Về mặt lôi kéo, mua chuộc đám quân nhân, tôi tốn bao nhiêu tiền, gửi bao nhiêu châu báu, ngọc quý tôi không thể nhớ hết được, chỉ nhớ một số mục tương đối lớn trong đó do người Bạch Nga Semionov mang đi.
Semionov là một viên tướng của Sa hoàng, sau khi bị Hồng quân Liên Xô đánh tan ở Viễn Đông đã mang tàn quân chạy sang vùng biên giới Mãn - Mông của Trung Quốc, đốt nhà cướp của, hãm hiếp phụ nữ, không từ một hành động tàn ác nào. Đám thổ phỉ này một dạo đã muốn xâm nhập nước CHND Mông Cổ. Sau khi bị đánh tan, lại muốn lập căn cứ ở biên giới Mông - Trung, lại bị quân đội Trung Quốc ở địa phương càn quét. Đến năm 1927 trên thực tế đã thành đám thổ phỉ quân số không nhiều. Trong thời gian này, Semionov qua lại Bắc Kinh, Thiên Tân, Thượng Hải... hoạt động nhằm vào đám quân phiệt Trung Quốc và các chính khách nước ngoài tìm chủ mướn. Cuối cùng, do chẳng ai dùng, hắn trở thành một kẻ thuần túy đi lừa bịp bịa đặt.
Sau đại chiến thế giới lần thứ hai, Semionov bị quân đội Liên Xô bắt đi. Thời kỳ tôi bị giam giữ ở Liên Xô đã nghe tin về việc hắn bị xử tử hình. Trong 7 năm tôi ở Thiên Tân, đã luôn luôn qua lại với tên đao phủ hai tay nhuốm đầy máu nhân dân ba nước Trung Quốc, Liên Xô, Mông Cổ. Tôi đã tốn với hắn rất nhiều tiền, gửi gắm vào hắn biết bao hy vọng.
Mới đầu, Semionov do Thăng Sung và La Chấn Ngọc tiến cử, do Trần Bảo Thám phân đổi, tôi không tiếp hắn. Sau đó, do La Chấn Ngọc giới thiệu, Trịnh Hiếu Tế đã gặp Semionov, cho ràng hắn là nhân tài “khách khanh” rất có thể sử dụng, giúp hắn kế hoạch “dùng khách khanh” tìm được mục tiêu thứ nhất. Trịnh Hiếu Tế tâng bốc với tôi, chủ trương đừng ngại việc Semionov hợp lực với Trương Tôn Xương. Khi đó đúng là lúc tôi ôm hy vọng đối với Trương Tôn Xương do đó đồng ý với biện pháp của Trịnh Hiếu Tế. Như vậy, với sự hoạt động trực tiếp của Trịnh Hiếu Tế, Trương Tôn Xương tiếp nhận lính đánh thuê nước ngoài do Semionov cung cấp, mở rộng quân đội Bạch Nga. Sau đó, Trương Tôn Xương và Semionov còn ký một “hiệp định Trung - Nga trừng phạt quân đỏ”. Qua sự môi giới của Trịnh Hiếu Tế, tháng 10 năm 1925 tôi gặp Semionov ở Trương Viên. Khi đó, tôi rất hài lòng về cuộc nói chuyện này, tin vào sự nghiệp chống đỏ phục quốc của hán ắt có thể thực hiện, cho ngay 5 vạn đồng để giúp thực hành. Sau đó Trịnh Hiếu Tế, Semionov, Tất Dụ Chương, Lưu Phượng Trì... cùng chụp ảnh kết nghĩa anh em bày tỏ một lòng tận trung với nhà Thanh.
Khi đó đúng là lúc 14 nước liên quân thất bại trong cuộc tiến quân vào Liên Xô, trên thế giới xuất hiện một cao trào chống Liên Xô, chống cộng sản. Tôi còn nhớ, Trịnh Hiếu Tế và Semionov đã nói với tôi: các nước Anh - Mỹ - Nhật quyết định lấy Semionov làm tiên phong chống Liên Xô, sẽ giúp vũ khí, tiền bạc cho Semionov. “Hoàng thất nước Nga” đang đặt rất nhiều hy vọng vào Semionov. Đại biểu hoàng thất đã có sự qua lại với Trịnh Hiếu Tế. Song tình hình cụ thể thì tôi không nhớ được, điều tôi nhớ là Semionov có kế hoạch quan hệ, làm ăn lớn với tôi, đó là sẽ dùng quân đội và vây cánh ở Mãn-Mông chiếm lấy khu vực Mãn-Mông xây dựng căn cứ “chống đỏ” của chúng, do tôi lên ngồi thống trị ở đó. Để cung cấp chi phí hoạt động cho Semionov, tôi chuyên lập cho hắn một tài khoản ở Ngân hàng do Trịnh Hiếu Tế làm chủ tài khoản sẵn sàng chi dùng cho hắn. Số tài khoản lần thứ nhất là một vạn đồng. Semionov đã tỏ ý: hắn vốn không cần tôi cung cấp chi phí hoạt động cho hắn vì hắn sẽ được kiều dân Bạch Nga quyên giúp 180 triệu rúp (sau đó lại nói là 300 triệu) sau đó còn có thể có sự chi viện tài chính của các nước Anh - Mỹ - Nhật. Tuy nhiên, những khoản tiền này tạm thời vẫn chưa nhận được nên phải dùng trước một số tiền của tôi. Sau đó nhiều lần lấy lý do “chưa nhận được tiền” luôn tìm Trịnh Hiếu Tế chi tiền mà mỗi lần dùng tiền đều có một lô lý do cảm động. Còn nhớ có một lần hắn nói: Takada Fuju, tư lệnh quân đội Nhật ở Thiên Tân đã giúp hắn liên hệ với Trương Tác Lâm, hắn phải gấp đi Thiên Tân để bàn kế lớn, tạm thời không có tiền đi đường; lại có lần nói: lãnh sự Liên Xô ở Thượng Hải được lệnh cấp trên tìm hắn để tìm cách thỏa hiệp, tỏ ý cho hắn khu vực Viễn Đông để hắn xây dựng khu tự trị vì vậy hắn cần một số tiền đi đường để có thể đến Tokyo nghiên cứu việc này. Rút cục, Semionov lấy của tôi bao nhiêu tiền tôi cũng không có cách nào thống kê được, chỉ nhớ rằng cho đến trước “sự biến 18 tháng 9” 3 tháng, hắn vẫn còn lấy 800 đồng.
Trong thời gian Semionov và tôi qua lại, xuất hiện không ít nhân vật liên lạc Trung Quốc, trong đó có người tên là Vương Thức. Theo nhân vật này tự khoe, không những Semionov rất tín nhiệm y mà người Nhật và quân phiệt Trung Quốc đều có quan hệ chặt chẽ với y. Từ miệng ông ta tôi thường xuyên nghe thái mấy câu: “đây là giờ phút quan trọng nhất”, “đây là cơ hội cuối cùng”, “là cơ hội nghìn năm có một quyết không thể để mất”, “thời cơ không thể mất, thời gian không quay lại”...
Công kích Vương Thức mạnh nhất là Hồ Từ Viện. Cuối triều Thanh, Hồ Từ Viện là Hàn Lâm, khi Trương Huân phục tích cùng Vạn Thăng Thức làm Các thừa nội các. Sau khi tôi đến Thiên Tân ông ta đến Trương Viên được mọi người đặt cho biệt. hiện là “Hồ đại quân cơ” vì phàm là có người muốn gặp tôi hoặc gửi lời tâu cho tôi ắt phải qua ông ta lọc một chút. Đó là vì tôi tin ông ta là người “thật thà” mà giao chức vụ đó, danh nghĩa là quản lý “nơi làm việc ở Thiên tân”. Ông ta rất phản đối việc tôi tiếp xúc với Trịnh Hiếu Tế và La Chấn Ngọc. Xem lời tâu của Vương Thức, ông ta liền có lời tâu lên tôi phân tích kỹ những chỗ mâu thuẫn giữa lời nói và việc làm của Vương Thức và Tạ Giới Thạch, vạch rõ đó chỉ là một trò hoàn toàn lừa bịp. Trần Bảo Thám nhìn tôi lắc đầu, thở dài không hài lòng việc tôi giao thiệp với Trịnh Hiếu Tế và những nhân vật đó, nói rằng: “Tô Kham (tên tự Trịnh Hiếu Tế), Tô Kham hắn thật quá nông cạn”.
Nghe lời họ, tôi động tâm quyết định không chấp nhận bất cứ đại biểu nào của Vương Thức và Semionov nữa nhưng Trịnh Hiếu Tế cứ về đến Thiên Tân, qua ông ta nói đi nói lại, tôi lại tin lời ông ta, lại chi tiền cho các vị khách khanh chi dùng.
Tôi nhớ, về sau Trịnh Hiếu Tế còn tiến cử một người Áo và một người Anh tên là Ross. Người Áo nguyên là một quý tộc, đã từng làm việc ở Cục Bộ Công nghiệp ở tô giới Áo ở Thiên Tân. Ông ta tự khoe rất có địa vị ở Châu Âu, có thể triển khai hoạt động ở Châu Âu giành sự giúp đỡ cho phục tích. Vì vậy tôi cử ông ta làm cố vấn, bảo ông đến Châu Âu hoạt động và một lần chi cho vị khách khanh này 1800 đồng tiền chi phí hoạt động nửa năm. Ross là nhà báo, nói rằng muốn hoạt động phục tích cần ra báo, yêu cầu tôi chi 2 vạn đồng để ra báo. Tôi đưa ông ta 3000 đồng, sau đó báo có ra tên là “Thành báo” song được vài ngày là đóng cửa.
Sự thật là như vậy, mặc dù có cung chắn cửa của “Hồ đại quân cơ” vẫn có nhiều người chỉ cần mang vé vào cửa “quân nhân liên lạc ủng hộ phục tích” là có thể vào Trương Viên. Đặc biệt là bắt đầu từ năm 1926, môn khách của tôi lại càng đông. Trong số các nhân vật đó, đáng nói là “Tiểu Gia Cát” Lưu Phượng Trí. Tôi biết Lưu Phượng Trí là do sự giới thiệu của Hứa Lan Uyên, một quận phiệt cũ hệ Phụng Thiên thủ hạ của Trương Huân. Lưu là bộ hạ cũ của Hứa, qua miệng Hứa, Lưu là “Gia Cát Lượng hiện đại”, “được người này bằng được Ngọa Long, Phượng Sồ, đã nắm chắc đại nghiệp phục tích”. Năm đó, Lưu Phượng Trí trạc 40 tuổi, khi gặp tôi, sau khi tự khoe tài năng của mình, lập tức đề nghị tôi lấy một số đồ cổ, tranh cổ, đồng hồ vàng cho ông ta để ông ta đi liên lạc với các nhân vật trên trường hoạt động. “Đối với loại nhân vật đó, chữ Phúc - Thọ, Xuân là không được”, câu nói này lần đầu tiên tôi nghe từ miệng ông ta, tuy có chút. khó tin, nhưng lại cho rằng con người này thẳng thắn. Tôi cho rằng ông ta dám nói những điều người khác không dám nói, có thể thấy lời nói của ông ta là đáng tin cậy. Do đó tôi khảng khái mở hòm, bảo ông ta lấy đi hết thứ này đến thứ khác đầy túi. Sau đó ông ta còn chỉ tên nói thứ này, thứ kia. Ví dụ có lần ông ta nói cần hoạt động với Trần Tác Hoa, bộ hạ của Trương Tác Lâm đã biên thư cho tôi nói:
“Họ Trần có tài lớn, khi Trương Tác Lâm thắng trận, công ông ta rất lớn, Trương đãi rất trọng thể. Đồ vật nhỏ không thể lay động lòng ông ta, cần gửi trân châu, đá ngọc quí, hoặc kim cương, thứ đáng giá khoảng một vạn đồng. Sẽ có lợi gấp mấy chục lần”.
Để lôi kéo Vinh Trăn, Mã Chiếm Sơn, Trương Tác Tương của hệ Phụng Thiên, ông ta chỉ rõ phải gửi cho mỗi người, mười hạt ngọc trai. Để lôi kéo một nghìn họ Mục, ông ta chỉ rõ phải gửi hạt châu nào trên mũ đính trân châu. Loại thư này cứ 4, 5 ngày lại có một bức. Trong đó phần lớn lại những câu: “Muốn người có thực tài phải tốn nhiều tiền, làm việc lớn không ngại tiểu tiết”, “Cần gửi nghiên đá Quảng Đông, lọ tinh xảo, những thứ bên ngoài khó kiếm được”. Nếu như những báo cáo về tình hình hoạt động đều như thật thì hầu như các lữ trưởng hệ Phụng Thiên trở lên (thậm chí cả trung đoàn trưởng như khi Phú Song) cho đến các thủ lĩnh của 40 vạn Hồng Thương Hội, anh hùng giặc cỏ do Chiếm Sơn là vua... đều nhận được trân chân, ngọc quí, kim cương của tôi, đều rất cảm động dưới sự “không ngại tiểu tiết” của tôi, chỉ đợi tôi hạ lệnh là có thể ra tay. Tuy nhiên ông ta đã lấy bao nhiêu thứ, song chẳng thấy động tĩnh gì cả. Sau đó, do Trần Bảo Thám can ngăn, tôi hoang mang, không tích cực cho tiền nữa. Song Tiểu Gia Cát dù là nói trước mặt hay gửi thư tới đều là những câu:
“Tình hình hiện muôn phần cấp bách, thành bại ở lần này, dù sao cũng xin tiếp tế 2 vạn đồng”, “khoản tiền hết sức cấp bách, mong dù thế nào cũng ban cho khoản tiền đó để tránh lỡ thời cơ”. Sau đó tôi cảm thấy sự việc không đúng, không muốn lại cho tiền, không lâu liền nhận được thư ông ta như sau: “Hoàng thượng nếu mỗi ngày không biết nghiên cứu, cũng không thật chú ý thời cuộc, há dám mong thành công sao? Nếu không tiến mạnh, cũng không thể hy vọng sẽ thành công...
Lịch sử Trung Quốc đã mở, nếu là chủ mở nghiệp trung hưng, lại có người lãnh đạm như thế sao?”. Tôi đã quên việc “Tiểu Gia Cát” đó lìa bỏ tôi như thế nào. Chỉ nhớ sau đó ông ta khóc lóc trước tôi, chỉ xin mười đồng cứu tế. Về sau nghe nói ông ta đi ba hoa ở các vùng Đông Bắc bị Vạn Phúc Lân bắn chết.
Giống như nhân vật kiểu Lưu Phượng Trì tôi có thể đưa ra hàng loạt tên như: Tất Hàn Chương, Lưu Duy Sâm... đều dùng thủ đoạn như vậy kích thích tôi lại lên ngôi báu, lấy di nhiều tiền bạc, đồ cổ, trân châu, ngọc quí... Những nhân vật đó cuối cùng chia tay với tôi, mỗi người mỗi kiểu, có người do “Hồ Đại Quân Cơ” hoặc người khác ngăn chặn, có người do tôi không gọi vào. Trong số đó, có một chính khách nhỏ tên là Phi Dục Giai có biệt hiệu là “anh béo phị” thường báo cáo với tôi rằng hắn đã liên hệ được với Okamoto người nổ mìn giết chết Trương Tác Lâm, đã tổ chức được các thị vệ của Trương Học Lương, sẽ tổ chức bạo động, tiến hành vũ trang phục tích ở Đông Bắc đón tôi “lên ngôi”. Lời khoác lác chấn động khó tin ấy đến tai Trần Bảo Thám, tất nhiên ông lại ra sức can ngăn, ngay Vinh Nguyên bố vợ tôi cũng phản đối việc tôi lại giao thiệp với hắn. Cuối cùng chia tay với Trương Viên “anh béo phị” có màn kịch khác người. Khi bị cự tuyệt không cho vào, hắn lập tức cả giận hung hăng gào thét với Vinh Nguyên: “Ta tốn bao nhiêu công sức thế mà coi thường ta. Được, ta sẽ dẫn chính phủ Quốc Dân tố cáo tội trạng lật đổ Dân quốc của Hoàng thượng các người”.
Vinh Nguyên đã giao thiệp với đủ mọi hạng người nên nghe nói chẳng coi ra gì, trái lại cười nói: “Ta khuyên mi hãy thôi đi. Những thứ mi viết đến còn trong tay Hoàng thượng”. Tên “béo phị” nghe xong chỉ còn hậm hực rút lui.
Sự biệt tăm của những nhân vật đó quanh tôi đã là lúc gần đến sự biến “mười tám tháng chín” cũng tức là sau khi bọn quân phiệt ở phía Bắc đổi sang cờ thanh thiên bạch nhật. Khi đó, tôi đã thật sự bỏ ảo tưởng đối với họ, đồng thời do những nguyên nhân khác nói sau, tôi đã đặt hy vọng vào nơi khác rồi.