Chính lời đăng tìm con Lụa trên mặt báo ‘‘Điển Tín’’đã được anh kép Hai trong gánh hát bội đọc thấy và anh ta đã nhận diện được ngay con nhỏ.
Kép Hai liền bàn tính cùng vợ để đưa con Lụa sang Cần Thơ lãnh thưởng, luôn tiện hai vợ chồng anh ta cũng dông luôn để trốn số nợ của bà bầu và kiếm gánh khác nhập vô rồi... tới đâu thì tới !
Bởi vậy khi đoàn hát đi gần tới Vĩnh Long, nơi con Lụa định xuống ghe, hai vợ chồng kép Hai liền theo о bế sát con nhỏ, nhứt là khi họ đã nghe bà Bầu quyết làm khó dễ con nầy chớ chưa chịu thả cho nó đi như lời nó yêu cầu.
Liền ngay hôm sau ngày con Lụa và Ba Còm bị bà Bầu cự nự một trận nên thân, kép Hai bảo vợ đi gọi con Lụa ra chổ vắng nói nhân dịp chiếc ghe ghé lại một xóm nọ để đông gạo và mua thức ăn.
Tự hổm nay thấy vợ chồng kép Hai để ý săn sóc tới mình, khi thì hỏi thăm hỏi nom, khi thì đãi cho ăn một vài chén bánh lọt hay tàu hủ nên con Lụa vui vẻ đi theo liền.
Vợ kép Hai dắt con Lụa đến một chỗ khuất sau đám chuối rồi bức lá chuối lót dưới đất lôi nó ngồi xuống.
Con Lụa lấy làm lạ hỏi liền:
- Cái gì mà thím dẫn tôi vô kẹt như là chơi trốn kiếm vậy?
Vợ kép Hai ngó dáo dác về phía ghe chài lớn đậu nơi mé sông:
- Qua có việc nầy cần nói với em nên phải dắt em ra đây...
- Bộ nói dưới ghe hổng được hay sao?
Vợ kép hai trợn mắt:
- Ý sao được! Qua muốn bàn với em về chuyện… em muốn xuống ghe để đi đó! Nói dưới ghe để cho bà bầu bả ăn thịt hả? Qua lo đây là lo cho em vì qua thấy em còn nhỏ lại một mình nên qua thương, chớ phần qua thì ăn thua gì! Chắc em thấy qua đâu có ngán con mẹ già đó!
Con Lụa gật đầu, nhìn vợ kép Hai với cặp mắt khâm phục:
- Ừa, cái đó tui thấy hoài, thím bảnh lắm đa ! Còn cái việc của tui làm sao đó thím ? Bộ cái gì khó nữa hả?
Vợ kép Hai làm mặt nghiêm
- Mà qua bàn với em chuyện nầy, rồi em hổng được học lại cho người thứ hai nào biết nữa nghen !
Con Lụa hăng hái nhận liền:
- Tui học với ai cho Bà bắn tui lọt tròng té nổ đi !... Mà giả tỷ như tui... nói lại cho chú Ba Còm biết có được hông thím ? Chú cũng thương tui lắm...
- Trời ơi, nếu vậy thì qua còn căn dặn em làm chi ! Thằng Ba Còm có thương em là thương em qua cái lỗ miệng của nó, em cho nó hay rủi nó thèo lẻo đi học lại với con mẹ bầu thì làm sao ? Mà em nói cho nó biết thì có ích lợi gì chớ?
Con Lụa đáp xụi lơ:
- Ờ nếu thím căn dặn gắt như vậy thì thôi.
Vợ kép Hai nắm lấy tay nó :
- Đây nè, qua tính nói với em về cái việc em tính xuống Vĩnh Long. Đáng lẽ ra con mẹ bầu hổng được làm ngang giữ riết em như vậy, nhưng hoàn cảnh của em lỡ kẹt, em không có bà con thân thích gì để ra nói chuyện với con mẻ, bây giờ con mẻ có thể làm trận làm thượng mà ai cũng hổng làm gì con mẻ được... Mà nếu mình đi thưa lính thì... em sẽ bị họ hạch hỏi lôi thôi, qua chắc em cũng hổng muốn như vậy phải hông?
Con Lụa ngồi nhích lại thêm một chút nữa:
- Ừa, thím nói đúng đa.
Vợ kép Hai tươi cười :
- Qua bề gì cũng... lớn, cũng rành việc đời hơn em, bởi thấy bà bầu bả làm khó dễ em cái chuyện hổng đáng, hai vợ chồng qua nóng mũi quá, bây giờ chẳng lẽ mình đi cự lộn lại bả hả em?
- Ý thím thương tui để bụng chớ đừng có xía vô, bà bầu bả mần thịt luôn. Thím hổng thấy bả hăm siết lương, chú Ba Còm đó sao?
Vợ kép Hai cười mũi
- Xí, qua đã nói qua đâu có ngán thứ con mẽ, nhưng qua nghĩ đến em nhiều hơn. Thời may có lẽ số phần của em còn hên, mới đây anh Hai ảnh đọc nhựt trình thấy có người nào bên Cần Thơ họ đăng lời rao tìm em đó...
Con Lụa nhíu mày :
- Ủa, ai vậy cà?... À, thôi phải rồi chắc ba Sáu của tui chớ gì!
Vợ kép Hai cũng đáp bừa :
- Ờ chắc ông đó chớ ai. Có điều đáng... chú ý hơn hết là trong lời rao đó, người ta có hứa thưởng một ngàn đồng nếu ai đem em dìa tới bển... À nghe nói em đi lạc cũng đã lâu ớn rồi phải hông?
- Phải. Mà sao ba Sáu thưởng chi nhiều quá vậy? Thôi để tui lén bà bầu trốn dông dìa bển cho ổng đỡ tốn tiền, chắc ổng nóng lòng nên đi mượn nợ đâu đó...
Vợ kép Hai chắc lưỡi chận ngang:
- Ý hổng được đâu ! Em bỏ trốn đi như vậy là gây họa cho em và nhiều người nữa đa! Trước hết, thế nào bà bầu bả cũng la hoảng lên và đi thưa là em ăn cắp đồ đạc, tiền nong của bả dông đi, kế đó vợ chồng qua với thằng Ba Còm nè, đều sẽ bị kết tội là đồng lõa hay xúi dục em nầy nọ... qua nói vậy em nghe có phải hông?
Con Lụa mặt mày buồn hiu
- Ờ phải há ! Vậy bây giờ... theo thím thì thím tính sao?
Vợ kép Hai niềm nở đáp
- Qua có cách nên qua mới kêu em ra đây. Với em qua biết là người thiệt thà nên qua cũng hổng giấu diếm làm gì: số là qua với anh Hai có tính bỏ gánh hát mạt rệp nầy để đi chỗ khác khá hơn...
- Bộ hai vợ chồng bỏ đi, bà bầu bả chịu sao?
- Vậy chớ hổng chịu rồi bả làm gì tụi nầy? Tới chừng bả hay thì qua với anh Hai cũng đi mất đất rồi...
Con Lụa tò mò hỏi liền :
- Vậy chớ hai vợ chồng chú thím tính đi đâu?
Vợ kép Hai ngó canh chừng một vòng chung quanh chỗ hai người ngồi, thấp giọng đáp :
- Qua nói thiệt với em hai vợ chồng qua sang bên Cần Thơ trước rồi mới tính chuyện nhập vô gánh khác sau. Bởi vậy sẵn dịp đó, qua liền nghĩ tới em và tính rủ em đi qua bển luôn. Tiền xe cộ gì qua bao hết và sẽ đưa em tới nhà, ông gì đăng trên nhựt trình đó.
Con Lụa ngồi xê ra một chút:
- Nói vậy thím định dẫn tui qua bển để lãnh thưởng hả?
Vợ kép Hai chắc lưỡi:
- Thì một công hai việc, chớ em nghĩ coi hai vợ chồng qua đây rời khỏi ghe của bà bầu không còn đồng xu dính túi, qua phải ráng chạy ngược chạy xuôi kiếm mớ nhấm để bọn mình đủ đi xe. Việc này, qua có lợi chút đỉnh mà em cũng được sum hiệp với gia đình, nhứt là em thoát khỏi bàn tay con mẹ bầu.
Con Lụa nhướng mắt hỏi lại :
- Sao hồi nãy thím nói nếu tui đi, bà bầu sẽ thưa tui ăn cắp này nọ?
Vợ kép Hai trả lời trơn trụi:
- Đọ, cũng vì chỗ đó mà qua mới rủ em đi với qua, vì rủi ro con mẹ bầu có thưa gởi điều gì thì có qua đây làm chứng cho em. Cái gì qua cũng suy tính thiệt hơn hết chớ bộ khi không dắt em đi càng mạng sao!
- Ờ phải há... Mà qua bển thím lãnh chi tới một ngàn đồug lận ?
- Coi, em sao em thiệt thà quá! Người ta đặt thưởng số tiền đó thì công mình, mình lãnh chớ bộ ăn cắp ăn trộm gì của ai sao !
Con Lụa ngồi lặng thinh đưa tay bức mấy ngọn cỏ đuôi gà như suy nghĩ điều gì lung lắm. Một lát sau nó ngước mặt lên ngần ngừ hỏi vợ kép Hai:
- Tui nói với thím điều này, thím có chịu tui mới khứng đi.
Vợ kép Hai tươi cười ôm lấy vai nó:
- Em nói đại đi. Qua chịu liền mà!
- Qua bển thím lãnh được một ngàn đồng rồi thím phải... chia cho tui hai trăm...
Vợ kép Hai chận ngang:
- Coi, em dìa tới nhà rồi còn cần tiền nong làm chi nữa ! Em cũng phải để cho vợ chồng qua hưởng trọn số tiền ấy đấp đổi qua ngày trong khi chưa kiếm được gánh khác nhập vô chớ.
Con Lụa trả lời châm bẩm :
- Tui cần số tiền đó tui mới hỏi. Tui cần... xài ở bên này nè !
- Sao? Qua có thấy em thiếu nợ thiếu nần gì ai đâu cà?
- Hổng phải tui thiếu nợ ai... thím có thấy hồi nào tới giờ tui có ăn xài đồng xu cắc bạc nào đâu mà phải thiếu nợ ? Bộ thím hổng nghẹ bà bầu bả bắt tui phải… thối lại cho bả tiền cơm nước rồi bả mới cho đi sao !
Vợ kép Hai thở ra một hơi dài:
- Mèn ơi, sao em đi... tin lời con mẽ làm gì cho mệt. Mình đi rồi thì thối cho con mẽ cái mốc xì họ ! Con mẽ giỏi thì qua bển mà đòi !
Con Lụa nhăn nhó :
- Hổng phải vậy đâu ! Tui đi rồi thì xong phận tui nhưng tui lo đây là lo chú Ba Còm còn ở lại. Bộ thím hổng nghe bà bầu bả hâm xiết lương chú Ba đó sao? Bả lại còn giao chú Ba lãnh phần giữ riết tui nữa!
Vợ kép Hai gạt ngang :
- Ôi thôi em ơi, bà bầu bả có xiết lương ai thì thây kệ mồ họ. Mình lo công việc mình cho xong, cho êm đi em!
Con Lụa thản nhiên đáp:
- Nếu thím hổng chịu như vậy thì chú Hai với thím đi một mình chớ tui nán ở đây coi có cách gì khác hông.
Vợ kép Hai cau mày
- Qua thương em mà bây giờ em nói như vậy sao phải ! Phải qua dè như vầy...
Con Lụa đứng dậy :
- Thím thương tui thì tui cám ơn, chớ tui… như vậy đó.
Vợ kép Hai chắc lưỡi, đứng theo :
- Nhưng nếu em không đi thì qua cũng ngán lắm !
- Sao vậy hả thím?
- Rủi em ở đây... em học lại cho bà bầu biết hết chuyện này thì... lôi thôi lắm.
Con Lụa rán gân cổ lên
- Sao thím nói tui vậy !
Vợ kép Hai cười giả lả :
- Thì qua nói phòng hờ như vậy... Mà nè, thôi qua sẽ nhường lại cho em một trăm nghen!
Con Lụa lắc đầu.
- Hổng phải qua tiếc gì đôi ba trăm đồng nhưng qua thấy khi không em đút cho con mẹ bầu ăn hai trăm khỏe ru như vậy qua tiếc lắm, mà bằng chứng con mẽ còn chê mình dại nữa.
Con Lụa mỉm cười:
- Thì thím cứ đưa cho tui hai trăm đi tui làm gì thây kệ tui.
- Rồi một khi qua bển làm sao em giáp mặt được bà bầu nữa mà em trả?
- Ậy, tui nói thây kệ tui. Tui qua bển tui nhờ ba Sáu tui gởi qua trả cho bả hổng được sao ? Tui nghe bà bầu nói gánh mình còn ghé ở Vĩnh Long lâu lắm mà.
Vợ kép Hai níu tay nó lôi đi:
- Thôi được. Qua cũng bằng lòng đưa cho em đúng hai trăm. Điều cần nhứt là em phải giữ kín chuyện này rồi khi nào đến bên Vĩnh Long có dịp thuận tiện là tụi mình ngoéo tay nhau dông liền nghen!
Con Lụa nắm chặt lấy tay vợ kép Hai
- Ừa mà thím!
- Thôi tụi mình đi xuống dưới ghe hông thôi thiên hạ sanh nghi khó lòng lắm ! …
Từ ngày qua tới Vĩnh Long và tìm được thằng Long, con Hạnh vẫn lóng ngóng ở trọ nhà của thầy giáo nuôi cơm tháng anh của nó. Thầy nầy cũng dám tạm chứa nó thôi chớ không hứa hẹn gì thêm nữa.
Một buổi sáng chủ nhựt, hai anh em nó lúc thúc ở nhà chớ không buồn đi chơi đâu hết.
Con Hạnh sốt ruột hỏi anh :
- Sao kỳ quá anh Hai, em viết thơ cho ba Sáu và thầy Năm hơn một tuần lễ nay sao không thấy trả lời gì hết, hay là ba Sáu... chết rồi cũng nên!
Thằng Long lắc đầu
- Chết thì cũng phải có tin, chắc là cái thơ của em đi không tới rồi.
Con Hạnh lại hỏi thêm :
- Còn anh viết thơ về cho má hay về cái vụ của em sao cũng đi ăn trớt vậy ? Anh nhắm bữa nay có thơ lên chưa?
Thằng Long ấp úng một hồi rồi đáp
- Ờ sao cũng lạ quá ! Nếu má không hay quen viết thơ thì thầy Giáo Tư thẩy cũng trả lời cho mình chớ !... Mà bữa nay nhằm chúa nhựt nhà dây thép họ đâu có làm việc.
Con Hạnh chép miệng :
- Hổng biết má tính làm sao, chớ để em lóng ngóng bên nầy như vậy hoài sao được! Bây giờ em có muốn đi về thẳng ở dưới... em cũng hông dám... Với lại, thiệt tình thì trong bụng của em, em không muốn gặp mặt cha thầy Giáo Tư nữa!
Thằng Long nói lãng ra
- Thì em để thủng thỉnh một vài ngày nữa coi, chớ em không muốn về dưới rồi em tính đi đâu nữa bây giờ ? Nếu thầy Giáo Tư chịu gởi tiền lên thêm cho em ăn học ở đây luôn thì... khỏe quá ...
Con Hạnh cau mày .
- Tiền của má mình chớ bộ tiền của thẩy hay sao mà anh nói như vậy hả?
Thằng Long có vẻ lúng túng :
- Nhưng... từ hồi nào tới giờ, việc ăn học của hai đứa mình đều do một tay của thẩy lo liệu hết, chớ má có biết chút xíu nào đâu! Bởi vậy... anh ngán ở chỗ đó... kẹt nỗi là khi không em lại bỏ trường bên Cần Thơ, phải chi em ráng chịu khó một chút...
Con Hạnh ‘‘xí’’ một tiếng rồi xụ mặt xuống
Thằng Long biết mình lỡ lời nên vội tìm cách an ủi em:
- Mà thôi, như vầy kể ra cũng... có phước Ịắm rồi. Có hai anh em mình ở chung một chỗ bề gì cũng có lợi phải không em?
Con Hạnh ‘‘ừa’’ rồi nín thính luôn.
Thằng Long đưa tay lôi em nó đứng dậy :
-Bữa nay Chúa nhựt, anh không có bài vở gì làm nhiều, thôi hai đứa mình vô xin phép thím Giáo, thả đi chơi một vòng rồi về ăn cơm cũng kịp. Tự hổm nay, em qua bên nầy cứ ở ru rú trong nhà hoài buồn chết !
Con Hạnh tuy không muốn ló mặt đi đâu hết nhưng cũng ráng chìu ý anh nó:
- Đi thì đi, nhưng anh vô xin phép một mình chớ em mới lợi ở chưa có đóng tiền cơm tiền nước gì, em ngán gặp thím Giáo lắm !
Thằng Long ái ngại nhìn em:
- Em nghĩ vậy chớ thím tử tế lắm, thím không phải cắc rắc từ đồng xu cắc bạc như người ta đâu ! Thôi được, em đợi anh một chút nghen !
Một lát sau, thằng Long chạy ra tay xách chiếc nón tây đánh phấn trắng, và vui vẻ kêu lên:
- Được rồi. Đây giờ anh em mình đi em !
Ra tới ngoài đường con Hạnh thẫn thờ hỏi anh nó
- Bây giờ mình đi đâu đây?
Thằng Long chỉ về phía chợ :
- Thì đi... ba đồng bảy đỗi ngoài chơ chơi chớ còn đi đâu nữa!
Con Hạnh nhăn mặt, đứng lại:
- Thôi em hổng thèm đi chợ đâu.
Thằng Long chắc lưỡi :
- Cha, sao con nhỏ này rắc rối thấy tổ mẹ! Vậy chớ bây giờ muốn đi đâu thì nói phứt coi!
Con Hạnh cự nự lại nó:
- Anh ổ bên này anh rành chớ em mới chưn ướt chưn ráo…
Thằng Long thở dài
- Thì anh tính đi ra chợ chơi em lại không muốn! Thôi được rồi, bây giờ em có giỏi lội bộ hông, anh dẫn đi coi chỗ này vui lắm!
- Chỗ nào đối với em cũng hổng vui hết á! Mà đi có xa hông?
- Độ một cây số thôi. Anh tính hai anh em mình thả rề lên miệt đình Tân Giai xem họ cúng kiến, rước sắc thần chơi, nghe tụi bạn học trong lớp nói có gánh hát bội mới tới nữa.
Con Hạnh có vẻ lạnh nhạt:
- Ối cúng đình mà có gì lạ mà phải dang nắng lên tới tận ở trển!
- Bậy nè, em lấy nón của anh đội đỡ đi. Đám cúng đình này bự lắm, cũng như đám cúng Kỳ yên ở đình Bình Thủy bên mình mà hồi đó ba có dắt hai đứa mình đi coi đó!
Con Hạnh cầm lấy chiếc nón tây ngắm nghía rồi trao trả cho anh nó:
-Thối em lấy khăn mui xoa đôi đỡ cũng được, chớ dệnh cái nón con trai này lên đầu mắc cở chết!
- Trời ơí, bà nội này khó quá! (rồi sợ con Hạnh cự nự lôi thôi nữa, nó vội lôi con nhỏ nầy đi)... Xăng xăng lên, một chút em! Mình cứ cà rịch cà tang hoài, trưa trờ trưa trật tới nơi rồi còn gì!
... Đến nơi, nhìn thấy ngôi đình đồ sộ cùng không khí tưng bừng nhộn nhịp của lễ cúng Ký Yên, mặt con Hạnh tươi rói. Nó nắm chặt tay thằng Long và kêu lên:
- Cha, chắc đám cúng đình này lớn lắm anh hén! Mà ẹm coi bộ ngôi đình này cũng bự hơn đình Bình Thủy nữa!
Thằng Long hả hê nhìn em :
- Sao hồi nãy anh rủ đi, mặt mày em chừ bự bằng cái nia vậy?
Con Hạnh xẽn lẽn đáp:
- Thì ai biết nó... vui như vậy nà! Thôi mình vô coi phía trong đình đi anh.
Thằng Long, vốn được bạn bè trong lớp học đưa nó đi xem qua các nơi một lần rồi nên hang hái dẫn em nó bước vô đình. Đi đến đâu, nó giảng giải rành mạch đến đó, nào là Thần Lầu, Long Trụ, các bộ Bao Lam thần vọng, giàn lễ bộ, mấy đôi liễng chữ phết bằng vàng thiệt, sắc thần từ đời vua Minh Mạng, mấy thứ lục bình xưa, mấy bộ lư cao khỏi đầu...
... Nghe thằng Long giảng giải liên tu bất tận như trả bài thuộc lòng, con Hạnh nhìn anh nó với cặp mắt thán phục:
- Sao em coi bộ cái gì anh cũng rành hết vậy?
Thằng Long nở mũi đáp:
- Thì cái gì mình hổng biết, mình hỏi người rành hơn. Cái chuyện đó dễ ợt mà! Em thấy hông, nếu em cứ co rút như con rùa thụt đầu vô mai hoài thì... thấy trời đất khỉ gì được!
Con Hạnh bĩu môi
- Cha, người ta mới khen một chút mà làm bộ thầy đời rồi đa!
Thằng Long mắc cở nên kiếm cách cự lại:
- Còn em, em giỏi bắt bẻ tổ mẹ!... Thôi bây giờ mình thả rề lại phía buồng hát coi họ rước gánh hát của bầu nào đó.... Mà em có nhớ hồi mình qua Bình Thủy coi cúng đình, thấy họ rước gánh hát Tiều về hát chớ hổng phải gánh hát bội như mấy đình khác hông?
Con Hạnh gật đầu :
- Ờ kỳ quá há ! Tại sao lại có chuyện... tréo ngoe vậy anh ? Em tưởng mấy anh ‘‘cắc chú’’ họ cúng ông Bổn, họ mới rước mấy gánh hát Tiều hát Quảng chớ?
Thằng Long có vẻ lúng túng:
- Ối tục lệ xưa năm bảy đời vương của đình Bình Thủy mình đâu biết được!... Chắc ông Thần làng đó... khoái xem hát Tiều hay là ổng thuộc dân... các chú lai cũng hổng chừng!
... Khi vô đến buồng hát thấy con Hạnh trầm trồ chỉ chỏ mấy ông ‘‘tướng’’ trên trang thờ Tổ của gánh hát mà nó cứ nói là ngộ, là giống mấy con ‘‘cúp bế’’, thằng Long lôi tuột nó đi và rầy em:
- Em làm cái điệu đó người dưới gánh hát họ thấy họ quở chết, kỵ nhứt là mình đi vô đây coi mà đem theo những thứ trái có mùi thơm phứt như trái đào, trái thị, trái lê...
Con Hạnh thật thà hỏi lại:
- Bộ mấy ông... ‘‘tướng’’ trên trang thờ hổng ưa mấy thứ trái đó hả?
Thằng Long chắc lưỡi:
- Em thiệt hổng biết gì ráo!
Con Hạnh cười mủm mỉm :
- Coi, hồi nãy anh biểu hễ hổng biết cái gì phải hỏi đàng hoàng...
Thằng Long nhăn nhó :
- Con này sao hư quá ! Chuyện nầy là! chuyện… thờ phượng cúng quải của người ta, em có hỏi thì hỏi nho nhỏ chớ em... la um sùm như vậy họ nghe lọt họ quánh cho lọi cẳng!
Con Hạnh thấy bộ điệu của anh nó như vậy không khỏi cười thầm, nhưng ráng xuống nước bọc xuôi theo:
- Thì người ta hổng biết mà ! Sao mấy ông ‘‘tướng’’ hổng ưa mấy thứ trái có mùi thơm hả anh?
- Ưa gắt chớ sao không ! Và cũng vì chỗ ấy mà mấy người trong gánh hát họ cấm ngặt không cho ai vô buồng trò chơi mà đem theo mấy thứ trái thơm phứt đó. Họ sợ mấy ông Tổ trên trang thờ đánh hơi thấy mùi thơm rồi khoái chí tử hay rà rà theo…
- Mấy ổng bay theo rồi sao mà họ cấm hả anh ?
- Em hổng biết thì để cho người ta nói hết cho mà nghe, chứ hỏi xịa vô hoài !... Thì mấy ông Tổ mà bay đi như vậy, rủi mấy ổng chưa về kịp ở nhà đào kép lên làm tuồng sẽ quên hết vở hát chớ sao !
- Ủa, bộ họ hổng có học thuộc lòng tuồng hát trước hay sao mà phải để quên lú ruột lú gan như vậy cà?
Thằng Long nhìn em nó, lắc đầu:
- Em hổng biết khỉ khô gì hết! Thuộc thì thuộc; chớ mấy ông Tổ ổng dông mất thì... cũng như không. Bộ em nói họ học lẹt xẹt một vài bài như mình học trong lớp hay sao mà nhớ cho xuể hết! Họ phải học cả chục tuồng, lớp nói lớp hát, lớp điệu lớp bộ, lớp làm cho ăn rập với kèn, đờn, trống, lớp chữ nho, chữ tàu lung tung, ở trong, chớ bộ em nói họ chỉ... ự ự, ải ải mấy câu trơn hay sao ?
- Vậy hả! Nhưng anh có thử đem trái cây có mùi thơm bay nồng nực để nhử mấy ông Tổ gì đó lần nào chưa, mà anh lại biết rành như vậy?
Thằng Long lúng túng không biết Irả lời làm sao cho xuôi, nên đâm ra bực mình, nhăn nhăn nét mặt rồi phát nạt ngang:
- Em hỏi sao… trật chìa quá! Mình thử để họ đập mình bể đầu rồi còn thưa làng bắt đóng trăn nữa hả!
Con Hạnh vẫn chưa chịu buông tha:
- Chớ sao anh biết hay quá vậy ?
- Coi, thì mấy thằng bạn của anh nó nói như vậy...
Tiếng con Hạnh cười rộ lên làm cho thằng Long chợt nhận thấy câu trả lời… lố bịch của mình. Nó vội vàng lôi tuột con Hạnh đi và nói cho khỏa lấp:
- Em còn muốn coi cái gì nữa hông để rồi mình về cho sớm, hông thôi ở nhà thầỵ Giáo thím Giáo đợi cơm thì... kỳ lắm nghen!
Nghe nhắc đến chuyện về nhà trọ, con Hạnh sa sầm nét mặt. Nó trả lời một cách xuôi xị :
- Ờ về thì về...
Hai đứa nó dắt tay nhau theo cửa buồng bên hông để ra ngoài.
Bỗng con Hạnh đứng khựng lại, nhìn trân trân về phía đằng trước và lấp bấp kêu lên:
- Ủa... ủa ai vậỵ cà !
Thằng Long ngó về phía ấy rồi nhìn em
- Bộ em gặp ai quen hả?
Con Hạnh không trả lời mà rút vội tay ra rồi chạy а đi. Nó vừa chạy vừa réo :
- Chị Lụa ơi, chị Lụa !
Ở đầu đằng kia, một đứa nhỏ gái- chính là con Lụa - đang khệ nệ ôm một mớ gươm, dáo, đao, roi bằng cây nghe tiếng kêu quen quen cũng đứng sững lại...
Nó dáo dác nhìn quanh và khi nhận thấy con Hạnh nó buông tuốt mớ binh khí phường hát ấy rơi xuống đất lổn ngổn, rồi cũng chạy riết lại phía con Hạnh.
Đến nơi, nó nắm chặt Іấy hai bàn tay con Hạnh như sợ con này biến mất rồi vừa thở vừa kêu lên :
- Mèn đét ơi, mầy đây hả Hạnh ?
Còn Hạnh nghẹn ngào gật đầu
Con Lụa lại hỏi luôn :
- Mà mầy làm gì ở đây ?
Con Hạnh, như đã lấy lại sự bình tỉnh, hấp tấp hỏi lại một hơi :
- Còn chị, đi đâu mất biệt vậy? Chị làm ba Sáu và em mong hết chỗ nói ! Chắc thằng cha có thẹo mặt gì đó nó bắt chị hả ? Mà sao chị lại đi tới đây?
Con Lụa hết biết trả lời câu nào trước, câu nào sau, mà chỉ nhớ đến hai tiếng ba Sáu!
- Cha, chắc hồi tao đi rồi ông già ổng chưởi tao thục sình phải hông mậy ! Lóng rày ổng còn đi mần ở ngoài chợ hông? Nhà của mình còn ở chỗ cũ hông mậy?...
Con Hạnh chưa kịp trả lời га sao cả, thì nó lại hỏi bồi luôn một câu nữa :
- Mà ba Sáu ở đâu lại để mầy đi lang bang qua bên nầy như vậy nè!
Con Hạnh chợt thở dài, nhưng rồi nó gượng cười đáp :
- Em hổng đi lang bang qua bên nầy thì làm sao được gặp chị như vầy !
- Hứ, mầy hổng gặp tao thì vài ba bữa nữa tao cũng lội dìa bển.. ( nói đến đây nó hất hàm chỉ về phía đằng trước và thấp giọng hỏi )... Thằng nhỏ nào đứng rề rề phía sau lưng mầy đó ? Bộ cũng quen hả?
Con Hạnh mới nhớ trực lại thằng Long. Nó quay lại níu tay anh nó lôi lên và day qua hỏi con Lụa:
- Bộ chị hổng nhớ ai đây sao? Em đố chị biết ai đó, em khen chị giỏi ?
Con Lụa nheo nheo mắt nhìn thằng Long làm thằng nầy mắc cở day mặt nhìn đi chổ khác.
- Mày hỏi cắc cớ như vậy tao biết đường đâu trả lời ! Tao coi bộ… thằng cha nầy cũng hơi quen quen, tao nhớ mài mại là có gặp một hai lần...
Con Hạnh tươi cười ngắt ngang :
- Anh Long em đó !
Con Lụa nhìn sững thằng Long rồi gật gật đầu:
- Hèn chi tao thấy quen quá! Té ra anh của mầy đây hả? À, chắc mầy qua bên này kiếm thăm… anh của mầy phải hông ?
- Phải đó !
Đoạn con Hạnh day qua hỏi anh nó:
- Chắc anh biết ai đây rồi chớ?
Thằng Long liếc nhìn con Lụa rồi rụt rè đáp nho nhỏ:
- Biết chớ sao không... Chắc... cái chị gì em nói đi lạc mất đó...
Con Lụa trả lời xớt ngang:
- Tui đi chơi luôn chớ lạc khỉ gì !
Chợt nhớ tới mớ gươm dáo nằm ngổn ngang dưới đất,nó bèn chạy nhặt ôm lên, ngó dáo dác một vòng rồi khẽ báo con Hạnh:
- Thôi mầy với... anh mầy chịu khó lại đằng chỗ... tấm vách đó (nó chỉ về phía tấm hình phong gạch có đấp nổi hình ông Hổ) đợi tao một chút. Tao đem dọn cất ba thứ mắc toi này vô trỏng rồi tao quay trở ra liền nghen!
Thấy điệu bộ bổng nhiên có vẻ sợ sệt ấy của con Lụa, con Hạnh cũng đâm ra lo ngại. Nó đưa tay dắt thằng Long đi và căn dặn con Lụa nho nhỏ
- Chị nhớ ra cho mau nghen.
Con Lụa khẽ gật đầu rồi tất tả ôm mớ đồ đi thẳng vô buồng trò...
Một lát sau, nó chạy đến tìm con Hạnh và thằng Long. Liếc thấy vẻ mặt ái ngại của hai đứa nầy, nó vội xuống giọng phân trần:
- Bà bầu ở đây bả khó giàn trời mây. Hổng phải mình sợ gì bả nhưng bị... ‘‘tui’’ có tính chuyện riêng... (Sở dĩ con Lụa tự xưng ‘‘tui’’, chớ không dùng tiếng ‘‘tao’’ nữa vì nó có ý phân trần luôn với thằng Long )
Con Hạnh ấp úng hỏi:
- Chị theo... gánh hát này lâu mau rồi ?...
Con Lụa cau mày, mím môi đứng lặng thinh.
Con Hạnh lại hỏi:
- Thằng cha đó nó đưa chị về tới đâu mà ba Sáu chạy hỏi thăm hết hơi hết sức cũng không ra hả?
Con Lụa thở ra
- ỐI chuyện của tao... dài lắm (nói đến đây nó lại đưa mắt nhìn hai anh em con Hạnh rồi chậm rải tiếp lời)... Thằng cha thẹo mặt đó nó đưa tao đi lung tung nhưng rồi tao trốn theo gánh hát này được, kế dìa tới trên này. Tao tính để vài bữa nữa tao sẽ dông dìa bển chớ hông thôi ba Sáu đợi hoài hủy tội nghiệp ổng ! À, sao ổng dám để mầy đi qua bên nầy hả?
Con Hạnh cúi đầu thở dài :
- Ba Sáu... hổng được mạnh chị à!
Con Lụa hớt hải hỏi lại :
- Mầy nói sao ? Bộ ổng đau hả? Sao mầy hổng ở săn sóc ổng lại bỏ đi qua bên nầy?
- Thì cũng tại... Ba Sáu đau nên ba Sáu mới hối em qua bên nầy kiếm anh Long...
Con Lụa nhíu mày nhìn con Hạnh, rồi nó ấp úng hỏi thêm:
- Bộ ổng... hổng êm phải không mậy? Sao hồi nãy mầy hổng cho tao biết liền?
- Bị chị hỏi lăng xăng nên em chưa kịp nói. Ba Sáu tuy đau... ‘‘kha khá’’ nhưng em đã chở ổng vô nhà thương nằm rồi. Vô đó có thầy Năm phạm nhe tử tế lắm, thẩy chích thuốc lu bù nên hồi em đi đây, ba Sáu có mòi khoẻ khoắn lại nhiều rồi. Chị hổng biết, ổng nằng nặc bắt em phải qua kiếm anh Long chớ em có muốn đi đâu?
Con Lụa mím môi suy nghĩ một lát rồi nói :
- Cái điệu nầy tao chắc thầy Năm gì mà mầy nói đó đặt tiền thưởng trên nhựt trình để kiếm tao chớ hổng phải ba Sáu đâu !
Con Hạnh chưng hửng hỏi lại
- Tiền thưởng gì đó chị?
Con Lụa bèn thuật sơ lại cho nó nghe câu chuyện của vợ kép Hai đã đem ra bàn tính hôm nọ.
Nghe xong, con Hạnh hớn hở kêu lên:
- Đó, em nói có sai đâu, thầy Năm thẩy muốn giúp ba Sáu chớ ai vô đó nữa ! Nè chị Lụa, nếu mình biết rõ như vầy, chị dông êm về bển đi để cho thầy Năm thẩy đỡ cả ngàn đồng bạc !
Con Lụạ khẽ lắc đầu :
- Tao cũng đã nghĩ nát nước hết rồi, hổng được mầy à, Bà bầu này bả ác nhơn sát đức lắm, tánh tao lại không muốn để liên lụy cho ai hết. Thôi để tao dìa bển trước với vợ chồng kép Hai, rồi chừng nào tao gởi tiền qua trả cho bà bầu tao sẽ nhắn tin cho mầy hay...
Con Hạnh day qua hỏi thằng Long:
- Hay là anh chịu khó hỏi thím Giáo mượn đỡ hai trăm đồng bạc để chị Lụa, chỉ thối lại cho bà bầu được hông anh?
Thằng Long chưa kịp trả lời ra sao thì nó lại nói tiếp:
- ... Rồi sau đó mình đem chị Lụa về nhà ở tạm… hay là thôi, để em với chị đi qua bển luôn. Em có đi một lần rồi nên em rành chuyện lên xe xuống cộ lắm!
Thằng Long liếc nhìn con Lụa rồi chắc lưỡi đáp:
- Cha, cái chuyện nầy khó dữ đa! Tiền cơm của mình chưa trả, bây giờ đi mượn thêm hai ba trăm đồng nữa thì cũng… ngặt cho thím Giáo quá, nhứt là lúc gần cuối tháng nầy!... Bộ em không đợi thơ dưới nhà gởi lên sao?
Con Hạnh xụ mặt xuống:
- Đợi hoài đợi hủy rồi em long chong bên nầy như vầy hả? Thôi để em đi qua bển với chị Lụa, ở bển bề gì cũng có thầy Năm thẩy sẵn lòng lo cho em... Ờ, hay là anh cũng dông theo luôn đi! Qua tới bển em sẽ nói với thầy lo cho anh luôn!
Thằng Long thở dài :
- Hổng được đâu em à. Em nói sao nghe dễ quá vậy !Bề gì mình cũng ngóng coi ở dưới nhà, má và thầy Giáo Tư trả lời ra sao rồi mình mới tính được. Chớ bây giờ em rũ anh bỏ đi ngang thì thế nào thằng cha thầy Tư cũng òm ĩ nói với má... bứt đỏi luôn hết hai đứa mình đa. Thiệt anh nóng ruột chờ cho bãi trường để về dưới gặp má coi ra sao!
Thấy con Hạnh mặt chầm dầm, con Lụa bèn lên tiếng chen vô:
- Nè Hạnh, anh của mầy nói như vậy tao nghe cũng phải lắm...
Con Hạnh bực mình nói lẩy :
- Ảnh... nhát hít, mình bàn cái gì ảnh cũng bát ra hết, vậy mà chị còn binh ảnh nữa hả?
Con Lụa nhìn thằng Long xẻn lẻn nói để phân trần :
- Tui ẩu mà gặp con nhỏ này nó còn ẩu bạt mạng cô hồn nữa !
Thằng Long muốn nói đẩy đưa theo:
- Ối cái chuyện đó tôi.. biết lâu rồi! (chợt liếc thấy con Hạnh trợn mắt có vẻ định sân si nữa, nó vội xuống giọng bảo em). Nè em, hay là em để... chị Lụa về bển trước đi, sau đó nếu ở bển mọi việc đều... êm chị nhắn tin sang rồi em qua sau cũng được mà.
Con Lụa nắm lấy tay con Hạnh nói vô:
- Chỉ có cách đó thôi mầy à. Dầu mầy có muốn đi chung với tao cũng hổng được, bộ mầy quên rằng tao... lén trốn bà bầu đi với vợ chồng kép Hai sao! Mày đòi đi lôi thôi, vợ chồng kép Hai nó đâu chịu, mà rủi ro có rắc rối để cho bà Bầu bả hay được thì... chết tao một cửa tứ đa! Ba Sáu hay thầy Năm gì đó có qua đây lãnh tao ra đựợc thì tao cũng bị... bầm vập vì con mẹ bầu đó mày ơi!
Con Hạnh thấm ý thở dài.
Thằng Long quay đầu ngỏ ra bóng nắng ngoài sân đình rồi rụt rè nhắc em:
- Coi bộ trời hơi... trưa trưa rồi, mình liệu đi về hông thôi trể đa em.
Con Hạnh hốt hoảng níu chặt tay con Lụa:
- Như vậy... chị về bển trước một mình sao?
Con Lụa mỉm cười gật đầu.
- ... Chị về tới bển nhớ nhắn tin hay là chị nói với ba Sáu, với thầy Năm làm cách nào cho em về bển sớm nghen ! Anh Long ở bên này yên rồi, còn...em.
Con Lụa sốt sắng chận ngang :
- Tao biết rồi. Mày khỏi lo gì nữa ráo. Tao dìa bển trễ lắm là hai bữa sau mầy có tin.
Con Hạnh nghẹn ngào hỏi :
- Nói vậy, bây giờ tới ngày chị đi, tụi mình không còn gặp mặt nhau nữa sao ?
Con Lụa thở dài :
- Thì phải ráng chịu chớ sao !... Hay là tối nay mầy với anh mầy lội ra đây coi hát chơi, để tao dọ hỏi coi vợ kép Hai tính chừng nào đi...
Thằng Long trả lời hộ em:
- Cha, chắc hổng được chị à. Chủ nhà chỗ tôi ở gắt lắm, tối không cho đi đâu khỏi nhà hết.
Con Hạnh cũng nói theo anh:
- Em cũng muốn đi lại đây chơi lắm nhưng bị mình mới tới ăn nhờ ở đậu nhà người ta nên mình không thể làm ngang.
Con Lụa mỉm cười
- Ờ uổng quá há! Chớ nếu mầy đi được mầy sẽ thấy tao đóng tuồng ngon lành lắm!
- Chị đóng vai gì vậy?
- Thì... mấy vai lạm xạm, chạy hiệu, thế nữ...
Con Hạnh cười xòa:
- Ý trời ơi, vậy mà em tưởng chị đóng vai đào dồi phấn thoa son, áo xiêm có thêu kim tuyến lấp lánh và trên đầu đội mão có dắt hai cái lông trỉ dài thượt chớ!
Thằng Long liền đỡ lời cho con Lụa:
- Em nói vậy không đúng. Chị Lụa đây... còn nhỏ xíu mà đóng vai đào sao được.
Con Lụa nhìn thằng Long với cặp mắt đầy vẻ biết ơn và ngập ngừng nói:
- Anh kêu tui bằng tên cũng được. Tui mà chị khỉ gì ai! (đoạn nó day qua cặp kè con Hạnh bước ra sân đình)… Thôi mầy chịu khó đợi đôi ba bữa nữa nghen! Chết chóc gì mà sợ. Bây giờ tao phải dông đi lo bưng dọn đồ đạc lên, hông thôi bà Bầu bả thấy vắng mặt tao lâu bả nự chết !... Anh Long đi dìa mạnh giỏi nghen!
Nói xong nó buông tay ra, cắm đầu chạy một mạch xuống bến sông...
