Một buổi chiều kia, khi đi buôn về tôi thấy thằng Tí đang gánh hai thùng nước. Vừa thấy tôi, nó hớn hở reo lên:
- Ba về rồi mẹ ơi! Mà ba cụt cả hai chân!
-Thật hả? Về lâu chưa?
Tôi mừng rỡ bàng hoàng, liên tưởng ngay tới câu "sanh dữ tử hiền" của những người đoán mộng. Chắc phần thứ hai của giấc mộng đã ứng? Tôi vội vã bước nhanh về nhà. Bé Hoa thấy tôi cũng chạy ra tận cửa ngõ nói lớn:
- Ba về rồi mẹ ơi!
- Mấy đứa có nấu nướng gì cho ba ăn chưa?
- Chưa, ba sai anh Tí thắp hương ở các bàn thờ để cúng lạy thôi!
Tôi bước vào nhà hớn hở kêu lớn:
- Anh Thành ơi! Em về đây này!
Nhưng tôi không nghe tiếng trả lời. Thằng Sửu cầm tay tôi chỉ vào bên trong:
- Ba đang ngồi trên bộ phản kìa!
Tôi để đồ đoàn xuống cho thằng Sửu cất rồi chạy lại chỗ Thành đang ngồi. Nhưng tôi chợt khựng lại. Thành vẫn ngồi lặng lẽ, chỉ ngước nhìn tôi, nét mặt không tỏ dấu hiệu gì mừng rỡ cả. Sao vậy? Có lẽ anh đang mệt chăng? Nhìn kỹ tôi thấy anh hơi đen và có vẻ khắc khổ. Tôi ngồi xuống cạnh Thành, sờ tay vào đầu đôi chân cụt của anh rồi hỏi:
- Anh mệt lắm à?
- Không phải! Tôi đang ngột vì mùi thuốc lá!
Tôi giật thót mình. Trước đây cả hai vợ chồng tôi đều không hút thuốc. Tôi bắt đầu hút từ những ngày cấy lúa ở những thửa ruộng sâu khi khí trời lạnh muốn đứt ruột ấy. Việc hút thuốc có tác dụng giúp cho người thợ cấy giảm bớt phần nào sự tê lạnh. Làm việc với đám đông, khi mỏi lưng muốn nghỉ vài phút, tay vấn điếu thuốc rồi châm lửa vẫn thấy hợp lý dễ chịu hơn là nghỉ đứng không. Riết rồi thành quen. Khi làm việc một mình có điếu thuốc trên miệng cũng vui hơn. Giờ đây, ngày nào cũng phải hít thở cái mùi cá tanh nồng tôi lại càng cần đến những điếu thuốc. Vì đã quen với mùi thuốc lá lâu ngày, tôi quên hẳn đó là thứ chồng tôi kiêng kị. Tôi nói giả lả:
- Em xin lỗi, vì em đang buôn xác cá, mùi xác cá nặng quá chịu không nổi nên em hút vài ba điếu để nó tiệp bớt mùi hôi. Anh thông cảm cho em.
Thành gằn giọng:
- Bây giờ tôi là thằng tàn phế bỏ đi rồi, cô muốn làm gì cô làm chứ tôi đâu dám làm gì mà thông cảm với không thông cảm!
- Trời đất ơi, nếu em có lòng khinh bạc, phản bội anh xin trời đất trừng phạt!
Thành xua tay:
- Thôi, thôi, tôi biết hết cả rồi!
Tôi ứa nước mắt, kể lể:
- Anh không hề biết em đã mấy lần lặn lội tìm thăm anh, nào trại Bầu Lâm, nào bến xe Nha Trang... Em đã chịu bao khốn đốn, tủi nhục tột cùng cũng chỉ vì lo nuôi con và tìm cách để đi thăm anh...
- Thôi, được rồi, bây giờ cô để cho tôi yên một lát.
- Có chuyện gì anh cứ nói ra đi! Sao về với vợ con mà anh không một chút mừng rỡ lại hất hủi vợ con thế này?
- Mấy năm nay tôi đã sống cô độc quen rồi.
Những câu đối đáp của Thành khiến tôi nghĩ chàng đã biết cái chuyện nhục nhã của tôi. Nhưng chuyện đó đâu phải do tôi cố tình gây nên? Đáng lẽ chàng phải thông cảm cho tôi mới đúng chứ! Phải chăng sự mất mát một phần thân thể đã gây ảnh hưởng đến tánh tình con người? Hay cuộc sống thiếu thốn, nhân phẩm bị chà đạp, tâm hồn bị cô đơn quá lâu ngày đã làm lòng chàng trở nên khó tính?
Bao nhiêu tháng đợi năm chờ giờ gặp nhau lại như thế này ư? Tôi cố ghìm lòng tự ái, cố ngăn nước mắt, gượng làm nhiều cử chỉ tỏ dấu thân ái với Thành nhưng anh vẫn giữ thái độ lạnh lùng. Tôi sờ vào chiếc lưng nhớp nháp mồ hôi của anh rồi nói:
- Em đưa anh đi tắm nhé!
- Việc này tôi tự lo được. Tôi đã nhờ thằng Tí gánh nước rồi! - Thành lắc đầu.
Thật chán ngán hết sức! Câu đầu tiên tôi muốn hỏi chàng là vụ gặp Kiều Duyên ở bến xe Nha Trang vẫn chưa hỏi được. Rõ ràng đầu óc chàng giữa lúc này đang căng quá. Muốn khơi sáng vấn đề không thể gấp gáp được. Tôi buồn bã rút lui:
- Vậy anh nghỉ một lát rồi đi tắm rửa. Em đi thay đồ rồi lo cơm nước.
Thằng Tí giúp chàng tắm rửa xong thì tôi cũng đã dọn cơm nước sẵn. Cả nhà quây quần quanh mâm cơm nhưng không mấy ai vui. Chàng chỉ hỏi mấy đứa nhỏ về bà nội trong những ngày cuối đời rồi chăm chú nghe chúng trả lời. Trí nhớ lũ nhỏ không đến nỗi tệ, chúng tường thuật khá chính xác về công việc trong những ngày đám tang bà nội. Nhưng khi nghe lũ con thuật lại sự cố gắng to lớn của tôi như thế nào chàng vẫn dửng dưng không một lời cảm thán làm tôi thấy đau lòng hết sức. Tôi chỉ tiếc một lời dặn rất quan trọng của bà nội lúc sinh thời mà lũ trẻ lại quên mất: "Mẹ bây chỉ là con dâu của nội mà mẹ bây luôn lo cho nội hết mình, dẫu đến con ruột cũng không bằng! Nội rất vui mừng nội đã tốt phước lắm mới có được một đứa con dâu như rứa. Một gia đình mà mẹ chồng con dâu ăn ở với nhau không hề có một sự xóc xáo không phải dễ có mô! Sau ni bây phải nói lại cho cha bây biết điều đó!". Muốn nhắc khéo chúng, tôi xen vào:
- Bà nội hay dặn với tụi con điều gì nói lại cho ba nghe đi!
Chàng nói như tạt nước lạnh vào mặt tôi:
- Ừ, dạy chúng nói chuyện tốt đi!
Thế là tôi câm miệng. Một điều đáng buồn nữa là việc làm ăn của tôi chàng tuyệt nhiên không hỏi tới. Tôi nghĩ đầu óc chàng đang căng thằng nên vẫn nhẫn nhịn chờ đợi...
Đáng lẽ vợ chồng lâu ngày gặp lại nhau có thể ở bên nhau nói chuyện suốt đêm chưa thỏa, nhưng chúng tôi thì không. Vừa ăn xong, chàng bảo thằng Tí dọn chỗ cho chàng nghỉ. Tôi nghe chàng sai con bèn đi lấy mùng để treo. Chàng lại bảo chàng cần ngủ một mình. Tôi cũng chiều ý dọn riêng cho chàng một chỗ. Thấy cái ba lô hành trang của chàng treo bên vách, tôi định lấy mở xem thì chàng ngăn lại:
- Áo quần rách thôi có gì mà coi!
Mùng treo xong thì chàng lấy chiếc ba lô vào kê làm gối ngủ.
Một lát sau có mấy người hàng xóm đến thăm. Chàng vẫn nằm yên trong mùng. Tôi biết Thành còn thức nhưng không chịu dậy. Tôi phải nói đỡ với họ là chàng bị mệt, đã ngủ rồi. Kẻ ra người vào thăm viếng kể cũng đến mười mấy người nhưng không ai gặp được Thành. Khi khách ra về hết, nỗi bực bội trong tôi nổi lên. Bao lâu nay tôi đã chịu quá nhiều cay đắng, tủi nhục để sống, để lo hương khói cho tổ tiên chàng, để nuôi dưỡng mẹ chàng, để bảo vệ ngôi nhà hương hỏa cho giòng họ chàng, giờ này chàng đối xử với tôi như vậy làm sao tôi chịu nổi? Tôi đã nghiến răng để chịu nhục lần ấy cũng chỉ vì nghĩ đến sự sinh tồn của chàng, của lũ con chàng mà thôi! Sao chàng tàn nhẫn đến vậy? Tôi muốn gọi chàng dậy để nói một trận cho đã rồi giao nhà cửa, con cái lại cho chàng mà đi khuất mắt. Nhưng rồi tôi lại cố dằn lòng. Bây giờ chàng làm sao bảo bọc chúng được? Giao con cái cho chàng ư? Chàng lấy gì để nuôi chúng? Như thế chẳng khác gì đẩy chúng vào vòng khốn đốn? Buộc chúng đi làm nô lệ cho bọn người thiếu nhân tính? Chúng sẽ bị đày đọa cực khổ, có sống mà lớn lên được tương lai chúng cũng không ra gì. Không, tôi không thể phó mặc lũ con tôi vào tay người khác!
Sau một hồi suy nghĩ, tôi quyết phải làm lành với chàng bằng mọi giá. Tôi tắt đèn và len lén tới vén mùng chàng, chun vào. Chàng không phản ứng, lại nhếch sang một bên nhường chỗ cho tôi. Tôi mừng lắm, nghĩ chắc chàng đã có phần hồi tâm. Tôi dè dặt vuốt ve mơn trớn chàng một hồi. Ban đầu chàng chỉ giữ thái độ thụ động, nhưng rốt cục chúng tôi cũng đi đến chỗ ân ái với nhau. Thật tình tôi cũng chỉ cố gắng để xóa đi cái mặc cảm nào đó của chàng chứ trong lòng tôi cũng chẳng còn chút hào hứng nào. Sau khi ân ái, tôi bắt đầu kể những chuyện gian truân của mình từ khi xa chàng. Chàng không phản ứng, không phụ họa, chỉ im lặng. Tôi cứ kể chuyện của mình, chẳng cần biết chàng còn thức hay đã ngủ. Cho tới khi nghe tiếng ngáy đều đều của chàng tôi mới ngưng. Nghĩ rằng chuyện nhà đã có cơ yên ổn, lại mệt người sẵn, tôi làm một giấc tới sáng...
Khi tôi thức dậy lũ trẻ vẫn còn ngủ cả. Nhìn quanh chẳng thấy Thành đâu, tôi hơi ngạc nhiên. Tôi chạy ra vườn sau, tìm đến cầu tiêu cũng chẳng thấy. Chẳng lẽ chàng sang nhà hàng xóm? Thấy chị Hiền sửa soạn đi làm tôi hỏi:
- Chị có thấy anh Thành tôi đâu không?
- Đâu có thấy! Hồi hôm tôi sang thăm thì anh ấy đi ngủ rồi. Chị nói với anh tối này tôi sẽ sang thăm lại. Giờ tôi phải đi làm đã!
Anh ấy đi ngả nào nhỉ? Tôi trở lại giường ngủ mới hay cái ba lô hành trang của Thành cũng không còn. Tôi tìm kỹ trên gối anh thì thấy một mảnh giấy ghi mấy hàng chữ kèm mấy tờ giấy bạc để lại đó. Tôi giở mảnh giấy ra đọc:
"Tôi nhận thấy nghệ thuật ái ân của Diệu Ngọc bây giờ đạt đến mức thượng thặng rồi đấy. Nghề dạy nghề như vậy mà lại hay! Tôi thành thật cám ơn cô vì chút tình cố cựu cô đã ban cho tôi những giây phút thần tiên tuyệt diệu. Số tiền này coi như phần thưởng khách hàng tặng cô. Xin chào cô. Thành".
Thế này thì quá lắm rồi! Anh ấy đã coi tôi như một con đĩ! Tôi bủn rủn cả chân tay. Trong phút chốc tôi ngồi rũ xuống nền nhà. Hình như trong một giây phút nào đó, sự xúc động nó dâng cao tột độ khiến nhiều cơ quan trong người tôi như bị tê liệt. Nước mắt tôi không chảy được một giọt, miệng tôi không thốt được một lời. Ngay cả nỗi buồn cao ngất trong long tôi cũng biến mất. Chung quanh tôi mọi vật đều thành trống không...
- Ba đâu rồi mẹ?
- Ba đi đâu rồi mẹ?
Hai đứa con vừa thức dậy hỏi đồng loạt làm tôi chợt tỉnh người.
- Ba về thăm nhà xong ba đi chứ ba đâu có định ở đây làm gì!
Tôi cũng không hiểu sao lúc đó tôi lại trả lời một cách tự nhiên như thế.
- Sao mẹ không giữ ba lại?
- Ba đi vậy rồi ai nuôi ba?
Lúc đó bé Hoa cũng vừa lồm cồm bò dậy, nó ré lên:
- Sao mẹ lại đuổi ba đi?
Những câu hỏi dồn dập của ba đứa trẻ đã kéo tôi trở lại con người bình thường, tôi nổi cáu hét lớn:
- Có im đi không? Tao sắp thành con mụ điên bây giờ bây có biết không? Ông không thích ở nhà này thì ông đi chứ tao giữ ông làm sao được?
Thế rồi tôi ôm mặt khóc nức nở. Lũ trẻ ngơ ngác nhìn nhau một lát rồi tản đi lo việc vệ sinh cá nhân. Tôi vẫn tiếp tục ngồi khóc. Lát sau bé Hoa trở lại vịn vai tôi:
- Đừng khóc nữa mẹ ơi. Mai mốt con với mẹ đi tìm ba về nhé. Sáng nay mẹ ở nhà à? Mẹ vá lại mấy cái áo cho con nhé!
Nghe tiếng đứa con gái thỏ thẻ lòng tôi tự nhiên se thắt lại. Nó vừa sinh ra đã khổ rồi. Mới bốn năm tuổi đã nhiều lần bé Hoa phải thui thủi một mình trong nhà suốt ngày. Gởi nhà trẻ thì tốn kém, dắt nó theo thì bất tiện cho công việc, biết làm sao? Cũng may trời thương, không có chuyện gì đáng tiếc xảy ra. Giờ đây tình trạng gia đình tôi lại đổ vỡ tan hoang thế này, không biết nó sẽ còn khổ tới mức nào nữa! Nhìn thấy gương mặt buồn chảy, tấm thân gầy như con chàng-hiu của nó, nước mắt tôi càng ứa ra thêm. Tôi bồng nó đặt lên giường rồi nằm xuống bên cạnh, vỗ về:
- Sao con tôi khổ thế này? Mẹ thương con lắm, con biết không? Nhưng đời ác nghiệt với mẹ quá, không biết mẹ có sống nổi với con không đây!
Bé Hoa choàng tay qua thân tôi, rúc mặt vào ngực tôi. Một lát sau nó ngủ trở lại.
Thằng Tí thằng Sửu đã lục cơm nguội ăn và cắp sách đến trường rồi. Tuổi trẻ vô tư quá! Có thể vài hôm nữa chúng sẽ quên hẳn chuyện cha chúng đột ngột trở về rồi lại đột ngột ra đi! Đáng trách mà cũng đáng ganh tị? Nếu mình được như chúng sẽ đỡ khổ biết bao! Khổ quá, có thể chỉ lát nữa thôi sẽ có bao nhiêu người đến thăm! Tôi biết trả lời sao với họ đây? Rồi tối nay, rồi ngày mai, rồi nhiều ngày nữa, tôi sẽ khổ dài dài. Người ta sẽ hỏi móc hỏi méo, sẽ nói hành nói tỏi, người ta sẽ phỏng đoán nọ kia. Mọi lẽ phải của tôi sẽ bị tước đoạt sạch! Hành động của chồng tôi đã chứng tỏ chuyện tôi bị lường gạt không còn che giấu ai được nữa! Ở địa phương này tôi có biết bao nhiêu kẻ hiềm thù, liệu tôi có chịu nổi với những miệng lằn lưỡi mối ấy không? Nhất định tôi phải ra đi! Trước kia vì sự ràng buộc bởi ngôi nhà hương hỏa của chồng, tôi vẫn có hi vọng một ngày nào đó sẽ đoàn tụ với chồng. Nhưng bây giờ thì hết cả rồi! Chính chồng tôi đã lạnh lùng từ bỏ căn nhà ấy, tôi còn bám víu nó làm gì? Tôi nhất định phải ra đi!
