Viết cho Cindy, cho My, cho những người bạn đã không còn ở Hà Nội để ngồi cạnh nhau những ngày gió mùa.

Tôi nhận ra thành phố mình đẹp. Không phải bây giờ mới nhận ra, mà là một sự tái khẳng định. Đó là lúc một ngọn gió lành lạnh (tức là gió lành mà cũng rất lạnh) thổi qua, và trên má mình ướt một giọt nước (mà không biết nước mưa hay là nước mắt). Cũng có lúc thành phố đẹp đến nao lòng. Và càng đẹp hơn khi người ta thấy cô đơn. Một kiểu “người lớn cô đơn”ai cũng từng gặp, một hay nhiều lần trong đời. Đó là lúc mình cảm thấy đời sống cứ trôi qua, kệ nó đi và chỉ mình làm bạn với riêng mình là đủ.

Dù thành phố qua ngày mưa lạnh và buồn nhưng không ủ rũ. Lúc tối, ngồi cùng mấy người bạn uống vài ly rượu nhạt gần sân ga. Tình bạn, là cảm giác bền chặt mà cũng thật mong manh, là những tối ngồi cạnh nhau thế này, nói vài câu chuyện cuộc đời nhưng cũng có thể là lúc chia xa và chỉ nhớ về nhau chút thôi trong ý nghĩ cũng đủ ấm lòng. Tôi nhận ra những giây phút ấy thật hữu hạn trong đời. Mà gió thì vẫn thổi. Còi tàu trên sân ga vẫn vang từng hồi dài. Như nhắc nhở mình rằng trên hành trình còn dài và rộng ấy của cuộc đời, mỗi chặng chỉ như những sân ga. Sẽ có điều gì đó níu ta ở lại. Nhưng cũng sẽ có những điều đi qua, chỉ tựa như một giây lưu luyến trong đời.

Lại nói chuyện sân ga. Nhận ra lâu lắm rồi mình chưa đi đâu. Thấy cuồng chân, thấy lại rơi vào tình trạng “thành phố thì nhỏ mà người chỉ muốn bỏ ra đi”. Ra đi không phải vì không yêu, mà đôi khi ra đi vì biết có những điều chỉ đẹp trong mong nhớ, hơn là hiện hữu ở ngoài cuộc đời.

Đành rằng gió mùa thu rất ân cần. Đành rằng xuyến xao, nỗi buồn, sự mong manh dễ vỡ và cả cái đẹp đều được mùa thu mang tới. Nhưng mùa thu cũng hệt như những sân ga kia, chắc chỉ đẹp trong tâm tưởng và nhớ mong.

Khi tôi viết những dòng này, một ngày mới lại đến. Tự nhiên thấy câu chữ và ngôn từ của mình vụng về. Một thứ vụng về rất người. Khi nhận ra, chúng ta sống trên đời giống như những người chơi đàn. Cố gắng chơi những nốt đẹp nhất, say mê nhưng dang dở, vì biết rằng sẽ không bao giờ có cơ hội chơi lại bản nhạc ấy một lần nữa.

(Cùng chơi đàn, nhưng có người mãi chỉ là nhạc công, còn có người thành nghệ sĩ.)

Đêm nay mùa thu gió

Tôi chợt nghĩ những ngày mùa thu trở nên có ý nghĩa rất nhiều bắt đầu từ lúc có hoa sữa. Cảm giác ấy có được khi đêm nay, đường rất vắng và lòng rất đắng, tôi đi qua đường Cao Bá Quát. Một cây hoa sữa vô danh nào đó âm thầm tỏa hương, trong cái mát lạnh của những ngày gió mùa đầu tiên. Hà Nội của tôi, đẹp nhất và buồn nhất, vào những ngày như thế.

Nhiều khi tôi quen thuộc với nỗi buồn tới mức, chẳng muốn đụng chạm quá nhiều tới nó khi ngẫu hứng với những dòng viết rất tùy tiện của mình. Thay vào đó, có lẽ tôi sẽ nói một chút về sự hoang hoải. Cái cảm giác mà nhiều đêm mùa thu mang đến cho tôi, cùng những xúc cảm vô danh khác nữa.

Mùa thu một năm trước, sau khi chia tay Thảo, các đêm mùa thu dường như dài ra vô tận. Chọn cho mình lối sống khá lặng lẽ như các nhân vật mình tạo dựng nên, tôi thường đắm mình trong những suy nghĩ hỗn tạp. Một vài đêm, khi cái lạnh bắt đầu xâm chiếm, tôi tìm hơi ấm trong một ly café pha rất vội, hoặc vài hớp brandy. Và chưa bao giờ tôi hoang hoải nhiều như thế. Thật khó để diễn giải cảm xúc ấy. Nó tựa như khi bạn một mình trong đêm vắng, giữa một khu rừng lạnh lẽo. Thâm tâm bạn biết, mình cần đốt lên một ánh lửa xua đi cái lạnh nhưng trí não lười biếng nhấn chìm bạn trong cái âm u tĩnh mịch bao la đến rùng rợn. Đó là khi ta muốn làm rất nhiều nhưng bất lực. Nó là khi ta hoang mang và vô định trong thế giới nội tâm đã chẳng đơn giản gì.

Tôi không nghĩ đó là cảm giác của sự cô đơn. Là một người than thở thường xuyên về nỗi sợ hãi cô đơn nhưng có lẽ tôi thuộc về số ít những người cô đơn mà không sợ hãi. Một cuốn sách hấp dẫn, một bản nhạc hay cũng đủ làm bạn với tôi qua rất nhiều đêm như thế. Tôi đọc truyện của Sidney Sheldon, của chị Nhiên, nghe Sắc màu của Trần Tiến và Đêm nằm mơ phố của Việt Anh. Tôi thấy mọi chuyện không tệ như mình nghĩ. Có lẽ điều tệ nhất chính là khi ta nghĩ ngợi quá nhiều về những điều tệ hại.

Nhưng cảm giác hoang hoải vẫn xâm chiếm tôi đều đặn vào những đêm thu như thế. Vài năm trước, tôi gọi tên chính xác được con người mình muốn trở thành. Tức là rất rõ ràng, tôi sẽ là ai, sẽ làm gì... và sẽ đứng ở đâu trong xã hội. Gần đây, chỉ nghĩ đến việc ấy thôi cũng đủ làm tôi run lên vì rất nhiều nỗi sợ mơ hồ. Có lẽ cứ phải sống đã. Việc bạn là ai của ngày mai sẽ được thời gian trả lời.

Và có lẽ tôi bắt đầu thấy hoang hoải từ khi nhận ra, từ lâu trong lòng mình đã có một lỗ hổng không sao bù đắp nổi. Nơi ấy, từng là hi vọng, ước mơ, hoài bão như rất nhiều người trẻ khác. Nơi ấy, từng là rất nhiều yêu thương mà tôi cưng quý hơn cả bản thân mình. Và nơi ấy, có lẽ là một tôi của ngày hôm qua, rất khác bây giờ, đáng sống và đáng tự hào hơn rất nhiều.

Tôi nghĩ mùa thu và thời tiết chẳng có lỗi gì trong những nỗi buồn của mình. Đơn giản, bao giờ tôi cũng gọi tên được chính xác nguyên do của những nỗi buồn đó. Chắc cũng chỉ là một vài thời điểm mất mát niềm tin vào cuộc sống. Nhưng sẽ qua nhanh. Lúc nào tôi cũng an ủi mình như thế.

Nhưng khi một ngày, niềm tin của tôi vào tình yêu, càng ngày càng mai một đi rất nhiều. Thì tôi biết, có điều gì không ổn. Cách người ta yêu nhau, rồi cả sự muôn màu muôn vẻ của thứ tình cảm kia... Những niềm tin đặt nhầm chỗ. Những tình cảm quá nhiều màu sắc thực dụng. Nó khiến tôi trào dâng cảm giác ghê ghê như khi mình uống rất nhiều mà không cho ra được. Hình như, rất cảm tính thôi, bây giờ người ta dễ yêu, và cũng khó yêu hơn bao giờ hết. Dễ chấp nhận và dễ vứt bỏ. Nó có vẻ hơi xa những định kiến rất lạc hậu của tôi về tình yêu. Rằng hãy yêu nhiều nhất như bạn có thể, đừng tính toan. Rằng hãy dành câu “chia tay” là lựa chọn cuối cùng cho một mối quan hệ. Cũng chẳng có ý chê trách gì những sự tan vỡ, rồi lại hợp, rồi lại tan vỡ... nhan nhản của kha khá bạn bây giờ. Nhưng tôi biết, sự thiêng liêng của tình yêu, cũng vì thế mà chết đi…

Thật may là có nhiều thứ, không vì thế mà chết đi. Như là những đêm mùa thu cùng mùi hương hoa sữa. Như là cảm giác se se khi đón cái lạnh đầu tiên và nao nao nhớ về những mùa thu của cuộc đời mình. Như là một ly rượu sâm vẫn còn đọng mãi vị đậm đà trong từng câu nói và hơi thở ở Nguyễn Khuyến. Như là bài hát của Việt Anh, có đoạn “đâu hay mùa thu gió, đêm qua mặc thêm áo…” Như là cách người bạn dành cho ta một nụ hôn, dù chỉ là đôi dòng tin nhắn vào lúc cuối ngày...

Tình cờ đọc lại một cái note từng viết trên 360, tất cả các dòng sông sẽ chảy mãi. Như là cuộc đời. Chỉ là ta chọn cách xuôi theo nó, hoặc mượn sức nó để bơi về phía trước nhanh hơn mà thôi. Chưa ai chọn cách bơi ngược dòng cuộc đời mà thành công. Chưa ai tìm thấy hạnh phúc nhiều ở quá khứ. Ừ, thì vì tuổi trẻ vốn chẳng nhiều nhặn gì, nên hãy cứ sống theo cách mình mong muốn. Lúc nào cũng sẽ có quà cho người biết kiên trì và chờ đợi. Như là cách mùa thu tặng một cơn gió lạnh cho những người quen thức khuya cùng đêm Hà Nội. Nhất là đêm nay...

Tha thứ cho mùa thu bé dại

Tôi phải lòng mùa thu.

Chưa có một mùa nào trong năm đem đến cho tôi nhiều cảm xúc đến vậy. Và phải là mùa thu Hà Nội. Mùa của những cơn gió xạc xào trên vòm xanh phố Phan Đình Phùng. Mùa của tâm trạng móng ngong từng cơn gió thổi về từ phía bắc. Mùa của hạt dẻ ấm, những cái nắm tay, những ngày muốn bỏ quách công việc lại đằng sau để ngồi café cả buổi, uể oải đọc vài tờ nhật báo hoặc quên ngày tháng bên những câu chuyện gẫu. Mùa của những đêm đi ngang Hồ Tây để hiểu tại sao nhạc sĩ Việt Anh viết Đêm nằm mơ phố, tại sao dù đã ở cạnh một người mà những tối một mình đi qua con đường lộng gió vẫn thấy cô đơn. Đó là mùa thu. Là khi trời đất chuyển mình. Là uể oải nhưng mê say, là yêu dấu nhưng cũng vừa đủ xa cách, là móng ngong nhưng cũng ấm lòng vì những thứ mình đang có...

Nỗi buồn cũng như mùa thu. Lãng đãng đến và lạnh lùng đi để lại bao nhiêu là thương nhớ. Tôi không nghĩ mọi thứ sẽ trôi tuột đi trong một từ “quên”. Mà tôi nghĩ bản năng của con người là nhớ sâu và nhớ đậm, nhất là những thứ từng khiến mình đau lòng.

Đầu mùa, trời vẫn còn nặng nề cái nắng mùa hè. Cái nắng tháng Tám vỡ đầu và oi ả. Nhưng đã thấy mùa thu khắp nơi. Từ những gánh hoa. Từ những khuôn mặt cười nói của đàn em háo hức tới trường. Từ cái buồn thương vô cớ đã biến thành những tối rất dài ở Nguyễn Khuyến, trong tiếng guitar, trong lời cười nói, trong ánh đèn vàng và cả trong cảm giác vừa sợ hãi vừa thích thú tận hưởng cái thú chỉ có một mình.

Lòng người cũng phụ thuộc nhiều vào tiết trời. Giai điệu của “Những mùa hoa bỏ lại” cứ ám ảnh mãi. “Tha thứ cho mùa thu bé dại...” Ừ thì lòng mình có tiếc gì đâu một lời thứ tha. Chẳng phải vì mình sống cao thượng gì cho cam (ở khía cạnh nào đó thì đôi khi con người ích kỷ, nhớ dai và thù lâu kinh khủng). Nhưng tội tình gì mà không thứ tha, chẳng phải để người đã đi rồi cảm thấy yên ổn, mà trước hết để bản thân cảm thấy nhẹ lòng. Như khi quá khứ không còn là thứ cùm chân khiến người ta ngần ngại đi về phía chân trời mang tên hạnh phúc.

Đêm nay mùa thu lại gió. Đêm nay có người bất chợt cảm thấy nao lòng. Và có cả những người, chưa đủ say sưa, mà đã vội dọn lòng cho một cuộc quên...