Ba tháng sau tôi chết.
Đó là vào một buổi chiều không có mặt trời. Trên dòng sông phía sau làng Tây Môn, một nhóm trẻ con đến mười mấy đứa đang nô đùa trên băng dày. Đứa lớn nhất mười mấy tuổi, nhỏ nhất chỉ ba bốn tuổi. Chúng bò, chúng trượt, chúng đuổi và vật nhau trên băng. Tôi đang ẩn mình trong một lùm cây rậm, chăm chú theo dõi thế hệ kế cận của làng Tây Môn. Thình lình, một tiếng gọi quen thuộc và thân thiết vang lên đâu đó:
- Khai Phóng, Cải Cách, Phượng Hoàng, Hoan Hoan! Các cháu ơi! Về thôi!
Bên kia sông, một khuôn mặt già nua xuất hiện, gió thổi tung chiếc khăn trùm đầu. Nghinh Xuân! Tôi gặp lại gương mặt thân quen ấy trước khi tôi chết gần một tiếng đồng hồ, lúc ấy tôi bỗng không còn ý thức mình là một con lợn nữa, mà là con người. Tôi biết Khai Phóng là con của Giải Phóng và Hợp Tác; Cải Cách là con của Bảo Phượng và Mã Lương Tài; Hoan Hoan là con của Kim Long và Hỗ Trợ và Phượng Hoàng là con của Kháng Mỹ và Thiên Hồng. Thực ra con bé này là con của Kim Long và Kháng Mỹ. Một đêm trăng rực rỡ, bên gốc cây hạnh nghiêng hoa nở thơm lừng, Kim Long ấn chặt Bàng Kháng Mỹ - trưởng ban tổ chức huyện ủy - vào gốc cây và đã truyền giống của dòng họ Tây Môn vào thân thể người phụ nữ đẹp nhất huyện Đông Bắc Cao Mật bấy giờ. Theo lời kể của Mạc Ngôn thì, khi Kim Long kéo quần của Kháng Mỹ xuống, cô ấy đã chụp lấy đôi vành tai của Kim Long, giọng đầy uy quyền và nghiêm khắc nói:
- Tôi là trưởng ban tổ chức huyện ủy đấy! Anh có nhớ không?
Vẫn ấn chặt Kháng Mỹ vào gốc cây, Kim Long nói trong điên loạn:
- Mặc xác cái chức trưởng ban của cô! Người khác dùng tiền để chinh phục cô, còn tôi thì chỉ có thể dùng của quý tự có của mình để làm cho cô vui vẻ tí.
Thân hình Kháng Mỹ mềm nhũn dưới sự thô bạo của Kim Long. Cây hạnh nghiêng ngả, hoa rụng bời bời. Hai mươi năm sau, Bàng Phượng Hoàng trở thành tuyệt thế giai nhân. Đó là chuyện bình thường, giống tốt gieo trên đất phì nhiêu, thời điểm gieo giống lại vô cùng lãng mạn, quả mà không đẹp thì trời xanh phải xem lại mình!
Bọn trẻ con đang say mê với những trò vui, không chịu lên bờ. Nghinh Xuân bất lực chạy xuống bờ sông. Đúng lúc ấy, một tiếng rắc, tiếp theo là những tiếng ầm ầm vang lên từ phía dòng sông. Băng vỡ! Tất cả bọn trẻ rơi tõm xuống dòng nước lạnh.
Tôi không còn là lợn nữa, tôi là người. Tôi chẳng phải là anh hùng mà chỉ là một người lương thiện bình thường làm việc nghĩa. Tôi tung người nhảy xuống nước, đầu tiên là dùng mõm cắn lấy áo quần của một đứa bé gái - cho dù là dùng mõm, tôi vẫn cứ là một con người, ngậm chặt lấy rồi bơi đến một tảng băng khá chắc, vứt mạnh lên. Lúc này Nghinh Xuân đã chạy lên bờ đê kêu cứu. Cám ơn bà, Nghinh Xuân - người tôi yêu nhất! Nước không lạnh lắm, thậm chí còn ấm nữa, huyết mạch toàn thân tôi rạo rực. Tôi chẳng để ý là mình nên cứu đứa nào, mà chỉ đụng đứa nào là tôi cắp đứa nấy. Tôi suy nghĩ rất nhiều, giống như nhân vật Anna Karenina trong tiểu thuyết cùng tên của Lev Tolstoi suy nghĩ trước khi tự sát; cũng giống như nhân vật Âu Dương Hải trong bộ tiểu thuyết trước thời Cách mạng Văn hóa “Bài ca Âu Dương Hải” đã dũng cảm nhảy lên chiếc xe ngựa chở đầy người ghìm cương ngựa trước khi nó bị tàu hỏa nghiền nát... Một ngày bằng cả trăm năm, một giây có khi bằng cả đời người. Khi tiếp tục ngoạm chiếc quần của một đứa bé trai đẩy lên mặt băng, tôi chợt nhớ hình ảnh hai đứa con tôi - Kim Long và Bảo Phượng - mấy mươi năm về trước đang vục đầu vào vú mẹ, mùi sữa thơm lừng hình như vẫn vương vấn đâu đó, hình như chúng đã hòa vào nước sông thì phải. Một đứa, rồi một đứa nữa... đã được đưa lên mặt băng. Bọn nhỏ đang lồm cồm bò trên băng. Đúng rồi, các cháu! Rất thông minh, cứ thế mà bò nhé, đừng đứng dậy! Trong khi đang ngậm chân một đứa bé trai mập mạp đẩy lên mặt băng, tôi thấy nó đang nôn ra toàn là nước, thấp thoáng trong đầu tôi là hình ảnh huyện trưởng Trần Quang Đệ và những ân tình mà ông đã giành cho Tây Môn Lừa. Thằng bé này vừa được đẩy lên mặt băng thì tảng băng lại vỡ ra, lại rơi xuống nước. Tôi dùng mõm đỡ lấy cái bụng mềm mềm của nó, bốn chân đạp nước - cho dù là đạp nước bằng bốn chân, tôi vẫn là con người- đẩy nó đến một tảng băng lớn rồi dùng sức hất mạnh. Nó bay lên rồi rơi xuống tảng băng an toàn. Cám ơn mày, tảng băng! Mày đã không vỡ ra nữa. Do dùng sức quá mạnh, tôi như bị hẫng chân, chìm sâu xuống tận đáy sông. Nước ộc vào mũi, vào miệng tôi. Trồi lên mặt nước tôi thở dốc, đã bắt đầu thấm mệt. Trên bờ đã rất đông người, có người định xông xuống nước. Bọn người ngu xuẩn kia, chớ có xuống đây! Tôi ngụp xuống đến tận đáy sông, lôi lên một đứa nữa. Thằng bé này có gương mặt thật tròn, lên khỏi mặt nước, nó như đã hóa thành băng. Hình như có tiếng khóc từ những tảng băng. Tốt! Còn khóc tức là còn sống. Các cháu! Hãy đồng loạt khóc lên đi. Tôi thoáng nhớ hình ảnh bao nhiêu năm về trước, có mấy đứa con gái nối đuôi nhau leo lên cây hạnh già trong vườn Tây Môn, đứa dẫn đầu bỗng nhiên đánh rắm, một trận cười giòn tan vang lên, trong đó có gương mặt đang cười của Bảo Phượng, Hỗ Trợ, Hợp Tác... Tôi ngụp xuống lần nữa để tìm một đứa đã bị nước cuốn trôi đi xa, khi trồi lên, phía trên đầu tôi là một tảng băng dày. Áp suất quá lớn khiến mắt tôi như muốn lồi ra ngoài, đầu tôi muốn vỡ tung ra. Dùng hai chân sau kẹp chặt thằng bé, tôi dùng đầu húc mạnh vào tảng băng. Không vỡ! Lại húc, cũng không vỡ. Tôi ngộp thở, tôi tức ngực quá. Tôi gắng gượng bơi ngược dòng khoảng gần năm thước, tìm kẽ hở, ngoi lên. Trước mắt tôi là một màu đỏ. A! Ráng chiều chăng? Sao mà đỏ đến thế! Tôi dồn chút sức cuối cùng, đẩy thằng bé lên mặt băng. Trong màu đỏ mà tôi biết chắc là máu trào ra từ hốc mắt ấy, tôi nhìn thấy Kim Long, Hỗ Trợ, Hợp Tác, Mặt Xanh... và nhiều người khác nữa, tất cả đều đỏ rực! Họ đang cầm gậy, cầm dây bò trên mặt băng, lôi từng đứa nhỏ vào bờ. Con người quả thông minh! Tôi thành thật cám ơn các người, kể cả những người đã từng căm thù Lợn mười sáu tôi đây...
Tôi thấy mình như đang bay lên trời, ẩn mình trong những cành vàng lá ngọc, lén xem tiên nữ biểu diễn những điệu múa mê hồn. Âm nhạc rộn ràng và ai đó đang cất cao tiếng hát. Thân thể tôi nóng dần lên, nước cũng ấm dần lên. Tôi từ từ lặn xuống đáy sông. Hai tên tiểu quỷ quen mặt đang nhìn tôi, cười nói:
- Anh bạn, đã quay lại rồi à?
