“Jean Louise, Jean Louise, dậy ngay!”
Giọng của bác Alexandra xâm nhập vào cõi say ngủ của cô, và cô vùng vẫy cố đối mặt buổi sáng. Cô mở mắt và thấy bác Alexandra đứng nhìn xuống cô. “Cá…” cô hỏi.
“Jean Louise, cháu có ý gì - cháu với Henry Clinton có ý gì - khi đi bơi trần truồng tối qua?”
Jean Louise ngồi dậy trên giường. “Hơ?”
“Bác nói, cháu với Henry Clinton có ý gì khi đi bơi dưới sông trần truồng tối qua? Sáng nay cả Maycomb biết chuyện rồi.”
Jean Louise gục đầu vào đầu gối và cô tỉnh táo hẳn. “Ai bảo bác thế, bác?”
“Mary Webster gọi điện cho bác ngay khi trời mờ sáng. Bảo rằng người ta thấy hai đứa cháu trần truồng ở giữa sông tối qua lúc một giờ!”
“Bất cứ ai có mắt tốt như vậy hẳn chỉ chực làm chuyện bậy bạ.” Jean Louise nhún vai. “Được rồi, bác à, coi bộ bây giờ cháu phải cưới Hank rồi, phải không?”
“Bác… bác không biết nghĩ sao về cháu nữa, Jean Louise. Bố cháu chết mất, chết tươi thôi, nếu ông ấy biết chuyện. Cháu nên cho bố cháu biết trước khi ông ấy biết chuyện ngoài góc đường.”
Atticus đang đứng ở cửa, hai tay thọc trong túi. “Buổi sáng tốt lành,” ông nói. “Cái gì giết em vậy?”
Alexandra nói, “Bác không nói cho bố cháu biết đâu Jean Louise. Tùy cháu đấy.”
Jean Louise im lặng ra dấu với bố cô, ông nhận và hiểu thông điệp của cô. Atticus trông nghiêm trọng hẳn. “Có chuyện gì vậy?” ông nói.
“Mary Webster báo qua điện thoại. Các nhân viên tiền trạm của bà ấy thấy Hank với con bơi giữa sông tối qua không mảnh vải che thân.”
“Hừmm,” Atticus nói. Ông chạm vào mắt kính. “Bố hy vọng con không bơi ngửa.”
“Atticus!” bà Alexandra kêu lên.
“Xin lỗi, Zandra,” Atticus nói. “Phải vậy không, Jean Louise?”
“Phần nào là thế. Con làm nhục nhã gia đình hết phương cứu vãn rồi hả?”
“Chúng ta vẫn có cơ hội vượt qua.”
Alexandra ngồi xuống giường. “Vậy là có thật rồi, bà nói. “Jean Louise, bác không biết trước hết là cháu làm cái gì ở Landing tối qua…”
“… nhưng bác biết mà. Mary Webster kể bác nghe mọi chuyện rồi, bác. Bà ấy không kể những gì diễn ra sau đó à? Thảy cho con món đồ ngủ, thưa bố.”
Atticus ném cái quần ngủ cho cô. Cô ngồi dưới khăn trải giường mặc nó vào, hất lớp khăn trải qua một bên, và duỗi chân.
“Jean Louise…” bà Alexandra nói, và sựng lại. Atticus đang giơ lên một cái váy vải bông mới hơi khô. Ông đặt nó xuống giường và trở lại ghế. Ông nhặt lên một cái váy lót mới hơi khô, giơ nó ra, và thả cho nó nằm trên cái váy vải bông.
“Thật là làm khổ cho bác của con, Jean Louise à. Bộ đồ bơi của con đây hả?”
“Vâng, bố. Chắc mình phải máng nó lên một cây sào đi trưng bày khắp thị trấn?”
Alexandra, bối rối, rờ rẫm cái váy của Jean Louise và nói, “Nhưng cái gì ám cháu đến độ mặc nguyên quần áo xuống nước?”
Khi em trai và đứa cháu gái của bà bật cười, bà nói, “Có gì mắc cười đâu. Cho dù cháu có mặc nguyên quần áo xuống nước, Maycomb này cũng đâu khen cháu vì việc đó. Cũng y như cháu xuống nước trần truồng thôi. Bác không tưởng tượng được cái gì đã xui khiến cháu làm chuyện như vậy.”
“Cháu cũng không tưởng tượng được,” Jean Louise nói. “Với lại, nếu vì thế mà an ủi gì đó cho bác, bác ạ, thì vụ này cũng chẳng vui nhộn gì. Tụi cháu ban đầu chỉ là chọc ghẹo nhau rồi cháu thách Hank và anh ấy đâu thể từ chối, và rồi cháu cũng không rút lui được, và kế đó thì tụi cháu đã ở dưới nước.”
Alexandra chẳng hề bị ấn tượng. “Ở độ tuổi của cháu, Jean Louise ạ, ăn ở kiểu đó là không thích hợp chút nào.”
Jean Louise thở dài và ra khỏi giường. “Ồ, cháu rất tiếc,” cô nói. “Nhà mình còn cà phê không nhỉ?”
“Có cả một bình chờ cháu.”
Jean Louise gặp bố cô trong bếp. Cô đến bên bếp lò, rót cho mình một tách cà phê, và ngồi xuống bên bàn. “Sao mà bố uống sữa lạnh ngắt trong bữa sáng được vậy?”
Atticus nuốt một hớp. “Còn ngon hơn cà phê.”
“Bà Calpurnia hồi trước, khi Jem với con xin bà ấy cho uống cà phê, thường nói rằng nó sẽ làm tụi con hóa đen như bà ấy. Bố có mệt với con không?”
Atticus khịt mũi. “Chắc chắn là không rồi. Nhưng bố có thể nghĩ ra nhiều việc thú vị để làm lúc nửa đêm hơn là chơi một trò ngốc như thế. Con nên chuẩn bị cho lớp giáo lý Chủ nhật thôi.”
Cái áo nịt dùng cho ngày Chủ nhật của Alexandra còn kinh khủng hơn những áo dùng ngày thường. Bà đứng ở cửa phòng Jean Louise, nai nịt phòng thủ kỹ lưỡng, đội mũ, đeo găng, xức nước hoa, và sẵn sàng.
Chủ nhật là ngày của Alexandra: trong những khoảnh khắc trước và sau lớp giáo lý bà cùng mười lăm bà khác thuộc phái Giám lý ngồi với nhau trong hội trường của nhà thờ và tiến hành một hội nghị mà Jean Louise gọi là “Điểm tin trong tuần”. Jean Louise tiếc rằng cô đã tước đi của bà bác niềm vui trong ngày dành cho Chúa; hôm nay Alexandra sẽ ở thế phòng thủ, nhưng Jean Louise tin rằng Alexandra có thể tiến hành cuộc chiến phòng vệ với không hề ít thiên tài chiến thuật hơn những cú tiến công sâu của bà, rằng khi bà rời khỏi đó tới nghe bài thuyết giáo, thanh danh của cô cháu gái sẽ không hề sứt mẻ.
“Jean Louise, xong chưa?”
“Còn chút xíu nữa,” cô đáp. Cô quẹt cây son quanh miệng, vuốt cho lọn tóc bò liếm nằm xuống, thả lỏng hai vai, và quay lại. “Trông cháu thế nào?” cô hỏi.
“Cả đời bác chưa bao giờ thấy cháu ăn mặc hoàn chỉnh. Mũ cháu đâu?”
“Bác ơi, bác biết quá rõ rằng nếu hôm nay cháu đội mũ bước vào nhà thờ người ta lại nghĩ có ai mới chết.”
Lần duy nhất cô đội mũ là tang lễ của Jem. Cô không biết sao mình làm thế, nhưng trước tang lễ cô đã yêu cầu ông Ginsberg mở cửa bán hàng cho cô và cô chọn ra một cái chụp lên đầu, ý thức rất rõ rằng Jem hẳn sẽ bật cười nếu anh ấy thấy được cô, nhưng không hiểu sao như thế làm cô cảm thấy dễ chịu hơn.
Chú Jack của cô đang đứng trên bậc thềm nhà thờ khi họ tới nơi.
Bác sĩ John Hale Finch không cao hơn cô cháu gái, người đã cao tới mét bảy. Ông nội đã cho chú ấy một sống mũi cao, một bờ môi dưới nghiêm nghị, và đôi gò má cao. Chú trông giống bác Alexandra, nhưng nét tương đồng cơ thể của họ chấm dứt ở cổ: bác sĩ Finch gầy gò, gần như khẳng khiu; còn bà chị có vóc dáng đậm chắc. Chú là lý do khiến Atticus không lấy vợ cho đến năm bốn mươi - khi đến thời điểm John Hale Finch chọn nghề, chú đã chọn nghề y. Chú quyết định học ngành này khi giá bông vải chỉ còn một xu một cân và nhà Finch có mọi thứ ngoài tiền bạc. Atticus, vốn cũng chưa ổn định trong nghề của mình, đã vay mượn và để dành từng xu mà ông kiếm được cho việc học của em trai; đến thời điểm thích hợp nó được trả lại cả vốn lẫn lãi.
Bác sĩ Finch trở thành một chuyên gia xương, hành nghề ở Nashville, chơi chứng khoán với sự khôn ngoan sắc sảo, và đến lúc bốn mươi lăm tuổi chú đã tích lũy đủ tiền bạc để về hưu và dành toàn thời gian cho đam mê đầu tiên và không đổi của chú, văn học Anh thời Victoria thế kỷ mười chín, một công việc mà tự nó đã đem lại cho chú danh tiếng là kẻ lập dị có bằng cấp và có học nhất.
Bác sĩ Finch đã uống lâu năm và uống miệt mài thứ bia nặng độ của chú đến độ con người chú thấm đầy những phong cách kỳ quái và những kiểu cảm thán lạ lùng. Chú điểm xuyết câu nói bằng những tiếng “hà” rồi “hừm” nho nhỏ và những thành ngữ cổ xưa; sở thích của chú đối với tiếng lóng hiện đại bắc một cách cập kênh trên lối nói đó. Chú có óc dí dỏm bén ngọt; chú đãng trí; chú là dân độc thân nhưng tạo ấn tượng là có cất giấu những ký ức thú vị; chú có một con mèo vàng mười chín tuổi; với hầu hết dân trong hạt Maycomb chú là loại không thể hiểu được vì câu chuyện trao đổi của chú luôn được tô điểm bằng những ám chỉ tinh tế về những chi tiết bí hiểm thế kỷ mười chín.
Chú khiến những người lạ thoáng có ý nghĩ rằng chú là một ca chớm thần kinh, nhưng những ai hòa được vào tần số sóng của chú đều biết bác sĩ Finch có một đầu óc rất lành mạnh, nhất là khi bàn chuyện thao túng thị trường, đến độ các bạn chú dám liều chịu những bài thuyết giảng lê thê về thơ của Mackworth Praed để xin được ý kiến của chú về thị trường. Do sự gắn bó thân thiết và lâu năm (vào thời mới lớn lẻ loi của cô, bác sĩ Finch đã cố biến cô thành một học giả) Jean Louise đã phát triển đủ mức hiểu biết về các đề tài của chú để theo được ý tưởng của chú trong hầu hết trường hợp, và cô thích thú với câu chuyện của chú. Nếu không phải chú lôi được cô vào những cơn kích động khoái trá thầm lặng thì cô lại mê mẩn với trí nhớ cặn kẽ và đầu óc rộng lớn năng động của chú.
“Buổi sáng tốt lành, hỡi người con gái Nereus!” [36] chú cô nói khi hôn vào má cô. Một trong những nhượng bộ của bác sĩ Finch trước thế kỷ hai mươi là cái điện thoại. Ông giữ cô cháu gái ở hết tầm sải tay và ngắm cô với vẻ quan tâm thích thú.
“Mới về nhà được mười chín tiếng mà cháu đã buông thả theo ý thích những chuyện thái quá về tắm rửa, ha! Một ví dụ kinh điển cho tâm lý học hành vi của Watson - chắc chú sẽ tường thuật vụ của cháu rồi gởi bài cho AMA Journal .” [37]
“Suỵt, ông già lang băm,” Jean Louise thì thào qua hàm răng nghiến chặt. “Chiều nay cháu tới thăm chú.”
“Cháu với Hank đùa nhau dưới sông - ha! - phải biết xấu hổ chứ - nhục nhã cho gia đình - vui chứ?”
Lớp giáo lý đang bắt đầu, và bác sĩ Finch cúi đầu chào cô tại cửa vào. “Tình nhân tội lỗi của cháu đang chờ bên trong,” ông nói.
Jean Louise ném cho chú mình một cái nhìn chẳng hề làm ông bối rối và bước vào nhà thờ với tất cả vẻ kiêu hãnh mà cô vận dụng được. Cô mỉm cười chào những tín hữu Giám lý của Maycomb, và trong phòng học xưa của mình cô ngồi xuống bên cửa sổ và ngủ với đôi mắt vẫn mở cho đến hết giờ học, theo thói quen của cô.
