Tạm dừng

Một ngày sau Giga Rodeo — Thứ Sáu, ngày 8 tháng 4 năm 2022 — Musk đã gặp Kimbal để ăn sáng muộn. Ông cảm thấy thất vọng về các cuộc nói chuyện của mình với các thành viên hội đồng quản trị Twitter. "Họ tốt bụng, nhưng không ai trong số họ sử dụng Twitter", ông nói. "Tôi không cảm thấy như mọi thứ sẽ diễn ra."

Kimbal không hề động viên. "Anh bạn, anh chưa bao giờ tham gia hội đồng quản trị, vì vậy anh không biết việc này sẽ tệ đến mức nào đâu", anh nói. "Anh nói với mọi người những gì anh nghĩ, và sau đó họ mỉm cười gật đầu và phớt lờ anh."

Kimbal nghĩ rằng sẽ tốt hơn cho em trai mình nếu tự tạo ra một nền tảng truyền thông xã hội dựa trên blockchain. Có lẽ nó có thể bao gồm một hệ thống thanh toán sử dụng Dogecoin, Elon trầm ngâm. Sau bữa sáng muộn, ông đã gửi cho Kimbal một vài tin nhắn cụ thể hóa ý tưởng về "một hệ thống truyền thông xã hội blockchain thực hiện cả thanh toán và tin nhắn văn bản ngắn như Twitter". Vì sẽ không có máy chủ trung tâm, "sẽ không có điểm nghẽn nào để kiểm soát, vì vậy quyền tự do ngôn luận được đảm bảo."

Một lựa chọn khác, theo Elon, không chỉ đơn giản là tham gia hội đồng quản trị Twitter mà là mua lại nó. “Tôi bắt đầu tin rằng Twitter đang trên bờ vực sụp đổ và tôi không thể cứu nó chỉ bằng việc làm thành viên hội đồng quản trị,” anh nói. “Vì vậy, tôi nghĩ, có lẽ tôi nên mua lại nó, chuyển sang sở hữu tư nhân và sửa chữa nó.”

Anh đã đồng ý, qua tin nhắn và tweet công khai, thỏa thuận thân thiện về việc tham gia hội đồng quản trị của Twitter. Nhưng sau bữa ăn trưa với Kimbal, anh đã gọi cho Birchall và bảo anh đừng hoàn tất bất cứ điều gì. Anh vẫn cần suy nghĩ thêm.

Hawaii

Tối hôm đó, Musk bay đến đảo Lanai của Hawaii, nơi Larry Ellison sở hữu. Nhà sáng lập Oracle đã xây dựng cho mình một khu nghỉ dưỡng yên bình trên đồi ở trung tâm hòn đảo, và ông cho Musk sử dụng ngôi nhà cũ của mình ở gần bãi biển. Musk đã lên kế hoạch cho chuyến đi như một cuộc gặp gỡ yên tĩnh với một trong những người phụ nữ anh đang hẹn hò, nữ diễn viên người Úc Natasha Bassett. Nhưng thay vì một kỳ nghỉ ngắn thư giãn, Musk đã dành phần lớn bốn ngày ở đó để tìm hiểu xem nên làm gì với Twitter.

Anh thức gần như suốt đêm đầu tiên để suy nghĩ về những vấn đề mà Twitter đang gặp phải. Khi xem danh sách những người có nhiều người theo dõi nhất—như Barack Obama, Justin Bieber và Katy Perry—anh nhận ra rằng họ không còn hoạt động nhiều nữa. Vì vậy, lúc 3:32 sáng giờ Hawaii, anh đã đăng một tweet: “Hầu hết các tài khoản ‘hàng đầu’ này đều hiếm khi tweet và đăng rất ít nội dung. Liệu Twitter có đang chết dần?”

Tại San Francisco, nơi CEO Agrawal của Twitter đang ở, lúc đó là 6:30 sáng. Khoảng chín mươi phút sau, ông gửi cho Musk một tin nhắn: “Anh hoàn toàn có thể tweet ‘Twitter có đang chết dần?’ hoặc bất cứ điều gì khác về Twitter, nhưng trách nhiệm của tôi là phải nói với anh rằng điều đó không giúp tôi cải thiện Twitter trong bối cảnh hiện tại.” Đó là một tin nhắn kiềm chế, được soạn thảo cẩn thận để tránh ám chỉ rằng Musk không còn quyền chỉ trích công ty. Ông nói thêm rằng họ nên sớm nói chuyện về cách tránh những “phiền nhiễu” đang “ảnh hưởng đến khả năng làm việc của chúng tôi.”

Khi Musk nhận được tin nhắn, lúc đó vừa qua 5 giờ sáng ở Hawaii, nhưng anh vẫn đang rất hăng hái, có lẽ hơi quá hăng hái cho thời điểm và tình huống đó. Một phút sau, anh trả lời một cách gay gắt: “Anh đã làm được gì trong tuần này?” Đó là câu nói hạ thấp người khác điển hình của Musk.

Sau đó, anh tung ra một loạt ba tin nhắn quyết định: “Tôi sẽ không tham gia hội đồng quản trị. Điều này thật lãng phí thời gian. Sẽ đưa ra đề nghị mua lại Twitter và chuyển sang sở hữu tư nhân.”

Agrawal bị sốc. Họ đã thông báo rằng anh sẽ tham gia hội đồng quản trị. Không hề có cảnh báo nào rằng anh ta sẽ cố gắng thực hiện một cuộc tiếp quản thù địch. “Chúng ta có thể nói chuyện được không?” anh hỏi một cách van nài.

Trong vòng ba phút, Bret Taylor, chủ tịch hội đồng quản trị Twitter, đã nhắn tin cho Musk với lời đề nghị tương tự để nói chuyện. Buổi sáng thứ Bảy của họ không bắt đầu suôn sẻ.

Ngay lúc đó, giữa cuộc đối thoại với Taylor và Agrawal, Elon nhận được hồi âm từ Kimbal cho tin nhắn của anh từ sáng sớm về khả năng tạo ra một mạng xã hội mới dựa trên blockchain. “Em rất muốn tìm hiểu thêm,” Kimbal nói. “Em đã tìm hiểu sâu về Web3 (không phải tiền điện tử) và quyền biểu quyết rất tuyệt vời và đã được xác minh. Blockchain ngăn mọi người xóa tweet. Có ưu và nhược điểm, nhưng hãy bắt đầu trò chơi!”

“Anh nghĩ rằng cần một công ty truyền thông xã hội mới dựa trên blockchain và bao gồm cả thanh toán,” Elon trả lời.

Tuy nhiên, ngay cả khi đang suy nghĩ cùng Kimbal về việc tạo ra một mạng xã hội mới, anh vẫn nhắc lại với Agrawal và Taylor rằng anh muốn tiếp quản Twitter. “Hãy chờ đợi một lời đề nghị mua lại và chuyển sang sở hữu tư nhân,” anh nhắn tin cho họ.

“Anh có năm phút để tôi hiểu rõ bối cảnh không?” Taylor hỏi anh.

“Nói chuyện với Parag để sửa Twitter sẽ không hiệu quả,” Musk đáp. “Cần phải có hành động quyết liệt.”

“Anh mới tham gia hội đồng quản trị được 24 tiếng,” Taylor trả lời. “Tôi hiểu ý anh, nhưng chỉ muốn hiểu tại sao anh lại đột ngột thay đổi.”

Musk đợi gần hai tiếng mới trả lời. Khi anh phản hồi thì đã hơn 7 giờ sáng ở Hawaii, và anh vẫn chưa đi ngủ. “Tôi sắp bay rồi, nhưng có thể nói chuyện vào ngày mai,” anh viết.

Musk nói rằng khi đến Hawaii, anh nhận ra mình sẽ không thể sửa chữa Twitter bằng cách tham gia hội đồng quản trị. “Về cơ bản, tôi bị lừa,” anh nói. “Họ sẽ lắng nghe, gật đầu, rồi chẳng làm gì cả. Tôi quyết định không muốn bị lôi kéo và trở thành kẻ phản bội trong hội đồng quản trị.” Nhìn lại, đây có vẻ là một lý do được cân nhắc kỹ lưỡng. Nhưng vào thời điểm đó, còn một yếu tố khác. Musk đang trong trạng thái hưng phấn, và như thường lệ, anh hành động bốc đồng.

Chiều hôm đó - thứ Bảy, ngày 9 tháng 4 - anh nhắn tin cho Birchall nói rằng anh đã quyết định muốn mua lại Twitter. “Chuyện này là thật,” anh khẳng định. “Không có cách nào để sửa chữa công ty với tư cách là cổ đông 9%, và thị trường chứng khoán chỉ quan tâm đến quý tiếp theo. Twitter cần phải loại bỏ bot và kẻ lừa đảo, điều này sẽ khiến lượng người dùng hàng ngày sụt giảm đáng kể.”

Birchall nhắn tin cho một nhân viên ngân hàng tại Morgan Stanley, “Gọi cho tôi khi anh rảnh.” Tối hôm đó, họ bắt đầu tính toán mức giá hợp lý cho Twitter và cách Musk có thể tài trợ cho thương vụ này.

Trong khi đó, Musk tiếp tục công kích Twitter. Anh đăng một cuộc thăm dò về văn phòng của công ty ở San Francisco. “Biến trụ sở Twitter ở San Francisco thành nơi trú ẩn cho người vô gia cư vì có ai đến đó đâu?” anh đăng trên Twitter. Trong vòng một ngày, đã có 1,5 triệu lượt bình chọn, hơn 91% đồng ý.

“Này - tối nay anh có thể nói chuyện không?” Taylor nhắn tin cho anh. “Tôi đã thấy các tweet của anh và cảm thấy cần phải hiểu rõ hơn về lập trường của anh.” Musk không trả lời.

Chủ nhật, Taylor bỏ cuộc. Anh nói với Musk rằng Twitter sẽ thông báo rằng anh đã thay đổi ý định và sẽ không tham gia hội đồng quản trị. “Nghe hay đấy,” Musk trả lời. “Theo tôi, tốt hơn là nên tư nhân hóa Twitter, tái cấu trúc và đưa trở lại thị trường chứng khoán sau khi hoàn tất.”

Agrawal chính thức thông báo trên Twitter vào cuối đêm hôm đó: “Việc bổ nhiệm Elon vào hội đồng quản trị sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 9/4, nhưng sáng hôm đó Elon đã chia sẻ rằng anh ấy sẽ không tham gia hội đồng quản trị nữa. Tôi tin rằng đây là điều tốt nhất. Chúng tôi luôn coi trọng ý kiến đóng góp từ các cổ đông, dù họ có trong hội đồng quản trị hay không.”

Musk đã có một cuộc họp qua điện thoại với Birchall và các nhân viên ngân hàng Morgan Stanley vào chiều thứ Hai theo giờ Hawaii. Họ đã đưa ra mức giá cổ phiếu đề nghị: 54,20 đô la. Musk và Birchall bật cười, vì nó lại chơi chữ với thuật ngữ internet chỉ cần sa, giống như mức giá "tư nhân hóa" 420 đô la cho Tesla. “Đây có lẽ là trò đùa được dùng quá nhiều,” Musk nói. Phấn khích với viễn cảnh mua lại Twitter, anh bắt đầu gọi ý tưởng về một giải pháp thay thế dựa trên blockchain là “Kế hoạch B.”

Vancouver

Grimes đã thúc giục Musk cùng cô về quê hương Vancouver của mình để cô có thể giới thiệu X với bố mẹ và ông bà lớn tuổi của cô. “Ông tôi là một kỹ sư, và ông ấy đã mong có một chắt từ rất lâu rồi,” Grimes nói, “và bà tôi đã rất già và sức khỏe yếu lắm rồi.”

Họ quyết định ngày thứ Năm, 14 tháng 4 sẽ là ngày thích hợp, khi Chris Anderson đang tổ chức Hội nghị TED thường niên của mình tại đó. Anderson đã ghi hình một cuộc phỏng vấn với Musk một tuần trước đó tại Giga Texas, nhưng ông rất háo hức, đặc biệt là với câu chuyện Twitter đang biến đổi nhanh chóng, để phỏng vấn Musk trực tiếp tại hội nghị.

Họ đến Vancouver vào thứ Tư, ngày 13 tháng 4, Grimes từ Austin và Musk từ Hawaii. Musk đã đến cửa hàng Nordstrom để mua một bộ vest đen, vì anh không mang theo khi đến Hawaii. Chiều hôm đó, Grimes đưa X đi một chuyến dài 120 km đến thị trấn Agassiz, nơi ông bà cô sinh sống, để Musk lại khách sạn. “Tôi có thể thấy anh ấy đang căng thẳng và mọi chuyện về Twitter đang diễn ra,” cô nói.

Quả thực là vậy. Cuối chiều hôm đó, từ phòng khách sạn ở Vancouver, Musk đã nhắn tin cho Bret Taylor về quyết định chính thức của mình. “Sau vài ngày cân nhắc - đây rõ ràng là một vấn đề nghiêm trọng - tôi đã quyết định tiếp tục tư nhân hóa Twitter,” anh nói. “Tôi sẽ gửi cho anh thư đề nghị tối nay.” Bức thư viết:

Tôi đã đầu tư vào Twitter vì tôi tin vào tiềm năng của nó để trở thành nền tảng cho tự do ngôn luận trên toàn cầu, và tôi tin rằng tự do ngôn luận là một mệnh lệnh xã hội cho một nền dân chủ hoạt động. Tuy nhiên, kể từ khi đầu tư, tôi nhận ra rằng công ty sẽ không thể phát triển mạnh mẽ cũng như không thể phục vụ mệnh lệnh xã hội này ở hình thức hiện tại. Twitter cần được chuyển đổi thành một công ty tư nhân. Do đó, tôi đề nghị mua 100% Twitter với giá 54,20 đô la mỗi cổ phiếu bằng tiền mặt, cao hơn 54% so với ngày trước khi tôi bắt đầu đầu tư vào Twitter và cao hơn 38% so với ngày trước khi khoản đầu tư của tôi được công bố. Đề nghị của tôi là đề nghị tốt nhất và cuối cùng của tôi, và nếu nó không được chấp nhận, tôi sẽ cần xem xét lại vị trí của mình với tư cách là một cổ đông. Twitter có tiềm năng phi thường. Tôi sẽ khai phá nó.

Tối hôm đó, Musk tham dự một bữa tối nhỏ dành cho các diễn giả TED tại một nhà hàng địa phương. Thay vì nói về Twitter, anh hỏi những vị khách khác về quan điểm của họ về ý nghĩa của cuộc sống. Sau đó, anh và Grimes trở về khách sạn, nơi anh thư giãn bằng cách đắm mình trong một trò chơi điện tử mới, Elden Ring, mà anh đã tải xuống máy tính xách tay của mình.

Trò chơi liên quan đến việc điều hướng qua một thế giới giả tưởng chứa đầy những con thú kỳ quái muốn tiêu diệt bạn. Được kết xuất công phu với những manh mối khó hiểu và những tình tiết kỳ lạ, nó đòi hỏi sự tập trung cao độ và rất nhiều sự chú ý đến từng chi tiết, đặc biệt là khi tính toán thời điểm tấn công. “Tôi đã chơi vài tiếng, sau đó trả lời một số tin nhắn và email, rồi chơi thêm,” anh nói. Anh dành nhiều thời gian ở những khu vực nguy hiểm nhất của trò chơi, một địa ngục quỷ lửa đỏ rực được gọi là Caelid. “Thay vì ngủ,” Grimes nói, “anh ấy chơi đến năm giờ ba mươi sáng.”

Vài phút sau khi kết thúc, anh ấy đã gửi một tweet: “Tôi đã đưa ra một lời đề nghị.”

Kể từ khi anh ấy đâm chiếc McLaren của mình theo lời của Peter Thiel, chưa từng có một màn thể hiện sự bốc đồng đắt đỏ như vậy.

Chuyến thăm của Navaid

Khi Musk trở lại Austin, anh được người bạn từ Đại học Queen, Navaid Farooq, hiện đang sống ở London, đến thăm. Hơn ba mươi năm sau khi họ gắn bó với nhau như những người đam mê công nghệ vụng về xã hội khi chơi các trò chơi chiến lược và đọc tiểu thuyết khoa học viễn tưởng, Farooq là một trong những người bạn thực sự của Musk, trong số ít những người có thể hỏi anh những câu hỏi cá nhân, thảo luận về cha và gia đình anh, và nói về những cơn cô đơn thỉnh thoảng. Vào thứ Bảy, khi họ bay xuống Boca Chica để xem Starbase, Farooq đã hỏi câu hỏi mà nhiều bạn bè của Musk đã hỏi về Twitter: “Tại sao anh lại làm điều này?”

Musk không chỉ dừng lại ở vấn đề tự do ngôn luận. Anh trả lời Farooq bằng cách mô tả mong muốn biến Twitter thành một nền tảng tuyệt vời cho nội dung do người dùng tạo, bao gồm âm nhạc, video và tin tức. Người nổi tiếng, nhà báo chuyên nghiệp và người bình thường đều có thể đăng tải tác phẩm của mình, giống như trên Substack hay WeChat, và được trả tiền nếu muốn.

Khi đến Starbase, Musk đi kiểm tra các lều lắp ráp Starship. Như thường lệ, anh tỏ ra khó chịu vì một số việc đang diễn ra quá chậm. Điều này tạo cơ hội cho Farooq, khi họ trở lại Austin vào Chủ nhật Phục sinh, đặt ra một câu hỏi khác đang làm phiền bạn bè anh. "Còn thời gian và sức khỏe của anh thì sao?", anh hỏi. "Tesla và SpaceX vẫn cần anh. Mất bao lâu để vực dậy Twitter?"

"Ít nhất năm năm", Musk đáp. "Tôi sẽ phải sa thải phần lớn nhân viên. Họ không làm việc chăm chỉ, thậm chí còn không đến."

"Anh có muốn trải qua tất cả những khó khăn đó không?", Farooq hỏi. "Anh đã từng ngủ trên sàn nhà máy vì Tesla, dốc toàn lực cho SpaceX. Anh có thực sự muốn gánh vác tất cả những điều này một lần nữa không?"

Musk im lặng một lúc lâu. Cuối cùng anh nói: "Thực ra thì tôi muốn. Tôi không ngại."

Một tầm nhìn

Musk đã vạch ra lý do kinh doanh cho việc muốn mua lại Twitter. Anh tin rằng mình có thể tăng doanh thu của Twitter lên gấp năm lần, đạt 26 tỷ đô la vào năm 2028, ngay cả khi giảm sự phụ thuộc vào quảng cáo từ 90% xuống 45%. Doanh thu mới sẽ đến từ phí đăng ký người dùng và cấp phép dữ liệu. Anh cũng dự kiến doanh thu từ việc cho phép người dùng thanh toán, bao gồm cả những khoản nhỏ cho các bài báo và nội dung khác thông qua Twitter, giống như trên WeChat.

"Chúng ta phải có chức năng giống như WeChat", anh nói với tôi sau cuộc gọi với các nhân viên ngân hàng vào tháng Tư. "Một trong những điều quan trọng nhất là cho phép những người sáng tạo nội dung được trả tiền trên Twitter." Hệ thống thanh toán trực tuyến sẽ có thêm lợi ích là xác thực người dùng. Twitter sẽ có thể xác minh người dùng nào là người thật bằng cách yêu cầu họ trả một khoản phí hàng tháng nhỏ và cung cấp thông tin thẻ tín dụng. Nếu thành công, điều này có thể tác động thực sự đến internet nói chung. Twitter có thể đóng vai trò là nền tảng xác minh danh tính của mọi người và cung cấp cho người sáng tạo nội dung, từ các công ty truyền thông lớn đến cá nhân, những cách mới để kiếm tiền từ sản phẩm của họ.

Anh cũng giải thích lý do tại sao muốn "mở rộng phạm vi" cho phép phát ngôn trên Twitter và tránh cấm vĩnh viễn người dùng, ngay cả những người có quan điểm khác biệt. Trên radio và truyền hình cáp, có các nguồn thông tin riêng biệt cho người theo chủ nghĩa tiến bộ và bảo thủ. Bằng cách đẩy những người cánh hữu ra xa, những người kiểm duyệt nội dung tại Twitter, mà anh tin rằng hơn 90% trong số họ là những người theo Đảng Dân chủ, có thể đang tạo ra sự chia rẽ tương tự trên mạng xã hội. "Chúng tôi muốn ngăn chặn một thế giới mà mọi người tách ra thành những căn phòng vọng của riêng họ trên mạng xã hội, như việc chuyển sang Parler hoặc Truth Social", anh nói. "Chúng tôi muốn có một nơi mà những người có quan điểm khác nhau có thể tương tác. Đó sẽ là điều tốt cho nền văn minh." Đó là một tình cảm cao quý, nhưng cuối cùng anh đã phá hoại sứ mệnh quan trọng đó bằng những tuyên bố và bài đăng trên Twitter khiến những người theo chủ nghĩa tiến bộ và các phương tiện truyền thông chính thống chuyển sang các mạng xã hội khác.

Tôi đã hỏi ông ấy về điều mà Farooq và những người bạn khác đã thắc mắc: Liệu tất cả những việc này có quá khó khăn, tốn thời gian và gây tranh cãi, từ đó ảnh hưởng đến các nhiệm vụ của ông tại Tesla và SpaceX hay không? "Tôi không nghĩ về mặt nhận thức, nó khó bằng SpaceX hay Tesla," ông nói. "Nó không giống như việc lên sao Hỏa. Nó không khó như việc thay đổi toàn bộ nền công nghiệp của Trái đất sang năng lượng bền vững."

Vâng, nhưng tại sao?

Musk từng nói rằng ông thành lập SpaceX để tăng cơ hội sống sót cho nhân loại bằng cách đưa chúng ta trở thành một loài đa hành tinh. Lý do chính cho Tesla và SolarCity là dẫn đầu con đường hướng tới một tương lai năng lượng bền vững. Optimus và Neuralink được ra mắt để tạo ra giao diện người-máy nhằm bảo vệ chúng ta khỏi trí tuệ nhân tạo xấu.

Còn Twitter thì sao? "Ban đầu tôi nghĩ nó không phù hợp với những sứ mệnh lớn hàng đầu của tôi," ông nói với tôi vào tháng Tư. "Nhưng tôi đã tin rằng nó có thể là một phần của sứ mệnh bảo tồn nền văn minh, giúp xã hội chúng ta có thêm thời gian để trở thành đa hành tinh." Bằng cách nào? Một phần liên quan đến tự do ngôn luận. "Dường như có ngày càng nhiều tư duy bầy đàn trên các phương tiện truyền thông, ai cũng hùa theo, vì vậy nếu bạn không theo kịp, bạn sẽ bị tẩy chay hoặc tiếng nói của bạn sẽ bị dập tắt." Ông cảm thấy rằng, để nền dân chủ tồn tại, điều quan trọng là phải thanh lọc văn hóa "thức tỉnh" của Twitter và loại bỏ những thành kiến của nó, để mọi người có cảm giác rằng đó là một không gian mở cho tất cả các ý kiến.

Nhưng tôi nghĩ có hai lý do khác khiến Musk muốn sở hữu Twitter. Lý do đầu tiên rất đơn giản. Nó thú vị, giống như một công viên giải trí. Nó mang đến những cuộc tranh luận chính trị, những trận đấu trí tuệ, những meme ngớ ngẩn, những thông báo công cộng quan trọng, tiếp thị giá trị, những câu nói đùa tệ hại và những ý kiến thẳng thắn. Chẳng phải bạn thấy thú vị sao?

Và thứ hai, tôi tin rằng có một khao khát tâm lý, cá nhân. Twitter là sân chơi tuyệt đỉnh. Khi còn nhỏ, ông bị đánh đập và bắt nạt trên sân chơi, chưa bao giờ được trang bị sự khéo léo về mặt cảm xúc cần thiết để tồn tại trên địa hình khắc nghiệt đó. Nó gây ra một nỗi đau sâu sắc và đôi khi khiến ông phản ứng với những lời lẽ xúc phạm quá cảm xúc, nhưng đó cũng là điều đã giúp ông có thể đối mặt với thế giới và chiến đấu hết mình trong mọi trận chiến. Khi cảm thấy bị tổn thương, bị dồn vào chân tường, bị bắt nạt, dù là trên mạng hay ngoài đời, nó đưa ông trở lại một nơi cực kỳ đau đớn, nơi ông bị cha mình coi thường và bị bạn học bắt nạt. Nhưng giờ đây, ông có thể sở hữu sân chơi đó.