Hở, thế là sao cơ?”
“Tao chịu, biết chết liền!”
Cậu bé đáng thương. Tên một bài hát do chính tác giả Nosaka Akiyuki sáng tác, chính thức phát hành năm 1969.
Con tàu đi qua Nagaoka, người đi học đi làm lên tàu càng lúc càng nhiều, có giọng địa phương Echigo ồn ào đùa giỡn nhau.
Trái với họ, những người đi từ Ueno cuối cùng cũng được ngồi, nhưng là trên tấm ván bắc tạm làm ghế cho ba người.
Chuyến tàu đêm bị chậm gần mười một tiếng vì tuyết, càng gần đến Niigata, người trên tàu càng im lặng.
Thỉnh thoảng, cột khói nhả ra từ đầu tàu gặp gió thổi, bay là là ngoài cửa sổ. Tàu đi mãi, đi mãi, cũng chỉ thấy đồng tuyết mênh mông, giá phơi lúa xếp thành hàng bị tuyết phủ dày ụ.
Tính từ lúc ở Osaka, đã hơn một ngày trôi qua. Tatsuro chen lên chuyến tàu chật ních người, vặn vẹo ngón chân cái để bắp chân đang bị chuột rút cứng như đá được thả lỏng.
Cậu không nghĩ tới bất cứ chuyện gì khác, nhưng không phải vì cậu nghĩ ngợi cũng vô ích.
Sau khi đi qua Takazaki, một ga cậu biết, đoàn tàu tiến về phía núi, cẩn thận dừng ở các ga nhỏ cứ thưa người dần.
Người lái tàu từ tốn đọc tên ga “Yubiso”, “Gokan”, Tatsuro nghe mà tưởng như đó là một thế giới khác.
Khi choàng tỉnh, cậu thấy bên ngoài, cách cửa sổ tầm 30 phân là bức tường tuyết sừng sững, cao đến mức phần đỉnh mất hút vào bóng tối. Cậu biết đó là do người ta dọn tuyết vun thành đống, nhưng không hiểu sao vẫn cảm thấy mất tinh thần.
Tàu dừng tại ga Echigo Yuzawa hai mươi phút để chờ chuyển tiếp. Tatsuro bước xuống ga đi lấy nước uống, cái rét thấm dần vào từng lỗ chân lông. Thật ra cậu có thể chịu được giá lạnh, nhưng lại lo sợ khi không ngửi thấy mùi xú uế.
Tatsuro trông thấy ngọn núi nổi bật giữa vùng tuyết trắng sáng. Dưới chân núi đèn giăng thành hàng, có vẻ là quán trọ, trong đó có một căn ghi “Inamoto”. Có tiếng chửi thề, chắc ai đó trượt chân trên sân ga đã đóng băng, rồi lập tức im bặt nhường chỗ cho tiếng nước trong vòi phụt ra và tiếng ho sặc sụa.
Những nhà ga mà Tatsuro từng biết, dù rất nhỏ thì tối đến vẫn ầm ĩ như cái chợ, bầu không khí âm u, con người lãnh đạm, và hơn cả là sặc mùi xú uế của phân người và tàn tích sau bom đạn. Ga Sannomiya, Osaka, Tsuruhashi, Kyobashi, Tennoji, thậm chí ga Kyoto và Nara không bị cháy, hay ga Tokyo và Ueno cậu chỉ đi lướt qua cũng thế.
Bảy năm trước, năm 1940, Tatsuro từng đến Tokyo chỉ để xuống ga lúc nửa đêm, không hề biết và cũng chưa từng thấy phồn hoa đô hội, lên tàu ngay sau đó từ ga Ueno. Bấy giờ cậu không hề nao núng là nhờ thứ mùi đặc biệt của nhà ga. Thứ mùi như thấm sâu vào da thịt, nên chỉ cần là nơi có mùi như nhà ga, dù ở tận cùng thế giới Tatsuro cũng thấy yên tâm.
Nước ở ga Echigo Yuzawa trong như nước cất. Tatsuro một lần nữa thấm thìa hoàn cảnh thay đổi đột ngột của mình, đến nước này thì cuống lên cũng không làm gì được.
Đây là bí quyết sinh tồn cậu rút ra sau gần nửa năm sống lang thang và vào trại giáo dưỡng trẻ vị thành niên ở Hirakata. Giấu mình trong vỏ ốc, không hung hăng phản kháng những kích thích từ bên ngoài là tốt nhất, khi hỗn loạn lắng xuống, việc gì đến cũng sẽ đến, đó là điều cậu đã giác ngộ khi rơi vào đường cùng.
Bốn ngày trước, Tatsuro được quản giáo biệt hiệu Chó Cái của trại giam gọi, đưa đến phòng nhân viên ở tầng dưới. Luật sư Ueno đang ở đấy, hơ tay trên bếp lò, lò bốc khói nghi ngút, có lẽ trong củi lẫn cành cây bị ướt.
Ueno dáng người cao lớn, là hàng xóm với Tatsuro hồi cậu sống ở Kyoto. Ông rất thân với người bố đã chết vì rượu methanol của cậu, hai người họ từng cùng nhau leo núi Arashi và tập hát trong rừng. Sau khi cả nhà Tatsuro chuyển đến Osaka, có lẽ bố vẫn tiếp tục qua lại với ông ta, nhưng với Tatsuro, đây là lần đầu gặp sau ba năm xa cách, hơn nữa lại gặp ở một nơi thế này, nên cậu im lặng.
“Cháu cũng chịu khổ nhiều rồi, từ khi bố cháu mất.” Ông ta nói những lời thật tử tế.
Tatsuro không hiểu chuyện này là sao, chỉ cố hấp thu hơi ấm tỏa ra từ lò sưởi trước khi quay lại căn phòng giam 10m2 lát ván gỗ, gió thông thống.
Đã cuối tháng Mười một, trong căn phòng chật hẹp ấy, mười ba người châu lưng, ép sát vào nhau cùng sưởi ấm cũng đỡ được một chút. Tatsuro định thu thêm ít hơi ấm ở đây để góp vào hoạt động ủ ấm tập thể kia.
“Chào một câu đi chứ, vì mày mà ông ấy đã cất công đến tận đây đấy,” quản giáo Béo Lùn lên tiếng.
“Mẹ cháu đến nhờ chú. Chú thật không biết gì về chuyện này.” Người gầy hơn trước một chút, mặc chiếc áo khoác cổ nhung, Ueno xoa tay áy náy nói, “Chú sẽ làm hết sức mình, cháu đừng lo.”
“Mày có phước ghê, ở trại giam này chưa đứa nào được luật sư đến đón về đâu!” Quản giáo Xe Tăng vốn hay đấm đá tụi nó giờ lại xun xoe. Ueno chìa gói thuốc in hình lạc đà trên bao mời gã.
“Đến đón về, đón về, nghĩa là mình sẽ được ra khỏi đây sao? Ngớ ngẩn, bà mẹ mình đến nhờ Ueno? Bà mẹ đang kinh doanh nhà chứa đấy á?” Cậu nghĩ. “À phải rồi, đây là đồ tiếp tế, mà không phải, là quà.” Ueno nhìn ba người quản giáo như thể không biết xử trí thế nào với gói quà.
“Mày có thể ăn ở đây.” Béo Lùn bảo Tatsuro ngồi xuống ghế.
Đồ tiếp tế là cơm cuộn rong biển. Tatsuro hầu như không cảm nhận được vị của cái thứ mang màu hải sâm cuộn bí khô ấy, chỉ biết cho vào miệng nuốt, còn vụn rong dính trên ngón tay thì ngoan cố dùng răng bóc ra.
“Tôi còn có chút việc nên xin phép đã, ngày kia sẽ quay lại, dù gì cũng mới liên lạc được hôm qua.” Ueno đứng dậy.
Tatsuro nghĩ sẽ bị bỏ lại nên lần đầu tiên mở miệng hỏi, “Liệu cháu có được ra khỏi đây không?”
“Không phải lo gì hết, chú sẽ làm người bảo lãnh cho cháu, chịu khó thêm một chút nữa thôi,” ông nói với ánh mắt đầy thương cảm.
Tatsuro bất giác đưa tay sờ mặt mình thì thấy râu ria lởm chởm, bóng in vào cánh cửa kính đối diện hành lang nom hệt như hồn ma. Cậu thấy xấu hổ muốn chạy trốn. Không biết là tại xấu hổ, hay vui mừng vì sắp được phóng thích, tự nhiên cậu sụt sịt.
Tatsuro không biết khi trở lại phòng giam nên trả lời thế nào trước câu hỏi “Có sao không?” của thẳng bạn tù thân thiết Takashi, vì thông thường phải mắc tội gì ghê gớm lắm mới bị quản giáo gọi ra.
Cậu ngứa ngáy muốn hét thật to “Tao sắp được ra rồi! Còn chúng mày á, chúng mày sẽ chết ở đây, da mông sẽ chảy xệ, hậu môn lồi ra như Imaichi. Còn tao thì khác, tao sẽ được tự do!” Đó là ý nghĩ đầu tiên nảy ra trong đâu Tatsuro khi rời khỏi phòng nhân viên, theo Chó Cái quay lên cầu thang.
Nhưng nhìn khuôn mặt không chút biểu cảm của mười hai thằng bạn tù thân hình tiều tụy, gầy đét như lá khô, đem so với ông luật sư sao cứ như những người sống trong hai thế giới khác nhau. Tatsuro cảm thấy tội lỗi vì chỉ mình thoát được, sau đó lại nghĩ nếu lỡ miệng tâm sự, chưa biết chừng bọn nó sẽ ghen tị đồng loạt xông lên đòi giết.
“Luật sư đến.”
“Có phải bị lộ thêm tội gì không?” Takashi hỏi. Đương nhiên cậu ta sẽ hỏi vậy, vì mới hai tuần trước, một đứa có máu mặt cùng phòng giam là Sakurai bị phát hiện tội giết người giấu giếm bấy lâu nên đã bị lôi ra khỏi đây.
“Cũng không phải.” Tatsuro lấp lửng đáp, mắt nhìn chằm chằm lũ dòi trong chiếc hộp nhỏ xíu làm bằng những tấm thẻ trắng vốn dùng để xâu dây làm nhãn hành lý. Lũ dòi này nở ra từ chiếc áo của Imaichi quá cố, có thời mọi người trong phòng giam coi chúng như ngựa để cá cược đua dòi bằng suất ăn hai phần lúa mạch tám phần kê của mình.
Nhưng nay giá lạnh, cả lũ choai choai lẫn lũ dòi đều không còn sức làm như thế.
“Dòi thì hay rồi, mọc cánh là bay đi được.” Cò hương nói, nhìn lên cửa sổ bé xíu cách mặt đất 1,8 mét, vừa đủ để chút ánh nắng yếu ớt rọi vào phòng giam. Không tha thứ cho những kẻ có thể bay khỏi đây, cậu ta dùng ngón tay cái di nát con dòi bé như sợi chỉ vụn.
“Mẹ chết, bố bỏ đi, em gái đi theo yakuza*, đến cậu cũng dại dột. Bồn chồn không yên trong tù, nhớ đến cô bé nọ cậu lại bứt rứt. Ôi, poy poy.” Cậu ta cất tiếng hát.
Dân xã hội đen Nhật Bản.
“Không phải poy poy, là poo boy chứ.” Một cậu khác đính chính. Đây là bài hát mười hai, mười ba thiếu niên bê cơm ngân nga cả năm ròng. Ba bữa cơm, tuy mỗi bữa chỉ nửa bát, vẫn là toàn bộ cuộc sống của lũ choai choai này.
Trại giam cấm mọi loại tiếng động thừa thãi, nhưng hễ nghe tiếng bát đĩa lách cách là sẽ thấy vọng lại tiếng ngân nhàn nhã trái ngược hẳn với lời ca “mẹ chết” tang tóc.
“Poo boy, ý là poor boy hả?” Takashi nghiêm túc hỏi, cậu ta đã học đến lớp Mười, là một trong hai thiên tài ở đây, cùng với Tatsuro. “Nghĩa là cậu bé đáng thương phải không?”
Lần đầu tiên nghe bài hát này, Tatsuro đã nghĩ có phải nói về mình không nhỉ? Mà không, chắc hẳn phần lớn đám choai choai đều thấy bản thân trong đó cả. Những người còn đầy đủ bố mẹ, sống bình yên sau chiến tranh sẽ không lưu lạc đến bước đường này.
Lũ ở đây đều thuộc dạng qua một đêm bị ném ra cái thế giới mà người lớn cũng không sống nổi. Khố rách áo ôm, cùng đường phải đi ăn trộm ăn cắp để tồn tại.
Chúng đã quen với những tháng ngày chỉ vì bị người đời phê phán mà biến cố lớn không ngừng ập đến, thậm chí không kịp gào khóc hay kêu than, phó mặc bản thân trôi theo dòng đời. Lần đầu nghe thấy giai điệu và ca từ bài Poor boy, dù nó mô tà cảnh ngộ giống mình, cậu cũng chỉ nghĩ đó chẳng qua là bài hát nổi tiếng thời bấy giờ như bài Quả táo hay Em là tia nắng của anh, không có cảm giác gì đặc biệt.
Nhưng khi biết mình sắp đạt được mong ước thoát khỏi đây, đi đâu cũng được, chỉ cần rời khỏi cái trại giáo dưỡng tương lai mịt mù chỉ có nước chết đói hay chết rét này, Tatsuro lại cảm thấy bị cuốn hút bởi bài hát Poo boy hay Poor boy đó.
Trước chiến tranh, bố cậu kinh doanh tiệm bi-a trong một con ngõ trên đường Shin Kyogoku, Kyoto, mẹ cậu có quán giải khát tên “Seoul” cũng ở khu đó.
Phần lớn thời gian, Tatsuro được bà nội chăm sóc trong ngôi nhà cạnh con kênh Kitashirakawa.
Khi chiến tranh trở nên khốc liệt, bố sửa tiệm bi-a thành nơi đánh bóng bàn, danh nghĩa là để tăng cường sức khỏe cho người dân. Quán Seoul của mẹ thì không bán cà phê, bánh ngọt nữa mà chuyển sang bán thạch trắng, chè thạch đậu đỏ mật hoa dùng chất ngọt nhân tạo. Nhưng cuộc sống gia đình không vì thế mà nghèo đi.
Hồi còn học tiểu học, cơm hộp bà làm cho Tatsuro mang đi ăn trưa và tiền tiêu vặt trong dịp lễ hội của cậu vẫn khá hơn nhiều bạn đồng trang lứa.
Chắc vì là người làm kinh doanh, bố không thích mặc trang phục Quốc dân mà mặc vest, đội mũ fedora rộng vành, không cắt đầu đinh, dáng người gầy nhưng cao gần 1,8 mét. Khi Tatsuro đi bộ cùng bố, cậu luôn thấy tự hào.
Mẹ sinh ra ở Keijo* nên mới đặt tên quán là Seoul. Nhà ngoại cậu không dính đến mại dâm, nhưng mẹ không chịu được sự nhàm chán của công việc nội trợ nên thường trang điểm thật trẻ, đứng trước quầy chào mời lôi kéo khách. Mẹ là một người mạnh mẽ, tính không hợp với bà nội Kiyo nên hay cãi nhau, cũng không chăm lo cho Tatsuro như những người mẹ bình thường khác. Có lẽ do thu nhập khá, hoặc để bù đắp cho việc không làm tròn bổn phận của một người mẹ, mẹ thường tùy tiện cho cậu đồ chơi xa xỉ hay tiền tiêu vặt. Kể cả khi Tatsuro bị cảm lạnh nằm li bì, mẹ vẫn ưu tiên tụ tập với đám bạn buôn bán hơn.
Thủ đô hành chính của Triều Tiên thời kì bị Nhật chiếm đóng, nay là thủ đô Seoul, Hàn Quốc.
Năm 1940 hoặc 1941, mẹ dẫn nhóm sinh viên của trường đại học Doshisha đến tiệm bi-a của bố. Mẹ bảo muốn giới thiệu khách cho tiệm, nhưng nhóm sinh viên đã làm gì đó khiến bố tức điên lên, bố mẹ thành ra cãi vã, đánh nhau dữ dội ngay ở tiệm.
Bà nội từng thì thầm với Tatsuro, “Nói ra thì không phải, nhưng mẹ cháu lẳng lơ lắm, chắc tại sinh ra ở vùng thuộc địa. Sự thật không thể chối cãi mà.”
Sau khi bố chuyển sang kinh doanh sân chơi bóng bàn, quán giải khát của mẹ trở thành nguồn thu nhập chính cho gia đình. Bố thường xuyên lui tới trường đua ngựa, khi ở nhà cũng chỉ chăm chú cắt những bài báo nói về chiến tích của quân đội thiên hoàng. Mẹ thản nhiên về khuya, Tatsuro cũng không lấy làm lạ. Nhưng thỉnh thoảng khi cậu đến chơi nhà bạn, thấy mẹ bạn dáng vẻ chân chất quần thụng, đâu tóc rối bù, đem mời cậu bánh kếp đơn giản tự làm vẫn còn nóng hổi và hồng trà vắt chanh.
Nếu là bà nội Kiyo thì nhiều nhất chỉ mời nước có ga hay bánh gạo, cậu nghĩ bụng “Khác nhà mình thế nhỉ”, nhưng cũng không ghen tị gì. Còn nếu là mẹ, “Quán mẹ thì đầy trà với bánh ngọt, con dẫn bạn ra đi.” Mẹ chẳng làm gì ở nhà, bình thản dụ Tatsuro đến Seoul, bấy giờ cậu mới học tiểu học.
Khi Tatsuro vào trường Cấp hai Kyoto 2, bà nội mất. Chiến tranh trở nên khốc liệt, có hô hào mọi người nâng cao thể lực thì khách đến sân chơi bóng bàn của bố vẫn ngày càng giảm, trong khi quán của mẹ lại ngày càng nhộn nhịp, thậm chí bắt tay với xã hội đen.
Mẹ bận khách nên việc đi nhận hàng hóa phân phối và tham gia huấn luyện phòng tránh ném bom định kì đều do bố đảm nhận. Lúc đó ông sẽ khoác áo Quốc dân lên thân hình xương xương, làm người hô hiệu lệnh thực hiện Nghi thức Toàn dân* ở quảng trường trước tòa nhà Hội Thanh niên, “Nghiêm! Cúi lạy Cung điện!”
Nghi lễ bao gồm cúi lạy Cung điện, hát Quốc ca và đi lễ đền, chùa.
Những người tham gia đều là các bà các cô trong khu phố, mỗi bố là nam giới nên Tatsuro hơi xấu hổ, cậu nhìn bố như nhìn người xa lạ.
Cuối năm 1944, toàn khu Shin Kyogoku đều nằm trong diện giải tỏa để chuẩn bị đối phó địch ném bom, tiệm bi-a và Seoul cùng chung số phận bị dỡ bỏ. Mẹ bảo, “Kyoto không có tương lai nữa, đi Osaka thôi. Ở đó mình mở quán ăn chui sẽ kiếm tiền như điên.” Bà lấy tiền bồi thường tháo dỡ cửa hàng làm vốn. Trong tình cảnh rối ren, thông thường người ta sẽ tìm cách chạy trốn, nhưng mẹ lại đâm đầu vào nơi hỗn loạn. Tính cách mạnh mẽ ấy chắc là nhờ sinh ra ở vùng thuộc địa.
Bố thì ngày càng gầy, da trắng bóc, thỉnh thoảng lại cùng luật sư Ueno đánh cờ, hò hét nào sống nào chết. Chỉ những lúc như thế, bố mới thực sự ra dáng đàn ông.
Hai vị phụ huynh có vẻ không màng đến việc chuyển trường cho Tatsuro. Trên bầu trời mùa đông, trong khi những chiếc máy bay B29 lao về phía Đông để lại vệt mây rõ rệt, thì đội hình ba máy bay của nước bạn bay về phía Tây. Mỗi khi ngẩng đầu nhìn, cậu lại bảo “Là đặc công” rồi hướng lên trời cung kính cúi chào, bị nắng chiếu vào mắt và hắt xì hơi.
Trong tình cảnh rối ren đó, gia đình Tatsuro thuê nhà ở phố Tanimachi, Osaka. Mẹ thu nhận những đầu bếp mất việc do các cửa hàng bị đóng cửa, bất kể món Tàu, Tây, Nhật, nhanh chóng mở một quán ăn chui cho quân lính và cán bộ nhà máy sản xuất quân nhu. Những thứ cơ bản để mở tiệm mẹ đã chuẩn bị từ khi còn ở Kyoto.
Trường học ở Kyoto quá xa, nên lên lớp Tám Tatsuro chuyển sang học trường Cấp hai Kotsu.
Bố cứ như một người ở trọ trong nhà.
Quán ăn của mẹ có biểu diễn ca hát gảy đàn truyền thống nhưng không nhộn nhịp mấy, dù vậy bà cũng rất vất vả mới dọn dẹp xong đống bát đĩa ngổn ngang của khách. Mẹ lại còn lén uống rượu thừa. Có lần cậu bắt gặp, không chỉ phần thừa trong bình, mà cả trong cốc của khách nữa.
Trong khi các bạn cùng lớp mang bánh mì hoặc khoai đi ăn trưa thay cơm, Tatsuro vẫn mang những món ăn của quán. Cậu được huy động đi làm việc trong nhà máy, cứ đến 3 giờ lại được phát bánh mì nhưng cậu chẳng thèm ngó ngàng.
Không lâu sau, nhà Tatsuro bị ném bom, mọi thứ đều thành tro bụi. Quyết định đến Osaka là của gia đình họ nên gặp phải tai họa âu cũng là tự làm tự chịu. Mẹ là người chủ trương mà nhìn đống đổ nát không còn chút vết tích nhà cửa nào, bà vẫn không hề nản chí, chỉ buông một câu, “Thế này là Nhật Bản không xong rồi, lính hải quân nói thật không sai.”
Mẹ đã mặc quần thụng, nhưng áo vẫn là loại sặc sỡ. Trong khi đó bố như phát điên, đào bới đống đổ nát, nhặt nhạnh cái máy ảnh đã móp méo ống kính vì hơi nóng, hay lò sưởi ga chỉ còn lại vỏ.
Gia đình Tatsuro thuê hai phòng ở Tengachaya. Trong kí ức của cậu, đây là lần đầu tiên ba người thực sự sống cùng nhau dưới một mái nhà như bao gia đình bình thường khác.
Nhưng sau khi Nhật thua trận, không biết mẹ mò đâu ra cửa hàng phân phối sữa ở khu Morishoji, lập tức mở tiệm bán bánh mì hấp, bánh yokan* khoai.
Một loại bánh làm dưới dạng thạch khối.
Bố thì bảo, “Người Mỹ sẽ đến, người Mỹ thích bi-a, giá còn cửa hàng ở Kyogoku, kiếm tiền như điên cho mà xem.” Chắc ông chưa bỏ hẳn ý định mở tiệm bi-a nên dẫn Tatsuro về Kyogoku.
Kyogoku lúc đó dù còn sơ sài nhưng đã bắt đầu lấp lánh ánh đèn, riêng khu bị tháo dỡ bỏ hoang trông như một cái hố tối om, rất thích hợp để đi tiểu.
Năm 1946, Tatsuro học lớp Mười. Thành tích của cậu khá tốt nên định thi lên trường Cấp ba Kyoto 3. Cậu vẫn chưa quen với Osaka nên muốn quay lại Kyoto học. Nghe nói ở đó bị cắt điện, chỉ vùng gần căn cứ quân chiếm đóng mới có điện nên cậu đã đến trọ nhà bạn để tập trung học. Cậu không lui tới cửa tiệm của mẹ ở Morishoji, nhưng có vẻ bà làm ăn khấm khá. Cũng như trước đây, Tatsuro được cho thật nhiều tiền yên mới, và bộ đồng phục nhà binh không hợp với cậu lắm.
“Turbo, cho bố vay ít tiền.” Bố bị mẹ ngó lơ nên túng thiếu, phải vòi từng 10, 20 yên từ chính con mình, ông tìm đến cơn say bằng rượu bakudan* ở Tsuruhashi và Kyobashi. Cuối năm ấy, ông chết vì trúng độc methanol. Trước đó độc đã ngấm dần vào người, sáng dậy, ông phải mò mẫm đi lấy nước rửa hai mắt kèm nhèm gỉ, không thì không mở nổi mắt, chẳng thà cứ thanh thản ra đi.
Một loại cốc tai pha từ rượu whisky và bia.
Mẹ vốn đã muốn đuổi bố đi cho rảnh nợ, “Con mà giống bố là không còn gì nữa đấy, cố học đi, tiền bạc mẹ sẽ lo cho.”
Thầy giáo bảo thi rất khó, nhưng Tatsuro vẫn quyết tâm vào trường Cấp ba Kyoto 3, vì nếu ở Kyoto, cậu sẽ không phải sống với mẹ nữa. Hằng đêm mẹ đều về nhà với hơi thở nồng nặc mùi rượu. Có khi bà được một gã đàn ông đưa về bằng taxi, họ nói với nhau bằng thứ ngôn ngữ cậu nghe không quen. Mà không, cậu đã từng nghe thấy rồi. Đó là tiếng mẹ đẻ của mẹ, thứ tiếng của gã đàn ông cầm chày mặt vênh váo, đi khệnh khạng như thể chợ đen là nhà mình. Gã cười như nấc lên, vẫn lẩm bấm bằng thứ tiếng đó, còn mẹ cậu vừa kêu the thé trong bóng tối vừa cởi đai obi.
Sáng tỉnh dậy, Tatsuro đã quen với chuyện bên gối đặt bánh bao nhân thịt, cơm cuộn rong biển, táo và một tờ 100 yên. Cậu nhận những thứ đó với lòng biết ơn, nhưng ngày càng không muốn tiếp tục sống cùng người mẹ này nữa.
Tháng Hai năm sau, khi Tatsuro đi Kyoto lấy hồ sơ đăng kí thi, một trận tuyết lớn bất ngờ rơi ngập đến tận gối, bông tuyết cũng rất lớn. Có lẽ học sinh trường này đang nghỉ ôn thi* nên trong sân không một bóng người, chỉ mình cậu bước đi. Đây là trận tuyết lớn đầu tiên cậu thấy.
Các trường học ở Nhật Bản thường cho học sinh nghỉ khi có các kì thi quan trọng như thi cuối kì, để tập trung ôn thi.
Còn tuyết ở Niigata đang trải rộng trước mắt Tatsuro hiện giờ cứng hơn nhiều, như một thứ hoàn toàn khác. Càng về sáng, cậu càng trông thấy nhiều bóng người hơn qua cửa sổ toa tàu. Phụ nữ choàng thứ gì đó nom như tấm chăn, trùm kín đầu, đàn ông thì đội kiểu mũ như của binh lính Bắc Mãn Châu, ai cũng đi giày cao cổ.
Chắc lò sưởi hơi nước đã nguội nên đầu ngón chân trần đi guốc của Tatsuro nhói đau. Cảm giác đau này giống như khi cậu đi hành quân nhanh chống rét ở ven hồ Biwa hồi còn học lớp Bảy. Trời đã hửng lên nhưng bị đám mây tuyết dày đặc che khuất, khiến cảnh vật như đang buổi chiều tà, Tatsuro vẫn tiếp tục dõi mắt ngắm bông tuyết, dù có quay mặt vào trong toa tàu tối lờ mờ, đáy mắt vẫn đọng lại ánh sáng lấp lánh, làm mắt nhìn không rõ một lúc lâu.
Đoàn tàu đi vào vùng Niitsu, bóng dáng đồng phục nhà binh gần như biến mất, thay vào đó, các nữ sinh bước lên tàu, ai cũng mặc quần thụng, tự nhiên Tatsuro cảm thấy thật khó chịu.
“Ở Niigata có trung tâm thương mại không nhỉ?” Trong đầu chợt hiện lên một câu hỏi chẳng ăn nhập gì khiến chính cậu cũng thấy là lạ. Trung tâm thương mại có hay không cũng chẳng sao, quan trọng là cậu sắp bước vào làm con nuôi một gia đình bỗng nhiên xuất hiện mà cậu hoàn toàn không quen cũng không biết.
Sau khi nhận hồ sơ đăng kí thi, Tatsuro lên tuyến Keihan cũ, đi từ ga Sanjo đến Tenma mất 3 yên. Cậu ngồi xuống ghế, con tàu lắc lư chạy cành cạch, áo khoác và quần ướt nhẹp do tuyết dính tan ra. Một lúc sau, dường như nhiệt độ cơ thể làm nước nóng lên, người cậu ngùn ngụt bốc hơi trắng.
Gần cửa có ba nữ sinh trường cao đẳng nữ Kyoto 1 đang đứng, chân váy phất phơ. Họ chợt để ý đến Tatsuro, lạ lùng không hiểu sao người cậu bốc hơi như cái bánh bao mới hấp, cười rúc rích với nhau. Tatsuro xấu hổ, máu dồn lên làm người càng nóng hơn, khói tỏa ra càng nhiều, không biết phải làm sao nên cảm thấy mệt mỏi rã rời. Chẳng rõ có phải sinh ra đã ngô nghê không, nhưng đó là lần đầu tiên cậu nhận thức rõ về con gái.
Mẹ chắc muốn thuê người chạy bàn, thỉnh thoảng lại lôi ảnh các cô gái trẻ từ ví ra hỏi Tatsuro, “Thế nào Turbo, cô nào được hơn?” Cậu hơi khó chịu với mùi rượu nồng nặc, nhìn tấm ảnh. Người trong ảnh tầm hơn 20 tuổi, Tatsuro chỉ thấy họ hệt mấy bà cô.
“Chẳng ra gì.” Cậu trả lời thì mẹ lẩm bẩm, “Con bé này bảo từng làm geisha ở Imazato, nhưng trông không thành thục mấy.” Sau này nghĩ lại cậu mới hiểu, bên cạnh Seoul, mẹ mở tiệm ăn ở Senbayashi là để xúc tiến kế hoạch bí mật buôn bán mại dâm.
Mùng 10 tháng Ba, Tatsuro thi vào trường Cấp ba Kyoto 3. Môn đầu tiên là kiến thức chung, Tatsuro chẳng làm được gì, ngồi cạnh cậu là một học sinh mặc đồng phục hải quân hợp như đo ni đóng giày. Cậu nhanh chóng thu dọn bài thi, hoàn toàn bình tĩnh bỏ môn thi chuyên ngành tiếp theo và trở về Shin Kyogoku, tuyết đã ngừng rơi.
Nơi bị phá dỡ trước đây đã được thay thế bằng các tòa nhà san sát nhau như tiệm pachinko* , tiệm quà lưu niệm bày nào túi xách, khay gỗ, búp bê. Người qua lại còn nhiều hơn cả trước chiến tranh.
Trung tâm trò chơi, người chơi phải đổi tiền lấy bi để khởi động các máy trò chơi.
Tatsuro bước vào một quán giải khát, quán đầu tiên cậu đến ngoài Seoul. Cậu dùng tiền tiêu vặt mẹ cho thêm để gọi bánh mì nhân kem, bánh bông lan, bánh daifuku, nhét bừa vào miệng.
“Giờ không vào được trường Kyoto 3, hay là học thêm một năm cấp hai* rồi năm sau thi lại lần nữa?” Nhưng nghĩ đến những khó khăn không thể vượt qua dù cố gắng đến mấy, Tatsuro quay phắt ra nhìn mặt mình phản chiếu trong gương nhà vệ sinh. Trông cậu giống hệt người bố đã mất vì methanol. Mẹ thì làm những việc mờ ám. Được sinh ra bởi hai người như vậy sao có thể đội mũ kẻ trắng* chứ. Cậu thấy chán nản vì không có khuôn mặt khôi ngô như cái cậu ngồi bên cạnh.
Năm 1947 chuyển sang chế độ giáo dục mới, cấp hai chỉ còn ba năm. Ai đã học hết lớp Chín và lớp Mười (năm thứ ba và thứ tư) theo chế độ năm năm trước đấy sẽ học nốt những năm còn lại, nhưng có thể lựa chọn tốt nghiệp sớm một năm. Tatsuro định tốt nghiệp sớm để lên cấp ba, nhưng thi trượt nên có thể lựa chọn học tiếp.
Loại mũ các học sinh Nhật đội thời kì này.
Trước đây, khi cậu bảo sẽ thi lên trường Kyoto 3, mẹ lẩm bẩm một câu chẳng ăn nhập gì, “Thế thì tốt quá, học sinh Kyoto 3 hút con gái lắm, như mấy cậu ngày xưa đến quán của mẹ ấy. Học Kyoto 3 rồi lên Đại học Đế quốc Kyoto* thì con gái nhà danh giá đến mấy cũng có thể lấy làm vợ được.”
Hệ thống đại học do Đế quốc Nhật Bản mở, yêu cầu khắt khe, là cái nôi của các anh tài. Cơ sở tại Kyoto là tiền thân của Đại học Kyoto hiện nay.
Mẹ người ta mặc kimono đen quý phái, còn mẹ cậu cứ loi choi như thiếu nữ với lớp trang điểm dày cộp. Chính là mẹ không tốt, có mẹ như thế nên cậu mới chẳng ra gì.
Tatsuro đổ tất cả những uất hận thi hỏng lên đầu mẹ mà quên rằng nếu không có bà, ngay bây giờ, ngay hôm nay đến một hạt cơm cậu cũng không có mà ăn. Cậu bỗng thấy nhớ bố.
“Con muốn đi thuê nhà,” cậu nói với mẹ khi kết thúc kì nghỉ xuân, mạnh dạn nói thẳng việc muốn có một chỗ yên tĩnh hơn để học, năm sau lại thi lên cấp ba, còn đế thêm vài lời có cánh.
Mẹ nghe mà chẳng biểu hiện cảm xúc gì, “Nếu như vậy giúp con học tốt hơn thì cứ thế đi, mẹ làm ở đây xa nên không thể dọn đến sống với con được.”
Tatsuro lập tức tìm được một căn phòng 10m2 chưa bị cháy ở gần trường. Mãi sau đó mẹ như mới nhận ra, “Con có biết giặt giũ quần áo không?” Biết hay không thì hai năm gần đây Tatsuro cũng đã phải đảm nhận toàn bộ việc nhà. Mỗi tháng, mẹ cấp cho cậu 2000 yên sinh hoạt phí và gạo mua lậu, những thứ khác bà bảo sẽ gửi cho nên cuộc sống của cậu không có gì khó khăn.
Mẹ sống luôn trong tiệm ăn ở Senbayashi, lại tiện cho công việc buôn bán.
Tatsuro lên tinh thần làm lại từ đầu, nhưng chỉ với lần vào quán giải khát ở Shin Kyogoku đấy - rõ ràng trước đó cậu chẳng hề vào quán giải khát hay cửa hàng ăn lần nào - mà suốt tháng Tư, cậu dẫn bạn đi ăn lang thang ở các tụ điểm, chẳng mấy chốc tiền mẹ cho bay sạch.
Cậu vô tư đến quán mẹ để hỏi xin tiền. Hai, ba lần đầu bà vẫn cho nhưng về sau có hỏi, giọng quở trách, “Không phải con bảo thuê nhà để học hả, sao lại cần nhiều tiền như thế?”
Mấy người trông qua đủ biết là gái mại dâm trong quán tọc mạch nhìn cậu.
“Có sao đâu, con cần mà.”
“Con đừng tưởng cứ xin tiền là mẹ sẽ im lặng đưa cho, mẹ cũng phải đổ mồ hôi sôi nước mắt đấy!”
Mẹ nói như ban ơn khiến Tatsuro buột miệng, “Nơi này cũng chỉ là một cái nhà chứa thôi.”
“Con nói cái gì? Nói lại xem!”
Mẹ nổi giận bừng bừng nhưng Tatsuro không chùn bước.
“Con biết cả, biết mẹ buôn bán cái gì, chính mẹ cũng đi bán đấy thôi?”
Mẹ nín bặt, vung tay lên.
Má tê dại, nhưng Tatsuro lại như trút bỏ được gánh nặng, “Con của gái mại dâm thì làm sao đến trường được, con cóc thèm học!”
Cậu đang tỏ thái độ bất mãn thì có tiếng con gái kêu, “Má mì ơi!”
Mẹ đứng lên như không có chuyện gì xảy ra, bỏ quên kính, Tatsuro xem thử thì thấy là kính lão. Cậu thuận tay nhét vào túi, rồi như được mớm mồi, vơ luôn nhẫn ngọc thạch và nhẫn vàng trong ngăn kéo cái tủ quen thuộc.
“Cậu bé về đấy à?” Một phụ nữ hỏi, cúi mình giạng háng thổi bùng ngọn lửa trong cái lò Seto loại cao dù đã sang đầu hè.
Tatsuro chạy một mạch đến ga Takii, ném kính ra lấy giày giẫm nát.
Cậu đến tiệm vàng ở Shinsaibashi bán cái nhẫn, nói dối là kỉ vật của mẹ, được 5800 yên, định làm vốn tự sinh sống. Xong xuôi cậu lại lang thang ở các tụ điểm. Trên đường về nhà trọ, trong thâm tâm cậu có chút mong chờ mẹ đang đợi ở đó, nhưng không thấy động tĩnh gì.
Chẳng bao lâu Tatsuro thấy bất an với số tiền còn lại nên xin vào làm cho nhà máy sản xuất thép tấm ở gần chùa Tennoji, tự mình đi phỏng vấn. Khi được hỏi hình mẫu kính trọng là ai, Tatsuro trả lời là Shokusanjin*, người phỏng vấn có vẻ không hài lòng nên cậu vội vàng kể tên Saigo Takamori*, thế là đỗ. Nhưng sau không có người bảo lãnh nên lại bị từ chối.
Tên hiệu của Ota Nanpo (1749-1823), nhà thơ, nhà văn.
(1828-1877), võ sĩ, quân nhân và chính trị gia nổi tiếng.
Tatsuro rơi vào hoàn cảnh khó khăn, nhưng giờ không thể trở về Senbayashi cầu viện mẹ nữa.
May thay bấy giờ là mùa hè, cậu bán từ điển, rồi chăn, quần áo cho tiệm quần áo cũ. Đầu tháng Bảy, để tránh cái nóng trong nhà trọ, Takashi đứng như phỗng trong sân ga Ueroku.
“Làm gì thế, bỏ nhà đi phải không?” Một gã đàn ông 30 tuổi dáng người nhỏ thó bắt chuyện. “Cứ ở chỗ này chẳng được gì đâu, muốn thì đến chỗ tôi, có chăn đấy.”
Trông gã không giống kẻ lừa đảo, mà Tatsuro cũng chẳng còn gì để mất, liền đi theo đến nhà trọ ở gần Abeno.
Trong căn phòng 5m2 lát gỗ đặt một chiếc máy khâu. Gã đàn ông thì sinh hoạt trong phòng 10m2.
“Bữa tối tôi ăn lẩu nhúng, vẫn còn, cậu có ăn không?” Trời nóng như điên mà gã đóng kín cửa làm căn phòng bí bách, lại còn ăn lẩu nhúng, nghĩ thôi cũng thấy mồ hôi vã ra, nhưng Tatsuro không còn lựa chọn nào khác.
“Bà chủ nhà này cứ chiều đến lại dẫn con gái đi lang thang khắp Abeno, không biết buôn bán cái gì,” gã đàn ông vừa nói vừa liếm môi.
Tatsuro lờ mờ hiểu, nhưng không trả lời. “Anh mở tiệm quần áo à?” Cậu nhìn quanh kiếm chuyện làm quà.
“Trong chiến tranh tôi có cửa tiệm ở Thượng Hải, nhưng giờ bỏ rồi.” Có vợ con thì tốt hơn nhưng hình như sống một mình. “Thôi, đi ngủ đi.” Gã dọn nồi vào một góc, trải mỗi một tấm đệm, “Mời cậu.”
Tatsuro không có đồ ngủ nên chỉ cởi quần ra nằm. Gã đàn ông cũng nằm xuống bên cạnh.
Đèn tắt, Tatsuro thấy hạ bộ mình bị sờ mó. Cậu nín thở im lặng. Gã đàn ông chôn mặt vào chỗ đó. Tatsuro hoảng hốt không thốt nên lời, cảm nhận cái lưỡi của gã ngọ nguậy, cơn sợ hãi trào dâng.
Cậu cố giả vờ ngủ, toàn thân cứng đờ.
Một lúc sau gã đàn ông chồm lên từ sau lưng. Tatsuro cảm nhận được gã bôi đầy nước bọt lên mình, dù mang máng nghe qua cái gọi là đồng tính nhưng tuyệt nhiên không hiểu chuyện gì đang xảy ra, chỉ biết sau một lúc hoạt động, cảm giác căng tức ập đến, cậu bật ra tiếng rên rỉ.
Đèn lại sáng, người đàn ông lôi trong tủ ra năm cuốn sách người lớn in ronéo* đưa cho Tatsuro xem, bản thân gã cũng xem cùng.
In kiểu thủ công, bằng máy in quay tay.
Tatsuro mới liếc thấy tên sách thì ngón tay gã đàn ông lại lần vào hạ bộ cậu. Nhận thấy tín hiệu hưng phấn của Tatsuro, ngón tay gã thao tác mạnh hơn, đợi cậu đến cao trào thì cười khùng khục, ghé môi xuống.
Tatsuro cứ thế chìm vào giấc ngủ, sáng hôm sau tỉnh dậy đã thấy gã đàn ông ngồi đạp máy khâu. Gọi là tiệm may quần áo chứ thật ra gã mua vải ở chợ đen về, may áo khoác thu đông với những đường cắt rất đơn giản rồi giao cho cửa hàng bán quần áo để kiếm sống.
“Dậy rồi thì ra cửa hàng mua cho tôi ít cúc áo.” Gã nói, chân vẫn đạp thoăn thoắt, tiếng thở hổn hển đêm qua chỉ như là giấc mơ.
Tối nào Tatsuro cũng bị vần vò như vậy. Sang tuần thứ hai gã đàn ông bảo, “Cậu cũng nên đi làm đi, tối về đây ngủ.” Gã có vẻ tiếc rẻ khi phải nuôi báo cô cậu.
Tatsuro có cảm giác mình như cô gái bị phụ bạc. Đợi lúc gã đàn ông vắng nhà liền lấy trộm ba chiếc áo khoác rồi bỏ đi, đem bán cho hàng quần áo cũ ở Abeno được tổng cộng 450 yên.
Ngay cạnh đó, khách sạn dành cho quân chiếm đóng đang đăng tuyển vị trí bồi bàn và trông giữ hành lý. Cậu vào hỏi thử thì biết họ không yêu cầu người bảo lãnh. Khách sạn này vốn là một tòa nhà còn sót lại sau trận cháy do ném bom, được trưng dụng làm nơi cho quân chiếm đóng tiếp cận với gái mại dâm. Nhân viên người Nhật thì sống trong ngôi nhà tạm kế bên, rộng tầm 36m2, nền đất, giường hai tầng xếp san sát nom hệt cái né tằm, chỉ để lại lối đi đủ cho một người qua.
“Làm bồi bàn sẽ được ăn ba bữa, lương tháng 400 yên, trông giữ hành lý thì được 500 yên.” Bộ phận trông giữ hành lý có nhiệm vụ giữ hành lý và đưa chìa khóa phòng cho khách, phải biết vài từ tiếng Anh. Vì vậy, Tatsuro chọn làm bồi bàn ở nhà ăn trên tầng hai, nhiệm vụ chỉ có bê đồ nhắm bia và đập đá đổ vào cốc. Cậu phải đứng suốt từ 2 giờ chiều tới 12 giờ đêm nên về đến nhà tạm chỉ muốn lăn ra ngủ. Mặc dù vậy, cứ hai ngày một lần, cậu thực hiện kĩ thuật tay học được từ gã đàn ông may quần áo kia như nghi thức ru ngủ không thể thiếu.
“Xin lỗi, cậu có thể mang ra ngoài cửa hộ tôi không?” Một nhân viên phục vụ quầy rượu tay cầm áo khoác to đùng quân chiếm đóng để quên, đưa ra hai thùng các tông bia Mỹ nhờ Tatsuro khi cậu chuẩn bị về.
Tatsuro hỏi tỉnh queo, “Chỗ nào ngoài cửa cơ?”
“Ngoài cửa kí túc có người đang đợi, cậu đưa cho họ là được.” Cậu nhận như một nghĩa vụ trong công việc, nhưng thật ra đang tuồn hàng trái phép ra ngoài, đi bộ năm phút trên con đường tối, tránh bảo vệ phát hiện là kiếm được 200 yên. Không chỉ bia, cậu mang ra ngoài cả thuốc lá, sô cô la, gia vị các loại. Rượu bourbon với whisky mà hao hụt thì rất phiền, nhưng mấy hàng hóa nhỏ nhặt không bị đối chiếu sổ sách nghiêm ngặt nên chỉ cần giấu trong áo khoác là mang ra ngoài được.
“Lấy cắp đồ của quân Mỹ cũng là cách đóng góp cho đất nước mà không cần phải làm những việc nguy hiểm như đặc công,” nhân viên quầy rượu bảo cậu thế. Đúng là cậu không hề có cảm giác tội lỗi.
Cảnh sát theo dõi sạp hàng nơi họ giao dịch, giăng một mẻ lưới bắt cả bọn. Để phục vụ điều tra, Tatsuro được gửi đến Sonezaki bằng xe buýt. Cậu thật không hiểu mình đã sai ở đâu mà trong lúc đang đi bộ từ Yodoyabashi, vẻ mặt điềm nhiên như không có gì xảy ra giống những người vẫn qua lại trên đường, tự nhiên bị cảnh sát còng tay lại. Họ lấy vân tay và chụp ảnh cậu.
“Địa chỉ ở đâu?”
“Không có.” Cậu trả lời.
Viên cảnh sát quắc mắt, “Mày có vẻ quen rồi nhỉ?” Họ điều tra ra địa chỉ nhà trọ mà cậu nghĩ không còn liên quan nên đã nói trong lúc làm việc. Hôm sau mẹ cậu đến, có vẻ bà biết tay cảnh sát hình sự.
“Đúng là con nhà tông, chỉ có thể là con của bà,” một người trong phòng cảnh sát hình sự nói đùa.
“Đừng đùa chứ, tôi với...” bà cong ngón trỏ lại ám chỉ quân trộm cắp, “không có quan hệ gì hết.”
“Đồ mẹ mày tiếp tế đấy, ăn không?” Viên cảnh sát hình sự đưa cho Tatsuro hộp cơm cuộn rong biển đơn giản.
Không bận tâm đến lời nói và cái nhìn lạnh lùng của mẹ, Tatsuro liền ăn ngấu nghiến.
“Biết ngay thể nào cũng thành ra như vậy mà. Cái nhẫn của tôi anh bán đi đâu rồi? Hay tôi nhờ chú cảnh sát đây điều tra giúp luôn thể?”
Tatsuro không nói tiếng nào, trở lại phòng giam.
“Lấy đồ của mẹ mình cũng gọi là ăn trộm à?” Cậu hỏi tên lừa đảo bất động sản thì được trả lời thẳng thừng,
“Đương nhiên rồi, có là mẹ con thì xét về luật pháp vẫn là những người khác nhau.”
“Mẹ chết, bố bỏ đi...” Tatsuro ngâm nga trong miệng theo nhịp tàu lắc lư, nghĩ bụng tình cảnh của mình thì ngược lại, nhưng kết quả như nhau cả.
Đồng tuyết trải rộng mãi ra, nhưng dần dần, nhà cửa nông dân xuất hiện nhiều hơn. Và đến khi đoàn tàu đi qua Kameda và Nutsutari thì nhà dân san sát. Không có trung tâm thương mại nhưng thị trấn lớn hơn tưởng tượng.
Phụt, tiếng hơi nước phun ra, cùng lúc, đoàn tàu giảm tốc rồi xình xịch dừng hẳn. Hành khách đồng loạt đứng lên, bắt đầu lấy ba lô, túi vải để trên giá lưới. Tatsuro cũng chầm chậm nhấc mông. Bố mẹ mới của cậu chắc đang đợi ở sân ga.
“Ở Niigata, Turbo có một người chú đấy, nhớ không?” Hai hôm sau buổi đến thăm đầu tiên, luật sư Ueno quay lại, cho Tatsuro biết một chuyện không ngờ.
Đúng là cậu từng nghe nói, có lần mẹ mắng chửi ông bố say xỉn của cậu, nhân tiện nói đến người chú đang làm lái xe tải ở Niigata, “Người nhà Hyodo không có việc làm gì tử tế hết!”
Ngay trước khi mất, bố đã gửi thư cho chú kể về tình cành gia đình sau chiến tranh. “Nghe nói chú ấy đang làm giám đốc một công ty vận tải, khấm khá lắm.” Bấy giờ chắc ông không nghĩ mình sẽ chết vì methanol, chỉ cho rằng mình đang suy yếu dần, không sống lâu được nên lo cho cuộc sống của Tatsuro sau khi ông mất. Con trai thích học, đầu óc cũng không tệ lắm, nhưng mẹ đẻ lại không để ý đến, với bà mẹ háu giai như vậy sợ rằng con ông khó nên người.
Bố nhờ chú nhận con mình về nuôi, vừa hay nhà chú không có con. Dàn xếp chưa xong thì đột nhiên bố mất. Mẹ vốn đã cắt đứt quan hệ với nhà chính Hyodo nên sự việc cứ thế trôi đi.
Nhưng ông chú không từ bỏ, ông gửi kèm lá thư cuối cùng của bố cho luật sư Ueno, một người bạn của bố còn sống ở Kyoto, nhờ tìm hiểu tình hình của Tatsuro.
Mất bao nhiêu công luật sư mới tìm được mẹ Tatsuro, nhưng lúc đó cậu đã vào trại giam dành cho trẻ vị thành niên, “Bản chất vặn vẹo của nó nên được uốn nặn lại.”
Ông khuyên giải mẹ, truyền đạt lại ý của chú cậu, “Phải rồi, nghe hơi buồn cười nhưng họ bảo sẽ trả phí tổn nuôi dưỡng Tatsuro từ trước đến nay coi như lời cảm ơn, cũng vì tương lai của Tatsu...”
Chẳng nói thì ai cũng biết cả vùng Senbayashi đã biến thành cái ổ mại dâm, nếu không rót tiền vào cửa tiệm sẽ không có khách đến, nên vừa nghe thấy tiền cảm ơn mẹ liền hớn hở. “Ôi, ông Ueno là người thân thiết từ xưa, đã vậy thì tôi cũng không thể để ông mất mặt,” bà đẩy cặp kính lão nói với vẻ ban ơn. “Turbo không cần lo nữa rồi, cháu chỉ cần học hành chăm chỉ ở nhà ở Niigata là được.”
Tatsuro nhớ ra hồi còn học tiểu học, ông luật sư Ueno này đã làm cho cậu cái xẻng để trả bài tập hè, phải rồi, vợ chồng họ cũng không có con.
“Có lẽ sẽ tốt hơn nếu không nói chuyện này ra, nhưng khi mẹ sinh cháu, bà ấy bị biến chứng phải cắt bỏ buồng trứng, sau đó đột nhiên đổi tính trở nên cứng rắn và toàn nói những lời khó nghe như thế. Bố cháu từng kể thế với chú. Nhiều lúc nghĩ như lần trước khi bà ấy gặp cháu, miệng nói lung tung mà vẫn mang đồ tiếp tế, à không phải, mang cơm cuộn rong biển đến cho cháu đấy thôi?”
Trong căn phòng tiếp khách đơn sơ của trại giáo dưỡng trẻ vị thành niên, luật sư Ueno cứ kể luôn miệng.
“Đến nhà ở Niigata không được trộm cắp nữa đâu đấy.”
Ông nói đến đây thì Tatsuro khóc òa lên. Và còn khóc mãi đến khi được đưa lên ô tô, đến quán trọ ở thị trấn Minamimori.
“Bộ dạng thế này không ổn lắm.” Cô phục vụ trong quán trọ chọn cho cậu áo khoác kiểu không quân dự bị tập sự, quần của nhân viên đường sắt và một đôi guốc, “Tôi thấy cậu mang thứ này theo, có cần cầm lại không?”
Tatsuro nhìn qua thì thấy là ảnh của bố hồi còn bảnh bao. “Cứ để tôi giữ,” cậu lại cất tấm ảnh vào túi.
Đến Tokyo mất 14 yên 50 sen, đến Niigata mất 9 yên 60 sen tiền tàu hạng ba dừng ở nhiều ga*. Khi đến nơi cậu sẽ được những người sắp trở thành bố mẹ nuôi ra đón. Bố nuôi 42 tuổi mẹ nuôi 35 tuổi, họ kiếm được nhiều tiền trong chiến tranh, bây giờ có công ty vận tải với 30 xe tải.
Trước năm 1960, hệ thống đường sắt của Nhật chia làm ba hạng một, hai, ba. Hạng ba là hạng giá vé rẻ nhất.
Ga Niigata không có tuyết, nhưng đi qua cầu vượt, ra khỏi cửa soát vé, Tatsuro vẫn chẳng thấy ai có vẻ là người đến đón mình. Ngoài cửa ga, cả một vùng tuyết không có dấu hiệu sắp tan đầy dấu chân người giày xéo. Bên kia quảng trường trước ga là dãy nhà một tầng nghèo nàn, không thể so được với Osaka hay Kyoto.
Ngón chân trần của Tatsuro lạnh buốt, cậu đang giậm giậm chân thì đột nhiên một chiếc xe van hàng ngoại đỗ xịch lại, một người đàn ông béo tốt đi giày da cao cổ bước xuống. Cậu giật thót, thấy ông ta nhè nhẹ lắc đầu hai ba cái, “Có phải Turbo đấy không? Tàu đến muộn nên chú tạm quay về nhà, thật không phải.”
Ông vỗ vai, ấn Tatsuro vào xe. Chiếc xe chuyển bánh phát ra những tiếng lạ tai, đó là tiếng xích chống trượt ở bánh. Xe băng qua một cây cầu dài, chưa đến ba phút đã tiến vào khu phố phồn hoa nhộn nhịp, đi qua hai khu trung tâm thương mại hoành tráng.
“Kia là Tòa thị chính, còn đây là đền Hakusan.”
Tatsuro còn đang bất an ngó quanh quất thì xe đã dừng lại ở chân dốc.
“Từ đây xe không chạy lên được, chúng ta đi bộ thôi.”
Họ đi khoảng 200 mét, bên trái có một ngôi nhà to sơn đen.
“Bà đã về rồi ạ!” Một người giúp việc quỳ xuống đón, hướng về phía người vợ nói. “Xin lỗi... Có thể cho tôi mượn cái khăn lau không?”
Bố nuôi giục cô giúp việc lấy khăn. Tatsuro giơ bàn chân bẩn lên, trông cậu không còn vẻ gì của một người cho đến bốn ngày trước chỉ có mấy con dòi là niềm an ủi nữa.
“Được rồi, không cần chào hỏi đâu, lạnh lắm phải không? Tuyết thế này mà để chân trần thì khổ thân quá.” Mẹ nuôi mời cậu ngồi vào bàn sưởi lò*, rồi như chợt nhớ ra, “Phải rồi, đi tắm đã, tắm đã!” Bà nói hết sức hào hứng, nhanh nhẹn chạy trên hành lang. “Đây, bên này, con chen chúc trên tàu từ Osaka đúng không, tắm đi cho nhẹ người.”
Tương tự bàn sưởi, nhưng khác ở chỗ không gian dưới gầm bàn lớn hơn do được đào sâu xuống nền nhà, dấu tích của chiếc lò nấu ăn kiêm sưởi ấm xa xưa.
Tatsuro không phải không chuẩn bị những câu chào hỏi cho lần đầu gặp mặt, nhưng cậu cứ bị cuốn đi như vậy, chẳng thể làm gì khác ngoài nghe lời.
Tatsuro nghe thấy tiếng cười của một cô gái từ ngoài cửa phòng tắm.
“Nó khó cháy lắm ạ.”
“Đổ xăng vào liệu có nguy hiểm không nhỉ?” Đây là tiếng mẹ nuôi.
“Để cháu thử đốt rơm.”
Tatsuro mở hé cửa sổ, thấy họ đã đào một cái hố ngoài vườn đầy tuyết, khói bốc nghi ngút. Cô giúp việc đang dùng đầu que tre chọc liên tục cho những thứ trong làn khói tở ra. Tatsuro thấy lấp ló bộ quần áo kiểu không quân dự bị tập sự, chính là bộ cậu mặc lúc đến.
Mẹ nuôi mang ra một giỏ giấy vụn, đổ giấy vào thì lửa bùng lên, làn khói tím trôi lững lờ.
“Phải rồi, quần áo có chấy, lại bẩn nữa, chắc họ sẽ đốt mọi thứ kể cả đồ lót của mình.”
Luật sư Ueno không để ý được đến quần áo lót của Tatsuro. Cậu đã mặc nó gần ba tháng trong trại giam trẻ vị thành niên, thêm cả vụ hằng đêm với gã thợ may nên bị sa hậu môn nhẹ, phân dính ra quần.
Chỉ nghĩ đến việc người ta sẽ thấy những thứ đó là Tatsuro muốn độn thổ. Trên hết, cậu cuống quýt nghĩ thế này thì làm sao ra khỏi bồn tắm được, cuống quýt quá nên không nhận ra họ đã chuẩn bị quần áo mới cho mình. Từ khi bố mất, đây là lần đầu tiên cậu được người khác chăm sóc.
“Sao thế, con tắm xong mau đi, đói bụng rồi phải không?” Mẹ nuôi gọi.
Tatsuro mặc chiếc áo lót chui đầu và bộ quần áo quân đội may bằng loại vải dày dặn bước ra, cho chân xuống gầm bàn sưởi lò rồi ăn cơm.
“Bố bảo tóc Turbo bờm xờm quá, phải cắt ngắn đi thôi.”
Tatsuro thấy lúng túng khi nghe từ “bố”. Tatsuro vốn không muốn chống đối nên định đến hiệu cắt tóc, nhưng mẹ nuôi đã bê ghế ra hiên nhà, phủ khăn choàng quanh người cậu và tự cầm tông đơ.
“Hồi còn chiến tranh, tóc bố toàn do mẹ cắt nên con đừng lo, không lởm chởm đâu mà sợ. Đau thì nói nhé.”
Tông dơ bắt đầu chạy làm cậu thấy như có cơn gió thổi qua, những sợi tóc bay lả tà dài như tóc con gái. Hơi thở của mẹ nuôi phả vào gáy, những ngón tay mềm mại đỡ bên trái đầu, mềm mại đến mức khiến cậu ngất ngây, “Đây là bàn tay của bà mẹ còn buồng trứng đây mà.”
Cắt xong, bà lấy cây lược hình vòng cung phẩy gàu và ghét bẩn trên da đầu cậu. “Ối, khiếp quá, phải tắm lại rồi!” Bà kêu lên, lại dẫn Tatsuro vào phòng tắm, giắt tay áo kimono vào đai obi cho gọn, túm lấy gáy bắt cậu cúi đầu xuống.
Trước mắt cậu là những ngón chân trắng muốt của mẹ nuôi, bọt từ cục xà phòng trắng như tuyết rơi liên tiếp trên đầu cậu rồi chảy xuống.
Gia đình ở đây gồm bố nuôi của cậu là Itsuro, mẹ nuôi Tetsuko, mẹ của mẹ nuôi là Matsue đã 58 tuổi (bà Matsue đang vắng nhà do đi lễ ở cung Kotohira, Shikoku), và người hầu gái 21 tuổi. Nhà có đến 11 phòng. Tatsuro được xếp cho ở một phòng kiểu Tây liền kề với phòng khách. Bố nuôi là thương nhân nên trong nhà không thiếu thứ gì, kho có ba biểu* gạo, đồ hộp, đường, rượu thì chồng chất như núi. Tất nhiên cả nhà đều mang họ Hyodo.
Khoảng 180 kg. (Tùy mặt hàng mà cách quy đơn vị khác nhau.)
Tatsuro không thấy hoang mang gì khi hoàn cảnh sống thay đổi. Cậu dễ dàng thích nghi với gia đình mới, một phần do tính cách và lối sống gió chiều nào theo chiều ấy, nhưng hơn hết có lẽ do đây là một gia đình ổn định điển hình với nguồn thức ăn dư thừa.
Trước khi chạy khỏi vòng tay mẹ ruột, dù không thiếu thốn miếng cơm manh áo, nhưng sau khi tiệm bi-a của bố bị đóng cửa thì trật tự trong gia đình cậu trở nên bất thường. Tuy chưa ý thức được, nhưng thật ra Tatsuro vẫn luôn mong một cuộc sống như những gia đình bình thường khác, ở đó người cha đi kiếm tiền, người mẹ ở nhà chăm lo nhà cửa. Có lẽ chính vì vậy mà cậu thấy cách sống của gia đình này rất hài hòa.
“Anh đi làm nhé.” Sáng sớm mẹ nuôi tiễn Itsuro ra cửa, mỗi tuần một lần ông cho bà 50 yên tiêu vặt.
Tatsuro cũng có thể lập tức gọi Itsuro là bố, bởi cậu vẫn lưu giữ những kỉ niệm với bố ruột hồi còn sống ở Kyoto, chỉ cần nhớ về thời kì đó là được.
Nhưng cậu vẫn thấy xấu hổ khi gọi Tetsuko là mẹ. Bà quá khác mẹ đẻ của cậu, chỉ so sánh phong cách trang điểm cũng đủ thấy. Tuy có lẽ mẹ đẻ của cậu mũi cao thanh tú hơn, nhưng lần cuối gặp bà, cậu thấy rõ đó là một tú bà với mí mắt bôi đen xì, cộm lên. Tetsuko thì ngược lại, Itsuro hồi trước là lái xe, sau khi trở thành ông chủ ngành vận tải mới kết hôn với bà, nên dù gì bà cũng được giáo dục tốt, đến giờ vẫn là một người vợ đảm.
Trong khi mẹ đẻ của Tatsuro chỉ nói hai câu đã nổi cáu rồi trút giận lên đầu bố, miệng nồng nặc mùi rượu, thì Tetsuko cử chỉ hòa nhã, cũng không quên trang điểm nhẹ nhàng, không bao giờ hét lên với ai. So với Tetsuko, một người có cuộc sống đủ đầy, đương nhiên mẹ cậu không thể bì được.
Tatsuro chưa được mẹ chăm sóc dịu dàng bao giờ, nên sự ân cần của Tetsuko khiến cậu thực sự bấn loạn, không biết nên cư xử thế nào. Chẳng hạn, tháng Mười hai năm nay, Tetsuko bảo Tatsuro chưa có quần áo tử tế nên tự may đồ cho cậu. Itsuro thường đóng khố nên bà không áng chừng được thế nào cho vừa. Riêng việc được Tetsuko may quần lót cho thôi đã khiến cậu xấu hổ lắm rồi, thế mà bà còn bảo cậu mặc thử cho xem.
“Thôi, đẹp lắm rồi ạ.” Tatsuro xấu hổ khi bị bắt cởi quần ngoài.
“Có sao đâu, mẹ là mẹ cơ mà.” Phải rồi, nếu là mẹ thì nhõng nhẽo kiểu gì mà không được? Trước đây khi còn học tiểu học, Tatsuro bắt gặp một đứa bạn bám chặt lấy mẹ nài nỉ mua đồ chơi bằng những lời lẽ mè nheo kinh khủng thì thấy thật kì lạ, rồi cậu nghĩ làm sao để được chiều chuộng như vậy nhỉ? Mẹ cho tiền trước cả khi cậu kịp năn nỉ. Một lần khi cậu kì kèo chưa đủ, mẹ quát như tát nước vào mặt, giọng gắt gỏng, “Muốn thì ra nhõng nhẽo với ông bố ăn hại của mày ấy!”
Cái quần mẹ nuôi may hơi bị hẹp hông, nếu phải tụt dần dần thì sẽ không kịp giải quyết, lần đầu tiên cậu gọi, “Mẹ ơi, thế này thì không tè được đâu.” Bộ mặt cứ ba ngày phải cạo râu một lần của cậu giả vờ sốt ruột trông như một đứa bé khiến Tetsuko chưa phản ứng được ngay, cậu lại tiếp, “Thế này thì không lôi chim ra được đâu!” Nói đến đây cậu ngã nhào ra sàn.
Tetsuko bật cười, “Xin lỗi con, bố đóng khố nên lúc nào cũng hở ra, xấu lắm phải không? Còn Turbo thì ngược lại nhỉ.” Bà đưa tay định chạm vào vùng đó làm cho Tatsuro giật mình rụt hông lại.
“Cởi ra đi, mẹ sửa cho.”
Tatsuro nhặt cái quần cũ đi vào nhà tắm. Tetsuko chẳng nề hà gì, cầm chiếc quần lót tuy còn mới nhưng Tatsuro cũng đã mặc bấy lâu, bắt đầu rút chỉ. Mẹ đẻ sẽ không bao giờ làm thế. Hồi nhỏ, Tatsuro ị đùn ở trường, hai tay nắm chặt gấu quần đùi chạy bay về nhà. Không may, bà nội đi vắng, cậu bị mẹ bắt gặp. Mẹ quẳng ngay chiếc quần bẩn đi, chẳng nói chẳng rằng lấy vòi nước xối vào thân dưới cậu rồi mới nói không thương xót, “Thối quá.”
Gần cuối năm, bà Matsue trở về. Trong thời buổi đi lại khó khăn mà vẫn xuống tận vùng Shikoku, chứng tỏ bà khỏe hơn nhiều so với độ tuổi của mình. Một ngày trước đó, Itsuro dặn, “Ngày mai bà ngoại sẽ về, bà khá cứng rắn nhưng con cứ hỏi thăm bà ơi bà ơi là bà sẽ tốt với con thôi.”
“Tuy là mẹ của mẹ nhưng bà ngoan cố lắm.”
“Chuyện đó tạm vậy đã, Turbo, việc học con tính sao?”
Như bình thường là Tatsuro đã học đến lớp Mười một rồi, nếu không học lên theo chế độ cũ, thì cậu tính chuyển sang học lớp Mười hai chế độ mới.
“Con sẽ thử thi vào trường Cấp ba Niigata,” cậu dứt khoát nói, vẫn chưa từ bỏ hẳn giấc mơ đội mũ kẻ trắng.
Itsuro cười tít mắt, “Phải rồi, Turbo rất thông minh mà, ông anh tôi đã rất tự hào.” Rồi ông kể chuyện trước khi Tatsuro vào tiểu học từng đến nhà cậu ở Kyoto chơi. Đối với những câu chuyện về gia đình sinh ra mình, Tatsuro bắt đầu thấy phiền phức.
Sáng hôm sau, cậu ra ga đón bà ngoại từ sớm, bà giới thiệu một người đàn ông béo tốt tên là Yoshikawa, chủ một tiệm đồng hồ bà rất quý. Bà nhanh nhẹn đứng xuống, nhìn không ra một người đã gần lục tuần, hất cằm về phía ô tô nói với Yoshikawa, “Lấy hành lý cho bà.”
Ông ta trả lời “Vâng ạ” rồi chui tọt vào xe.
“Mẹ đã về rồi, vất vả lắm không ạ? À, còn đây là Tatsuro.”
Nghe giới thiệu, Tatsuro liền lí nhí chào. Bà chỉ nói “Ờ, cháu đến đấy à” rồi chống gậy đi thoăn thoắt.
Người đàn ông tên Yoshikawa vác cái bọc to đùng như của lính phục viên, đi theo sau bà. Trong bọc có nào bánh bao đặc sản của Kotohira, chả cá, cá bào khô, đậu đỏ, tsukudani, đủ thứ, không khác gì một gánh hàng rong.
“Nào Tatsuro ăn đi nhé, Yoshikawa cũng mang mấy thứ về nhà đi.”
Khi nghe Tetsuko báo “Turbo năm sau sẽ thi lên cấp ba đấy ạ” thì bà nói vẻ hiền từ hơn cậu tưởng, “Ồ, nếu đỗ là phải ăn mừng rồi, may mà mang đậu đỏ về.”
Từ hôm sau, không khí gia đình khác hẳn. Bà ngoại phụ trách cả gian bếp, Tetsuko không phải động đến dù chỉ một ngón tay, chị giúp việc bị quay như chong chóng. Xúp miso bà nấu rất cay, sáng sớm đã cho ăn cơm nóng chan trà, có lẽ bà sống lâu ở khu phố buôn bán sầm uất ở Tokyo nên có thói quen ăn tối lúc 5 giờ chiều.
Khi Itsuro về, ông vừa ngồi vào bàn sưởi nói chuyện hơi lâu là bà lại lườm và mắng, “Có đi nghỉ ngay không, định nói chuyện đến khi nào!”
Chị giúp việc có tật dùng xà phòng trong bồn tắm rồi làm bẩn, quên lau hành lang. “Mệt quá đi thôi, gọi hộ tôi người đấm bóp đến đây!” Bà tự mình lau dọn ầm ĩ để mỉa mai chị ta, dán cao lên hai thái dương và bất mãn nói.
“Con đừng để tâm, bà già rồi mà.” Tetsuko nói với Tatsuro, nhưng cậu thấy lạ là sao Itsuro lại không nghiêm khắc hơn với bà. Cậu nghĩ lẽ ra bà nên nhún nhường hơn một chút vì được nhà chồng của con gái phụng dưỡng mới phải. Nếu có gì không hài lòng, thậm chí khi Itsuro chào buổi sáng bà cũng quay phắt đi, khịt mũi, “Có mỏi hai ba mươi cái xe thùng thì có gì mà ra dáng.”
“Không phải xe thùng mà là xe tải mẹ ạ.”
“Gì cơ, xe thùng hay xe tải mà chẳng giống nhau, không phải chỉ là chủ của những người vận chuyển đồ đạc à, không phải huênh hoang, hay cô coi thường người già? Thế thì giỏi quá rồi, thật là quá đáng mà!” Bà nói gay gắt một hơi dài, Tetsuko giấu đi nước mắt lưng tròng. Bà liếc sang Tatsuro, “Bản mặt đấy là sao, muốn nói gì hả?”
Tối giao thừa, cậu đi xem phim Boom Town*, bộ phim dài hơn dự kiến nên về đến nhà đã 10 rưỡi. Ban ngày cậu đã giúp lấy hộp cơm sơn mài nhiều tầng và bộ dụng cụ uống toso ra, nghĩ những việc còn lại bà ngoại sẽ làm tiếp nên không để ý nữa. Nhưng sau đó Yoshikawa và người trong công ty của Itsuro đến nên mọi người phải tổng vệ sinh vào những phút cuối. Tatsuro đang nhìn bâng quơ thì bà nhắc, “Làm gì mà lần khân thế, cháu đi vắt khăn lau xem nào.” Thái độ của bà rất gay gắt, “Nửa chừng mới về mà thế, thật đúng là mặt dày.”
Thành phố bùng nổ phát triển.
Ban đầu Tatsuro cho rằng bà nói đến việc nửa chừng mới vào dọn dẹp, nhưng sau nghĩ ra hay bà nói đến việc người ngoài như cậu nửa chừng vào ở nhà này.
Tatsuro cảm thấy tủi thân hơn là tức giận, Tetsuko đến ôm lấy vai cậu, “Xin lỗi con, bà đang bị kích động nên nói mà chẳng nghĩ gì.” Chuyện cũng không quá nghiêm trọng, nhưng chẳng hiểu sao cậu lại chảy nước mắt. “Mọi người thấy sẽ cười cho đấy, vào đây.”
Nhà có hai phòng vệ sinh, hai người đi vào phòng cho khách dùng, Tetsuko vòng tay ôm lấy Tatsuro. “Mẹ cũng thường khóc ở đây đấy. Kì lạ nhỉ, thường chỉ có mẹ chồng bắt nạt nàng dâu thôi, còn ở đây lại là mẹ ruột.” Cả hai ở đó một lúc lâu. “Khi nào ra ngoài con nhớ lấy nước ở đây rửa mặt nhé, mắt đỏ lên rồi kìa,” bà chỉ vào bồn rửa. “Không bẩn đâu, mẹ cũng vẫn rửa ở đây mà,” bà nói như bí mật chỉ của riêng hai người. Nước trong bồn rửa đóng một lớp băng mỏng, bên ngoài trời đã tối, tuyết lại rơi, Tatsuro nghe thấy tiếng máy bơm nước giếng ở đằng xa.
Tetsuko vốn rất lúng túng không biết nên cư xử thế nào với Tatsuro. Bức thư đầu tiên của anh trai chồng đến đúng vào lúc bà từ bỏ vì biết không thể có một đứa con của chính mình. Bà không ngại nhận một thiếu niên mang cùng dòng máu với chồng, hoàn cảnh lại đáng thương, nhưng khi nghe cậu bé đó đang trong trại giáo dưỡng trẻ vị thành niên thì bà lưỡng lự.
Itsuro hỏi thầy giáo trường Cấp hai Kotsu nơi Tatsuro đã học đến lớp Mười về thành tích học tập và nhân phẩm của cậu. Ông nói chắc như đinh đóng cột rằng khi còn học ở trường, cậu là một học sinh không có gì đáng chê trách. Vậy tất cả đều do hoàn cảnh không tốt, Itsuro muốn làm gì đó để thực hiện tâm nguyện của anh mình. Ông thuyết phục Tetsuko bấy giờ còn chần chừ rằng, nếu đưa cậu về mà thấy không ổn sẽ không nhận làm con nuôi nữa, chỉ lo cho một chỗ làm thôi.
Nhưng khi Tatsuro xuất hiện trước cửa nhà, cao gầy hơn bà hình dung, dáng vẻ bơ vơ của cậu đã dập tắt nỗi sợ hãi và ác cảm trong bà đối với một người vừa ra khỏi trại giáo dưỡng trẻ vị thành niên. Tetsuko sốt sắng chăm sóc cậu và cảm thấy phấn khởi. Vào giây phút được gọi là mẹ lần đầu tiên, không như bà vẫn nghĩ, bà thấy mình nhẹ nhàng lảng tránh. Đây là dấu hiệu cho việc cả hai đều không có vướng bận, bà rất phấn khởi, nhưng càng thân thiết Tetsuko càng lo lắng liệu mình như vậy có đúng là một “người mẹ” không.
“Dù sao mình cũng từng tìm hiểu kĩ chuyện của nó, sợ rằng nó sẽ thấy bất bình.”
“Cố gắng cất ví ở những nơi kín đáo.”
“Khi em mắng nó anh sẽ bênh.”
Itsuro nhắc nhở Tetsuko từng tí một, nhưng bà thấy cậu bé rất thành thật, bà giắt ví ở lớp khăn lụa phía trên đai lưng* nhưng không thấy cậu có vẻ chú ý đến. Tatsuro càng thân thiết với bà, bà càng chăm sóc cậu thì không hiểu sao càng rối bời không yên. Tetsuko nhìn những bà mẹ hàng xóm chăm sóc đứa con do mình mang nặng đẻ đau rồi so sánh. Trước đó bà không có đứa con của riêng mình, có lúc thấy ghen tị, có lúc lại thấy thật vất vả khi chăm một đứa trẻ ồn ào. Bà lãnh đạm quan sát họ, nhưng vẫn chẳng hiểu nổi tâm trạng của mình.
Một loại khăn lụa dùng để che phủ phần đệm lót đai obi, được giấu vào phía trên đai obi, tạo thêm điểm nhấn cho màu sắc trang phục.
Mẹ của bà, bà Matsue, từng yêu quý nuông chiều Tetsuko như một con mèo con. Bố Tetsuko mở tiệm ăn theo đơn đặt hàng ở Nihonbashi, thích chơi bời gái gú nên Matsue đặt hết tâm sức vào Tetsuko, “Kẻ ngoại tình đó rồi cũng chết đường chết chợ thôi, hai mẹ con mình sống với nhau nhé.” Cuộc sống khá dư dả nên từ khi còn học tiểu học, Tetsuko đã được cho mặc những bộ quần áo mẫu mới nhất, đi học các môn nghệ thuật hay nữ công gia chánh. Cô được rất nhiều người đến hỏi nhưng bà Matsue đều từ chối.
Đến năm 1934, bố Tetsuko mất.
“Cửa hàng này bán đi cũng được.” Bà Matsue không chút tiếc nuối nhượng lại cho người ta, định kiếm một chàng rể là cán bộ nhà nước, luật sư hay bác sĩ, hoặc bét nhất cũng phải là một người có cuộc sống ổn định. Nhưng cuối cùng Tetsuko lại gặp Itsuro, một người ăn may nhờ ngành quân nhu. Khi biết chuyện, Matsue nổi điên lên mắng chửi nhưng Tetsuko sẵn sàng chết nếu bị dồn đến đường cùng.
“Tôi sẽ trao đứa con gái duy nhất mình dày công nuôi nấng cho anh, kèm theo một điều kiện. Dầu gì tôi cũng chỉ là một bà lão không nơi nương tựa, chẳng còn sống được bao lâu, tôi không đòi hỏi cuộc sống xa xỉ lúc về già, chỉ cần khi đó anh cho tôi cơm ăn là được.” Bà yêu cầu Itsuro viết cam kết với nội dung như vậy, bắt ông thuê cho một ngôi nhà ở Okubo và một nữ giúp việc rồi cáu bẳn nói với Tetsuko, “Con lụy tình thì tự mình lo đi, những việc lớn như tổ chức lễ cưới mẹ sẽ không tham gia vào!”
Như vậy lại tốt, hai vợ chồng cứ thế sống với nhau ở Niigata, chỉ khổ một điều không sinh được mụn con. Khi nghe nói mùng 10 tháng Ba khu phố buôn bán sẽ bị ném bom, bà Matsue bình tĩnh đóng cửa tiệm, đến nương nhờ Tetsuko. Với tờ cam kết cuộc sống khi về già như vật bất ly thân, bà ở lì nhà con gái coi như nhà mình.
“Cái gã này lúc nào cũng chỉ làm việc, chắc chẳng biết chơi bời là gì nhỉ, thật đúng là quê mùa.” Bà Matsue hẳn đã khóc rất nhiều vì việc chồng ngoại tình, thế mà khi thấy Itsuro đứng đắn lại gièm pha. Từ sở thích chọn guốc đến cách quấn đai lưng, bà so sánh từng tí một giữa chàng rể với ông chồng mình từng nguyền rủa chết đường chết chợ.
Itsuro quả là người đàn ông cứng rắn, chỉ tập trung kiếm tiền nuôi gia đình, bỏ ngoài tai những lời gièm pha cố tình nói cho mình nghe, lại còn mừng rơi nước mắt, “Bà còn nói khỏe như vậy, chắc chưa có gì nguy ngập ngay đâu.” Tuy vậy, bà Matsue luôn tự cho mình cao giá nên ông không mấy kính trọng thân thiết, nhưng cũng không đôi co với bà.
Qua tháng Giêng rồi tháng Hai, Tatsuro bận rộn chuẩn bị thi cử, cậu giam mình trong căn phòng kiểu Tây. Tetsuko nghĩ cậu thức khuya chắc sẽ rất đói, muốn nấu cho cậu một bát cháo. Chỉ có vậy thôi nhưng không hiểu sao bà ngoại phải trải đệm nằm cạnh phòng chị giúp việc như người đi ở nhờ, nghe trong bếp vang lên tiếng lách cách thì lập tức nói vọng ra bằng giọng the thé, “Ai đấy, chuột hả?”
Hết cách, Tetsuko đành lấy trong nhà kho hộp thịt bò kho và phô mai của quân Mỹ, giấu vào tay áo mang cho Tatsuro. “Con đói rồi phải không? Ăn đi này.” Phòng cậu đóng cửa kín mít, mùi than tổ ong từ lò sưởi quện với mùi đàn ông còn nồng hơn cả mùi than xộc lên khiến Tetsuko thấy bối rối.
Itsuro tối nay có tiệc giao lưu về muộn nên Tetsuko quyết định ở lại đây chăm sóc Turbo cho đến khi ông về. Bà dán miếng giữ nhiệt vào người, đặt lò sưởi nhỏ cạnh chân. “Vẫn còn việc phải làm à?” Giọng thổn thức đến chính bà cũng phải ngạc nhiên.
“Mẹ này, nếu con đỗ mẹ có chúc mừng con không?”
“Tất nhiên, mẹ đã nghĩ sẵn quà rồi.”
“Ồ? Là gì vậy ạ?”
“Con đoán xem, hay lắm đấy.”
“Có phải đá quý không?”
“Không phải!”
Cuộc đối thoại của hai người y hệt một chương trình radio rất được ưa chuộng thời bấy giờ, cả hai đều cảm thấy như đang chơi trò giả làm mẹ con.
Thật ra Tetsuko chưa nghĩ đến việc chúc mừng, còn Tatsuro cũng không kì vọng gì.
“Con rất muốn có một chiếc đĩa hát.”
“Thế thì vừa hay đúng rồi.”
“Mẹ có biết con thích đĩa nào không?”
“Ừ thì, Chopin phải không?”
Hỏi đáp lại tiếp tục, lần này đến lượt Tatsuro trả lời, nhưng cậu muốn trêu chọc Tetsuko nên cố tình lòng vòng, “Chopin cũng được, nhưng...”
“Vậy là Mozart?”
“Thật ra là Bản giao hưởng số 9 của Beethoven.”
“Bản giao hưởng số 9 à, một bản nhạc vui.”
Thầy chủ nhiệm lớp Mười của cậu từng nói, “Hết khổ lại đến vui, Bản giao hưởng số 9 của Beethoven sinh ra là dành cho học sinh ôn thi đấy.” Tatsuro nhớ cảm giác kích động của mình hồi học kì ba đó. Thầy chủ nhiệm gửi cho cậu giấy chứng nhận thành tích học tập trong phong bì dán kín và bằng chứng nhận hoàn thành bốn năm học. Trong thư viết, “Thành tích học tập tất cả các môn đều loại ưu, tôi kì vọng ở em.”
Bài thi kiến thức chung có câu yêu cầu sắp xếp lại các chữ “gà chân bao có nhiêu” để thành câu có nghĩa và trả lời, cậu đã đoán ra được đại khái là “Gà có bao nhiêu chân” nhưng trong đầu lại nghĩ “chân” thành “móng” nên phân vân không biết gà có bao nhiêu móng, hình như gà còn có cựa, cộng cả vào thì bốn hoặc năm gì đó, cậu chỉ lăn tăn mỗi câu hỏi này.
Vừa về đến nhà cậu đã hỏi rất to, “Mẹ ơi, gà có bao nhiêu chân?”
Tetsuko rất ngạc nhiên, “Chân thì có hai còn gì?”
Lập tức cậu nhận ra, phải rồi chân thì chắc chắn chỉ có hai thôi. Có lẽ vì ngay ngày thi đầu tiên đã mất tinh thần mà cuối cùng cậu thi trượt, không còn mặt mũi nào gặp Tetsuko. Nhưng đến là thi chuyển sang trường cấp ba chế độ mới, cậu hầu như không đi học lớp Mười một chế độ cũ mà thành tích học tập vẫn được công nhận, vào học lớp Mười hai chế độ mới. Tetsuko động viên, “Cố lên, đặt mục tiêu vào được Đại học Tokyo nhé!”
“Hả, dòng dõi nhà Hyodo thì hi vọng gì?” Bà ngoại châm chọc, nhưng Tatsuro không để ý.
Tatsuro đã trải qua một năm đầy biến động, cuối cùng lại trở về cuộc sống học sinh như bình thường. Dù có một thời gian gián đoạn trong học tập, nỗ lực ôn thi vào trường cấp ba chế độ cũ trước đây giúp cậu đạt thành tích nằm trong mười học sinh đứng đầu. Duy chỉ cái tật sử dụng năm ngón tay được gã thợ may dạy cho thì ngày càng nghiêm trọng, hơn nữa đối tượng của cậu lại là Tetsuko.
Cậu tưởng tượng nếu những ngón tay mềm mại của bà nắm lấy nó, hẳn cậu sẽ nếm trải mùi vị khoái cảm cực độ, rồi nếu đè lên cơ thể đó biết đâu lại đạt được sự thỏa mãn như những bức tranh trong sách người lớn.
Kết cục Tatsuro phải lấy khăn hay vỏ gối lau đi những thứ đã phụt ra, rồi cậu vào nhà tắm, tưởng tượng những bọt lốm đốm nổi lên như đám mây ấy được cơ thể Tetsuko hút lấy.
Mặt khác, cậu coi Tetsuko là mẹ, sâu thẳm trong trái tim vẫn muốn tận hưởng sự chăm sóc ân cần của bà. Những lúc ý thức được điều đó, cảm giác tội lỗi trong cậu lại trào dâng, không dám nhìn thẳng vào Itsuro.
Tất nhiên Tetsuko và Itsuro ngủ cùng phòng.
Một buổi sáng, Tatsuro vào phòng ngủ của họ để lấy báo sáng hôm trước, vừa giơ tay với tờ báo trên nóc tủ thì Itsuro vội vã trở dậy, nhưng Tatsuro đã ngẫu nhiên mở đúng trang báo có hai bao cao su dính ở đó như ép hoa khô, Itsuro lập tức giấu vào tay áo ngủ.
Tatsuro giả như không hay biết gì. Cậu mang tờ báo về phòng, nhìn chằm chằm vào vệt ố trên báo, lần này thấy khuôn mặt Tetsuko hiện lên thật xinh đẹp.
“Turbo, con bị trĩ nặng phải không?” Tetsuko hỏi, “Quần lót của con lúc nào cũng dính phân.”
Tatsuro không thể giải thích là tại gã đàn ông ở tiệm may quần áo nên chỉ biết cúi gằm mặt xuống.
“Cũng giống bố, vậy là con bị trĩ rồi, bố thường bôi thuốc Hemorosu. Cho mẹ xem nào.”
“Xem ấy ạ?”
“Có sao đâu, mẹ là mẹ con cơ mà,” Tetsuko cười nói rồi nhanh nhẹn kéo Tatsuro vào phòng tắm.
Cậu xốc lại tinh thần, quỳ chổng mông. Tetsuko đặt nhẹ tay lên mông Tatsuro.
“Vậy là con bị sa hậu môn, đợi mẹ chút nhé.” Bà chấm gì đó lành lạnh vào hậu môn cậu, “Sau khi tắm, xoa bóp thế này sẽ tốt đấy.” Ngón tay của bà không chỉ xoa xung quanh mà còn cho vào cả bên trong, mỗi lần như thế một ngón tay khác của bà lại chạm vào tinh hoàn của cậu làm dương vật lập tức cương lên. Tatsuro giữ tư thế ngồi xổm, quay lưng lại như bị chột dạ, vội vã mặc quần. “Phải chữa ngay đi thôi không cô dâu sau này sẽ giật mình đấy, bẩn thế cơ mà. Mẹ thì quen rồi.”
“Cô dâu á? Không có cô dâu nào cả, chỉ cần mẹ thôi là được, được ở cạnh mẹ thì con chẳng cần ai nữa hết.” Thâm tâm nghĩ vậy nhưng Tatsuro không dám nói ra.
“Cô dâu của Turbo sẽ là người thế nào nhỉ, để mẹ quyết định được không? Mẹ sẽ chọn cho con một người thật tuyệt vời.” Tetsuko lại nghĩ ra một trò giả làm mẹ con mới.
“Chuyện đó sao con biết được.”
“Cũng phải, con mới 17 tuổi, thật đáng ghen tị, mẹ đã 36 rồi.”
Hai ngày một lần, những lúc bà ngoại đến nhà thờ Kim Quang giáo là thời gian thư giãn của mọi người. Bà ngoại tin bất cứ điều gì đem lại lợi ích cho mình.
Tatsuro đã quen với trường học và tiếng địa phương. Sắp sang năm 1948, tình hình lương thực vùng này gần trở lại như hồi trước chiến tranh, chỉ thiếu đồ ngọt.
Nhận thấy đường Cuba được phân phối có lẫn ve bét, Itsuro liền thu mua đường lậu từ nhiều nơi về để Tetsuko có thể thoải mái nấu các món ăn vặt.
Tetsuko hay làm chè shiruko và zenzai, bạn cùng lớp của Tatsuro đều rất thích. Ở trường, hộp cơm xa hoa cậu mang đi luôn là tâm điểm của sự chú ý. Tatsuro chỉ cần nịnh bà Matsue vài câu là bà lại cười tươi rói đến bất ngờ, “Đương nhiên, đây là công việc của bà mà.” Nói rồi bà vung tay làm những hộp cơm hai tầng, ba tầng như đồ ăn mang đi xem kịch kabuki.
“Nhà Hyodo giàu nhỉ.” Nghe các bạn khen, cậu lại chia thức ăn rồi rủ bạn về nhà, dùng đồ ăn thắt chặt tình bạn. Nhưng cũng có chuyện ngoài ý muốn, có cậu bạn đến ăn thì xin thêm bát thứ hai, rồi bát thứ ba. Tetsuko lần đầu gặp chuyện này nên phấn khởi như một nữ sinh, bà đùa hay là thay bằng bát tô nhỉ, Tatsuro thấy thế thì ghen tị không thôi.
Khi hai mẹ con đi biển bơi, Tetsuko chất đầy ắp cơm nắm rong biển trong một hộp bánh rất to cho cậu. Ngày xưa, dù là đi chơi xa hay đến tiếp tế, mẹ đẻ cũng chỉ chuẩn bị cho cậu một cây cơm cuộn rong biển mua sẵn, khác biệt một trời một vực. Cậu đi chơi vài ngày đến bờ biển Yorii ngay gần nhà, nơi này ở phía Bắc nhưng biển cũng chẳng khác gì, chỉ có hình dáng mây vũ tích lững thững trên đường chân trời là khác với lúc cậu đi bơi cùng bố ở bờ biển Suma hay Hamadera.
Tatsuro bỗng nhớ lại những chuyện trước đây, bố gầy nhưng bơi sải rất giỏi, chớp mắt đã thấy cái đầu quấn khăn của ông lấp ló ở tít đằng xa nên cậu vô cùng lo lắng. Nhưng những việc này giờ chỉ như một giấc mơ.
“Turbo, để mẹ chụp ảnh cho.” Không biết từ lúc nào Tetsuko đã thay sang bộ quần áo kiểu Âu hiếm khi mặc, giương ô, tay cầm máy ảnh giơ lên.
Tatsuro cao gần 1,8 mét nặng 60 cân, làn da rám nắng đỏ au, qua ống kính trông thật chói mắt.
Vừa lên tầng hai của quán ăn bên bờ biển, Tatsuro làm nũng, “Mẹ bóc da cho con nhé?”
Tetsuko ngồi phía sau, một tay đặt lên vai cậu, tay kia đưa lên chạm vào lớp da bị bong. Cái cảm giác da bị lột ra nhẹ như không ấy bén rễ trong cơ thế Tatsuro, làm những múi cơ trên lưng cậu tê dại.
Tetsuko nhẹ nhàng kéo lớp da phỏng rộp đã bong, một lớp da non ươn ướt hiện ra, mới đầu màu hồng nhưng ngay sau đó biến thành màu giống những chỗ khác. Bà cẩn thận để lớp da vừa bóc lên mu bàn tay, nhận thấy gáy và trán mình cũng nhớp nháp mồ hôi như da của Tatsuro.
Một chiếc thuyền của câu lạc bộ thuyền buồm trường đại học Y Niigata đang căng buồm hết cỡ hướng về phía đảo Sado nổi rõ mồn một trên mặt biển.
Tatsuro nói với Tetsuko là muốn cùng bạn bè đi chơi ở đảo Sado vào kì nghỉ hè. Trước đây cậu chỉ cần nhờ là Tetsuko sẽ thu xếp cho cậu tất tần tật từ quần áo đến sách vở, nhưng đây là lần đầu tiên bà không trả lời ngay, “Chuyện này con nên hỏi bố thì hơn.”
Tatsuro thấy bối rối, “Thế thì thôi vậy.” Cũng không phải cậu ghen tị, nhưng nói với Itsuro nhỡ bị từ chối thì sẽ rất khó xử.
“Không sao, để mẹ nói khéo với bố, cứ để mẹ lo,” bà dỗ dành.
Tatsuro vẫn nghĩ Tetsuko chuyện gì cũng làm được, nhưng không phải, có lẽ đối với mẹ, bố quan trọng hơn cậu, nghĩ vậy tự nhiên cậu cảm thấy buồn. Cậu nhanh chóng được cho phép đi Sado, nhưng trong đầu cứ lởn vởn ý nghĩ là việc này được quyết định sau khi Itsuro và Tetsuko ở với nhau trong phòng ngủ.
Cả đoàn đi từ Ryozu qua đồng bằng Kuninaka đến Aigawa thì hết một chặng, nghỉ lại ở nhà trọ do Itsuro giới thiệu, tụ tập ăn uống. Tatsuro chỉ rón rén nhấp môi nên không say.
Một cậu gợi ý, “Ở đây có chỗ vui chơi với mấy em đấy, đi không?” Cậu ta từng đến phố đèn đỏ Motomachi và phố số 14 nên dẫn đầu. Có bốn ngôi nhà nằm tách biệt trên một con đường, vài cô gái ngó ra.
Trong khi lựa chọn, Tatsuro nhận ra mình đang tìm kiếm một khuôn mặt giống Tetsuko. Cậu nghe theo sự sắp đặt của thằng bạn dày dạn kinh nghiệm, lật đật bước lên phòng. Người tiếp cậu là một phụ nữ đã hơn 30 tuổi, tự nhiên cậu sợ bị lây bệnh. Chợt nhớ trò của tay may quần áo, cậu nhờ bà ta làm tương tự thì bà ta cười khẩy “Đừng nói vớ vẩn thế, nào” rồi banh hai chân ra như con ếch. Cái loa dùng cho khách tham quan om sòm vang lên bài hát Aigawa, người đàn bà uốn éo theo điệu nhạc.
Đi có bốn ngày ba đêm cũng chẳng cần viết thư nhưng Tetsuko nằng nặc đòi, nên đợi khi các bạn đã ngủ im lìm Tatsuro liền trải giấy viết thư ra cạnh gối ở nhà trọ, nhưng cậu chưa viết thư bao giờ, trừ mấy bài tập làm văn hồi học tiểu học. Lần đầu tiên cậu biết mùi đàn bà nên cảm thấy rất hãnh diện, muốn làm nũng, nhưng không thể viết như vậy được. Cậu lấp đầy trang giấy chỉ bằng chữ La tinh TETSUKO, giữ trong người thì hơi rén nên giữa đêm đem bỏ luôn vào thùng thư. Đây cũng là cái tên Tatsuro gọi khi đang ôm một người đàn bà.
“Toàn chơi thế này, kì thi năm sau phải làm sao? Lại trượt là bố sẽ xấu hổ lắm đấy.” Itsuro nghiêm khắc nói khi cậu trở lại Niigata, ông về sớm để đi tham dự lễ khánh thành một con sông.
“Không sao đâu ạ.” Tatsuro nghĩ nên nói dứt khoát, rõ ràng mới ra dáng đàn ông.
“Nói mồm thôi thì ai chẳng làm được,” Itsuro xẵng giọng, rồi lập tức lên con thuyền tiếp đón cán bộ ủy ban tỉnh. Tetsuko cũng đứng ngay cạnh nhưng không nói đỡ cho cậu lời nào.
“Bố đọc được thư của con đấy.” Tetsuko nói trong phòng trà, Tatsuro sững người. “Bố không nói gì cả, chỉ bảo mẹ phải bắt con học nhiều hơn.”
Tatsuro choáng váng, từ sau khi nghe tiếng lá thư rơi nhẹ xuống thùng thư, cậu vẫn cứ bồn chồn, hối hận như đang lo lắng điều gì. Nhưng lá thư đó là cho Tetsuko mà, cậu không ngờ Itsuro đọc được.
Tatsuro đóng cửa phòng ở lì trong đó, trời nhá nhem cũng không bật đèn. Đột nhiên một tiếng nổ rung trời, tiếp theo là những tiếng nổ nhỏ lách tách trên không trung, nhất thời cậu nghĩ bị ném bom, vội vàng đứng dậy thì hiểu ra đây là màn trình diễn pháo hoa cho lễ khánh thành sông, ban nãy cậu có được rủ ra xem ở chỗ phơi quần áo tầng hai. Theo sau đó là ba, bốn quả pháo được bắn lên liên tiếp.
Bà ngoại gọi, “Turbo, cơm thôi, ăn nhanh lên nhé.”
Chuyện về lá thư không ai nói đến nữa, Itsuro trở lại như trước, khi về muộn vẫn đem đồ ăn gói từ tiệc giao lưu vào phòng cho Tatsuro hẵng còn thức. Tetsuko mặc đồ ngủ khoác áo hanten, mang đến nào tương, nào nước chấm, rồi ba người lại rôm rả nói chuyện một lúc lâu, rằng cậu nên theo ngành y, hay vào trường đại học Tokyo.
Nhưng khi hai người về phòng, sau trải nghiệm ở Aigawa, Tatsuro lại tưởng tượng không biết Tetsuko có giạng chân ra như con ếch để đón nhận Itsuro không, hay đó sẽ là một đêm hoang dại này nọ. Cậu không cố ý dùng rượu quên sầu, nhưng vẫn giấu bình rượu lấy trộm trong kho vào thùng sách, ừng ực uống một hơi sạch bách chỗ rượu lạnh ngắt, và thấy mình trấn tĩnh lại. Lần này Tatsuro lại hưởng thụ trong ảo tưởng mình đang tự do xâm hại Tetsuko. Có lần cậu rón rén đến gần phòng ngủ của hai người, ngồi xổm dỏng tai nghe xem có tiếng gì phát ra không, lần nào cũng kết thúc bằng việc sử dụng năm ngón tay hay mệt lả vì say rồi ngủ như chết. Sáng hôm sau trên đường đến trường, nhớ lại hành vi hôm trước, Tatsuro ghê tởm bản thân đến mức muốn xé mình làm đôi, kích động muốn giãi bày tất cả với ai đó.
Cảm giác bế tắc đeo đuổi cậu, lúc thì âm ỉ lúc lại bùng lên dữ dội. Đến giữa thu, một người chị họ của Tetsuko đến Niigata chơi. Tối ngày thứ hai, vợ chồng Itsuro có việc ra ngoài, bà ngoại đi ngủ sớm nên nhờ Tatsuro dẫn bác đi ngắm nghía các nơi trong thành phố.
Cậu dẫn bác đi khắp các phố ăn uống, từ đường Masayakoji đến quán Nabeja, rồi đến cả đền Hakusan.
“Nghỉ một chút nhé,” bà bác bảo, và bước vào một quán giải khát. Hai người vốn chẳng có chuyện gì để nói với nhau, trong lúc bí bách, bà ta hỏi Tatsuro chân tơ kẽ tóc về ấn tượng của cậu với gia đình đang nuôi dưỡng mình. Bà ta đã gần 40 tuổi, lại có vẻ là người tốt, biểu cảm trên khuôn mặt ấy khiến Tatsuro lung lay, buột miệng tâm sự.
Tình yêu của cậu vốn không thể đường hoàng nói ra. “Dù gì cháu cũng từng vào trại cải tạo nên tình cảm có chỗ hoang dại, nhưng giờ cháu đã đứng đắn trở lại, đều là nhờ mẹ.” Cậu đã tính đến việc đối phương là họ hàng của Tetsuko, mở đầu bằng những lời cảm kích thì thể nào cũng đến tai mẹ.
“Phải rồi, như thế là không được, Tetsuko thật giỏi.” Người đàn bà gật đầu đồng tình làm cậu bị dẫn dụ.
“Ở người mẹ bây giờ, lần đầu tiên cháu có cảm giác gặp được mẹ thật của mình. Mẹ ở Osaka đúng là mẹ đẻ của cháu, nhưng bà ấy như không đủ tư cách làm mẹ.” Một mặt cậu tỏ ra người lớn, mặt khác lại có chút đáng thương, “Bà ấy khó tính kinh khủng, chỉ tốt với bản thân mình. Còn mẹ bây giờ luôn nghĩ cho cháu, nếu cháu có thể làm gì đó cho bà thì việc gì cháu cũng làm, nói sao nhỉ, cháu vui đến nỗi chỉ nghĩ về mẹ thôi đã chảy nước mắt.”
“Tatsuro ngoan quá, cháu có tấm lòng như thế, Tetsuko hẳn cũng coi cháu như con ruột.”
“Nếu thế thì tốt quá, cháu thường nghĩ khi nào ra trường, ổn định rồi sẽ cùng mẹ đi Kyoto, Nara, đi đúng thời gian này thì trời đẹp lắm đấy.” Cậu khen Tetsuko không tiếc lời nhưng vẫn cảm thấy chưa đủ.
Bà bác sớm đã thấy biểu hiện của Tatsuro như một cậu trai trẻ say mê nói về người con gái mình yêu, nên bà càng dốc sức gợi chuyện. Ngay khi về đến nhà, nhân cơ hội vợ chồng Itsuro vẫn chưa về, bà ta báo ngay với bà Matsue, “Cô ơi, phải cẩn thận đấy. Tatsuro thân thiết với Tetsuko cũng tốt thôi, nhưng cậu ta đang tuổi lớn, nhỡ nổi ý xấu thì sao, mà không phải, như cháu thấy thì đã hơi lạ rồi.”
“Lạ là chuyện gì, đã thậm thụt với nhau rồi à?”
“Hừm, chắc không phải đâu, nhưng cô nên nhắc Tetsuko đi, cái cậu Tatsuro này không đơn giản đâu.”
“Hừ, cái thứ chen ngang nhà người ta ấy à.”
Có lẽ động cơ mách lẻo của bà bác đó bắt nguồn từ sự ghen tị với cuộc sống giàu sang và những lời khen ngợi của một cậu trai trẻ dành cho Tetsuko, nhưng bà Matsue lại làm to chuyện, lon ton đi báo với Itsuro.
Sau khi người đàn bà đó về Tokyo, Tetsuko đến chất vấn Tatsuro với vẻ mặt rất căng thẳng, “Con đã nói gì với bác?”
“Nói gì cơ ạ?” Cậu không thể thẳng thắn thú nhận những gì đã nói với bác.
“Mẹ bị bố mắng đấy.”
Itsuro vốn đã quen bỏ ngoài tai những lời của mẹ vợ, nhưng lần này cũng không nhịn được khi bà nói bôm bốp vào mặt “Mê nhau”, “Lòng thòng”. Lần đầu tiên ông quát lại mẹ vợ, “Bà im đi!” Itsuro khổ sở khi phải nghi ngờ mối quan hệ giữa đứa con nuôi với vợ mình, nhưng vì chuyện bức thư lần trước, cho rằng Tatsuro vô ơn, giận không nói nên lời liền trút lên Tetsuko.
Nhìn Tetsuko ngồi thẫn thờ, khóc sưng cả mắt, Tatsuro nói, “Con chỉ bảo với bác là nhờ mẹ mà con trở thành một người tử tế thôi.” Cậu cũng nhận thấy mình đã kể chuyện rất hưng phấn, muốn thổ lộ nỗi lòng với Tetsuko, nên không thể chỉ trích bà ta gay gắt.
Cậu ấp úng, nước mắt lưng tròng, “Con đã nghĩ cuối cùng cũng được gặp mẹ, rằng đây mới là mẹ thật của mình.” Nói đến đây cậu không kìm được nữa, bất chấp tất cả mà òa khóc. “Mẹ con không còn buồng trứng, phụ nữ mà không có buồng trứng thì đâu giống mẹ,” cậu ngập ngừng nói những câu chẳng ăn nhập gì với nhau.
Tetsuko chỉ nói khẽ, “Vậy à?” Bà lấy tay xoa lưng cậu, “Có lẽ vậy nhỉ. Thật ra mẹ của mẹ cũng không còn tử cung, sau mẹ, bà mang thai trứng* nên phải cắt hết đi.”
Hiện tượng mang thai bất thường, trong đó một phần hay toàn bộ nhau thai bị thoái hóa thành những túi dịch to nhỏ, dính vào nhau thành chùm như chùm nho chiếm toàn bộ diện tích tử cung, lấn át sự phát triển của bào thai.
“Vậy bà cũng không phải phụ nữ à?”
“Ừ thì đúng thế, sau đó ông ngoại con mới đi ngoại tình.”
Vậy nên bà Matsue đâm ra ghét Tetsuko, dù là con ruột của mình, nhưng bà ghét những phụ nữ còn lành lặn, chính xác hơn là bà ghét đứa con gái có người chồng không ngoại tình lại kiếm được nhiều tiền, đang sống sung túc này.
Ít nhất Tetsuko không có con, âu cũng là niềm an ủi của bà, nhưng thấy con gái được con trai, tuy chỉ là con nuôi, quấn quýt, thân thiết hơn cả con đẻ thì lại ghen tị. Bà nói xấu con gái mình với chồng nó cũng có nghĩa là tự đẩy mình vào đường cùng, nhưng có lẽ bà bất chấp, định cùng con gái ôm nhau chết chăng?
Rét run vì sợ, Tetsuko bất giác ôm choàng lấy Tatsuro.
Tatsuro có cảm giác như được mẹ ôm, lại cũng có cảm giác như một người đàn ông được thỏa nguyện. Cậu dùng môi lau đi những giọt nước mắt lăn trên má Tetsuko, rồi mút ngón tay đang đặt trên vai mình như một đứa trẻ mút ti mẹ.
“Turbo là con của mẹ, mẹ là mẹ của con nên con có làm gì cũng được, cứ thoải mái nhõng nhẽo, không sao.” Tetsuko nghẹn ngào nói.
Tatsuro chẳng hiểu gì, dụi mặt vào khe cổ áo như đang cố tìm bầu vú mẹ. Cậu rướn người tới, rồi cả hai cùng nằm xuống.
Thình lình họ buông nhau ra. Bà Matsue đang đứng lù lù bên cạnh, chân giạng, tay chống nạnh.
“Mẹ chết, bố bỏ đi, em gái chạy theo yakuza, đến cậu cũng dại dột. Bồn chồn không yên trong tù, nhớ đến cô bé nọ cậu lại bứt rứt. Ôi poor boy, poor boy.” Tatsuro thấp giọng ngân nga và bước đi trên bãi cát ven biển, bờ biển tối mịt mù chẳng thấy bóng dáng đảo Sado đâu.
Tatsuro lại chui vào cái vỏ dày của cậu, quyết không phản ứng lại những công kích từ bên ngoài.
Từ lần đầu trông thấy đồng tuyết trắng bất tận đó, cậu đã linh cảm sự việc sẽ thành ra như vậy. Chừng nào bãi biển còn trải rộng, chừng nào cậu còn tiếp tục bước đi.
Tatsuro hát, đúng hơn là lẩm bẩm, “Ôi poor boy, poor boy.”
Cậu ngửi thấy mùi phân người trộn lẫn mùi tro tàn đổ nát theo gió biển thổi đến.
Lần theo thứ mùi đó, cậu bước đi.