Thỏa thuận
Hội đồng quản trị Twitter và các luật sư của Musk đã hoàn tất các chi tiết của kế hoạch mua lại vào Chủ nhật, ngày 24 tháng 4. Khi Musk nhắn tin cho tôi lúc 10 giờ sáng, ông ấy có nói rằng đã thức cả đêm. Tôi hỏi liệu đó là do ông đang làm việc với các điểm cuối cùng của thỏa thuận hay lo lắng về việc mua Twitter. "Không," ông trả lời, "đó là vì tôi đã đi dự tiệc với bạn bè và uống quá nhiều Red Bull."
Có lẽ ông ấy nên giảm bớt Red Bull?
"Nhưng nó cho tôi đôi cánh?" ông trả lời.
Ông đã dành cả ngày hôm đó để tìm kiếm các nhà đầu tư bên ngoài, những người sẽ giúp ông tài trợ cho việc mua lại. Ông đã hỏi Kimbal, nhưng anh ấy từ chối. Ông đã thành công hơn với Larry Ellison. "Vâng, tất nhiên rồi," Ellison đã trả lời khi Musk hỏi vào đầu tuần rằng liệu ông có quan tâm đến việc đầu tư vào thương vụ này hay không.
"Khoảng bao nhiêu đô la?" Musk hỏi. "Tôi không ép buộc anh, nhưng thỏa thuận đã được đăng ký quá mức, vì vậy tôi phải giảm bớt hoặc loại bỏ một số người tham gia."
"Một tỷ," Ellison nói, "hoặc bất cứ điều gì anh đề nghị."
Ellison đã không đăng tweet nào trong cả thập kỷ. Thực tế, ông ấy còn không nhớ mật khẩu Twitter của mình, nên Musk phải đích thân giúp ông ấy đặt lại. Nhưng ông ấy tin rằng Twitter rất quan trọng. “Đó là một dịch vụ tin tức thời gian thực, và không có gì thực sự giống như vậy,” ông ấy nói với tôi. “Nếu anh đồng ý rằng nó quan trọng đối với một nền dân chủ, thì tôi nghĩ rằng việc đầu tư vào nó là xứng đáng.”
Một người rất háo hức tham gia thương vụ này là Sam Bankman-Fried, nhà sáng lập sắp bị thất sủng của sàn giao dịch tiền điện tử FTX, người tin rằng Twitter có thể được xây dựng lại trên nền tảng blockchain. Anh ta tự nhận là người ủng hộ chủ nghĩa vị tha hiệu quả, và người sáng lập phong trào đó, William MacAskill, đã nhắn tin cho Musk để cố gắng sắp xếp một cuộc gặp. Michael Grimes, nhân viên ngân hàng chính của Musk tại Morgan Stanley, người đang nỗ lực thu xếp tài chính, cũng làm như vậy. “Tôi đang bị quá tải với hàng núi công việc quan trọng,” Musk nhắn tin cho Grimes. “Việc này có gấp không?”
Grimes trả lời rằng Bankman-Fried “sẽ đảm nhiệm phần kỹ thuật cho việc tích hợp blockchain mạng xã hội” và đầu tư 5 tỷ đô la vào thương vụ này. Anh ta sẵn sàng bay đến Austin vào ngày hôm sau, nếu Musk đồng ý gặp anh ta.
Musk đã thảo luận với Kimbal và những người khác về khả năng sử dụng blockchain làm xương sống cho Twitter. Nhưng bất chấp niềm vui mà ông ấy có với Dogecoin và các loại tiền điện tử khác, ông ấy không phải là một tín đồ blockchain, và ông ấy cảm thấy nó sẽ quá chậm chạp để hỗ trợ các bài đăng Twitter nhanh chóng. Vì vậy, ông ấy không muốn gặp Bankman-Fried. Khi Michael Grimes tiếp tục nhắn tin rằng Bankman-Fried “có thể đầu tư 5 tỷ đô la nếu mọi tầm nhìn khớp nhau,” Musk đã trả lời bằng nút “không thích”. “Twitter blockchain là không thể, vì băng thông và độ trễ không thể được hỗ trợ bởi mạng ngang hàng.” Ông ấy nói rằng ông ấy có thể sẽ gặp Bankman-Fried vào một lúc nào đó, “miễn là tôi không phải tham gia vào một cuộc tranh luận blockchain dài dòng.”
Sau đó, Bankman-Fried nhắn tin trực tiếp cho Musk để nói rằng anh ta “thực sự hào hứng về những gì anh sẽ làm với TWTR.” Anh ta nói rằng anh ta có 100 triệu đô la cổ phiếu Twitter mà anh ta muốn “chuyển đổi,” nghĩa là cổ phiếu Twitter của anh ta sẽ được chuyển đổi thành cổ phần trong công ty mới sau khi Musk tư nhân hóa nó. “Xin lỗi, ai đang gửi tin nhắn này vậy?” Musk nhắn lại. Khi Bankman-Fried xin lỗi và giới thiệu bản thân, Musk trả lời cộc lốc, “Anh cứ tự nhiên chuyển đổi.”
Điều đó dẫn đến việc Bankman-Fried gọi cho Musk vào tháng Năm. “Máy dò bịp bợm của tôi đã bật lên như đèn đỏ trên máy đo Geiger,” Musk nói. Bankman-Fried bắt đầu nói rất nhanh, tất cả đều về bản thân anh ta. “Anh ta nói như thể đang dùng ma túy đá hoặc Adderall, nhanh như chớp,” Musk nói. “Tôi nghĩ anh ta phải hỏi tôi về thương vụ này, nhưng anh ta cứ nói với tôi những điều anh ta đang làm. Và tôi đã nghĩ, ‘Anh bạn, bình tĩnh nào.’ ” Cảm giác đó là tương hỗ; Bankman-Fried nghĩ Musk có vẻ điên rồ. Cuộc gọi kéo dài nửa giờ, và cuối cùng Bankman-Fried đã không đầu tư cũng không chuyển đổi cổ phiếu Twitter của mình.
Các nhà đầu tư hàng đầu mà Musk xếp hàng bao gồm Ellison, Sequoia Capital của Mike Moritz, sàn giao dịch tiền điện tử Binance, Andreessen Horowitz, một quỹ có trụ sở tại Dubai và một quỹ có trụ sở tại Qatar. (Một phần của thỏa thuận đầu tư Qatar là hứa sẽ đến đó để dự trận chung kết World Cup.) Hoàng tử Alwaleed bin Talal của Ả Rập Xê Út đã đồng ý chuyển đổi khoản đầu tư mà ông đã có trong Twitter.
Vào chiều thứ Hai, ngày 25 tháng 4, hội đồng quản trị Twitter đã chấp nhận kế hoạch. Giả sử các cổ đông chấp thuận, thương vụ sẽ kết thúc vào mùa thu. “Đây là con đường đúng đắn,” đồng sáng lập công ty Jack Dorsey nhắn tin cho Musk. “Tôi sẽ tiếp tục làm bất cứ điều gì cần thiết để nó hoạt động.”
Thay vì ăn mừng, Musk bay từ Austin xuống Starbase ở miền nam Texas. Tại đây, ông tham gia cuộc họp thường lệ về việc thiết kế lại động cơ Raptor và, trong hơn một giờ, đã cùng thảo luận về cách xử lý hiện tượng rò rỉ khí metan không rõ nguyên nhân. Tin tức về Twitter là chủ đề nóng trên mạng và khắp thế giới, nhưng không phải tại cuộc họp về Raptor. Các kỹ sư biết ông thích tập trung vào công việc trước mắt, và không ai đề cập đến Twitter. Sau đó, ông gặp Kimbal tại một quán cà phê ven đường ở Brownsville, nơi có các nhạc sĩ địa phương biểu diễn. Họ ở đó đến 2 giờ sáng, ngồi ở một bàn ngay trước sân khấu, chỉ để nghe nhạc.
Cờ đỏ báo hiệu
Vào thứ Sáu sau khi hội đồng quản trị Twitter chấp nhận lời đề nghị của mình, Musk bay đến Los Angeles để ăn tối cùng bốn cậu con trai lớn tại nhà hàng trên sân thượng của Soho Club ở Tây Hollywood. Các con ông không sử dụng Twitter nhiều và tỏ ra bối rối. Tại sao ông lại mua nó? Chỉ từ những câu hỏi của họ, rõ ràng là họ không nghĩ đó là một ý kiến hay.
"Ba nghĩ điều quan trọng là phải có một quảng trường công cộng kỹ thuật số mang tính toàn diện và đáng tin cậy", ông trả lời. Sau đó, ngừng một lát, ông hỏi: "Nếu không thì làm sao chúng ta có thể giúp Trump đắc cử vào năm 2024?"
Đó là một câu nói đùa. Nhưng với Musk, đôi khi khó mà nhận ra, ngay cả đối với các con của ông. Có lẽ ngay cả với chính ông. Họ kinh ngạc. Ông trấn an họ rằng ông chỉ nói đùa.
Đến cuối bữa tối, họ chấp nhận hầu hết lý do ông mua Twitter nhưng vẫn cảm thấy không thoải mái. "Chúng nghĩ rằng ba đang tự chuốc lấy phiền phức", ông nói. Tất nhiên, chúng đã đúng. Chúng cũng biết rằng cha chúng thực sự thích tự chuốc lấy phiền phức.
Rắc rối đó bắt đầu một tuần sau, vào ngày 6 tháng 5, khi ông bước vào trụ sở Twitter ở San Francisco để gặp gỡ ban quản lý. Bất chấp những dòng tweet của ông chê bai việc làm việc từ xa, trụ sở Art Deco xa hoa vẫn gần như trống rỗng khi ông đến. Ngay cả Agrawal cũng không có mặt. Vì xét nghiệm dương tính với COVID, ông đã tham gia cuộc họp từ xa.
Cuộc họp do Giám đốc Tài chính Twitter, Ned Segal, dẫn dắt, người đã khiến Musk cảm thấy khó chịu. Trong các thông báo công khai, Twitter ước tính rằng bot và tài khoản giả chiếm khoảng 5% người dùng. Kinh nghiệm của Musk khiến ông tin rằng con số đó đã bị đánh giá thấp một cách trầm trọng. Twitter cho phép—thực sự là khuyến khích—người dùng tạo tài khoản mới dưới các tên và bí danh khác nhau. Một số trang trại troll đã sử dụng hàng trăm danh tính. Những tài khoản giả này không chỉ làm ô nhiễm dịch vụ; chúng còn không thể kiếm tiền.
Ông yêu cầu Segal giải thích quy trình mà công ty sử dụng để xác định số lượng tài khoản giả. Các giám đốc điều hành của Twitter nghi ngờ rằng Musk đang đặt nền móng để sửa đổi hoặc rút lại lời đề nghị mua lại của mình, vì vậy họ thận trọng trong việc trả lời. "Họ nói rằng họ không biết câu trả lời chính xác", Musk nói ngay sau đó. "Tôi kiểu như, 'Ý anh là sao? Anh không biết à?' Toàn bộ cuộc trao đổi thật vô lý đến mức nếu nó nằm trong bộ phim sitcom Thung lũng Silicon đó, bạn sẽ nghĩ rằng điều này quá lố bịch. Hàm của tôi thực sự đau nhức vì chạm sàn quá nhiều lần."
Khi bực mình, Musk thường chất vấn mọi người bằng những câu hỏi rất cụ thể. Với các giám đốc điều hành của Twitter, ông đã đưa ra một loạt câu hỏi dồn dập. Trung bình mỗi ngày các lập trình viên của họ viết được bao nhiêu dòng code? Đội ngũ Autopilot của ông tại Tesla có hai trăm kỹ sư phần mềm, vậy tại sao Twitter lại có tới hai nghìn năm trăm? Twitter chi 1 tỷ đô la mỗi năm cho máy chủ. Chức năng nào chiếm nhiều thời gian tính toán và dung lượng lưu trữ nhất, và chúng được xếp hạng như thế nào? Ông thấy khó có được câu trả lời thẳng thắn. Tại Tesla, ông đã sa thải những người không nắm rõ những chi tiết như vậy. "Đó là cuộc họp thẩm định tồi tệ nhất mà tôi từng chứng kiến trong đời", ông nói. "Tôi đã không ràng buộc thỏa thuận này với việc thẩm định đầy đủ, nhưng tôi đã tin rằng họ có thể chứng minh những công bố công khai của chính mình. Nếu không thì đó là gian lận."
Suy nghĩ lại
Những câu hỏi sắc bén và sự chất vấn giận dữ của Musk phản ánh việc ông không chắc chắn mình có muốn tiếp tục thương vụ này hay không. Hầu hết các ngày thì ông muốn. Đại loại vậy. Nhưng mong muốn của ông dao động và cảm xúc của ông mâu thuẫn.
Ông cảm thấy mình đã trả giá quá cao, điều này là đúng. Chi tiêu quảng cáo đã giảm vào mùa hè năm 2022 do sự bất ổn về nền kinh tế, và giá cổ phiếu của các công ty truyền thông xã hội đang lao dốc. Facebook đã giảm 40% trong năm đó, và Snap 70%. Twitter hiện đang giao dịch ở mức thấp hơn 30% so với mức giá 54,20 đô la mà Musk đã đề nghị, một dấu hiệu cho thấy Phố Wall không chắc chắn thương vụ này có thực sự hoàn tất hay không. Như cha ông đã dạy khi họ đến thăm các công viên giải trí ở Florida, một lon Coca-Cola có giá quá cao thì sẽ không ngon. Vì vậy, trong thâm tâm, khi đến cuộc họp tại Twitter, ông mong muốn đặt nền móng cho việc rút khỏi thỏa thuận hoặc định giá lại.
"Không có cách nào để tiến lên sau những gì họ nói", ông nói với tôi ngay sau cuộc họp tại trụ sở Twitter. "Mức giá bốn mươi bốn tỷ đô la đòi hỏi phải vay nợ rất nhiều, cả công ty và cá nhân tôi. Tôi nghĩ Twitter có thể đang đi chệch hướng. Nó có thể thành công, với mức giá thấp hơn nhiều, ý tôi là bằng một nửa hoặc đại loại thế."
Ông cũng có những nghi ngờ lớn hơn về việc đảm nhận một thách thức phức tạp như vậy. "Tôi có một thói quen xấu là ôm đồm quá nhiều việc", ông thừa nhận. "Tôi nghĩ tôi chỉ cần nghĩ ít về Twitter thôi. Ngay cả cuộc trò chuyện này bây giờ cũng không đáng để tốn thời gian."
Vào khoảng 4 giờ sáng giờ miền Trung vào ngày 13 tháng 5, ông đã đăng một tweet: "Thỏa thuận Twitter tạm thời bị hoãn để chờ các chi tiết hỗ trợ tính toán rằng các tài khoản spam/giả mạo thực sự chiếm ít hơn 5% người dùng." Cổ phiếu Twitter đã giảm 20% trong giao dịch trước giờ mở cửa. Jared Birchall, quản lý kinh doanh của ông, và Alex Spiro, luật sư của ông, đã cố gắng thuyết phục ông rút lại tuyên bố. Họ nói với ông rằng có thể rút khỏi thỏa thuận, nhưng việc ông công khai mong muốn làm như vậy là rất nguy hiểm về mặt pháp lý. Hai giờ sau, Musk đã đăng một phụ lục gồm bốn từ: "Vẫn cam kết mua lại."
Đó là một trong số ít lần tôi thấy Musk không chắc chắn về bản thân. Trong năm tháng tiếp theo, cho đến khi kết thúc thương vụ vào tháng 10, đôi khi ông bày tỏ sự hào hứng về cơ hội biến Twitter thành một "ứng dụng vạn năng", cung cấp các dịch vụ tài chính và nội dung tuyệt vời, đồng thời giúp cứu nền dân chủ. Vào những lúc khác, ông sẽ trở nên lạnh lùng, giận dữ, đe dọa kiện hội đồng quản trị và ban quản lý của Twitter, và khăng khăng rằng ông muốn hủy bỏ toàn bộ thỏa thuận.
Họp mặt toàn thể
Không bàn bạc với luật sư, Musk đồng ý tham dự cuộc họp trực tuyến với nhân viên Twitter vào ngày 16 tháng 6. “Đây là một ví dụ điển hình cho việc Elon cứ là Elon, nhận lời mời mà không nói với bất kỳ ai trong chúng tôi hay chuẩn bị gì cả”, Birchall nói. Ông ấy tham gia cuộc họp ngay tại phòng khách ở Austin và ban đầu gặp sự cố khi đăng nhập vì cuộc họp được tổ chức trên Google Meet, mà ông ấy lại không có tài khoản Google trên máy tính. Cuối cùng, ông ấy phải dùng iPhone để tham gia. Trong lúc chờ đợi, một trong những người tổ chức cuộc họp đã hỏi: “Có ai biết Jared Birchall là ai không?”. Ông ấy đã bị từ chối tham gia.
Tôi tự hỏi liệu Musk có âm mưu gì không. Có lẽ ông ấy định gây náo loạn bằng cách kích động sự phản kháng của nhân viên Twitter. Biết đâu ông ấy sẽ nói với họ, dù là tính toán trước hay do tính cách thẳng thắn bộc trực, những gì ông ấy thực sự nghĩ: rằng họ sai khi đuổi Trump, rằng chính sách kiểm duyệt nội dung của họ đã vượt quá giới hạn cho phép, rằng nhân viên đã bị nhiễm tư tưởng "tỉnh thức", rằng mọi người nên đến văn phòng làm việc, và rằng công ty có quá nhiều nhân viên. Vụ nổ có thể không phá hỏng thương vụ, nhưng nó có thể làm rung chuyển bàn cờ.
Musk đã không làm vậy. Thay vào đó, ông ấy tỏ ra khá hòa giải về những vấn đề nóng hổi này. Leslie Berland, giám đốc tiếp thị của Twitter, bắt đầu với vấn đề kiểm duyệt nội dung. Thay vì chỉ đơn thuần nhắc lại câu thần chú về tự do ngôn luận, Musk đã đi sâu hơn và phân biệt giữa việc mọi người được phép đăng gì và việc Twitter nên khuếch đại và lan truyền điều gì. “Tôi nghĩ có sự khác biệt giữa tự do ngôn luận và tự do tiếp cận”, ông nói. “Bất kỳ ai cũng có thể ra giữa Quảng trường Thời đại và nói bất cứ điều gì, thậm chí là phủ nhận Holocaust. Nhưng điều đó không có nghĩa là nó cần được quảng bá đến hàng triệu người.”
Ông cũng giải thích tại sao một số giới hạn đối với ngôn từ kích động thù địch là quan trọng. “Chúng ta muốn càng nhiều người càng tốt trên Twitter”, ông nói. “Để điều đó xảy ra, mọi người phải thích sử dụng Twitter. Nếu họ bị quấy rối hoặc cảm thấy không thoải mái, họ sẽ không sử dụng Twitter. Chúng ta phải cân bằng giữa việc cho phép mọi người nói những gì họ muốn nói và việc làm cho mọi người cảm thấy thoải mái.”
Khi được hỏi về sự đa dạng, công bằng và hòa nhập, Musk có phần phản đối. “Tôi tin vào chế độ trọng dụng nhân tài”, ông nói. “Ai làm việc tốt thì sẽ được giao nhiều trách nhiệm hơn. Vậy thôi.” Nhưng ông cũng khẳng định mình không trở thành một người bảo thủ về mặt tư tưởng. “Quan điểm chính trị của tôi, tôi nghĩ, là ôn hòa, gần trung tâm.” Ông ấy không làm hài lòng hầu hết mọi người trong cuộc gọi, nhưng ông ấy đã tránh gây ra bất kỳ vụ nổ nào.
