Quán nước sáng nay khá đông. Chiếc bàn mọi khi đám bạn tôi vẫn ngồi đã có người chiếm. Tôi đứng chôn chân ở thềm cửa nửa muốn vào nửa muốn không. Rong một vòng qua các hàng sách, hay đi xem phim? Ừ, biết đâu được, chúng nó chẳng đang ở đó! Khi dợm bước chân ra, tôi nghe có tiếng gọi lớn từ một chiếc bàn tận góc trong.
-Ê, Thăng!
Tôi quay lại.
-Ồ, Vinh! Ông về hồi nào vậy?
-Mấy hôm rồi!
-Sao nghe nói tiểu đoàn ông đang hành quân mà!
-Phải. Ðang hành quân, nhưng tôi thì được lệnh phải về!
-Tại sao?
Vinh nhìn tôi cười. Anh có một nụ cười quá đẹp và quá ngây thơ. Những bông mai màu đen trên cổ áo rằn ri của tiểu đoàn biệt kích Dù không làm Vinh già đi chút nào. Hồi còn học Y khoa Vinh là tay làm báo có hạng. Những bài anh viết không phải chỉ thuần túy khoa học mà luôn luôn chạm đến cái phần nhân bản của Y khoa. “Vấn đề xã hội là hàng đầu của suy nghĩ tôi.” Anh thường nói với bạn bè như vậy. Khi ra trường và được đổi sang phục vụ cho Tiểu Ðoàn Biệt Kích 81 Dù, Vinh viết càng nhiều và càng sắc bén. Những bài của anh đăng trên các tạp chí bao giờ cũng là một ngạc nhiên đầy thích thú cho những ai quan tâm đến các vấn đề thời sự và đời sống chính trị hiện tại. Dưới mắt tôi, Vinh hiện ra như một người trí thức trẻ đi săn tìm lý tưởng tuyệt đối không hề mỏi mệt.
-Ðến đây ngồi với tôi uống cái gì đi. Ðược không?
-Xong rồi!
Tôi theo Vinh đến bàn anh.
-Ông tìm ai vậy?
-Không hẹn ai. Chỉ tìm bạn bè vì thói quen thôi!
-Cà phê nhé?
-Ừ, thì cà phê!
Vinh ra dấu gọi thức uống. Anh cười, tôi thấy da mặt anh trắng hồng như con gái. Những chuyến hành quân trên các buôn Thượng, những đụng độ ở mặt trận quân khu hai kéo dằng dai hơn cả tháng trời không làm cho da mặt anh sạm đen đi tí nào. Tóc Vinh cắt cao, đầu tròn, mắt sáng chiếu thẳng vào người đối diện. Anh nói nhỏ nhẹ nhưng thái độ dứt khoát và quyết liệt. Tôi thường nói đùa “Vinh là lương tâm của tôi.” Thực ra điều này cũng chẳng có gì quá đáng. Công bình mà nói anh còn có thể được xem là lương tâm cho nhiều người khác nữa kia.
Tôi nhìn Vinh, lập lại câu hỏi lúc nãy.
-Lệnh thuyên chuyển về Sài Gòn hả?
-Không. Tôi bị gọi về hầu tòa!
-Hầu tòa? Ông làm cái gì mà phải hầu tòa?
Vinh lại cười. Anh giở chiếc nón màu xanh lá cây úp trên mặt bàn, kéo một tờ tạp chí, đẩy về phía tôi.
-Ðó! Lý do hầu tòa là cái đó!
Tôi mở trang báo. Hàng tít lớn với dòng chữ “Mặt Trận Ở Sài Gòn.” Kẹp vào trang có đi bài là cái trát gọi hầu tòa ghi tên Vinh. Tôi đọc qua trát lệnh, rồi lướt mắt trên bài viết của Vinh.
-Cho tôi mượn tờ báo được không?
-Ðược. Ông cầm lấy. Tôi còn mấy cuốn ở nhà. Nhưng thôi, không phải nói chuyện đó nữa. Việc gì đến tức khắc sẽ đến.
Còn ông thế nào? Hồi này đời sống ra sao?
-Ai? Tôi hả?
-Chứ còn ai? Nghe nói ông bây giờ là người thân của cụ Phan phải không?
Tôi hơi ngần ngừ trước câu hỏi đột ngột của Vinh. Tôi biết tính anh ít nói về những gì liên quan đến đời tư của bạn. Anh không ưa tò mò và không bao giờ là người tọc mạch soi mói. Anh là một nhà thực nghiệm. Anh không tin những gì anh chỉ nghe bằng tai.
-Phải. Nhưng ai đã cho ông biết tin này?
-Hôm qua đến tòa báo về vụ ra tòa, tôi có gặp mấy bạn quen, thấy chúng nó nói vậy!
-Họ nói sao?
-Chúng nó nói ông sẽ là bí thư trẻ tuổi nhất của cụ Phan!
Tôi bật cười:
-Ðứa nào ác mồm ác miệng quá thế! Ông Phan đi Mỹ rồi mà!
-Ừ, thì cụ Phan đi Mỹ, nhưng cụ sẽ về chứ? Ông là người trong nhà, ông không thấy địa vị nào dành cho cụ Phan trong ngày trở lại sao?
-Tôi không nhìn thấy địa vị nào dành cho ông Phan, mặc dù tôi biết ông đang giữ một vai trò quan trọng trong sinh hoạt chính trị ở đây!
Nhân viên nhà hàng đem cà phê cho tôi. Vinh vừa đẩy hũ đường vừa nói:
-Cà phê ở đây dở quá, có thể nói là dở nhất Sài Gòn. Trên đường hành quân tôi biết có mấy quán lụp xụp tồi tàn bên đường thế mà cà phê ngon tuyệt, ngon không thể nào tả được!
Tôi kéo Vinh trở lại câu chuyện cũ:
-Ông thấy ông Phan là người như thế nào?
Vinh nhìn tôi, vẻ sửng sốt:
-Sao ông hỏi tôi câu đó? Hơn ai hết, ông phải là người biết rõ cụ Phan chứ?
Trời ơi, bây giờ đến lượt Vinh, anh ấy mà còn ngộ nhận về mối quan hệ thân thiết giữa ông Phan và tôi thì còn ai tin được những đính chính của tôi?
-Ông có muốn nghe tôi giải thích không?
-Hồi này ông làm sao thế?
-Tôi được đề nghị để được coi như một người thân trong gia đình ông Phan.
-Chắc là phải có lý do chứ?
-Giữa ông Phan và cha tôi có một liên hệ đồng đội từ xưa mà tôi không rõ? Mặc dù tôi biết một cách tình cờ rằng mối liên hệ ấy có thực.
Chợt Vinh chỉ vào cái băng đen trên túi áo tôi, hỏi một câu bất ngờ:
-Ông để tang ai vậy?
-Cha tôi!
-Kìa, ông cụ mất hồi nào sao tôi không nghe biết chi hết!
-Cũng lâu rồi. Có hơn năm nay. Chắc lúc đó ông bận hành quân!
-Thế ông có thấy cụ Phan trong đám người đưa tiễn không?
-Không rõ. Tôi về đến nơi thì mọi sự đã xong cả rồi.
-Lạ nhỉ?
-Nhưng tôi thấy ông Phan có cả bộ ảnh chụp hôm đám tang. Ông Phan biết là tôi đã không có mặt trong những giây phút cuối của cha tôi.
Vinh bỗng lái câu chuyện sang một hướng khác.
-Vẫn ở chỗ cũ chứ?
-Không! Tôi ngập ngừng.
-Tôi đã bỏ đường Kỳ Ðồng hơn một năm nay.
Tôi tự hỏi có nên nói cho Vinh biết chuyện gia đình mình hay không? Trước kia Vinh và các bạn anh ở Tiểu đoàn Dù có đến ăn cơm nhà tôi mấy lần. Ai cũng nói tôi là một người hạnh phúc. Ðông, sếp lớn của Vinh nói nếu tôi đừng “bị” biệt phái có lẽ tôi là người hạnh phúc hơn. Chưa đụng nhau trên một chiến trường có súng đạn, có máu đổ và có người chết, tôi vẫn đang còn là một thiếu sót lớn. Thứ triết học nhà trường mà tôi đã được nhập môn, cả thứ triết học mà một vài ông nào đó tự nhận là triết gia khi mới lõm bõm chữ nghĩa trong đầu qua một vài cuốn sách… chỉ là bọt bèo và rác rến của thứ “tư tưởng” đã mòn nhẵn. Vâng, có lẽ thế. Ðông nói đúng. Tôi là một người hạnh phúc khốn khổ.
Tôi lấy gói thuốc, bốc một điếu chìa về phía Vinh.
“Không. Tôi không hút thuốc.”
“Không hút thuốc, không uống rượu. Ông là một chiến sĩ đầy thánh tính.”
“Sao ông không nói thêm rằng tôi còn là một người rất ghét cờ bạc và trai gái?”
“Cờ bạc thì tôi biết là ông không ưa từ lâu. Còn phụ nữ, tôi xin mở một dấu ngoặc!”
“Ông có thể bỏ cái dấu ngoặc ấy được!”
“Vậy thì ông là một vị thánh lạc loài giữa rừng gươm bể giáo!”
“Tôi không thích làm ông thánh. Tôi là một con người bình thường. Tôi có một tình yêu, ông biết. Nhưng tôi chưa muốn
tiến tới hôn nhân. Có rảnh rỗi, chiều mai ăn cơm với chúng tôi?”
“Ở đâu?”
“Gần đây. Quán Ngọc Hương ở đường Gia Long. Cơm Bắc Kỳ, không biết cô Uyên của ông có thích không?”
Vinh nhắc đến Uyên chừng như anh biết có một mối tình giữa hai chúng tôi.
“Trời đất! Sao lại có vụ cô Uyên trong đó vậy?”
“Cô ấy là người Nam phải không?
“Không. Ông Phan là người Trung nhưng bà Phan là người Bắc.”
“Người ta nói cô Uyên đẹp lắm, ông thấy có đúng không?”
“Xinh thì đúng. Nhưng…, thôi tôi không đính chính đâu. Tôi biết ông ghét giải thích.”
Vinh cười. Anh uống một hớp nước ngọt.
“Thăng. Không cần chúng nó nói mới biết. Tôi thấy ông thay đổi nhiều.”
“Thật sao? Tôi thay đổi gì?”
“Ông vẫn cười giòn nhưng không vui. Da mặt sạm đen, xấu hơn, khác với màu đen vạm vỡ mà ông vốn có. Ông hết tin đời và tin người rồi phải không?”
“Phải. Bây giờ tôi sống tạm bằng hoài nghi.”
“Hoài nghi mà sống có khá không?”
“…”
“Vậy thì tôi nói đúng nhé! Khao gì nào?”
Tôi vẫn không muốn trả lời các câu hỏi của Vinh.
“Bao giờ xong vụ ly dị?”
“Coi như là xong.”
“Nếu bỏ qua cái lý ở Tòa án, chỉ xét về tình thì phần lỗi về phần ai? Thăng giận mình không, nếu mình hỏi như vậy?”
Tôi không giận Vinh, nhưng câu hỏi ấy làm tôi bối rối. Lỗi về ai? Mọi người đâu cần suy nghĩ cũng thấy rõ là lỗi ấy về phần tôi. Tại sao? Cũng dễ hiểu thôi. Chị ta hiền lành như thế, nết na như thế, phúc hậu như thế. Còn tôi mặt mũi du côn, du kề, tính tình lang bạt, ngang chướng, bạn gái bạn trai thôi thì đủ loại. Một người như thế dẫn đến một tình trạng gia đình như thế. Sao lại là một kẻ vô tội được. Tôi nhìn chăm mắt Vinh. Từ lâu anh vẫn là người mà tôi tin cậy có thể nói hết những gì chân thật nhất mà đối với kẻ khác tôi vẫn giấu giếm. Vả lại, Vinh vốn có khả năng làm cho người đối diện anh bối rối ngay khi họ muốn che đậy sự thật. Tuy vậy tôi vẫn hỏi anh.
“Trước hết ông có tin tôi không đã?”
“Ðừng hỏi tôi câu đó. Tôi tin ông.”
“Vậy thì lỗi ấy chắc chắn không ở về phía tôi!”
“Thế còn con cái?”
“Tất cả rắc rối là ở chỗ đó. Tôi muốn giáo dục con cái theo cách của tôi. Nhưng còn mẹ chúng nó? Có thể nào tách một
đứa còn quá nhỏ ra khỏi tay người mẹ không?”
“Có thể. Nếu người mẹ ý thức được sự bất lực của mình trong việc giáo dục đứa trẻ. Trong hai người, bà mẹ dễ làm hỏng đứa con hơn người cha. Nhưng trong hai người thì cha chăm sóc con dở hơn bà mẹ. Thăng, tôi tin ông. Ngày mai tôi ra tòa. Nếu không có gì trục trặc, ngày kia tôi trở về đơn vị.”
“Cám ơn Vinh!”
Tôi đứng dậy cầm tay anh. Sự hiểu biết của anh làm tôi cảm động. Anh không cần tôi giải thích những đổ vỡ và lỗi lầm.
Anh cũng chẳng cần xoi mói vào đời sống tôi. Nhưng tôi tin là anh hiểu tôi, mặc dù chưa bao giờ chúng tôi nghĩ rằng hai chúng tôi là đôi bạn thân tình. Thỉnh thoảng chúng tôi gặp nhau uống một ly nước, họa hoằn lắm mới ăn với nhau một bữa cơm. Hoàn toàn là riêng rẽ, hai người với nhau. Tôi tin cậy Vinh như tin cậy một người lớn tuổi; nhưng tôi rõ là Vinh ít tuổi hơn tôi. Tính bộc trực của anh dễ làm tan những lớp sơn giả dối của kẻ khác.
Tôi hỏi Vinh về vụ án bài báo.
“Ông buồn hay vui khi ra hầu tòa?”
“Ngạc nhiên thì đúng hơn!”
“Muốn một bản án như thế nào?”
“Khó nói quá! Nhưng tôi muốn nói ngay tại tòa rằng Mặt trận ở Sài gòn khó chiến đấu hơn mặt trận ở Cao nguyên mà tôi đang hành quân. Dẹp được mặt trận Sài gòn quân lực Việt Nam Cộng Hòa sẽ chiến thắng mặt trận Cao nguyên.”
“Thôi, tôi chúc ông như ý!”
“À, đừng quên tối mai ở quán Ngọc Hương nhé!”
“Xong rồi!”
Tôi mở cửa kính bước ra ngoài.
Nắng Sài gòn vẫn chói chang.
.png)