Tôi chỉ mới thích nhạc Jazz khoảng chừng mười mấy năm nay! Điều này tương đối cũng lạ. Vì thường người ta thích một thứ gì, nhất là về nghệ thuật, phần lớn là thích ngay từ đầu, ít khi nào có chuyện sau này mới thích. Riêng về nhạc Jazz, có thể nói là mới đầu tôi không thích gì cả, nghe đến là đổi đài ngay, nếu là radio. Hay nếu là đĩa nhạc, sẽ thay đĩa khác ngay!
Hình như người Việt mình ít thích nhạc Jazz. Tùy trình độ thưởng ngoạn, đa số người Việt thích nhạc bình dân, quần chúng hay nói cách khác, nhạc sến. Số ít hơn, thích nhạc loại nhẹ nhàng, trữ tình, lãng mạn, thường gọi là nhạc tiền chiến. Ít hơn nữa là một số thích loại nhạc thính phòng, thường có trình độ thẩm âm và nhạc lý cao hơn, số này cũng thích các loại nhạc cổ điển Tây phương, classic. Số người thích nhạc Jazz hiếm hoi hơn nhiều, họa hoằn mới thấy có người thích nhạc Jazz. Và đấy là nói tại Hoa Kỳ này, nơi phát xuất ra nhạc Jazz cũng chưa đến được một trăm năm nay. Ngay chính người Mỹ rthích nhạc Jazz cũng là ít ỏi rồi, đừng nói đến người Việt sinh sống tại đây.
Hồi tôi mới lớn, bà dì ruột của tôi đi du học ở Mỹ về và dạy tại đại học Văn Khoa Sài Gòn. Bà có một cái máy ngày xưa gọi là magnétophone, chạy những băng nhựa. Tôi thường đến chơi và để máy này nghe. Một băng tôi không thích và chỉ nghe một lần rồi bỏ là băng nhạc Jazz. Như vậy, có lẽ là tôi ghét nhạc Jazz từ đầu. Ghét chứ không phải là không thích xuông! Sau này tôi học chơi classical guitar, nên ảnh hưởng nhạc cổ điển nhiều, càng không nghe gì đến nhạc Jazz nữa.
Nhớ lại lúc theo đuổi bà xã trên Đà Lạt, tôi thường được nàng cho nghe nhạc những buổi chiều đến chầu nơi nhà nàng. Nàng có chiếc tourne - disque và rất nhiều những đĩa LP 33 vòng, do một ông bạn của bố nàng đi Mỹ về đem tặng. Nàng để những đĩa của Nat King Cole, Patti Page.... tôi nghe còn thích thú. Nhưng đến khi nàng để những đĩa nhạc Jazz, tôi làm bộ nghe say mê, nhưng thật sự chán quá! Nghĩ thầm: "Cô này nghe nhạc gì kỳ quá! Vậy mà nghe được à!"
Hóa ra bà xã là người thích nhạc Jazz hiếm có ở Việt Nam, thích từ nhỏ, nghe từ đầu là đã thích ngay. Điều này cũng lạ. Và là điểm duy nhất khác biệt giữa tôi và bà xã. Ngoài ra là biết bao điểm tương đồng khác. Nhưng quả thật, khác nhau nhiều hơn nữa, tôi cũng đều mê rồi, huống gì chỉ có mỗi chuyện khác nhau về nhạc Jazz!
Hồi mới vể ở thành phố này, có lần chúng tôi đi dự một buổi văn nghệ trình diễn nhạc Jazz của một anh bạn người Việt, có lẽ cũng hơi dở người! Vì anh này thích tổ chức văn nghệ cho số đông, nhưng thích nhạc Jazz, anh bạn cho là người Việt cũng thích, hay muốn giới thiệu loại nhạc Jazz cho dân Việt mình sao đó nên nhất quyết tổ chức. Buổi văn nghệ thất bại nặng, không mấy ai đi. Nhìn quanh, lèo tèo chỉ vài mống, toàn là đàn ông. Bà xã hình như là phụ nữ duy nhất trong buổi đó, hay có bà nào khác bị chồng lôi đi, cũng đã ra về sớm!
Bà xã lại nói chuyện với anh bạn tổ chức. Anh này ngậm ngùi:
- Chắc chị là người phụ nữ Việt Nam duy nhất tại thành phố này thích nhạc Jazz! Tôi quả thật không ngờ người Việt mình lại không ưa loại nhạc này đến như vậy!
Tôi bắt đầu để ý đến nhạc Jazz là từ khi đi chơi với bà xã tại những thành phố lớn như New York, Las Vegas, New Orleans. Bà xã bao giờ cũng đòi đi đến những quán nhạc Jazz gọi là Blue Notes tại những thành phố này. Những nhạc sĩ Jazz nổi tiếng nhất và chơi hay nhất thường về những clubs nổi tiếng như Blue Notes để trình diễn. Nên khi nghe họ chơi và đắm mình vào trong không khí âm nhạc tại những quán này, tôi mới thấy được sự đam mê của những nhạc sĩ và bắt đầu ý thức được những điểm hay, khác lạ của loại nhạc Jazz .
Nhưng phải đến khi bà xã mua những CD nhạc Jazz đặc biệt gọi là Jazz Moods ở nơi nàng hay đi rửa xe, tôi mới bắt đầu thích nhạc Jazz. Kể cũng lạ, một chỗ ồn ào, người ra người vào náo nhiệt, ướt át mùi hơi nước, mùi xăng nhớt, lại để bán những CD về Jazz tuyệt vời đến thế. Có lẽ tay chủ là một người mê nhạc Jazz, làm nghề rửa xe, vẫn thích quảng bá loại nhạc này!
Mà những CD Jazz Moods hay thật! Tuyển chọn những bài nhạc Jazz hay nhất, do những nhạc sĩ nổi tiếng nhất với những tay chơi piano, guitar, saxophone...điệu nghệ nhất từ trước đến nay, series này có thể nói là đã kết tụ những tinh hoa của thể loại nhạc Jazz từ mấy chục năm nay. Và bà xã đã thu thập mua đủ để nghe mỗi tối. Tôi nghe cùng với nàng và những bài nhạc Jazz đã lôi cuốn và sau cùng đã làm tôi say mê không kém gì nàng!
Từ những nhạc sĩ thời trước nổi tiếng như Louis Armstrong chơi trumpet, John Coltrane chơi saxophone, Theolonious Monk chơi piano, Miles Davis trumpet, Bill Evans piano và những ca sĩ như Ella Fitzerald, Billie Holliday, Sarah Vaughan, tôi rất thích. Rồi sang đến những nhạc sĩ và ca sĩ thời sau như Chet Baker, trumpet, Diana Krall, piano và ca sĩ, Beegie Adair, piano, Scott Hamilton saxophone..., biết bao nhiêu người tôi đều thích thú nghe mỗi đêm.
Nhạc Jazz có cái hay và lạ là một khi đã thích, càng nghe như càng thấm vào da thịt. Những thay đổi, không theo khuôn sáo và những kiểu chơi lạ thường, sáng chế ra ngay trong lúc chơi gọi là improvisation, dễ làm ta đắm mình vào âm nhạc và thưởng thức không bao giờ biết chán. Từ khi bắt đầu theo chân nàng để biết đến và bắt đầu thích loại nhạc này, tôi gần như không hề nghe loại nhạc nào khác nữa, trừ nhạc Jazz.
Xin cảm ơn em, đã chỉ đường mở lối và dẫn dắt tôi, để tôi biết đến và có thêm một thú vị mới trong cuộc sống này.