Đầu tháng Mười Hai, Itani thôi không qua lại nữa. Chắc chị ta đã nghe ngóng thấy việc mai mối tiến triển bất lợi. Nếu đúng vậy thì nhiệm vụ của Teinosuke cũng dễ chịu hơn một chút. Gọi cho Itani, Teinosuke bảo ngại tại vách mạch dừng nên anh muốn đến nhà chị ta nói chuyện. Rời văn phòng muộn hơn thường lệ, anh ghé lại chỗ Itani trên đường về Ashiya.
Chị ta ngồi trên ghế bành, khuất sau bóng của cái chụp đèn xanh thẫm. Teinosuke có tác phong hơi thiếu niên so với một người đàn ông làm nghề này - dễ thường người ta có thể nhầm anh với một chàng thi sĩ trẻ - và việc anh không thấy rõ mặt Itani cũng giúp anh dễ báo tin xấu hơn.
“Chẳng muốn phải nói ra với chị nhưng chúng tôi rốt cuộc đã điều Xong về gia đình của anh ta. Mọi chuyện đều ổn, ngặt nỗi bà mẹ lại có bệnh.” tra “Gì cơ?” Itani nghiêng đầu ngỡ ngàng.
“Chúng tôi nghe phong thanh bà cụ bị bại liệt, nhưng báo cáo nói rằng bà ấy có bệnh thần kinh.”
“Không thể nào!” Itani đánh mất sự bình tĩnh thường ngày. “Không thể nào!” Chị ta nhắc đi nhắc lại, mỗi lần lại nhấn mạnh từng chữ và lắc đầu.
Teinosuke thắc mắc không hiểu Itani đã biết gì về bệnh của bà cụ chưa. Chị ta trước thì mau mắn, giờ lại thảng thốt khiến anh cho rằng Itani hoàn toàn chưa hay biết.
“Tôi hi vọng chị không hiểu nhầm, chị Itani ạ. Tôi không có ý đổ lỗi cho chị. Có lẽ mình nên nghĩ sao để từ chối thật khéo, vợ chồng tôi đã tính đến việc ấy rồi. Nhưng chị đã bỏ bao nhiêu công sức, xin lỗi suông mà chị không chấp nhận thì chúng tôi làm sao yên lòng được.”
“Hiểu mà, tôi có giận chút nào đâu. Ngược lại tôi phải xin lỗi ông mới đúng. Tôi thật bất cẩn quá.”
“Chị không được nói thế. Thực sự là chúng tôi cũng tự bất mãn với chính người nhà. Thiên hạ đã bắt đầu lời ra tiếng vào,họ nói nhà Makioka chúng tôi khư khư câu nệ lễ tiết mà từ chối bao nhiêu đám không chê vào đâu được, thành thử tôi mong rằng chị hiểu rằng lần này chí ít chúng tôi có lý do chính đáng. Tôi chân thành hi vọng chúng tôi không làm chị giận. Nhờ chị chuyển lời cho anh Segoshi có được không?
“Thưa, ông như vậy là tử tế lắm rồi. Tôi không biết ông nghĩ thế nào nhưng phần tôi thì tôi mới nghe đến bệnh đó lần đầu. Cũng may là nhà ta cẩn thận điều tra. Ông từ chối là phải. Cũng khổ cho anh Segoshi, nhưng tôi sẽ lựa lời để anh ấy không quá sốc”
Nhẹ cả người, Teinosuke xong việc một cái là về ngay. Itani cứ nói đi nói lại là không giận tí nào. Quả thực chị ta thấy mình có lỗi hơn cả, và phải lấy công chuộc tội bằng cách tìm cho Tiểu thư Yukiko một mối thật tốt. Teinosuke không cần phải đau đáu nữa, Itani nói chị ta sẽ đảm nhận xử lí việc của Tiểu thư Yukiko và nhờ anh chuyển lời cho vợ để cô ấy yên tâm. Itani không phải phường giảo hoạt, nên Teinosuke suy luận rằng chị ta thực sự không đến nỗi bực tức như anh đã lo sợ.
Mấy hôm sau Sachiko đem một bộ kimono và mấy món phụ kiện đến Osaka, gửi lại nhà Itani kèm theo lời nhắn. Itani đã ra ngoài. Hôm sau Sachiko nhận được một lá thư cảm ơn lời lẽ vô cùng tình cảm. Itani chưa làm được gì có ích mà tính xông xáo của chị ta còn gây phiền hà không cần thiết. Chẳng có lí nào lại quà cáp cho chị ta. Nhưng chị ta cứ khăng khăng nói sẽ lấy công chuộc tội.
Một buổi tối khoảng mười mười hôm sau đó, một chiếc taxi đến đậu trước cửa. Tôi đang rất vội, Itani nói. Tôi qua chào một tiếng, không thể lại đây lâu hơn đâu. Sachiko đang cảm lạnh nằm bẹp dí trên giường, còn Teinosuke vừa đi làm về bèn bảo Itani vào phòng khách ngồi. Thế ông Segoshi sao rồi, Teinosuke hỏi sau khi hai người đã nói được một lúc. Đến buồn cho anh ta, anh chàng cũng ra dáng một người đàn ông đáng ngưỡng mộ. Itani cùng hùa theo: đáng buồn thật chứ ạ. Anh Segoshi có lẽ tưởng bên này đã rõ về mẹ anh ta, Teinosuke tiếp lời. Itani lại gật gù. Ban đầu anh ta có vẻ lạnh lùng giữ ý, chắc là vì mẹ mình, mãi mới chịu cởi mở dần. Thế thì quả thực chúng ta điều tra lâu la như vậy là sai rồi. Nhưng Teinosuke hi vọng Itani không vì việc này mà dè chừng, bởi gia đình vẫn có thể trông cậy ở chị ta lần nữa. Itani đột nhiên hạ giọng. “Nếu ông không ngại người có nhiều con riêng Itani rụt rè hỏi, thì tôi còn có một đối tượng nữa muốn giới thiệu.” Teinosuke nhận thấy lý do thực sự của cuộc viếng thăm này.
Chi tiết như sau: Có một ông giám đốc chi nhánh ngân hàng ở miền Nam Nara. Ông này có năm người con, cậu con trai cả là sinh viên ở Osaka, cô con gái thứ hai có lẽ sẽ lấy chồng sớm. Ở nhà chỉ còn ba đứa con thôi. Nhà Makioka không cần lo lắng về sinh kế cho Tiểu thư Yukiko vì gia đình này thuộc loại giàu có nhất vùng. Teinosuke vừa nghe thấy người đàn ông có năm đứa con và sống ở một thị trấn quê mùa là đã biết không nước non gì rồi. Nhận thấy thái độ kém nhiệt tình, Itani rút lui. Chị ta bảo cũng đoán được là họ sẽ không thấy đối tượng này hấp dẫn.
Nhưng nếu thế thì tại sao chị ta lại đến? Hay là sâu thẳm trong lòng chị ta đã oán trách họ, muốn đánh tiếng rằng gia đình họ chỉ xứng đáng với chàng rể tương lại như vậy chăng.
Teinosuke lên lầu sau khi tiễn Itani ra cửa. Sachiko đang hít ống thuốc, khăn bông vắt qua trán. “Em nghe nói Itani có mối khác hả?” cô vừa nói vừa lau mặt.
“Ai bảo em thế?”
“Từ ban nãy Etsuko đã báo tin rồi.”
“Biết ngay mà.”
Etsuko đã lẻn vào phòng khách, chăm chú nghe bố nói chuyện với Itani cho đến khi Teinosuke xua con bé đi. Anh bảo đây không phải chuyện con nít. Con bé lại nghe lỏm tất cả ở phòng ăn. Teinosuke nói: “Đấy, tí tuổi đầu mà đã thích nghe chuyện gả vợ gả chồng.”
“Ông ta có năm con.”
“Em còn biết cả chuyện ấy nữa hả?”
“Lại chả. Con trai cả đang đi học ở Osaka, con gái lớn thì sắp đi lấy chồng.”
Teinosuke mỗi lúc một ngạc nhiên.
“Ông ta sống ở Shimoichi, làm quản lý ở ngân hàng nào đó.”
“Cũng đáng nể mà. Bọn trẻ ranh này đứa nào cũng khó quản.”
“Có mà quản người nhà mình ấy. Nghĩ xem Yukiko mà ở đây rồi biết chuyện thì sẽ thế nào.”
Hai cô Yukiko và Taeko năm nào cũng dành mấy ngày đầu năm ở nhà chính trên Osaka. Yukiko năm nay sang bên ấy sớm hơn Taeko, đã đi từ hôm trước. Vợ chồng Sachiko hãi hùng nghĩ đến những khó khăn mà họ phải đối mặt nếu chẳng may Yukiko Có nhà.
Sachiko thường bị viêm phế quản. Bác sĩ đã cảnh báo chị rằng viêm phế quản có thể phát triển thành viêm phổi nên chị cực kỳ cẩn trọng ngay cả khi cảm vặt, và mỗi mùa đông đều nằm bẹp trên giường phải đến cả tháng. Lần này cũng may chứng cảm lạnh chỉ dừng lại ở viêm họng. Thân nhiệt của chị đang trở lại bình thường.
Năm cũ sắp qua, Sachiko có ý định tĩnh dưỡng trong phòng thêm một, hai hôm nữa, chị đang đọc một cuốn tạp chí số Tất niên ngày 25 tháng Mười hai thì Taeko đến thông báo về việc sẽ đi Osaka.
“Vẫn còn cả tuần nữa mới hết năm. Năm ngoái mãi qua giao thừa em mới sửa soạn mà.”
“Hình như thế ạ.”
Taeko sắp sửa tổ chức buổi triển lãm búp bê lần thứ ba vào tháng Giêng, cô đã làm việc chăm chỉ ở xưởng nguyên cả tháng trước. Sợ quên bài múa, mỗi tuần cô đều đến học một buổi ở Osaka. Sachiko thấy hình không suy như cũng khá lâu rồi mới nói chuyện với em út. Biết là người trên nhà chính muốn Yukiko và Taeko lên trên ấy thế nào nên Sachiko cũng không có ý định giữ cô ba và cô Út ở Ashiya làm gì. Nhưng kể cũng lạ, Taeko vốn không thích lên nhà chính hơn cả Yukiko mà lại đi sớm như thế. Sachiko diễn đến mức nghi ngờ Taeko lợi dụng việc này để qua lại với cậu Okubata. Chị chỉ thấy chút buồn khi cô Út Taeko rành đời ngày càng xa cách với chị gái.
“Em không còn bận rộn làm búp bê nữa. Ở Osaka em có thể đi học mỗi ngày.” Đó không chính xác là một lời xin lỗi, mặc dù Taeko có vẻ đang công nhận rằng việc ra đi chóng vánh của mình cần lời giải thích.
“Em đang tập múa gì thế?”
“Một điệu mừng năm mới tên là Manzai ạ. Chị còn đệm đàn được không?”
“Có lẽ chị còn nhớ được kha khá. Cầu năm nay ta thịnh vượng an khang... ”
Taeko khua hai tay trong lúc Sachiko ngân nga phần nhạc đệm. “Khoan đã. Trang phục này không ổn.” Cô chạy về phòng và gần như ngay lập tức trở lại trong bộ kimono và một chiếc quạt múa ở trong tay.
“Kìa Miyako
Cô em xinh đẹp
Nàng đang rao bán
Cá nhỏ cá to
Nghêu sò ốc hến
Nàng treo trên giá
Thổ cẩm lụa là
Nào càng nào đó
Nhiễu chirimen,
Nhiễu chirimen.”
Hồi còn thơ bé, các chị em đặc biệt thích thú với tiếng đàn samisen 4 vang lên hòa cùng đoạn điệp khúc“nhiễu chirimen”. Bài“Nàng Miyako, nhiễu chirimen” đã trở thành bài hát ru trẻ con và Sachiko thuộc nhất bài ấy trong các khúc jiuta 5 , dân ca Osaka. Hình ảnh ngôi nhà ở Semba hai mươi năm trước lại dập dờn trong ký ức của chị cùng với gương mặt của cha và mẹ. Taeko từng múa bài “Manzai” này vào ngày mồng một trên nền nhạc samisen đệm bởi mẹ hoặc chị gái. Dáng hình cô đào bé bỏng với bàn tay giơ lên một cách vụng về hiện ra rõ mồn một trong tâm trí Sachiko như thể chị mới nhìn thấy hôm qua. Con bé ấy và Taeko là cùng một người ư? (cả Yukiko nữa, cả hai đứa đều chưa chồng - không biết dưới ba tấc đất cha mẹ đang nghĩ gì?) Sachiko không giấu nước mắt.
“Bao giờ em về hả Út?”
“Ngày mồng bốn ạ.”
“Thế thì chị sẽ đợi em về múa cho cả nhà nhé. Nhớ luyện tập mỗi ngày, phần chị, chị sẽ cố học cho thạo phần đệm samisen”
Ở Ashiya có ít khách khứa so với thời cả nhà còn ở Osaka, và khi hai cô em gái vắng nhà, mấy ngày đầu năm lúc nào cũng hơi quá yên ắng. Thỉnh thoảng vợ chồng Sachiko có chút riêng tư cũng tốt, nhưng bé Etsuko thì cô đơn lắm, bé chỉ ngóng hai dì Yukiko và dì Út quay về. Vào buổi chiều ngày mồng một, Sachiko đem đàn samisen ra và bắt đầu tập bài “Manzai”. Chị tập ba ngày, đến ngày thứ ba bé Etsuko đã bắt đầu hát theo nhiễu chirimen, nhiễu chirimen .
