Shelley là một người con gái chốn
đô thành. Cha cô chưa bao giờ
chạy xe ra khỏi những con đường nhựa, và mẹ
cô thì chưa bao giờ ở bất cứ một nơi nào khác,
ngoại trừ những khách sạn sang trọng.
Một hôm, giáo viên chủ nhiệm lớp của
Shelley, cô McKay, thông báo rằng họ sẽ có một
chuyến đi bộ đường dài: Bốn ngày đi bộ xuyên
qua các khu rừng và ba đêm dựng trại để nghỉ.
Shelley tự nghĩ: “Làm sao mình có thể chịu
đựng nổi khoảng thời gian ấy.”
Shelley hình dung, cô sẽ phải đeo một cái
ba-lô nặng ở sau lưng, nó nặng đến nổi ngay
cả những đô vật Sumo cũng phải vất vả với nó.
Đấy là gánh nặng mà cô không muốn mang.
Nhưng cô cũng biết rằng cái ba-lô chứa đựng
những vật dụng cần thiết cho sự sống còn của
cô. Vì thế mà Shelley nhận thấy cùng lúc mà
có đến hai trạng thái tâm lý khác nhau, một
bên là cần cái ba-lô và bên kia là ghét nó. Rồi
cô tưởng tượng niềm vui sướng khi đặt ba-lô
xuống lúc họ đi đến địa điểm cắm trại.
Cô McKay gọi các học sinh nữ lại và dặn:
“Khi các em dựng trại” - Shelley tự hỏi: Làm
sao các bạn làm được việc đó? - “Cô muốn các
em khám phá những khu rừng gần trại. Đừng
đi quá xa.” Shelley nói thầm: Đừng lo về điều
ấy. “Cô muốn các em quan sát kỹ lưỡng những
gì các em thấy. Hãy tự mình khám phá các màu
sắc, hình dáng, sắc thái, các tảng đá và cả những
sự chuyển động. Chúng ta hãy cùng nhau làm
điều này trong im lặng. Khi chúng ta đi bộ và
ngắm nhìn, chúng ta không nói chuyện trong
vòng 10 phút đầu.” Shelley tự nghĩ: Không biết
mình có thể giữ im lặng trong 10 phút được hay
không? Vì hầu như lúc nào cô cũng nói huyên
thuyên, ngoại trừ lúc ngủ.
Shelley nhìn lên cây và cô phát hiện ra
rằng, những chiếc lá không phải chỉ có màu
xanh. Mỗi chiếc lá có sắc thái màu xanh khác
nhau: xanh đậm, xanh nhạt, xanh hơi vàng,
xanh lục... Và chúng có kích thước, hình dạng
khác nhau, chuyển động khác nhau trong làn
gió nhẹ. Những thân cây cũng không phải chỉ
duy nhất một màu nâu. Chúng có màu xám và
nâu, đen và xanh. Một vài cây có lớp vỏ mịn
màng và bạn có thể dùng tay vuốt lên lớp vỏ ấy,
trong khi những cây khác thì có lớp vỏ sần sùi
và loang lỗ. Shelley thấy một cây cao có thân
rỗng, vừa đủ để cho một em gái ẩn nấp trong
đó. Sau khi kiểm tra và biết chắc là không có
nhện, không có rắn, Shelley bước vào trong
bộng cây. Ít nhất là cô có thể nấp ở đây cho đến
khi mười phút đầu tiên trôi qua, sau đó nhảy ra
và hù bạn nào đang đi qua.
Khi cô ngồi ở trong đó, cô quan sát một con
bọ cánh cứng bóng láng đang leo lên ở bên trong
thân cây; cô bị lôi cuốn khi những cái chân yếu
ớt của nó leo lên những chóp núi, những thung
lũng - ít nhất là đối với một con bọ cánh cứng
- rồi cô tự nghĩ: cuộc hành trình của nó sẽ đi
đến đâu? Khi Shelley nghe những người bạn
của mình đang nói huyên thuyên trở lại thì cô
cảm thấy không muốn rời khỏi nơi ẩn nấp của
mình. Có điều gì đó rất yên bình tại bộng cây
mà cô đang ẩn nấp và cô không muốn rời xa con
bọ cánh cứng. Thế là cô nán ở trong đấy thêm
một lúc nữa.
Sau bữa ăn tối, cô McKay yêu cầu mọi
người ngồi yên lặng xung quanh đống lửa trại,
nhắm mắt lại nếu muốn, và lắng tai nghe âm
thanh của núi rừng. Tiếng lách tách của ngọn
lửa nghe sao mà thân quen và ấm áp. Làn gió
nhẹ làm xào xạc lá cây. Lạ quá! Shelley nghĩ
thầm, tại sao trước đây mình lại không chú ý
đến những điều ấy. Giờ này dường như mọi thứ
đang sống trọn vẹn với giây phút hiện tại. Có ai
đó đã đánh rắm - đấy là hậu quả của những cái
bánh đậu chiên trong buổi ăn tối. Những tiếng
cười rúc rích gợn lên xung quanh đống lửa, một
chốc thì sự yên lặng cũng được tái lập. Một vài
loài chim khác nhau đang kêu, đang hót líu
lo, và có tiếng kêu của một con chim cú. Mặc
dù nghe nhiều âm thanh khác nhau, nhưng
Shelley vẫn nghĩ về chúng như là sự tĩnh lặng,
và thật là thích thú khi lắng nghe chúng.
Sau một vài ngày, cô McKay yêu cầu các
học sinh chú ý đến mùi vị ở xung quanh chúng
(không phải là cái mùi sau khi cô cho chúng em
ăn bánh đậu nướng nữa chứ - Shelley tự nói
với mình). Hương vị của núi rừng… biết miêu
tả chúng như thế nào đây...? Vâng, chúng có
106
Những bài học bình dị
hương vị xanh tươi. Chúng hơi ẩm ướt, tươi
mát, sạch sẽ, thơm ngát... và chắc chắn là xanh
tươi. Shelley dùng tay vò một ít lá cây trong lúc
cô đang đi, rồi đưa lên mũi để hít thở hương vị
tinh tế của núi rừng. Cô thích hương vị của đất
khi nằm sát mặt đất lúc ngủ trong lều vào ban
đêm.
Cô McKay nói với các học sinh: “Các em
đã khám phá ra hương vị của núi rừng chưa?
Thiên nhiên giúp các em biết những gì cần phải
tránh. Bất cứ thứ gì có màu đỏ hay được sinh ra
trên những cây gai gốc thì chắc chắn là có độc.
Chỉ nếm những thứ mà cô đã chỉ cho các em
thấy.” Thế rồi cô McKay chỉ những lá cây mà
các em có thể nhai (nhưng không được nuốt) để
cảm nhận mùi vị của chúng và những trái cây
dại có thể ăn được.
Vào đêm cuối cùng của chuyến hành trình,
cô Mckay nói với các học sinh: “Chúng ta cũng
nên ý thức rõ về cảm giác của sự xúc chạm. Làn
da của chúng ta là cơ quan cảm giác lớn nhất.
Nếu chúng ta có thể lột nó ra và trải rộng ra thì
nó có thể bao trùm khoảng 2m2. Hãy để chính
Những bài học bình dị
107
các em khám phá những cảm giác thuộc về
xúc giác mà các em trải nghiệm ở trong rừng.
Không chỉ là những gì các em chạm vào mà còn
cả những thứ chạm vào da các em nữa, như là
sự mát mẻ của làn gió nhẹ, sự ấm áp của mặt
trời.”
Shelley đã cảm nhận mặt đất khi cô nằm
ngủ trên nó, sự mượt mà và xù xì của vỏ cây
khi cô chạm vào, đường vân của những chiếc lá
khi cô vò nó ở trong lòng bàn tay, rồi sự khác
biệt giữa mặt đất mềm và mặt đất gồ ghề, cứng
rắn khi cô đi qua. Và cô tiếp xúc với một con bọ
cánh cứng khác, vuốt ve cái lưng mịn màng của
nó, và cảm nhận những cảm giác khi những cái
chân nhỏ bé của nó bò trên tay của cô. Cô nhặt
một cái lông chim trên đường đi, và cảm nhận
sự mềm mại của nó bằng các đầu ngón tay.
Bản thân cô lúc nào cũng nghĩ mình là một
người con gái chốn đô thành, nên Shelley cảm
thấy rất ngạc nhiên khi cô trở về nhà. Cô muốn
đi tản bộ. Cô cảm thấy những khu vườn bên
cạnh đường phố đáng yêu làm sao, công viên
nhỏ bé ở cuối con đường thật quá xinh tươi. Cô
đã cảm nhận được những điều mà trước đây
chưa từng cảm nhận. Khi đi bộ, Shelley thấy
màu sắc trong các khu vườn, cảm nhận được
hương vị của các loài hoa trong không khí, cảm
nhận được sự ấm áp của mặt trời, sự mát mẽ
của bóng râm, và cô còn nghe được những tiếng
chim hót mà trước đây cô chưa bao giờ nghe…
Tất cả chúng đều thật là tuyệt vời.
