Thành phố mở rộng. Con đường phía tây được san ủi, rải đá, đổ nhựa, ốp vỉa hè, xây bờ bê tông ngăn ranh giới thành cao tốc hai chiều qua lại. Những mảnh ruộng thấp, trũng hai bên đường được hàng đoàn xe tải chở đất đỏ từ vùng đồi trung du về lấp bằng rồi tôn cao làm nền cho những khu nhà cao tầng mọc lên. Bụi đỏ suốt ngày và cũng suốt ngày ồn ã, hỗn độn của một vùng đất đang công trường. Dựa vào thế ngổn ngang của vùng đất mới lập này, nhiều người đổ về đây làm lều, dựng quán buôn bán, làm nhà trái phép để ở và cũng không ít kẻ lợi dụng cảnh này hành những nghề trái với luân thường đạo lý của xã hội.
Phố chưa thành phố. Nhà còn dở dang nhà. Mảnh đất tuy nhỏ bé nhưng lại thuộc quyền cai quản của nhiều địa phương. Cái xấu bị xua đuổi chỗ này, sẽ dạt sang đất khác. Tính cát cứ không cho phép các nhà chức trách can thiệp vào các vùng đất không thuộc quyền của mình.
Xin được gọi là phố Trần Ai vì các lẽ sau đây:
Chưa nhà cao, cửa rộng, tầng trệt, tầng lầu nhưng đã hình thành dãy. Mái vẩy, mái hếch, cái thò, cái thụt, cái lợp giấy dầu, cái lợp ngói nhưng vẫn đích thị là nhà bởi có người ở. Mà đã có cái che náng che mưa cho con người cư trú cùng hàng hóa ngổn ngang ê hề, bụi mù mịt ban ngày khi có xe qua, tiếng nhạc dập dìu đêm xuống trong ánh đèn xanh đỏ quán giải khát đã khiến Trần Ai có tư cách phố...
Nhất là... Trần Ai thịt chó ngon cớ tiếng, phim con heo được chiếu bí mật và toàn loại heo ra heo, heo thứ thiệt. Đặc biệt ở Trần Ai còn có các động tiên sa cho những kẻ lắm tiền muốn đú đởn được nếm mùi tươi sống của các băng hình heo được mã hóa bằng người thật.
Tiêu biểu cho loại dịch vụ này có ba người, tên họ, nhà cửa đàng hoàng. Hai đàn ông, một đàn bà. Hai đàn ông là công dân thứ thiệt của Trần Ai phố: Phệ sốp và Bộng mì ăn liền. Còn một đàn bà kia là Trầm Thương như ta đã sơ sơ biết.
Ba Heo chủ này đã có cuộc hội ngộ vào một buổi chiều tại quán cà phê của Phệ sốp. Lúc này quán vắng khách. Cái biển sắt sơn màu xanh có kẻ chữ vàng Quán giải khát bị gió va vào kêu long bong. Những chiếc ghế tròn nâu bóng không khách ngồi trơ ra như những cái thớt. Chùm đèn treo đong đưa như những đốt xương trắng dưới trần nhà...
Trần Thương trong bộ đồ màu hoa đào, má bự phấn, môi quết đỏ ngồi giữa. Dáng thị ục Ịch, chật ních cả chiếc ghế song. Hai bên cạnh Trầm Thương là Phệ sốp và Bộng mì ăn liền. Phệ ngả người trên thành ghế, bụng phưỡn ra như quả bóng bơm căng sau lần vải, chiếc áo ký giả màu đất thó. Bộng gầy chắc, chân tay mặt mũi cứng quèo như gạch nung quá độ lửa, lưng dựng đứng như mảnh ván trên lòng chiếc ghế song uốn lõm mặt. Trên đầu họ, nơi mảng tường ve xanh là dây vạn niên thanh bò ngoằn ngoèo như con rắn lục. Dưới dây leo ấy là dòng chữ màu nhũ vàng viết chân phương: Trong sáng, lành mạnh, lịch sự. Dòng chữ chào khách như muốn phô bày nhân cách của ông chủ quán và nó luôn luôn được hiện diện phía trên chỗ bàn tiếp khách của Phệ sốp.
Phệ sốp đặt ly cà phê nóng trước mặt Trầm Thương:
Trầm Thương uống đi cho ấm bụng.
- Cám ơn anh!
Nhận từ tay Phệ sốp điếu thuốc ba số, Bộng chép miệng cho đôi môi thêm được láng qua ít nước bọt, nói:
- Trầm Thương chắc có quà mới cho bọn anh?
Phệ sốp tiếp:
- Dạo này trông cô em phởn phơ, nõn nà quá. Chắc vừa trúng quả gì đậm phải không?
Trầm Thương nhăn mặt, nhăn luôn cả mũi:
- Có trúng gió thì có! Đang lóp hết cả bụng đây, hai anh có nặng túi san sẻ cho em gái chút ít.
Cả Phệ và Bộng cùng phá cười to. Một béo, một gày mà sao cả hai chiếc ghế họ ngồi cùng răng rắc kêu một lúc.
Phệ sốp nheo mắt:
- Tốt nhất là dọn về ở với anh cho có nếp có tẻ, Trầm Thương ạ! Túi đang rỗng, nhà lại cũng đang vắng nữa!
Trầm Thương bĩu môi:
- Về với anh cho bà ấy tạt a-xít vào mặt ấy à?
- Thì cứ gật xem! Đố dám. Nào bắt tay...
Phệ sốp chìa tay sát tận ngực áo Trầm Thương. Trầm Thương lấy tay ấn ra rồi lắc đầu lia lịa:
- Thôi! Em xin anh, em lạy cả nón!
- Nhát thế!
Sau đôi hồi vui vẻ, họ quay vào việc. Trầm Thương nhấp một hớp cà phê cho ngon miệng rồi với tay rút một điếu thuốc đưa lên mồi, bật lửa ga một cách điêu nghệ, rít một hơi sâu rồi phả khói ra như đàn ông.
- Em có hàng mới cho hai anh đấy!
- Khá không?
- Hết chê! Bóc tem hai chỉ!
- Thế thì cô em đẫy bụng rồi.
- Ăn thua gì! Hàng cây cũng chưa hết giá.
- Chà chà... ghê nhỉ?
- Tên gì?
- Thương Thương! Người đẹp, tên đẹp. Quán của anh Phệ sẽ không hết khách. Hộp của anh Bộng sợ không đủ chỗ nằm. Tôi nay em sẽ đưa hàng xuống.
- Còn Thùy Thương và Dự Thương?
- Hai đứa ấy vẫn xuống đây làm việc như mọi tối. Phải nói là em ưu ái bãi cỏ của hai anh lắm lắm nên mới dắt Thương Thương xuống đây chăn đấy.
Bộng mì ăn liền chen ngang:
- Còn Trầm Thương có muốn tôi dắt xuống chăn ở bãi cỏ của ông Phệ sốp không?
Trầm Thương giãy lên:
- Khỉ gió cái nhà anh Mì ăn liền này. Xuống ăn cỏ ở đồng các anh cho nó gãy răng ấy à?
- Sợ cỏ nhà anh Phệ thì sang ăn cỏ nhà anh!
- Thôi thôi... Em xin kiếu bà Bộng cả chân lẫn tay.
Phệ sốp hoa hoa tay:
- Chuyện ấy bàn sau, Trầm Thương nhỉ! Còn Thương Thương của em nếu được như lời em nói thì thật phúc đức cho quán của anh. Phệ sốp sẽ có quà xứng đáng với Trầm Thương.
- Chỉ được cái mép!
- Anh nói sai anh chết!
- Chết mấy lần rồi?
- Hề... hề... Mà em có dám nhận quà của anh đâu?
- Này này, em lấy thịt chó em vạch vào mồm bây giờ. Đã bao nhiêu lần hẹn đến chơi mà cấm có thấy. Anh là họ hàng nhà cuội hiểu chưa?
- Vâng, lần này thì anh xin sửa chữa khuyết điểm.
- Anh Bộng làm chứng cho em nhé!
Bộng vuốt vuốt mũi rồi sỉ mũi:
- Bố thằng nào biết chuyện ma ăn cỗ?
Cả ba cười như té như tát vào mặt nhau. Có cảm giác họ rất trẻ. Trẻ con nữa là khác. May mà ban ngày ban mặt, giữa hàng phố qua lại chứ không thì cánh tay, bắp chân Trần Thương sẽ được hai ông chủ heo tranh thủ cấu véo. Mặc dù Phệ sốp đã có con gái đến tuổi lấy chồng và vợ Bộng đã đến tuổi đi ăn mày cửa Phật.
- Em hỏi thêm hai anh điều này!
- Xin Trầm Thương cứ tự nhiên!
- Bãi này vẫn chăn tốt chứ ạ?
Phệ sốp vỗ hai tay vào đùi. Tiếng vỗ kêu đôm đốp, sảng khoái và hãnh diện:
- Cô em giả vờ hay mê ngủ đấy! Con Thùy Thương, Dự Thương tối nào cũng có việc. Chúng nó mang tiền về đút vào túi em mà em cũng quên à?
Trầm Thương lúng túng:
- Cái đó thì rõ rồi! Em hỏi hai anh là hỏi ý khác cơ. Kể gì hai cái bao tải rách kia nữa. Ý em là em muốn lo bãi chăn cho Thương Thương. Nó như ngọc như ngà thế này thì không thể cỏ rả như hai con kia được. Hàng của em là phải đắt giá, hai anh hiểu không?
Bộng mì ăn liền nhíu mày:
- Cô đắt há tôi ế? Cô cao giá há tôi thấp giá? Trầm Thương này...! Làm ăn với bọn anh đã dài dài rồi mà em cứ sợ chắc lép. Vậy thì cô đi tìm bãi khác, hộp khác. Đây không chết đói, hiểu không?
Bộng tự nhiên to tiếng. Đây là lối đe nẹt anh chị hay là tự ái thật? Trầm Thương cũng không kém. Mắt thị lúng liếng nhìn Phệ rồi nhìn Bộng. Sự bông lơn của Trầm Thương lả lướt trên cả hai gương mặt đàn ông:
- Sao anh Bộng nỡ mắng mỏ em gái nặng lời đến thế? Em hỏi đây là hỏi cho cả ba anh em mình. Hai anh đầy, em đầy. Hai anh vơi, em vơi. Đi đâu cũng anh em nhà cả.
Trầm Thương cười. Nụ cười rộng nên răng phô ra hết và vành môi thì bị co lại, nhăn nhúm hết cả màu son đỏ. Thị vẫn ngọt ngào nói tiếp:
- Ý em muốn hỏi hai anh là có khách sang, khách giàu tìm hàng không ạ?
Phệ sốp ngả người hẳn ra lưng ghế, vỗ bàn:
- Bọn chơi hụi, chơi đề hàng bọc tiền. Chỉ sợ con Thương Thương của em không đủ sức mà xài hết tiền của chúng nó.
Bộng chen thêm lời. Cùng với lời của Bộng là bàn tay có năm ngón như năm cái càng cua của hắn bám lấy bờ lưng của Trầm Thương:
- Có cả xe con từ trong khách sạn ra đón hàng nữa đấy cô em ạ! Như thế, như thế... ưng chưa nào?
Trầm Thương cảm thấy da thịt mình bị Bộng bóp chặt. Thị nguẩy người đứng dậy:
- Thôi, em về! Anh Bộng tưởng khô như ngói, thế mà lẳng tình quê gớm...
Trầm Thương đi rồi, căn phòng chỉ còn lại Phệ và Bộng. Hai đàn ông trơ trọi ấy nháy nháy mắt nhìn nhau rồi với tay lấy chai rượu đặt ở dưới gậm bàn lên uống. Rượu là thú vui lúc rỗi rãi của họ.
Hai cốc thủy tinh, cỡ cốc uống nước giải khát to như cổ tay chứ không phải loại ly nhỏ như ngón chân cái. Rượu cuốc lủi chính hạng trong vắt, cắm tăm được đựng trong chiếc chai 65. Đây là thứ rượu đặt riêng, chỉ nấu bằng gạo nếp do một bà ở tận trong quê mang ra mỗi lần dăm lít cho riêng Phệ sốp với giá cao để ông chủ hàng giải khát uống cho dãn xương cốt. Món nước cay thượng hạng này được Phệ ưa thích. Rượu Lúa Mới, Vốt-ca, Cô-nhác, Uýt-ki, cả Na-pô-lê-ông nữa, Phệ đã từng thưởng thức nhưng thua cái anh rượu đồng, rượu gạo này hết. Trong các thứ hàng nội thì Phệ cho món rượu này là thứ hàng nội cao giá nhất. Uống đến đâu biết đến đấy. Êm dịu từ lúc đưa vào lưỡi cho đến lúc ngấm vào da thịt. Say đấy nhưng say lả say lướt chứ không thốc tháo, cồn cào như cái anh rượu tây pha cồn và anh rượu ta rởm pha đạm.
- Tôi không có tiếc tiền. Cứ thứ gạo nếp mười, nếp chiêm chính hạng thì chị nấu cho tôi. Đắt bao nhiêu tôi cũng sài. Thà ít mà chất còn hơn nhiều vô bổ. Đồng tiền của tôi là thật cho nên chén rượu của nhà chị cũng phải là thật. Gian dối là không có lâu bền...
Bà hàng rượu cũng thế thọt không kém:
- Của một đồng, công một nén đấy ông anh ạ! Gớm... lựa gạo nấu rượu cho ông anh, em phải chọn từng hạt sạn một. Có yêu có quý ông anh, em mới vất vả thế chứ. Còn bỗng dưng ai hơi đâu làm cái thứ hàng chỉ được lãi nắm bã nuôi lợn này!
Nghe đâu có lần con ma men Phệ đã giấu bà hàng rượu đang độ tái xuân ở trong buồng kín nhà mình hàng tiếng đồng hò không chịu thả. Chuyện bị vỡ lở là do cô con gái có tên chữ là... là gì kêu lắm, kêu đến mức bố Phệ định lấy tên con gái làm tên quán hàng, nhưng sau nghĩ thế nào lại thôi. Phệ thường quen miệng gọi con là Vá vì lúc đẻ nó có cái bớt ở vai. Cái tên nghe gọn ghẽ, lại ngồ ngộ. Cô con gái không thích tý nào nhưng vẫn phải chịu và quen dần.
- Bố ơi, bố! Mở cửa cho con.
Cửa phòng không khóa, nhưng lại im ỉm đóng như có người. Vá đập cửa thình thình:
- Bố! Bố!... Mở cửa!
- Mở cửa...
Tiếng đập mạnh đến mức rung cả mái nhà. Vá vẫn quyết gọi cho bằng được vì cái tai nhỏ và thính của nó nghe từ trong vọng ra rất sẽ tiếng cựa mình.
- Bố làm gì ở trong ấy mà lâu thế?
Từ trong, tiếng Phệ sốp khàn khàn, gắt gỏng:
- Gì mà eo éo thế con ranh!
- Mở cửa cho con hỏi cái này!
-Từ từ...
Phệ kéo dép loẹt quẹt đi ra. Then cửa khẽ động rồi hé ra một khoảng nhỏ:
- Gì thế?
Như đoán có điều gì mờ ám, Vá lấy tay ấn mạnh cửa. Ánh sáng lùa vào chỗ giường nằm. Từ đống chân xô lệch, một đàn bà lồm cồm ngồi dậy ...
- Bố làm gì thế này?
Vá gắt lên. Phệ gạt vội con sang bên, nhường lối cho người đàn bà lạ đi ra.
- Mày ranh con biết gì mà hỏi!
Vá không vừa. Nó nống lên phía trước chặn ngang mặt người đàn bà. Nó đã nhận ra kẻ ăn nằm vụng trộm với bố nó. Vá giơ tay định đánh nhưng đã bị bố nó giữ lại. Người đàn bà hoảng hốt vơ vội chiếc bị cói đặt trên mặt bàn đi nhanh ra cửa. Vá giằng khỏi tay bố chạy theo. Giọng nó đanh đá, chua ngoa hắt theo người đàn bà ngay trước cửa hàng:
- Cái con buôn rượu lậu kia! Cút! Cút hẳn! Đồ đĩ thõa! Đồ khốn nạn...
Người đàn bà bán rượu xấu hổ, mặt cúi gằm, chân bước thoăn thoát như cuốc lủi trước những đôi mắt ngó nghiêng của hàng phố. Còn Vá thì cứ choi choi lên chửi bới kẻ khốn nạn. Nó có ngờ đâu vì quá uất ức, nó đã làm lộ tẩy hết cái chuyện nhơ nhuốc của bố mình, Phệ sốp ức quá lồng ra lôi bật con vào nhà. Vá được ăn hai cái tát của bố:
- Mày ngu thế hở con! Người ta mang rượu lậu bị mấy ông phòng thuế đuổi phải chạy vào trú nhờ trong nhà mình...
Phệ nói rất to cốt để những người bên cạnh nghe thấy. Để xoa dịu con, Phệ phải rút ví đưa cho Vá mấy chục nghìn ra chợ Giời mua chiếc quần bò mốc, đáp ứng lý do duy nhất khiến Vá phải đập cửa gọi bố.
Bây giờ... tuy chuyện xảy ra đã lâu rồi, nhưng mỗi lần đặt cốc rượu lên môi, Phệ sốp lại thấy vui vui chứ không sợ hãi, lo mang tiếng như hồi đó nữa.
Uống đi quan bác!
Phệ nâng cốc rượu đặt vào tay Bộng nói tiếp:
- Bác thích đồ nhắm để tôi gọi con Vá ra quán lão mộc tồn làm cái đầu chó.
- Thôi, quan bác cho tôi kiếu! Trưa nay bà xã cho bồi dưỡng món lòng lợn, tiết canh rồi. Giờ ợ lên vẫn thấy mùi hành răm.
Phệ ngửa mặt tợp một ngụm rượu to rồi vung tay như kiểu người diễn thuyết:
- Gạo chính cống đấy bố ạ! Tuy bị con Vá nó bắt quả tang như vậy nhưng cô bán rượu vẫn không quên được anh chàng say sưa này đâu. Dạo ấy hú vía. May mà có mấy chục đấm mõm cho con Vá, không thì tóe tòe lên, con mụ vợ ở phố nó biết thì bỏ mẹ!
Vợ và hai đứa con nữa của Phệ ở phố. Trước đây Phệ đã từng đi bộ đội rồi giải ngũ chuyển ngành về một cơ quan, sau đó xin nghỉ mất sức với lý do "yếu sức khỏe, sốt rét nhiều do những ngày ở chiến trường." Gần đây, do cuộc sống khó khăn, Phệ bàn với vợ con đưa con Vá vào xóm Trần Ai lập quán nhằm đỡ đần kinh tế cho gia đình vốn quen sống bằng đồng lương. Được vợ đồng ý, bố con Phệ đã di tản vào đây lấn đất, mới đầu còn dựng lều, sau quen dần mua gạch xây nên cái quán cà phê giải khát này. Từ đấy, một gia đình hai chốn ở. Vợ Phệ chỉ dặn chồng và dặn cả con gái nữa, làm gì thì làm nhưng để mẹ phải mang cặp lồng cơm vào Hỏa Lò thăm cả hai bố con là không được. Lời dặn như nước đổ lá khoai. Phệ đã thành một trong ba Heo chủ. Còn Vá vì những đồng tiền lớn bố cho để mua sắm, ăn chơi đã không hề hé nửa lời về những việc làm của bố cho mẹ biết. Người phụ nữ là vợ, là mẹ kia vốn hiền lành lai quá tin chồng nên ít khi ghé qua phố Trần Ai mà chỉ ở lỳ ở nhà, mở sẵn miệng túi để tháng tháng nhận từ tay chồng rót vào trăm hơn, trăm kém...
Rượu là lan man. Lúc quán vắng, Phệ thường uống và muốn uống có bạn. Bộng không hẳn là bạn rượu nhưng lại là bạn làm ăn cho nên vẫn thường sang đây để nâng lên đặt xuống cùng Phệ.
- Nào, xin mời quan bác! Không thích đồ nhắm nữa thì uống sếch vậy. Thằng con trai phải uống rượu một mình khác nào đứa con gái lớn không có chồng. Gì thì gì chứ phải có rượu. Tôi kém rượu là kém cơm. Cô bán rượu đã hết tái xuân rồi, nhưng rượu gạo nếp của nàng vẫn còn mùi mẫn lắm, bác Bộng ạ!
Nể lời, Bộng nâng cốc. "Ậc" một cái, cả ngụm rượu to chảy tọt vào cuống họng. Người Bộng nóng ran. Lưỡi tê cay rồi đến họng, đến bụng tê cay. Rượu của cha Phệ thật tuyệt. Hắn thường nói phét nhiều hơn nói thật. Nhưng về anh rượu này thì Phệ nói chưa hết cái độ ngon của nó. Tuy ít lời nhưng Bộng cũng sành ăn lắm chứ!
- Khá! Khá!....Chắc là chỉ có mê bác, con mụ ấy nó mới cất nổi cái thứ rượu ngon như thế này!
Phệ khà khà một cách khoái trá:
- Cám ơn bác! Thế là... hôm nay... quan bác... Cóc mới mở miệng... để... nói về cái tài... lẻ... này... của đệ... Rượu mà thôi à! Cái... khác... nó còn cho... nữa là rượu! Phải... phải không... ông Bộng mì ăn liền?
Giọng Phệ dài ra. Lúc lấp lửng, lúc lê thê nghe như say mà lại chẳng say. Men rượu đã tạo cho Phệ có lối ăn nói nhớt nhèo ấy... Bộng đã nhận ra lối nói xỏ lá.
- Này này... ông Sốp!
-Bác mà cũng gọi tôi là Sốp?
Bộng hì hì, mỉa mai:
- Cũng như ông gọi tôi là Mì ăn liền...
Phệ tóa lên cười. Chân tay Phệ như muốn dựng cả lên.
- Khá khá... Đại xá! Đệ cúi xin quan bác đại xá cho chuyện lỡ mồm lỡ miệng này. Còn bây giờ xin đại ca cạn cốc cùng tiểu đệ. Nào...
Bộng đã hăng máu lính, uống liền một hơi hết chỗ rượu còn lại. Hình như men rượu kiêng người mặt sắt hay sao mà uống đến cốc thứ hai rồi, da thịt Bộng vẫn tái.
- Chà chà... Giỏi! Giỏi quá đa. Hôm nay chạm chạm... chạm cốc... dài dài mới biết người là... bậc... bậc...tửu lượng khá.
Cao hứng, Bộng tuột miệng nói chuyện nhà:
- Chỉ phải cái con vợ mình tồi. Một lũ vịt cái. Được cái khoản rượu, hôm nào cùng mua cho chồng thì chua như dấm. Ấy mà... khi mình có vận lại thì mụ ta lại quác giọng lên nói: "Thượng hảo đấy ông ạ!". Đúng là... chán mớ đời...
Bộng thở dài, lại buột miệng tiếp:
- Cũng bằng tuổi con Trầm Thương đấy mà không đáng xách dép cho cô ta.
- Ông bảo ai?
- Cái con vợ tôi đấy.
Phệ hoa hoa cả hai tay lên trước mặt Bộng:
- Xóa hết! Phăng teo hết! Cho bán hàng thanh lý hết. Vợ là cái... cái... cái gì nhỉ?... À... cái phơ ê phê sắc phế, phờ âm phâm hỏi phẩm.
Bộng bùi ngùi trong miệng:
- Nhưng rút cục lại nó vẫn là vợ mình!
- Con Trầm Thương thì hơn cái đ... gì! Trăm thằng, nghìn thằng. Lúc nào cũng anh đến chơi. Thừa của đổ xuống sông. Mỹ miều gì cái con xỏ xiên buôn thịt ấy. vì làm ăn mà đệ đây phải cợt nhả anh anh, em em với mụ ta. Vậy mà quan bác cũng đem vợ mình ra so sánh. Không biết thối!
Rượu uống đã đến mức độ mà Phệ sốp không còn biết giữ ý tứ gì nữa. Phệ đã lôi cái nghề cúng cơm của Trầm Thương ra mà rỉa rói. Tệ hại hơn nữa là Phệ đã lôi tuột ra cả cái lai lịch không hay ho gì của thị ra cho Bộng biết. Bộng khoái trá ngầm vì trong cuộc rượu suông này mà bỗng nhiên biết thêm được hai chi tiết quan trọng nữa của người cùng hội. Đây là hai tiết mà Bộng có thể giấu trong hồ sơ kiện tụng của mình nếu cần phải nắn gân đối tượng.
- Chà chà... Bác không nói thì Bộng tôi đâu biết. Xưa nay, Bộng tôi luôn luôn nghĩ Trầm Thương là một phụ nữ có hoàn cảnh trớ trêu, khi ở góa thì chính chuyên thờ chồng cho nên rất đáng học tập và khâm phục.
- Chính cái con tiều! Uống tiếp đi quan bác. Để khi nào rỗi rãi, đệ sẽ dành ra một ngày một đêm kể cho quan bác nghe về thiên tình sử của nàng Trầm Thương. Thật lâm ly, rùng rợn... Giờ thì chúng mình uống đã...
Chai rượu 65 đã được dốc ngược đáy mà mỗi cốc vẫn không được đến đốt tay nước cay. Phệ lảo đảo đứng lên:
- Quan bác ngồi chò để đệ vào buồng trong lấy tiếp. Nhà còn một can nữa. Không ngờ bữa rượu suông hôm nay mà lại ý nghĩa đến thế.
- Này này... ông Phệ!
- Không Phệ, không sốp gì cả. Cứ ngồi đấy! Quan bác cứ an tọa, đệ sẽ vào mang cả can ra. Hôm nay là anh em mình phải thật sung sướng với nhau.
Nói rồi, Phệ đi ngay. Trán Phệ đập ngay vào cánh cửa đang đóng nhưng vẫn lần chân, lần tay vào được trong buồng. Can rượu trắng đã được lấy ra. Bộng vội đỡ can rượu từ tay xách lẩy bẩy của Phệ và đặt nhẹ nhàng xuống đất. Bộng vẫn còn tỉnh:
- Vẫn quê chính cống đấy chứ?
- Đứa nào dối, đứa ấy ăn cứt cho ông!
- Cho tớ vay mang về nhà nhé!
- Vay là thế nào? Uống thì uống, không uống thì cút. Cút ngay! Đây chỉ cần người uống thôi...
Bộng đứng lên. Phệ quàng tay giữ lại nhưng không nổi.
- Thôi vào giường làm một giấc đi, ông Phệ ạ! Sắp đến giờ làm ăn rồi. Giờ tôi xin phép bác...
Bộng có ý muốn về hẳn. Phệ quều quều tay:
- Này này... Tối sang đây! Con Thương Thương mà... mà khá là tôi với bác, ta cùng giữ lại chưa xuất cho khách vội... Con... con Vá, cho nó chục nghìn, cho nó cái xe máy phóng về ngủ... ngủ với mẹ và em ở trong phố. Được chưa nào? Ha..há.
Bộng quay lại ôm chầm lấy vai Phệ. Phệ cũng ôm chầm lấy vai Bộng. Bốn cái tay như sát sạt vào nhau và rung lắc theo độ trôi nổi, bồng bềnh của men rượu gạo chính cống và nỗi khoái cảm sắp tới...
Cánh tay Phệ do rượu xui khiến. Bộng đã có cảm giác ấy ở con ma men này khi mà từ miệng, từ da thịt Phệ phả ra nồng nặc những rượu là rượu. Bộng thì lại khác. Đôi cánh tay Bộng vẫn lúc lắc đưa đẩy đấy nhưng là đưa đẩy theo bộ óc vẫn còn tỉnh táo của gã. Cho đến lúc này Bộng vẫn suôn sẻ, đúng mực trong vai một ông trung niên có học, biết cư xử trong ngoài của phố Trần Ai. Người ta khen Bộng chui vào đâu cũng lọt, chui vào đâu cũng xong. Có người bảo Bộng là con rắn, là chuyên gia kiện tụng. Cũng như nhiều người khác, gia đình Bộng nhảy dù vào khu bãi đất đỏ một cách bất hợp pháp, vậy mà gã vẫn xây được nhà kiên cố tầng một, tầng hai hẳn hoi. Ngoài nhà ra, Bộng còn có hẳn gần trăm mét vuông đất để trồng cây lâu niên và chăn nuôi. Nhà Bộng không lấn ra phía đường mà lùi hẳn vào trong cho nên chưa hề có cuộc cãi vã, tranh lấn nào như những gia đình có cửa hàng cửa họ ở cạnh nhau. Từ chuyện này mà Bộng được tiếng là nhu mì, nhường nhịn. Hơn nữa... trong các cuộc hàng tôm, hàng cá của dân tứ xứ kia, bao giờ Bộng cũng là người đứng ra hòa giải:
- Một điều nhịn là chín điều lành các vị ạ! Chúng ta từ muôn phương đến đây, nhưng đều chung nhau cái hoàn cảnh. Có khó khăn về nhà ở, về đời sống mới rủ nhau đến vùng phố mới lập này. Danh chính ngôn thuận mình là dân bất hợp pháp. Người ở một nơi, hộ khẩu ở một nơi. Các anh ở bên chính quyền, bên công an phải nói là thông cảm với dân phố Trần Ai lắm nên mới không làm dữ về mặt lấn đất và cư trú bất hợp pháp. Người ta đã yên cho mình sống mà mình lại cứ nống lên làm động là có ngày mất cả chì lẫn chài. Trật tự an toàn xã hội của phố Trần Ai mà không giữ được là ai về nhà nấy. Gốc gác ở đâu thì cứ dọn dẹp đồ đạc lên xe mà quay trở về. Lúc ấy có kêu cũng đã muộn...
Lời nói mềm của Bộng hóa thành lời nói cứng. Nhiều người lo sợ cho số phận của mình. Những kể lớn tiếng cãi nhau đều nhấm nháy vợ con cài số lùi.
- Ông Bộng đã khuyên thì phải nghe. Phố Trần Ai này mấy người ăn nói khôn được như ông Bộng.
Với Bộng, người ta chỉ sơ sơ nắm được là: giáo viên (không rõ dạy học cấp nào) bị sức ép B52 nên được trên cho về hưu non. Nhà một vợ và rất nhiều con dại mà lại rặt con gái... cho nên cực chẳng đã phải bỏ nơi phố đông sầm uất ra Trần Ai tìm kế sinh nhai. Nghề nghiệp Bộng có nhiều: bơm vá xe thuê, bán xổ số, trông hàng rau quả cho vợ, dạy học thêm, viết giúp đơn kiện cho nhà nọ nhà kia để ăn tiền... Và! Một nghề nửa kín nửa hở: bán số đề thuê, mách mối hàng, làm cầu nối cho những người nhút nhát đi gặp nhà chức trách. Còn một nghề kín bưng, tuyệt đối bí mật, chỉ mới hành khoảng gần năm nay, được liên kết tay ba với Trầm Thương, Phệ sốp như ta đã biết. Nghề này chưa bị bắt quả tang vì nhà Bộng cổng kín, tường cao. Chỉ phảng phất đâu đó lời đồn vã từ miệng mấy cô gái hung hãn, xa lạ từ đâu đến gọi Bông là Bộng mì ăn liền.
- Mẹ cha mấy con ranh! Bố láo...
Dịu tính như Bộng mà có lần bà con phố Trần Ai đã nghe được lời nổi xung ấy từ miệng gã. Nguyên do bắt nguồn từ lời đay nghiến của vợ và lời hỏi thăm có vẻ đùa đùa của một bác trên ủy ban. Bộng đã văng tục lên với vợ vì sự cả tin, cả nghe của đàn bà. Còn với dư luận thì Bộng phải lớn tiếng nói qua cửa sổ nhà mình để lấp liếm...
- Cái lối ăn nói tự do quá trớn là lối ăn nói của lũ vô học. Mình mà chúng nó còn dựng chuyện, thêm dấm ớt huống chi người khác. Rồi sẽ biết ai khôn, ai dở. Trời có mắt ở bốn phương.
Bị xa gần thóc mách lối làm ăn kiểu mì ăn liền, nhưng Bộng vẫn không hề ngán. Công việc thật nhẹ nhàng của người cho thuê hộp. Một mảnh chiếu, một chiếc giường, một chỗ nằm, chỉ mươi mười lăm phút mà thu được đến bốn, năm nghìn một suất. Một tối cho thuê độ bốn, năm suất ấy là có đứt đuôi hàng hai, ba chục nghìn. Chả mất vốn mất lãi gì mà bỗng dưng có tiền chui vào túi. So với mụ vợ già ngồi phơi mặt ra suốt ngày ở cái chợ vẩy ngay sát đường nhựa mà Bộng thấy cái giá cao quý của nghề nghiệp mình. Một mẹt rau, một mẹt quả, mời rát cả họng, vảy nước lã mỏi cả tay cho rau, cho quả giữ được độ tươi mà tiền lãi chẳng bao nhiêu. Còn Bộng đóng cửa cho chặt, rào giậu cho kín, khách cứ việc lên mây lên gió. Khi xong việc là có tiền. Có lúc nhận tiền trước khi vào việc. Bộng chỉ việc ngồi ở chiếc ghế giả vờ đọc báo để nghe ngóng động tĩnh. Lũ con gái nhàng nhàng thì đứa nào việc ấy và Bộng cấm tiệt chúng không được lai vãng tới cái chỗ ông bố kinh doanh. Gần năm nay, qua sự liên kết tay ba bí mật, Bộng làm được việc đó một cách an toàn. Cũng chính vì sự an toàn đó mà thỉnh thoảng Bộng có ghé thăm Phệ. Phệ từ ngày đến đây cũng chưa bị tai tiếng gì to lắm ngoài chuyện với bà hàng rượu. Nhưng cái thành tựu ấy đã liệt Phệ vào loại thiếu đứng đắn và nát rượu cho nên, bề trong sự liên kết ngày càng chặt chẽ nhưng bề ngoài Bộng giữ quan hệ gián cách và chừng mực với Phệ. Bữa rượu hôm nay là Bộng hơi quá đà...
Phệ vẫn ngất nghểu, say sưa:
- Quan bác thấy việc tôi bàn thế nào?
- Việc gì cơ chứ?
- Điếc à? Việc con Thương Thương chứ việc gì!
Phệ nói rất to. Bộng giật mình nhìn ra ngoài rồi lấy tay ra ý muốn che miệng Phệ:
- Này này... Bố không biết nhà bố là nhà mặt phố à? Cứ oang oang lên thế, thiên hạ họ nghe được có phải rầy rà không!
- Kệ mẹ thiên hạ! Tôi nói con Thương Thương chứ nói ai mà tôi sợ. Con Thương Thương là ai mà cả cái làng Trần Ai này đã ai biết nó tròn méo ra sao. Ồng dát bỏ mẹ.
- Ừ thì tôi dát. Nhưng thôi... không nói to nữa. Giờ ông ngủ đi. Tôi về đây.
Bộng đã đi ra đến cửa, Phệ chỉ tay theo, hét tướng:
Đứng lại!
Bộng dừng bước, quay lại nhìn Phệ một cách khó chịu. Phệ vẫn tớn lên:
- Quan bác nhất trí với phương án của tôi chứ? Gì hơn ăn quả đầu mùa... há... há
Đúng là lúc vào rượu đến giờ, Phệ chỉ nghĩ đến Thương Thương. Thương Thương là ai,Bộng chỉ nghe qua lời miêu tả của Trầm Thương. Trầm Thương lại là người quá sành về chuyện này nên Phệ sốp mê mẩn là phải. Bộng cũng có cái ý thích ấy. Nhưng... cũng phải được xem tận mặt, bắt tận tay. Rồi thì trong ngoài có thuận lợi, êm ấm không. Bộng muốn vào cuộc với Phệ nhưng không bị tai tiếng gì. Còn không thì...
Bộng chậc lưỡi và nói với Phệ: "xem đã" và đi thẳng mặc kệ tiếng gọi òi òi của gã say ở phía sau.
Cuộc đời của Thương Thương đã được ba chủ heo bàn bạc và xếp đặt như thế đấy!
♣ ♣ ♣
Cũng chiều ấy, lúc Trầm Thương đi xuống phố Trần Ai thì Gái la cà ăn ô mai khế ở quán bà Thọ. Gái vừa ở quê lên được mấy hôm nay.
Gái phải về quê đột ngột như thế vì nhận được tin bố ốm nặng. Ông Mắn đi hát xẩm ở bến tàu thủy về gặp mưa ở giữa đường và bị cảm lạnh. Gái đã nói chuyện buồn của gia đình cho Trầm Thương nghe. Chị Trầm mặt rầu rầu, lấy chìa khóa mở tủ rồi đặt vào tận tay Gái một tập tiền còn mới cứng:
- Năm chục nghìn đây, em mang về quê lo thuốc thang cho cụ. Tiền chị vay của người ta, giờ chị cho em vay lại. Mấy ngày nữa em lên, chị sẽ lo việc làm khác cho em. Lúc ấy có tiền em hoàn lại cho chị cũng chẳng muộn. Dạo này quán vắng, hàng ế nên chỉ đủ cơm rau cho mấy chị em mình thôi. Chị cũng đang túng quá, nhưng việc của em là việc hiếu nghĩa nên cứ cầm lấy trước mà tiêu dùng. Em về, cụ ốm nặng thì ở lại dăm hôm mà thuốc thang. Nếu cụ chỉ mệt xoàng xoàng thôi thì ngày một ngày hai em lên với chị. Năm chục nghìn này ở quê là to lắm đấy. Bố em có đi hát xẩm suốt tháng cũng chẳng được đến ngần này. Còn em, cứ khéo ì éo ra, một vài tối là bằng bố mẹ quần quật làm hàng tháng.
Gái run run cầm tập tiền của chị Trầm cho vay nhét thật sâu tận đáy túi để về thăm quê.
Ông Mắn vẫn nằm sốt li bì trên giường. Nhìn chiếc chăn chiên bạc phếch đáp ngang người bố mà Gái ứa nước mắt. Mặt bố gầy, tóc lơ phơ, hai con mắt sâu trũng như hai đáy giếng. Chân tay bố tong teo chỉ nhìn thấy lớp da khô và những đường gân phồng. Từ ngày bố ốm chỉ uống thuốc lá nhặt quanh vườn. Bệnh xá xá đã mấy lần bán chịu thuốc tây cho mẹ nhưng vì túi mẹ không có tiền nên mẹ không dám mua chịu nhiều. Hàng xóm nhiều nhà cho mẹ vay gạo ngon, vay trứng gà nấu cháo cho bố. Bà cụ bán nước chè ở bến tàu cũng gửi vào biếu bố cân đường kính. Lòng tốt của con người không thiếu nhưng họ đều chẳng giàu có hơn nhà Gái bao nhiêu nên sự cưu mang, đùm bọc cũng chỉ có hạn. Bố bị cảm hàn lại sẵn tuổi già lam lũ vất vả nhiều nên chứng bệnh lúc dừng, lúc phát. Thuốc trị bệnh đã quan trọng nhưng thuốc dưỡng bệnh, bồi bổ sức càng quan trong hơn. Nhiều người mách bệnh tình của bố phải uống thuốc bắc mới khỏi. Thuốc bắc thì có sẵn ở cửa hàng ông lang ngay trên thị trấn nhưng đồng tiền lại không có sẵn trong túi mẹ. Cuộc sống cực như thế đấy, nhưng mẹ chẳng dám kêu ai. Ai cũng có chân, có tay như mình nhưng khéo ăn, khéo lo thì thùng đầy, thùng vơi, nhà trong, nhà ngoài. Còn vụng lo lại đông con như gia đình này thì không đói là may. Cái khổ nhiều khi chẳng do lỗi tại ai mà do lỗi tại mình. Mẹ chỉ biết an ủi hoàn cảnh của gia đình mình như thế và liều lĩnh phó thác cho số phận và sự giúp đỡ của lòng tốt xóm làng...
Gái về với năm chục nghìn trong túi. Mẹ như người đắm đò gặp được bè chuối. Ngay hôm nay sau mẹ cùng Gái lên thị trấn cắt cho bố mấy thang thuốc bổ và mua hẳn một cân thịt thăn về làm ruốc. Làm thức ăn kiểu này là Gái học được ở chị Trầm. Có thuốc đúng bệnh, chỉ vài lần uống bố đã dứt cơn sốt và đi lại được. Một ngày ba lần ăn cháo ruốc, cháo trứng, chân tay, da thịt bố đã đỡ nhân nheo. Mẹ mừng trong tiếng khóc. Gái không dám nói số tiền đó là chị Trầm cho vay mà nói dối là do mình làm ra. Bố khỏi ốm là Gái mừng. Vay rồi sẽ trả. Được chị cho vay lúc này là quí lắm rồi.
Hôm đi, bố cầm tay Gái nói:
- Không có năm chục nghìn của con mang về, có khi bố chết mất. Con cho bố thế này thì lên trên ấy lấy gì mà tiêu pha.
- Con lại đi làm chứ bố. Có làm là có tiền. Cái sung sướng nhất với con là bố khỏi ốm, khỏi bệnh.
- Ờ... chả gì quý bằng cái sức khỏe Gái ạ! Con lên đấy chịu khó lam làm là điều bố rất mừng. Nhưng làm gì cũng phải biết giữ sức, không lại quỵ xuổng như bố là khổ. Ở nhà này bố còn có mẹ, có các em. Con ở trên ấy có mỗi mình, bố lo lắm.
- Bố cứ yên tâm tĩnh dưỡng. Con lớn rồi, con biết lo thân mình. Con đi rồi đến tết con sẽ về.
- Ừ... đi cho may mắn con nhé!
Nhân tiện đi chợ thị trấn bán ít rau, mẹ đi cùng Gái lên bến xe. Con đường mịn cát. Gái gánh rau cho mẹ. Đôi vai Gái vẫn dẻo mềm như hồi ở nhà gánh cát thuê, mặc dù đôi rổ rau chỉ nhẹ bằng nửa đôi sọt cát. Gái đi nhanh, mẹ phải bước gần mới kịp con.
- Gái này...
- Mẹ bảo gì con?
- Ở trên ấy con làm cái nghề gì mà kiếm được lắm tiền đến thế?
- Con phụ giúp người ta bán hàng giải khát mẹ ạ!
Thế người ta là thế nào mà chả bao giờ con nói cho mẹ biết. Cả cái chỗ ở của con nữa,lúc thì con nói chỗ này, lúc thì con nói chỗ khác. May mà gặp người làng chứ không may bố có làm sao con cũng chả biết.
- Mẹ buồn cười. Làm cho người ta thì phải theo lệ của người ta. Chủ quán của con là phụ nữ thôi, mẹ đừng lo. Chị ấy tốt cực mẹ ạ! Còn muốn nghe tin nhà, con cứ lảng vảng qua mấy cái chợ xanh là bắt gặp ngay người làng thôi. Làng mình ngày nào mà chả có người mang hoa quả, rau cỏ lên trên ấy bán...
Gái liến láu biện bạch cho mình. Bà Mắn nghe con nói thì biết làm vậy chứ trong lòng vẫn lẩn vẩn nỗi lo. Gái đã lớn rồi. Ở làng tuổi như Gái đã có người nhận cau trầu chạm ngõ. Gái là con trai thì chả đến nỗi bà phải lo nhiều. Ngay cái chuyện Gái dùng dằng bỏ khỏi nhà anh Dịch, bà đã thấy có điều vương vướng nhưng không dám hỏi thẳng con. Lần này, chỗ làm mới, chưa đầy năm mà nó đã mấy lần có bạc chục nghìn mang về. Tiền đâu ra mà lắm thế. Con gái như bát nước đầy, ai động vào mà chả sánh.
- Gái này...
- Mẹ lo cho con lắm phải không?
- Nói là không cũng chả đúng. Nói là có cũng chưa hẳn con ạ. Bố mẹ ngày một già, con thì đã lớn rồi. Làng mình có mấy đám chạc tuổi con, tết này cưới đấy. Còn con... cứ biền biệt suốt. Lắm lúc thương con đến chảy máu mắt mà chẳng biết gỡ lại bằng cách nào. Giữ con ở nhà thì bố mẹ không đủ sức nuôi. Để con đi thì cứ thăm thẳm, thăm thẳm...
- Mẹ lẩn thẩn thế. Lo bò trắng răng. Con có thân con lo. Con đã nói với bố như thế và bố cũng đồng ý rồi. Cái chính là bố mẹ khỏe, các em ngoan, con mừng...
Gái cứ thao thao nói như người sành sỏi lắm. Mẹ nghe có cả những câu xấc trong lời con nữa. Ngày ở nhà, Gái không có kiểu nói này. Giờ ra phố xá ăn nhầm phải đũa của ai mà nói với mẹ như nói với bạn?
Mắt bà Mắn lảng vảng trên những luống mía lá xanh sẫm, trên những luống đất cát vừa cày. Màu xanh lá mía mà sao sắc nhọn như cật nứa. Luống đất cát kia cứ ngổn ngang như sóng sông ngày gió lớn.
- Gái này... hay là... Tết này con về nhà ở hẳn với bố mẹ, với các em.
- Không đi làm nữa ạ?
- Làm thế đủ rồi! Gắng từ bây giờ đến tết tiết kiệm mấy đồng vốn về nhà buôn mớ rau, mớ cỏ cũng được.
Gái trở vai rồi cười thành tiếng:
- Có điên thì mới bỏ việc ở trên ấy mẹ ạ!
- Con bảo sao?
- Mày học đâu được lối ăn nói ấy đấy? Lúc nãy mày bảo mẹ lẩn thẩn, giờ thì lại điên...
- Ôi., con xin lỗi mẹ. Ở trên kia nói chuyện với mấy đứa bạn, con quen rồi!
- Quen gì thì quen nhưng không được quen cái lối ăn nói ấy, nghe chưa con? Con xa bố mẹ mới được có ít ngày mà con đã khác quá. Thực tình mà nói, con xa ngày nào mẹ lo ngày ấy. Giá nhà mình cũng được như nhà người ta thì dù có chết mẹ cũng chả cho con đi...
Cái khó bó cái khôn. Nỗi lo đường dài chẳng thắng nổi nỗi lo chốc lát. Cái tim cái óc muốn giữ con, nhưng cái bụng, cái chân lại muốn giục. Con có đi, bố mẹ mới có đồng ra đồng vào. Con có đi thì những trận thập tử nhất sinh như ông Mắn kia mới có phương bấu víu.
- Gái này...
- Sao hôm nay mẹ lo cho con nhiều thế? Con có còn lên năm, lên ba gì đâu?
- Không khôn được suốt đời đâu con ạ! Có người già rồi còn dại, huống chi còn trứng nước như con.
- Con biết chứ ạ!
- Biết thì phải nghe mẹ nói. Biết thì phải ghi xương khắc cốt những lời mẹ dặn.
- Con nhớ rồi...
Gái ngùi ngùi nhìn mẹ khi hai người tới bến xe. Mẹ dặn không thừa lời nào. Lúc ấy Gái cứ thao thao lấp liếm như thể để cho nguôi nỗi nhớ bố mẹ, nhớ em, nhớ làng. Lúc ấy Gái nói mà không biết mình nói những gì. Gái chỉ muốn mẹ yên tâm về mình.
Giờ ngồi nhẩn nha nhấm từng miếng ô mai khế, chua ngọt lẫn cay, Gái mới thấy như in gương mặt mẹ lúc Gái bước lên xe nhìn lại. Mẹ khóc. Gái nhìn thấy cả giọt nước mắt như hạt đỗ lân trên gò má gầy của mẹ. Mẹ ơi, Gái ngậm miếng khế trong miệng và nước mắt ứa ra...
- Ô kìa, cô Thương Thương khóc đấy à?
Bà Thọ hỏi Gái bằng giọng ngạc nhiên pha chút thương cảm. Giọng nói của bà cụ còn ẩn giấu điều gì nữa. Gái lấy khăn chấm vội mắt, nhai vội miếng khế còn đang ngậm trong miệng rồi lặng lẽ đứng dậy. Cô định bỏ chạy khỏi điều mình đang bối rối trước cái nhìn đầy thiện cảm của bà Thọ.
- Cô Thương Thương định về đấy à? Ở đây chơi thêm một lát, tôi có chuyện này hay lắm...
Gái miễn cưỡng ngồi lại. Mắt cô đã khô nước nhưng khuôn mặt tỏ ra lúng túng trước cặp mắt nheo nheo của bà.
Bà Thọ khẽ động cặp môi khô, chẹp miệng một cái rồi nhẩn nha nói:
- Vừa rồi nghe tin cô về quê, tôi cứ nghĩ là cô về hẳn. Hỏi thăm cô Dự Thương, cô Thùy Thương mới hay là ông cụ nhà cô ốm. Hai cô ấy còn bảo lần về này có thể là cô về hẳn, tôi đã thấy mừng mừng...
- Sao thế ạ?
- À... cũng do cái tính già cả nó lẩn thẩn đấy cô ạ!
Cô thì cũng chả lạ gì tôi. Tôi cũng là con gái góc nông thôn đây. Cái năm bốn bảy ấy phải tha phương ra đây rồi ở lại. Bây giờ đã ngoài bảy mươi rồi, lắm lúc nhớ nhà, nhớ quê đến đứt cả ruột mà chẳng thể nào về. Giờ thân cô, thế cô. Chồng chết, con không có, một thân một mình với cái nhà dột này nghĩ mà tủi phận.
- Thế sao bà không về ạ?
Giọng bà Thọ trầm hẳn xuống. Gái có cảm giác những nếp răn trên mặt bà như nhiều thêm.
- Mỗi người mỗi phận cô ạ! Nói ra thì chả ai tin nhưng cái kiếp con người nó thế đấy. Nào đâu phải tôi không biết quê biết quán. Bố mẹ thì chết rồi nhưng anh em, họ hàng vẫn có. Tôi vẫn ngóng tin làng hàng ngày, hàng giờ nhưng về thì chẳng dám về...
Mắt bà Thọ chớp liên hồi. Trong đôi mắt bà đã mờ đục ấy như có bụi bặm bám vào làm bà khó chịu. Bà vốn trầm tính, ít lời. Lâu nay ra vào ăn ô mai khế nhiều, Gái được bà quý như con, như cháu trong nhà, nhưng cuộc đời mình bà không hề kể. Gái chỉ lơ mơ biết qua lời người khác nói lại, rằng bà cụ Thọ độc thân nhưng hiền lành, phúc đức, hay giúp đỡ người và rất chăm chỉ lễ Phật. Không ngày rằm, ngày mùng một nào là Gái không được bà cho khi thì quả chuối, khi thì cái oản đường. Lộc Phật bà không muốn hưởng một mình. Hình như giữa Gái và bà có cái gì gần nhau về hoàn cảnh nên dễ thông cảm và thân thiết. Gái quý bà như quý bố mẹ ở nhà. Còn chuyện riêng của bà thì hôm nay Gái mới được nghe bà nói đến với giọng trầm buồn nhiều uẩn khúc.
- Thú thật với cô hồi còn trẻ tôi cũng chẳng hay ho gì đâu. Năm bốn bảy nói là chạy đói ra thành phố, nhưng thực ra đói thì ít mà đua chúng đua bạn thì nhiều. Hồi ấy tôi chỉ nhỉnh hơn cô mấy tuổi. Bố mẹ đã gả bán hẳn hoi, nhà người ta cũng hiền lành tử tế nhưng tôi quyết quấy tôi đi. Hồi ấy nào mình có biết thành phố nó là cái gì. Chỉ nghe người ta xúi ra đấy thì được ăn trắng mặc trơn, ra đấy thì có guốc cao gót để đi, cái quần lính để mặc. Lại sẵn chuyện chê chồng nữa, thế là tôi liều. Bố mẹ khuyên răn thế nào cũng không được. Rồi tôi bị người ta rủ vào làm việc xấu xa. Mình như cái chân bước trên ruộng lầy, càng bước càng thụt. Hòa bình lập lại, quẫy được ra khỏi cái nghề nhơ nhuốc ấy, kiếm được tấm chồng thì lại mắc bệnh không con. May mà ông ấy nhà tôi không vì thế chê bai, hắt hủi vợ, vẫn sống với vợ cho đến lúc khuất bóng.
Mặt Gái hơi sầm xuống. Câu chuyện của bà Thọ như một sự đánh động. Cuộc đời bà đúng như thế hay đây là lối nói bóng gió của "một bà cô lắm điều" như lời chị Trầm vẫn hay rủa bà?
- Mình là đứa sa cơ lỡ bước cô ạ. Mà sa cơ lỡ bước vào chỗ hư hỏng, hôi hám mới đau chứ. Giờ ngẫm lại, mình không con, không cái có nhẽ do trời phạt. Còn quê quán, anh em... thôi đành gửi nắm xương ở thiên hạ vậy, cô Thương Thương ạ!
Bà Thọ sụt sịt khóc. Nghe tiếng khóc ấy, Gái vừa thương vừa giận. Đang yên đang lành, vì cớ gì bà ấy lại lôi chuyện kia ra nói với mình. Hay là... "bà ấy là người thích đâm bị thóc chọc bị gạo" như chị Trầm hay nói?
- Cô Thương Thương này! Giờ bảy mươi tuổi rồi, càng ngẫm càng thấy mình dại. Từ ngày ông ấy mất đi, không tối nào là tối tôi không thắp hương. Oan khổ nhiều nhưng khi thắp được nén hương lên cũng thấy tâm can nó nhẹ vơi được đôi chút cô ạ!
Gái đứng bật lên:
- Thôi, cháu về!
- Đi đâu mà vội thế nào? Hay là câu chuyện của tôi có gì làm cô mất lòng?
Gái ấp úng:
. - Không... không ạ!
Gái đành phải ngồi. Bà Thọ hình như không muốn để ý đến sự khó chịu của cô nên vẫn nói tiếp:
- Cô về chắc ông cụ khỏe hẳn rồi mới lên chứ gì? Khổ, người già thế đấy. Chả gì hơn có con cái bên cạnh.
- Bố cháu mới đỡ thôi chứ chưa khỏi hẳn bà ạ!
- Chắc cô về, bà Trầm cũng cho ít tiền?
- Có chứ ạ!
Giọng Gái đã có vẻ gay gắt. "Thóc mách! Thóc mách", cô thầm nghĩ về bà Thọ như thế.
Bà Thọ vẫn dai dẳng:
- Tôi nghe nói hôm rồi bà Trầm đánh cô đau lắm phải không? Người có vẻ đức độ thế mà phũ!
Gái trợn mắt:
- Bà ơi... Sao hôm nay bà lắm chuyện thế ạ!
Bà Thọ khẽ cười:
- Cô Thương Thương giận tôi đấy à? Cô giận tôi cũng chẳng bằng bà Trầm bà ấy chửi bóng chửi gió tôi. Từ ngày cô hay ra đây ăn ô mai khế, cứ trông thấy tôi ở đâu là mặt bà ấy sa sầm như giời sắp mưa ấy. Tôi là tôi chỉ nghĩ tới cô, thương cô. Ngày xưa làm thuê làm mướn cũng không đến nỗi bị đòn như thế. Đằng này, cửa đóng thật chặt, đánh người ta uỳnh uỳnh như đánh thù. Phật dạy: cứu một người phúc đẳng hà sa! Cứ nghĩ đến trận đòn của cô mà tôi xót cả gan ruột.
Bà Thọ như hoàn cảnh của Gái đi ra. Hôm nay bà thật lắm lời. Câu nào của bà cũng thật đáng sợ. Giữa bà và Gái trước nay chỉ có thần tình, chưa thù oán. Vậy mà câu nào của bà cũng như có ngạnh. Gái nghe mà gai hết cả người. Có lúc còn giật lên đau nhói nữa...
- Hôm nọ bà Trầm đánh tiếng bảo tôi là con mụ thối mồm. Tôi thì chả thơm tho hơn ai, nhưng cái người nói tôi ấy chắc gì đã thơm hơn. Lời nói gió bay cô ạ! Tôi là tôi chỉ nghĩ đến cỗ. Tuổi già nó lẩn thẩn thế đấy. Ngay cái hôm đầu tiên cô ra đây mua khế, tôi đã thấy mên mến cô. Còn cái nhà bà Trầm ấy thì ai còn lạ gì. Chỉ có một nỗi là người ta chưa bắt được tận tay, day được tận mặt thôi. Trời lúc nào cũng mắt cô ạ!
Giữa chị Trầm và bà Thọ luôn luôn có chuyện. Thùy Thương, Dự Thương đã mấy lần bị chị mắng về tội nhắc tới tên bà. Thương Thương bị chị nói nhiều nhất vì chuyện hay la cà ra đấy ăn ô mai khế.
- Cái mụ già ấy là hay hớt lẻo lắm đấy. Già rồi mà không trọn kiếp già. Người ta làm gì kệ cha người ta chứ việc gì mà bà ấy phải trõ vào. Tôi thấy thế này, tôi thấy thế nọ... nghe mà không ngửi được. Cuộc họp dân phố nào mà bà ta không quang quác cái mồm lên...
- Em chỉ ăn ô mai thôi...
- Ừ... thế thì được!
Câu chuyện hôm nay đã ngoài cái thú ăn ô mai khế của Gái. Bà Thọ đã nói đến nơi đến chốn. Gái thấy lạ! Nên giận hay nên nghe. Câu chuyện cuộc đời bà là thật hay giả? Mà sao bà lại cứ xoắn lấy Gái mà nói. Ác thì chắc là không!
Bà Thọ vẫn không nguôi quan tâm đến Gái. Thấy mặt Gái bàn thần, nghĩ ngợi, bà chuyển thế chuyện:
- Cô Thương Thương định ở với bà Trầm ít ngày rồi về với hai cụ hay là ở mãi?
- Cháu cũng chưa biết!
- Thế đấy! Cũng như tôi hồi trẻ. Sống hôm nay mà vẫn chả biết hôm mai. Giờ bảy mươi cái tuổi đầu rồi, nghĩ lại mới biết là lúc ấy mình nông nổi. Giá lúc ấy cũng biết nghĩ như bây giờ...
Chuyện của bà Thọ đã có vẻ luẩn quẩn. Gái nghĩ vậy và đứng lên:
- Thôi cháu về đây bà ạ! Hôm nào rỗi cháu lại ra.
- Ừ... cô về đi kẻo bà Trầm bà ấy mong. À này... tôi bảo đã.
- Bà còn bảo cháu cái gì nữa ạ?
- Cứ đứng đấy chờ tôi tý...
Bà Thọ đi vào phía trong nhà. Chưa biết bà định nói thêm câu gì nữa, nhưng Gái vẫn đứng lại, khuôn mặt khó chịu.
Bà Thọ từ trong nhà đi ra. Trên tay bà là mấy nắm bỏng trắng.
- Lộc Phật đấy! Tìm mãi mới thấy một bà nhà quê mang ra bán. Cúng Trời, cúng Phật có nắm bỏng này là lành nhất. Cô cầm về mà nhấm nháp cho vui miệng. Nhớ chia cho cô Thùy Thương, cô Dự Thương với, Cứ nói là lộc của bà Thọ ô mai khế.
- Cháu xin bà...
Cầm mấy nắm bỏng trắng trên tay ra về. Gái nhanh chóng có cảm giác bình thường trở lại. Nỗi cấn cá trong câu chuyện với bà Thọ tự nhiên tan biến đi đâu mất, để chi lại còn hương thơm của nắm bỏng trắng vừa cúng. Gái nghĩ mình thật vô lý khi nghĩ khác về bà Thọ. Càng vô lý hơn khi cô có ý định giận bà. Giữa bà và Gái chỉ có cái tình. Có quan tâm đến Gái, bà mới nói. Có thương Gái bà mới có những câu đến nơi đến chốn như thế. Nhưng cuộc đời... Gái nhắm mắt để tự trấn tĩnh nhưng không làm sao trấn tính nổi.
- Gái, Gái? Chị Trầm hỏi mày mãi!
Cọ nói khi Gái đưa nắm bỏng cho cô.
- Chị Trầm đi đâu rồi?
- Chị ấy xuống phố Trần Ai.
- Chị ấy dặn gì tao không?
Cọ nhìn Gái khẽ cười mỉm rồi nói:
- Bà ấy bảo chiều nay cho mày nghĩ, tắm rửa cho thơm tho rồi tối bà ấy đưa đi chơi. Bà ấy còn bảo, đã dặn hôm qua rồi, hôm nay tao chỉ nhắc lại cho mày nhớ.
- Tao nhớ rồi! Cọ ăn bỏng đi. Quà của bà Thọ gửi cho đấy.
Cọ tung nắm bỏng trên tay, cười khúc khích:
- Bà Thọ lúc nào cũng nghĩ bọn mình còn bé. Lớn ễnh ra cả nút rồi chứ có còn bé bỏng gì nữa.
- Nói hay nhỉ? Có quý chị em mình bà ấy mới gửi quà cho.
- Ai chả biết thế. Cám ơn Gái. Nhưng mày ra đấy ít thôi, không có ngày bà Trầm bà ấy lấy dao rạch mặt đấy.
- Tao mua ô mai chứ có làm gì?
Cọ cong môi:
- Hãy chờ đấy!
Gái nhìn theo cái dáng cong cớn của Cọ đang bưng chậu cốc chén ra máy nước rửa để chuẩn bị cho giờ bán hàng mà thấy buồn cười cho cái tính bộc tuệch của cô.
Nỡm lại khác. Cô không lỳ lỳ như Cọ. Thấy Gái cho bỏng trắng, cô vui ra mặt:
- Của bà Thọ, đúng không? Thích thật. Hồi bé ở nhà, khi nào bà mình đi chợ về cũng mua quà cho cháu. Gái biết thứ quà gì mà bà mình hay mua không? Bỏng trắng đấy.
- Ở thị xã quê Nỡm mà cũng có à?
- Thị xã tớ cũng như làng ấy mà.
Nỡm và Gái dễ trò chuyện với nhau hơn Cọ. Nhưng cũng chỉ là những khi vắng mặt chị Trầm. Còn khi có mặt chị ở nhà, thì đứa nào việc nấy. Cứ động đứng lại với nhau là chị nói.
Hình như các cô không có quyền được tâm sự với nhau.
Chị Trầm thường răn dạy các em:
- Đến đây với chị, các em chỉ biết có chị. Mỗi đứa một hoàn cảnh, đều không vui cả. Nỗi buồn của các em cũng là nỗi buồn của chị. Các em có nói với nhau cũng chả giúp đỡ nhau được gì. Tốt nhất là không nói. Mà... tôi cấm đấy, hiểu chưa? Cô nào mà ti toe, tôi biết được, đừng có trách.
Lời chị Trầm như một kỷ luật. Ba cô răm ráp tuân theo. Thỉnh thoảng có tâm sự với nhau cũng chỉ nửa vời như vậy.
Gái cũng chỉ biết về Cọ và Nỡm có thế. Ngược lại, Nỡm và Cọ cũng chỉ biết về Gái không hơn gì những điều chị Trầm hé cho họ biết.
Nỡm khẽ vuốt tóc Gái rồi dịu dàng nói:
- Tối nay chị Trầm cho cậu nhập hội với bọn mình đấy.
Gái ngây thơ hỏi:
- Hội gì?
Từ ngoài máy nước, Cọ nói vọng vào:
- Còn hội gì nữa. Thôi, đừng có ngây thơ cụ!
Nỡm lườm Cọ:
- Ăn nói buồn cười nhỉ!
Cọ trề môi, dài giọng:
- Vâng! Em chỉ có băm to kho mặn thế thôi. Ai được cái tính dịu dàng khéo léo như người ta...
- Lại tự ái đấy - Nỡm nói với Gái,
Cọ té nước vào Nỡm và Gái:
- Ăn nem, ăn chả gì mà tự ái với chúng mày. Cái con Nỡm đến mỹ miều. Hội mẹ gì mà hội. Bán cái trôn nuôi cái miệng chứ quý hóa gì mà phải giấu giấu, giếm giếm.
Cọ đã nói thẳng băng ra cái mà Nỡm muốn úp mở và Gái thì còn ngợ ngợ. Gái có cảm giác lành lạnh sống lưng, còn Nỡm thì màu da trên má chợt ửng lên xấu hổ.
Đang đà, Cọ tuôn ra hàng tràng dài những từ tục tĩu kèm theo những câu kết luận thô kệch.
- Cứ gọi toạc nó ra con Nỡm, con Cọ, con Gái có phải xong béng không. Đằng này à... Thùy Thương ơi! Dạ! Thương Thương ơi! Dự Thương ơi! Dạ!... Hừ, nghe thối... thối cả cái lỗ...
Nỡm khẽ nháy mắt cho Gái rồi reo ầm lên:
- Chị Trầm về!
Cọ đang té tát bỗng ngậm vội miệng. Cái ngôn ngữ đanh đá được tôi luyện sau những ngày được bà chủ hàng giải khát cho đi làm ăn đã tắt ngấm sau ba tiếng chị Trầm về của Nỡm. Nhưng... Nỡm chỉ đùa. Cọ xấu hổ bưng cả chậu nước hất vào bạn:
- Cha con Nỡm nhá! Cha con Nỡm nhá!...
Gái lảng tránh khỏi sự đùa nghịch của hai bạn, lặng lẽ đi vào giường nằm. Như vậy là đã rõ. Không còn úp mở gì nữa! chị Trầm đã quyết đưa Gái vào cuộc. Cái nghề này Gái đã được nghe, đã mường tượng và ghê tởm. Cái tối ở ngõ nhỏ kia với gã đàn ông khốn nạn ấy, Gái đã bỏ chạy mặc dù trước lúc đi, chị Trầm đã nói với Gái là hắn yêu thương, trọng vọng cô. Chị Trầm có ngờ đâu chị đã đưa Gái đến cái nơi mà Gái đã phải bỏ chạy. Chị có biết đâu cái thằng đàn ông mà nghe đâu đã bỏ vàng ra mua cô ấy lại chính là cái thằng đã tàn phá đời Gái. Hắn mất vàng. Chị Trầm mất uy tín với khách. Còn Gái, Gái mất tất cả. Tối ấy, khi bỏ chạy khỏi cái ngõ hẹp ấy, Gái có cảm giác mình bị nhục thêm một lần nữa...
Gái oằn người trở mình. Lời bà Thọ như sóng vỗ dồn dập bên tai. Hình như có một đấng thần linh nào xui khiến bà nói ra những điều ấy với Gái, Hình như giữa cuộc đời bà trước đây và với Gái bây giờ đang có duyên nợ với nhau, trói buộc nhau, tháo gỡ cho nhau.
- Trời...
Gái buột miệng thét một cách tuyệt vọng. Mặt cô day day trên gối...
Cái ngõ hẻm trong tối lại hiện ra. Cái phòng tăm tối và lạnh lẽo ấy lại hiện ra...
- Gái! Gái ơi!
Có ai gọi Gái, đuổi Gái trong ngõ hẹp. Gái bỏ chạy. Không! Không bao giờ Gái chịu nép mình trong vòng tay của cái gã đàn ông khốn nạn ấy nữa. Hắn là ... Dịch... thằng Dịch Hạch!
- Trời...
Gái lại hắt ra gọi trời khi nghĩ tiếp tới số phận mình bây giờ Nợ chị Trầm hàng đống tiền. Cuộc đời trước mắt thì mù mịt mà cuộc đời lúc này đang còn trăm thứ đói thiếu phải mua sắm. Cuộc sống phố xá đã nuôi trong Gái những khát thèm vật chất mà chỉ riêng bằng lao động chân tay thôi, Cô không thể có nổi. Còn về với bố mẹ lúc này là con đường cùng, Gái chưa dám nghĩ tới. Vậy thì...
- Trời ơi... thằng Dịch... thằng Dịch Hạch!
Gái cay đáng nguyền rủa cái thằng đàn ông mạt hạng ấy. Và bây giờ... Gái day day mặt mình trên gối một cách bức bối, khó chịu...
Tối ấy, Gái theo chị Trầm xuống phố Trần Ai. Gái lặng lẽ guồng xe theo bà chủ. Chị Trầm làm nhiệm vụ áp tải và hướng dẫn Gái như trước đây chị đã từng làm với Thùy Thương và Dự Thương.
- Cứ bình thường như mọi người, em ạ! Ai sinh ra ở trên đời này mà chả phải kiếm một nghề để sống. Trời sinh ra mình là con gái, là cái hoa thì dại gì mà chẳng lợi dụng cái đó để kiếm tiền hả em? Nhất là mình lại là hoa đẹp, gái đẹp nữa.
- Em có nghe chị nói không đấy?
- Dạ, em vẫn nghe!
- Tươi tỉnh, niềm nở lại ra vẻ bông lơn, đa tình nữa em ạ! Đứa nào mê, đứa nào nhiều tiền cho nó chết ngay. Em cứ đi một đôi lần rồi quen hết. Con Cọ, con Nỡm mới đầu cũng e lệ như em. Giờ thì hai ả đã thành cú, thành cáo rồi.
Mụ Tú Bà tân thời đã giảng giải cho cô Kiều tân thời của mình đủ mọi nhẽ mua chuộc, quyến rũ của gái lầu xanh. Có khác là khác ngày xưa cô Kiều có nhà, có cửa, còn bây giờ mụ Trầm đưa Gái đi "bán hoa lưu động" theo kiểu "khách đâu nhà đấy" theo hợp đồng với hai chủ heo ở Trần Ai.
Tối ấy, sau khi nhìn thấy Thương Thương, Phệ sốp đã khéo léo nịnh con, cho Vá tiền và cho dùng cả xe máy về trong phố lớn với mẹ. Bộng cũng lừa được mụ vợ già ở nhà nói là tự vệ điều động đi tuần đêm.
Gái không được xuất hàng cho khách. Trong căn phòng nhỏ của Phệ sốp, Gái đã bị hai gã đàn ông nọ giữ dịt lại suốt đêm. Mờ sáng hôm sau, Gái được thả ra về với một số tiền như một gái làng chơi đã thu được sau cuộc bán thân cho khách. Giá đúng là 30 nghìn. Phệ sốp và Bộng mì ăn liền chỉ đưa cho Gái 24 nghìn.
- Đủ rồi đấy Thương Thương thân yêu ạ! Mỗi anh mười lăm nghìn. Cô nàng phải chi sáu nghìn tiền thuê hộp...
Gái lẳng lặng cầm tiền rồi dắt xe ra về. Ra tới đường lớn, mỏi quá, không đạp xe được nữa, Gái phải vẫy xe xích lô...