TỪ ngày biết vợ có ngoại-tình, hôm nay mặt Vũ-Đại mới thấy có vẻ thư thái. Hôm nay mới thấy ông cười khi Minh, Bích chạy ra đón ông,
– Thày cầm cái bọc gì đấy ?
– Quà của em phải không ?
– Không phải, đây là bọc yến Quảng-Ngãi. Đừng nghịch vào để thày bảo bếp nấu cho mà ăn.
Rồi quay sang vợ :
– À, mình viết giấy mời bác Vân chiều nay lại xơi cơm. Ông Oánh mới gửi một cân yến ra biếu.
– Chỉ mời bác Vân thôi à ? Còn cô chú ?
– Thôi, cô chú con mọn, đi bất tiện, chỉ mời bác Vân thôi. Bác Vân giới thiệu ông Oánh với tôi. Nay ông Oánh gửi cho thì thế tất nhiên phải mời bác Vân lại.
Mối lo toan của Vũ-Đại bấy nhiêu lâu chỉ là làm thế nào cắt đứt được dây liên lạc của Lê-Thành-Vân với vợ mình, và làm thế nào triệt được hết khí giới để cho Lê-Thành-Vân không thể quay lại mà hại gia đình mình được.
Phải hạ độc thủ. Phải đánh một cách bất ngờ khiến cho kẻ kia bưng tai không kịp, chẳng còn biết đường nào mà tránh, phải đánh, đánh cho ngã quỵ khiến cho không tài nào dậy được. Nó là con rắn đã đến tác quái trong gia đình mình. Phải đánh cho dập dầu, dập tan đầu. Thì ngày hôm nay, Vũ-Đại đã tìm được kế để đánh dập tan đầu.
Vũ-Đại để gói yến lên bàn rồi ngồi xuống cạnh vợ, móc túi lấy ra hai cái hộp nhỏ.
– Đố mợ biết trong hộp này có cái gì nào?
– Chịu thôi, ai biết được.
Vũ-Đại mở hộp. Trên khổ nhung đen một cái nhẫn kim cương chiếu lòe.
– Tôi mua ở Chabot cái nhẫn này làm quà cho mợ đấy. Mợ xưa nay tự phụ là xem kim cương sành, mợ thử đoán xem giá bao nhiêu nào ?
Bà Vũ-Đại cầm cái nhẫn ngắm nghía một lúc lâu rồi cười bảo chồng :
– To thế này, nước đẹp thế này thì ít nhất cũng nghìn rưỡi :
– Đoán giỏi đấy, chỉ sai có hai trăm…. Nghìn bẩy đấy.
Vũ-Đại lại mở một một cái hộp nữa :
– Thế còn cái nhẫn này ?
– Cái này nhẫn đàn ông, cậu mua cho ai đấy ?
– Cho tôi.
– Cậu bây giờ cũng đeo nhẫn à ?
– Rẻ thì mua để đấy, sau này con có lớn lên lấy vợ thì cho con. Cái này giá hai nghìn mốt đấy.
Vũ-Đại cầm chiếc nhẫn đeo vào tay rồi lại đeo cho vợ.
– Tay mợ đẹp quá, đeo nhẫn này nó chiếu lên trông lại càng đẹp.
– Tôi đã có nhiều rồi cậu cứ mua làm gì cho phí tiền.
– Nào nó có hỏng được đâu. Để sau này cho con dâu. Đi đâu mà sợ thiệt.
Tối hôm ấy, Lê-Thành-Vân đến thì Vũ-Đại liền đem hai cái nhẫn ra khoe.
– Bác xem cái nhẫn tôi mua cho nhà tôi có đẹp không?
Vũ-Đại cầm tay vợ giơ ra, Lê-Thành-Vân sẽ nắm lấy ngắm nghía, miệng thì luôn luôn khen «đẹp, đẹp» mà tay thì sẽ … vuốt ve tay bà Vũ-Đại.
Vũ-Đại thấy thế giận sôi lên. Nhưng ông mỉm cười. Trong cái mỉm cười ấy, có ẩn một thỏa mãn, trong cái nhìn của ông nhìn Lê-Thành-Vân có chứa một đe doạ. Giả Lê-Thành-Vân trông thấy thì tất phải giật mình.
Vũ-Đại mỉm cười rồi chìa tay ra :
– Còn cái nhẫn kim cương của tôi, bác xem nước có tuyệt không ? Thật hai nghìn đồng cũng không đắt.
Vũ-Đại lại rút chiếc nhẫn đeo vào tay Lê-Thành-Vân :
– Tay bác trắng đeo đẹp, chứ tay tôi đi nắng nám đen lại sù sì, đeo phí cả nhẫn.
Lê-Thành-Vân ngắm cái nhẫn rồi tháo ra, đưa trả Vũ-Đại. Vũ-Đại không đeo vào tay mình nữa, mở cái hộp vuông đựng thuốc lá để ở bàn bỏ vào mà bảo :
– Tôi đeo vướng lắm. Cầm đũa ngượng lắm. Thôi để ăn cơm xong lại đeo.
Cả nhà kéo vào buồng ăn, Vũ-Đại lui lại sau, sẽ mở hộp cầm cái nhẫn bỏ vào túi không một ai hay biết.
Bữa cơm hôm ấy, Vũ-Đại thật vui vẻ, nếu ta chỉ xét những tiếng cười nói bề ngoài. Thằng Minh, thằng Bích cũng cười luôn miệng. Bà Vũ-Đại với Lê-Thành-Vân lâu lâu lại liếc mắt đưa tình. Vũ-Đại một mình tiếp chuyện cả bốn người.
Nếu có người nào tinh ý nhìn bàn tiệc hôm ấy thì nhận thấy một cái khác là Vũ-Đại xưa nay nghiêm nghị ít nói, sao bỗng trở nên vui vẻ nói nhiều như thế. Lúc cơm xong Vũ-Đại rủ Lê-Thành-Vân đánh cờ. Mọi người xúm xít vào bàn cờ nên chẳng ai nhớ đến chiếc nhẫn cả. Vũ-Đại thua luôn hai ván liền đứng dậy :
– Để tôi ra ngoài xả hơi rồi xin tái chiến.
Đôi tình nhân lại được dịp tình tự. Lúc vào, Vũ-Đại làm ra vẻ mỏi mệt bảo :
– Thôi chả đánh nữa; tôi hôm nay làm sao ấy, mệt mỏi không nghĩ được bị thua luôn đâm nản.
Lúc ấy đã hơn chín giờ, Lê-Thành-Vân đứng dậy xin cáo từ. Vũ-Đại tự tay mình lấy «pardessus» khoác lên vai cho Lê-Thành-Vân. Rồi cả hai vợ chồng tiễn ra đến tận cổng, Vũ-Đại còn nắm tay Lê-Thành-Vân nói chuyện một lúc lâu.
Lúc về đến phòng khách, Vũ-Đại liền đến bàn mở hộp đựng thuốc lá, rồi quay lại hỏi vợ :
– Mợ cất cái nhẫn rồi phải không ?
– Không, tối có cất đâu.
Hớt hải, Vũ-Đại vội nói:
– Thế đi đâu mất, rõ ràng tôi để trong hộp này. Thử tìm xem nào.
– Tìm đâu nữa, cậu để vào cái hộp thì nó ở đấy chứ còn đâu mà tìm. Cậu thử đổ hộp thuốc lá ra xem.
Lật cái bộp, thuốc lá tung tóe ra bàn cũng chẳng thấy cái nhẫn đâu.
Vũ-Đại gãi đầu hỏi vợ :
– Có ai vào đây không ?
– Chả có ai, chỉ có thằng bồi thì nó có biết cậu để đấy đâu. Mà nó đời nào dám đánh cắp.
– Thế thì lạ nhỉ, hay Minh, Bích nó đổ thuốc ra chơi rồi táy máy thấy hay đem ra nghịch.
– Không, con nó có nghịch vào đấy đâu.
– Thế thì lạ nhỉ, cái nhẫn nó biến đi đâu. Trong phòng này chỉ có tôi, mợ và bác Vân. Quái, ta tìm kỹ lại một lần nữa xem nào.
Hai vợ chồng tìm khắp phòng một lúc, chẳng thấy đâu Vũ-Đại liền cho gọi hết gia nhân đầy tớ lên tra hỏi . Đứa nào cũng thề không trông thấy cái nhẫn và không bước chân lên đến nhà khách. Cho gia nhân đầy tớ xuống nhà, Vũ-Đại đi đi, lại lại trong phòng ngẫm nghĩ rồi quay lại hỏi vợ :
– Lúc tôi để cái nhẫn vào trong hộp thuốc thì chỉ có mợ, tôi và bác Vân trông thấy. Bác Vân thì tôi biết là một người ngay thẳng không khi nào … Lạ quá, lạ quá. Thôi đành phải nhờ Sở Mật-thám tra xét hộ vậy…chứ chẳng nhẽ để mất không hơn hai nghìn bạc.
Vẻ mặt bà Vũ-Đại hình như hơi bối rối :
– Thì cậu hãy để đến mai xem sao đã nào, làm to chuyện ra sợ mang tiếng bác Vân.
– Thì tôi nói thẳng ngay với Sở Mật-thám rằng tôi không ngờ cho bác Vân, có việc gì mà mang tiếng. Mình mất của, mình phải khai báo.
Vũ-Đại vào buồng giấy gọi dây nói cho Sở Mật-thám. Vẻ băn khoăn hiện lên trên mặt bà Vũ-Đại. Mà băn khoăn là phải vì bà đã được tình nhân thú nhận rằng nợ nhiều, và tình nhân cũng đã vay tiền của bà nhiều phen. Bà tuy yêu Lê-Thành-Vân, nhưng bà không tin chắc chắn lòng ngay thẳng của tình nhân bằng lòng ngay thẳng của chồng bà là người mà bà không yêu. Bà ngờ tình nhân vì nợ quá thấy của tối mắt, phỗng đi chăng.
Lức Vũ-Đại ở phòng giấy ra, bà liền hỏi
– Cậu đã trình Sở Mật-thám thực rồi đấy ư ?
– Chứ chả thực, mỗi hai nghìn bạc đâu có là chuyện chơi.
Nửa giờ sau, hai nhân viên Sở Mật-thám, một tây, một ta, đi ô-tô đến. Viên thám tử người tây có quen biết Vũ-Đại vì trước kia Vũ-Đại có làm nhà cho y.
– Ông Jean ấy à, thế thì càng may.
– Ấy vì tôi biết tên ông, tôi mới đến đấy, chứ không tôi đã sai người khác đi.
Vũ-Đại đem đầu đuôi câu chuyện nói cho họ biết. Viên thám tử Tây cho gọi hết gia nhân, đầy tớ lên, tra hỏi từng đứa, rồi lại cho xuống.
– Tôi xem chừng trong bọn đầy tớ thì không có đứa nào ăn cắp cả. Có phải lúc ông để cái nhẫn vào hộp thuốc lá thì chỉ có ông, bà và Lê-Thành-Vân ở đấy phải không ?
– Vâng.
– Ông thì chả lẽ ông lại lấy của ông, mà bà thì chả lẽ lại lấy của ông, vì của ông tức là của bà! Thế thì ai ? Ông có ngờ cho bạn ông không ?
– Không, tôi quen biết bạn tôi đã lâu, giao tình rất thân mật, tôi không thể ngờ cho bạn tôi được.
– Ông chắc không ?
– Tôi chắc là bạn tôi không lấy của tôi.
– Bạn ông có giàu không ?
– Bạn tôi không giàu, nhưng là người có địa vị ở trong xã hội, chả lẽ . . .
– Vẫn biết thế, nhưng … có lúc không được phép nhìn đến địa vị của người ta mà chỉ nhìn đến sự thực của công việc đã xảy ra. Trong đời tôi, tôi đã thấy lắm người có địa vị mà cũng làm những việc phi pháp. Ông có biết nhà bạn ông ở đâu không ?
– Ông hỏi để làm gì ? Tôi không ngờ cho bạn tôi.
– Vẫn hay rằng thế, nhưng chúng tôi chỉ biết làm việc bổn phận. Ông cứ đưa chúng tôi đến, nếu không phải thì thôi, có sao.
Vũ-Đại để cho thám tử nài ép mới chịu đi.
Đến nhà Lê-Thành-Vân thì Lê-Thành-Vân đi vắng. Hỏi đầy tớ thì nói Lê-Thành-Vân đi từ chiều chưa về. Mọi người đì lùng thì bắt gặp đang hát ở Khâm-Thiên.
Vũ-Đại liền bảo các nhân viên Sở Mật-thám đứng ở dưới, một mình lên, gọi Lê-Thành-Vân ra rỉ tai câu chuyện đầu đuôi rồi kết luận :
– Tôi đã nói Sở Mật-thám rằng tôi không ngờ cho bác, nhưng Sở Mật-thám không nghe. Vậy bác chịu khó xuống nói với họ mấy câu cho xong chuyện.
Nói xong, Vũ-Đại lôi ngay Lê-Thành-Vân xuống không cho kịp vào lấy «pardessus». Hai thám tử đưa Lê-Thành-Vân về Sở Mật-thám hỏi qua loa rồi khám trong mình thì cũng chẳng thấy gì. Vũ-Đại liền cười bảo với họ :
– Đấy, tôi đã bảo bạn tôi là người ngay thẳng mà hai ông cứ nghi oan mãi.
Hai người bắt tay các thám tử đi ra. Nhưng chưa ra đến cửa, Vũ-Đại nói một cách hơi to để cho nhân viên Sở Mật-thám có thể nghe tiếng :
– Kìa, áo «pardessus» bác đâu ? Ở ngoài ấy rét lắm hay bác mặc tạm «pardessus» tôi.
Nói xong Vũ-Đại cởi áo và nhìn các thám tử một cách ý nghĩa.
Một thám tử nghe Vũ-Đại nói thế liền gọi Lê-Thành-Vân lại. Lê-Thành-Vân bèn hỏi :
– Các ông còn muốn gì nữa ? Khám xét thế còn chưa đủ sao ?
– Tôi muốn hỏi cái «pardessus» ông để đâu và tại làm sao ông không mặc đến đây trong khi rét thế này ?
– Vì tôi vội quá.
– Chúng tôi thì không vội. Vậy xin ông đưa chúng tôi đến xem cái áo «pardessus» của ông.
Xuống đến Khâm-Thiên, khám «pardessus» thì thám tử lần lấy cái nhẫn kim cương nằm giữa làn dạ và lần lót vạt sau.
Lê-Thành-Vân bổ ngửa, chẳng hiểu ra làm sao, bối rối không tài nào nói được. Viên thám tử Tây liền lấy xích, xích tay Lê-Thành-Vân lại rồi cười bảo Vũ-Đại :
– Ông cứ bảo ông tin ở bạn ông nữa đi.
Vũ-Đại lặng im không nói. Nhưng Lê-Thành-Vân liền cãi :
– Dẫu thế nào tôi cũng không phải là kẻ ăn cắp…
Viên thám tử cười gằn :
– Thế thì chắc có một thằng ăn cắp nó ăn cắp cái nhẫn này, rồi rạch đường chỉ áo ông ra để vào. Nhưng sao thằng ăn cắp ấy nó dại thế ? Nó không để vào áo nó mà nó lại để vào áo ông ?
Viên thám tử dắt Lê-Thành-Vân lên xe :
– Thôi ông đem những lý luận ấy ra mà nói với quan Tòa.
Đến Sở Mật-thám, các thám tử liền lập biên bản rồi bắt cả hai ký vào, đoạn quay lại bảo Vũ-Đại :
– Thôi bây giờ thì ông đi về, hẵng để cái nhẫn ở đây làm tang chứng, rồi bao giờ có giấy gọi thì ông ra.
Bắt tay Vũ-Đại xong, viên thám tử Tây bảo với người đi theo mình:
– Thôi, đút nó vào nhà giam.
Lê-Thành-Vân hốt hoảng quay lại khẩn cầu với Vũ-Đại :
– Bác đã rõ rằng tôi không ăn cắp, không thể nào ăn cắp, sao bác không nói giúp hộ tôi một lời để thảo oan cho tôi.
Từ lúc nãy đến giờ, Vũ-Đại vẫn im không nói đến bây giờ nghe Lê-Thành-Vân nói, liền bảo :
– Tôi thì tôi không tiếc cái nhẫn, tôi chỉ tiếc rằng đã thân mật với bác bấy lâu. Nếu có phải bác nợ nần túng thiếu thì sao bác không hỏi vay tôi, lại làm thế ?
– Tôi thề tôi không ăn cắp mà.
– Thế sao cái nhẫn lại chui vào áo bác. Sao lúc các thám tử khám, bác lại muốn giấu cái áo «pardessus» đi ?
– Tôi thề tôi không lấy.
– Thề, thề, ai chẳng thề được ? Chỉ việc mở mồm …
Trầm ngâm một lát, Vũ-Đại lại bảo :
– Nhưng thôi, tôi cũng nghĩ thương vợ con bác, tôi không kiện bác gì.
Rồi Vũ-Đại quay lại bảo viên thám tử :
– Ông Jean, thôi ông nể tôi, xin ông mở lượng khoan hồng cho y nhờ. Của tôi tôi đã lấy lại được rồi. Tôi cũng không kiện y làm gì.
– Không được, cái bổn phận chúng tôi là phải trừ khử đi cho xã hội một thằng ăn cắp.
– Đành thế, nhưng nếu các ông làm thẳng tay thì y phải tù, phải cách chức. Vợ với đàn con y sẽ bơ vơ, đói khát. Các ông cũng có vợ con, xin các ông nghĩ đến vợ con các ông mà thương đến vợ con y. Mai tôi xin đem một phần tư món tiền cái nhẫn này gửi quan Chánh để quan Chánh thưởng cho các ông.
Vũ-Đại nói mãi các thám tử mới xiêu lòng.
– Nhưng nó vẫn cứ gân cổ cãi là nó không ăn cắp cơ mà.
– Thưa các ông, tôi không ăn cắp thật.
– Ấy đấy, thế thì chúng tôi biết làm thế nào ?
Vũ-Đại liền tiến lại gần Lê-Thành-Vân mà bảo :
– Bác ăn cắp hay không thì chỉ có bác biết, nhưng chắc chắn nếu việc này tư ra tòa thì bác phải tù và mất việc. Thôi, bác cứ làm cho tôi một cái giấy nhận là đã trót dại ăn cắp của tôi, rồi tôi sẽ nói với ông Jean bỏ tờ biên bản kia đi. Truyện này chỉ có vài người biết, tôi đã không định làm hại bác thì thôi.
Lê-Thành-Vân bị dẫn đến một con đường không thể không viết tờ thú nhận. Các thám tử mở khóa. Lê-Thành-Vân tay run run viết. Vũ-Đại đọc :
Tôi thú nhận rằng tôi có ăn cắp của ông Vũ-Đại một cái nhẫn kim cương trị giá hai nghìn mốt. Nay tôi xin trả lại và xin lỗi ông. Tôi cam đoan từ giờ sẽ ăn năn đổi lỗi mong rằng ông Vũ-Đại sẽ tha thứ cho tôi,
Giấy này làm tại Sở Mật-thám Hà Nội ngày …. [1]
LÊ-THÀNH-VÂN
[1] Giấy này viết bằng chữ Pháp; tác giả dịch ra chữ Quốc-ngữ
Lê-Thành-Vân viết xong, Vũ-Đại cầm lấy đưa cho thám tử xem. Thám tử xem xong lại đưa trả Vũ-Đại.
– Thôi ông cầm lấy để làm tang chứng cho tấm lòng ngay thẳng của bạn ông đối với ông.
Vũ-Đại bỏ túi. Tờ biên bản xé. Hai người đi ra.
Đến đường Vũ-Đại bèn bảo Lê-Thành-Vân :
– Tối mai, chín giờ, tôi cần nói chuyện với bác để lỡ có lọt tiếng tăm ra ngoài, ai hỏi thì ta liệu chiều nói cho thiên hạ khỏi nghi, không thì rất có hại cho thanh danh của bác. Vậy bác nên cho đầy tớ đi vắng cả đêm để cho chúng ta nói chuyện cho dễ, không nó nghe tiếng.
Lê-Thành-Vân khẩn cầu :
– Thế bác đừng nói cho bác gái biết nhé.
– Bác cứ yên tâm.
Vũ-Đại về đến nhà, vợ hãy còn thức chờ tin tức. Vũ-Đại cầm cái nhẫn và tờ thú tội đưa cho vợ xem và bảo :
– Ai ngờ một con người như thế mà đê hèn đến thế. Vợ chồng mình thật nuôi ong tay áo ….
