằng các dữ liệu khớp với nhau một cách hoàn hảo. Sau khi ông Gordon cảnh báo David Cohen về sự nguy hiểm mà hai thanh kim loại gây ra, anh nhận thấy nó có thể là một cơ hội tốt đế loại bỏ cái kẻ dám tán tỉnh người phụ nữ mà anh thèm khát bấy lâu. Đừng tìm cách phủ nhận, chính cô Forrest đã khẳng định điều này.
“Do đó, anh có thể loại bỏ đối thủ và khiến nó được xem như một vụ tai nạn, ít nhất là với những người tham gia màn lừa gạt. Cô Forrest khuây khỏa trong vòng tay anh và mọi thứ diễn ra xuôi chèo mát mái cho tới khi Kosminski nhận ra không hề có máu trên mấy thanh kim loại… mà lẽ ra phải có mới đúng. “Nguyên văn từng lời anh ta nói với anh trai mình vào buổi tối say sưa rượu gin là: ‘Không dấu vết… không dâu vết… không máu… đáng lẽ phải có chứ. Chuyện quái gì đây nhi?’
“Tôi ngờ rằng anh ta mất khá lâu đế mới được chuyện gì đã xảy ra. Kosminski, như các ông biết rõ, không sung túc cho lắm. Nhưng đột nhiên anh ta nắm giữ một sỗ tiền lớn. Anh ta tống tiền anh, anh Ransome, chuyện đó rành rành rồi. Anh mà không đưa tiền sớm thì anh ta sẽ tố giác mọi việc. Cuộc điện thoại bí ẩn vào tối Chủ nhật là của anh ta, phải vậy không? Tôi cho rằng anh ta đòi gặp bởi anh đang ở ngay gần đó. Anh thấy nếu không có biện pháp mạnh, anh ta sẽ tiếp tục giở trò thêm. Tài ứng biến của anh quả là xuất chúng… Kosminski sống ở ngay góc phố… Ai chú ý thấy sự vắng mặt của anh trong vài phút khi bữa tiệc đang tới lúc cao trào chứ?
“Trong vòng mười đến mười lăm phút, anh có thể dàn xếp tất thảy. Anh đến nhà Kosminski, anh ta mở cửa, anh xô vào anh ta và vung dao đâm liên tiếp. Nhưng Kosminski kháng cự và anh buộc phải bỏ chạy. Để tôi nhắc cho anh nhớ ràng có một nhân chứng mô tả kẻ tấn công là một người đàn ông tóc vàng mặc bộ đồ đen, giống như anh đấy!”
Ransome đứng bật dậy, mặt tái nhợt như người chết. “Không đúng! Tôi thề rằng điều đó không đúng!”
Tiến sĩ Twist chỉnh lại cặp kính của mình và trả lời, bằng giọng đầy thuyết phục, “Còn tôi khẳng định điều đó là đúng: Kosminski tống tiền anh và gọi điện vào tối hôm đó để đòi anh gặp mặt.”
Nam tài tử dường như định trả lời nhưng lại đổi ý và đứng yên, miệng há hốc.
“Tôi hiểu rằng anh không thể thú nhận,” nhà tội phạm học tiếp tục. “Nhưng anh biết hai điểm vừa rồi đều đúng. Hãy hình dung vụ tai nạn xe cấp cứu không xảy ra và Kosminski vẫn còn sống. Hãy hình dung vị thế của anh nếu anh ta có thể khai báo. Chỉ một người có lý do kết liễu kẻ tống tiền, đó là nạn nhân bị tống tiền. Chắc chắn Kosminski sẽ không do dự tố cáo anh, dù bản thân thì cũng chẳng tốt đẹp gì. Thậm chí không kể chuyện tống tiền, những gì anh ta biết về vụ sát hại Cohen cũng đủ là lý do cho anh loại bỏ anh ta rồi. Lời khai của anh ta về vụ Cohen sẽ khiến anh bị treo cổ. Anh là người duy nhất có động cơ sát hại David Cohen, và cũng là người duy nhất có cơ hội giết anh ta. Anh có thể cảm ơn thần may mắn của mình, thưa anh Ransome, vì người lái chiếc xe cấp cứu không kiểm soát được chiếc xe.”
Một sự im lặng kéo dài, cuối cùng Ransome bắt đầu lắp bắp, “Nhưng… nhưng như thế…”
“Sau như thế,” Twist nhắc lại, quay về phía ông Gordon, lúc này lại đang mân mê những viên bi thép, “như thế nghĩa là tất cả những kết luận mà tôi vừa mô tả đều được hình thành, lên kế hoạch và thực hiện bởi một người, hành động đơn độc, một trong những âm mưu hiểm độc nhất mà tôi từng thấy, với mục đích duy nhất là tròng sợi dây vào cổ anh. Và đó lẽ ra đã là số phận của anh đấy, anh Ransome, nếu không có vụ tai nạn ‘may mắn’ của chiếc xe cấp cứu.
“Âm mưu ấp ủ bởi một bộ óc xuất sắc - từng chi tiết đều được kiếm soát với sự chính xác như bánh răng đồng hồ, độ phúc tạp vượt xa bất kỳ thứ gì anh từng hình dung. Một âm mưu trong đó từng bước đi đều được lên chương trình tỉ mỉ và tuyệt đối không để điều gì sơ sẩy. Vụ giết hại David Cohen, câu chuyện của Peter Moore và vụ sát hại anh ta sau đó cùng vụ tấn công Kosminski - chỉ do một và chỉ một người thực hiện. Thực lòng, tôi không tin mình từng gặp tên tội phạm nào thông minh một cách đáng sợ và hèn hạ như ông đấy, ông Gordon.”
