AI ĐÃ GÂY CHẾT NGƯỜI?
Hay, ai đã giết người?
Hai câu hỏi này có sự khác nhau rõ rệt.
Amos Decker đang đứng ở hiên nhà sau, nơi anh và cô nàng đồng nghiệp FBI, Alex Jamison, ở lại khi qua thăm chị gái của Jamison. Dùng hai ngón tay kẹp cổ chai bia thứ ba trong buổi tối hôm đó, anh suy ngẫm về những câu hỏi trên. Anh biết rằng đa số mọi người hầu như không bao giờ nghĩ đến những chuyện như vậy, bởi vì họ không có lí do để nghĩ đến. Nhưng việc trả lời chính xác câu hỏi số hai là yếu tố sống còn đối với sự nghiệp của Decker, thứ duy nhất còn lại trong đời anh.
Anh cũng hiểu rằng sự khác biệt giữa hai câu hỏi đó phức tạp hơn so với niềm tin của đại đa số.
Chẳng hạn như, một người có thể gây ra cái chết cho người khác mà hành vi đó không bị pháp luật quy thành tội giết người.
Hãy xét đến trường hợp vô ý làm chết người: Xe của bạn vô tình đâm vào người khác và dẫn đến tử vong, hoặc bạn vô tình đánh rơi khẩu súng, nó cướp cò và viên đạn bắn trúng một người qua đường. Một mạng sống đã bị tướt đoạt nhưng pháp luật không thừa nhận đó là tội giết người.
Hay xét đến dịch vụ trợ tử: Một người mắc bệnh nan y hàng ngày phải chịu nhiều đau đớn và muốn chấm dứt mọi thứ, bạn giúp người đó toại nguyện. Hành vi đó được coi là hợp pháp ở một số nơi và bất hợp pháp ở vài nơi khác. Nhắc lại nhé, đây là làm chết người. Không giống với hành vi vô ý làm chết người, đây là hành vi có chủ đích, nhưng không cấu thành tội giết người, vì đây là lựa chọn chấm dứt cuộc sống của người bệnh.
Cũng có những hành vi giết người được pháp luật công nhận, mà ví dụ rõ ràng nhất là hành vi tự vệ. Bạn rõ ràng có ý định làm hại người khác, nhưng luật pháp thừa nhận bạn có quyền tự bảo vệ mình.
Hành vi giết người có nhiều cấp độ khác nhau.
Nếu bạn bất cẩn gây ra vụ tai nạn ô tô hoặc đánh rơi vũ khí, dẫn đến cái chết của một người khác, bạn có thể bị buộc tội ngộ sát.
Nhưng một cú đập theo phản xạ, dẫn đến tử vong, có thể khiến thủ phạm bị cáo buộc những tội danh nghiêm trọng hơn nhiều (so với tội ngộ sát).
Giết người cấp độ hai, một tội danh khá giống với tội ngộ sát, có tính đến yếu tố ác ý được trù định sẵn, có thể mang yếu tố nóng vội, nhưng không phải hành vi có chủ đích hoặc có kế hoạch ,hư người ta hay nói 1 .
1. Mặc dù định nghĩa có thể khác nhau theo từng bang, nhưng về cơ bản, Luật pháp Hoa Kì quy định như sau về hành vi Giết người cấp độ II: “ Đây là hành vi cố ý giết người nhưng không có kế hoạch. Bị đơn hành động nóng vội, không cân nhắc những hiểu rõ hành vi của mình có thể gây nguy hiểm đến tính mạng người khác.”
Decker nhấp thêm một ngụm bia trong khi rà soát lại các điều kiện pháp lý khi xác định hành vi cố ý kết liễu sinh mạng người khác. Anh nhớ rằng điều kiện cuối cùng là nghiêm trọng nhất.
Giết người cấp độ một hầu như luôn luôn bao hàm các yếu tố cụ thể bao gồm sự cố tình, có chuẩn bị trước và có ác ý từ trước . Bạn muốn ai đó chết vì lợi ích của mình và bạn đã vạch trước một kế hoạch để đảm bảo rằng vụ án mạng sẽ xảy ra.
Khung hình phạt cao nhất trong tất cả các tội danh được dành cho những hành vi tày trời.
Theo đuổi những tên tội phạm thuộc hạng này là những gì Decker đã làm gần như suốt cuộc đời mình.
Anh nhấp thêm một ngụm bia.
Mình truy bắt kẻ giết người. Mình chỉ thực sự xuất sắc mỗi khoản này .
Anh ngước nhìn bầu trời đêm phía tây bắc Pennsylvania, gần biên giới Ohio, ở một nơi được gọi là Thị trấn Baron. Mọi người đồn rằng đó từng là một thị trấn thịnh vượng chuyên khai thác mỏ, được đặt tên theo gia đình Baron, những người đã đào hầm mỏ và dựng nên các nhà máy. Nhưng nguồn lợi thương mại đó đã biến mất từ lâu. Không nhiều thứ còn sót lại. Nhưng mọi người vẫn xoay xở bằng nhiều cách khác nhau và lúc được lúc không. Điều tương tự cũng xảy ra với nhiều nơi trên lãnh thổ nước Mỹ.
Phía trong ngôi nhà, Alex Jamison đang nhấp chung một ly vang trắng với chị mình, -Amber, trong khi trò chuyện với Zoe - đứa cháu sắp lên sáu có vẻ cụ non. Decker và Jamison đang trong kì nghỉ phép, không phải xử lí các vụ án thuộc trách nhiệm của lực lượng đặc nhiệm FBI tại Washington nữa. Decker ban đầu còn ngần ngừ chưa muốn nghỉ phép như Jamison, nhưng rồi sếp của hai người, Đặc vụ Bogart, đã khăng khăng rằng anh cần nghỉ ngơi. Và khi Jamison gợi ý rằng anh có thể đi cùng cô về thăm chị mình, Decker cũng chẳng biết mình còn có thể đi nơi nào khác nữa.
Thế nên giờ mình mới ở đây .
Anh nhấp thêm một ngụm bia và đăm chiêu ngó xuống đôi giày cỡ mười bốn của mình 1 .
1. Cỡ giày 14 của Mỹ tương đương cỡ giày 47 - 48 của châu Âu.
Khi họ đến đây, mọi người đã trao nhau những lời chào hỏi, những cái ôm, những câu đùa cợt, giúp nhau cất đồ và Jamison đã tặng quà tân gia cho chị gái và cháu gái mình, vì Amber cùng gia đình mới chuyển đến gần đây, Bữa tối đã được chuẩn bị và đánh chén xong xuôi, nhưng từ trước đó rất lâu Decker đã cạn sạch những điều có thể nói cuãng như ý tưởng về những hành động xã giao nên làm. Và đó là khi Jamison, người có lẽ hiểu anh rõ hơn bất kì ai khác, đã khéo léo mời anh cầm lấy chai bia của mình - cùng cái vẻ lúng túng khó xử - mà bước ra bên ngoài, để vắng mặt đàn ông cho cánh chị em tiện bàn chuyện phụ nữ với nhau.
Nào giờ anh vốn không phải là người kém giao tiếp đến thế. Cao đến một mét chín tám, nặng trăm ba mươi cân có lẻ, thật ra phần có lẻ ấy cũng khá nhiều nhặn - ấy là Decker, một cựu cầu thủ bóng bầu dục chuyên nghiệp, từng là một người hướng ngoại, hòa đồng, thậm chí hơi tếu táo, thích đùa vui và luôn sẵn sàng châm chọc bạn bè.
Rồi một cú cản bóng từ điểm mù hết sức bạo liệt vào đầu anh trên sân bóng bầu dục đã khiến cho cuộc đời, cũng như con người anh, thay đổi mãi mãi. Hậu quả là một chấn thương não gần như giết chết anh. Dù anh vẫn sống sót, cú va đập đó buộc bộ não phải tự thiết lập lại để cho phép quá trình hồi phục diễn ra. Toàn bộ quá trình này đã để lại hai dấu ấn riêng biệt trong anh.
Một là hội chứng trí nhớ siêu phàm, còn được gọi là kí ức hoàn hảo. Những người mắc phải hội chứng này thường chỉ nhớ được các thông tin dạng tự sự và thường có khả năng ghi nhớ các khía cạnh khác trong cuộc sống dưới mức trung bình. Nhưng Decker thì không như thế. Như thể ai đó đã đặt một chiếc máy ảnh với khả năng chụp ảnh vô hạn trong đầu anh. Anh là một người với ký ức vĩnh cửu , không thể quên bất kì điều gì. Decker không hẳn coi khả năng đó là một mó,
Kết quả thứ hai của vụ va chạm là việc anh phát triển nên Hội chứng cảm giác kèm. Anh thường kết nối những điều kì lạ, như cái chết, với màu sắc. Trong trường hợp của cái chết, đó là một màu xanh ánh điện khiến Decker lạnh sống lưng và cảm thấy buồn nôn.
Cùng với sự thay đổi của não bộ, tính cách của anh cũng bị thay đổi. Một anh chàng thích chơi khăm, vui vẻ, yêu đời đã vĩnh viễn biến mất, và thay vào đó -
- Là mình đây .
Khi nhận ra sự nghiệp bóng bầu dục của mình rõ ràng đã đi tong, anh quyết định trở thành một cảnh sát và sau đó, là một thanh tra điều tra án mạng tại quê nhà ở Burlington, Ohio. Anh đã kết hôn với một người phụ nữ tuyệt vời tên là Cassandra, hay Cassie như anh thường gọi, và họ có với nhau một đứa bé xinh đẹp tên Molly.
Đã từng là vậy .
Tất cả đã thuộc về quá khứ, vì anh chẳng còn một người vợ tuyệt vời hay một đứa trẻ xinh đẹp nữa.
Là ai đã gây ra cái chết của em và con?
Là ai đã giết em và con?
Chà, Decker đã tìm ra kẻ tước đoạt mạng sống của gia đình anh. Hắn đã phải trả giá bằng cả tính mạng mình.
Nhưng đó chẳng là gì so với cái giá Decker đã phải trải qua. Thứ đang giằng xé anh trong từng giây từng phút cho đến khi trút hơi thở cuối cùng.
“Dì Alex nói rằng chú không bao giờ quên gì cả.”
Decker thoát khỏi luồng suy nghĩ miên man và hướng về phía phát ra tiếng nói.
Zoe Mitchell, tóc buộc hai bên, mặc áo sơmi dài tay màu hồng thêu hoa và quần đùi trắng khoe ra đầu gối củ lạc, tò mò nhìn anh qua mép bàn gỗ gắn trên tường sau nhà.
“Đúng là trí nhớ của chú khá tốt đó.” Decker đáp lời.
Zoe đang ôm một mảnh giấy. Trên đó là một tá những con số dài ngoẵng. Cô bé chuyển tờ giấy cho anh.
“Chú thuộc được tất cả chỗ này chứ?” Con bé hỏi đầy hi vọng.
Decker liếc nhìn và trả lại cô bé tờ giấy.
“Ơ thế chú không thuộc được chúng à?” Zoe nói, vẻ thất vọng hiện rõ trên khuôn mặt đầy tàn nhang.
“Không phải, chú đã thuộc hết rồi.”
Anh đọc lại các con số cho cô bé, theo đúng thứ tự chúng xuất hiện trên trang giấy, vì đó chính xác là những gì anh đang thấy trong đầu: một trang giấy đầy những con số.
Cô bé cười toe toét. “Ngầu thật!”
“Cháu nghĩ vậy thật ư?” Decker hỏi lại.
Đôi mắt xanh nhạt của cô bé mở to trước câu hỏi của anh. “Không đúng ạ?”
“Có đôi khi, ừ đúng. Cũng có thể gọi là ngầu.”
Anh dựa vào lan can và nhấp thêm một ngụm bia trong ánh nhìn tò mò của Zoe.
“Dì Alex nói rằng chú đi bắt người xấu.”
“Bọn chú cùng nhau làm việc đó. Dì cháu có linh cảm rất tốt.”
Zoe có vẻ bối rối trước câu hỏi của anh.
Anh giải thích, “Dì cháu có khả năng biết người ta định làm gì. Và dì cháu cũng thấy được những thứ mà người khác không nhìn ra.”
“Đấy là người dì chau quý mến nhất đó.”
“Cháu có bao nhiêu dì thế?”
Cô bé thở dài. “Nhiều lắm. Nhưng không ai tuyệt vời như dì Alex.” Mắt Zoe sáng lên. “Dì đến thăm vì sinh nhật cháu gần đến rồi. Cháu sẽ lên sáu tuổi.”
“Chú biết. Dì của cháu nói với chú rằng tối hôm đó tất cả chúng ta sẽ ra ngoài ăn.”
Decker lúng túng ngó quanh khi thấy Zoe tiếp tục quan sát mình.
“Chú bự con quá, bự lắm luôn đó,” cô bé nhận xét.
“Không phải lần đầu tiên chú nghe thấy nhận xét đó đâu.”
“Chú sẽ không để người xấu làm đau dì Alex đúng không?” Cô bé hỏi, nét mặt và giọng điệu đột nhiên trở nên lo lắng.
Decker đã định uống một ngụm bia. Nhưng rồi anh từ từ hạ chai xuống. “Không, chú sẽ không để điều đó xảy ra đâu. Ý chú là, chú sẽ cố gắng hết sức trong khả năng có thể,” anh nói thêm một cách lúng túng.
Có một tiếng sấm nhỏ ở đằng xa.
“Chú đoán một cơn bão đang đến gần,” Decker nhanh chóng quan sát, cố gắng tìm cách để thay đổi chủ đề câu chuyện.
Anh liếc nhìn Zoe, thấy không thoải mái khi bắt gặp ánh mắt ngây thơ của cô bé đang dõi theo mình. Anh quay mặt đi khi một tiếng sấm khác vang lên, gầm gừ trong không gian.
Mùa hè đã qua nhưng những trận mưa dông giao mùa sang thu dường như đang trút xuống đầu họ.
Decker nói: “Bõ đến gần lắm rồi,” như thể đang nói với bản thân mình thay vì với Zoe.
Anh nhìn vào mảng sân sau. Hai ngôi nhà giống như một bản sao hoàn chỉnh. Có cùng một kiểu thiết kế, với một hiên nhà sau y hệt. Có cùng một khoảng sân nhỏ. Có cùng một cây thích được trồng chính giữa bãi cỏ khô héo.
Nhưng khác biệt ở một chỗ.
Những ngọn đèn trong ngôi nhà kia lúc này đang nhấp nháy. Bật, rồi lại tắt, rồi lại bật.
Decker nhìn lên bầu trời. Bất chấp tiếng sấm ầm ầm, anh vẫn chưa thấy tia chớp nào trong tầm mắt. Hơn nữa, nhiệt độ cũng đã giảm một chút và có một lớp sương thấp giăng giăng, cùng những đám mây đang tụ lại, khiến bầu trời bị che phủ ngày một nhiều hơn.
Một lát sau, anh nhìn thấy ánh phản chiếu của một ngọn đèn đỏ nhấp nháy trên không. Anh không nhìn thấy nó, nhưng chắc chắn rằng chiếc máy bay đang cố gắng bay đo hoặc bay về thật nhanh trước khi cơn bão đổ bộ.
Anh ngước nhìn lại ngôi nhà đó, quan sát ánh đèn bật tắt liên tục như mã Morse. Nguyên nhân có thể là độ ẩm, anh nghĩ. Hệ thống dây dẫn bị ẩm có thể gây ra hiện tượng dòng điện chập chờn.
Anh nghe thấy một tiếng động ở đâu đó. Rồi một lần nữa. Và lại một lần nữa. Âm thanh đó lặp đi lặp lại. Thực ra đó là hai tiếng động khác nhau, một là tiếng đập mạnh và một giống như tiếng một vật đang cào lên bề mặt một vật khác.
Sau đó có một chiếc xe ô tô nổ máy. Anh kết luận rằng nó hẳn nằm trên con phố ở mặt trước ngôi nhà anh đang quan sát. Họ đang lái thẳng vào cơn bão vần vũ.
Vài phút trôi qua và tia sét đầu tiên xuất hiện. Dường như nó tan biến vào mặt đất ngay trước mắt anh. Sau đó là một tiếng sấm nổ lớn hơn nhiều. Bầu trời ngày càng đen kịt, cho ta cảm giác rờn rợn. Những cơn gió nhanh chóng truyền động cho hệ thống điện gió đặt dọc theo biển.
“Chúng ta nên vào trong thôi,” Zoe lo lắng nói. “Mẹ nói rằng có nhiều người bị sét đánh hơn chúng ta tưởng đó.”
“Ai sống trong ngôi nhà kia thế, Zoe?” Decker hỏi, chỉ vào ngôi nhà đó.
Zoe đặt tay lên cánh cửa dẫn vào trong nhà. Cô bé nói, “Cháu không biết.”
Ánh nhìn của Decker thu hẹp lại và tập trung vào một tia sáng lóe lên.
Tia sáng đó ở bên trong ngôi nhà kia, đằng sau một trong các ô cửa sổ. Anh không biết tia sáng đó đơn thuần bắt nguồn từ ánh sáng trong nhà được phản chiếu trên mặt kính hay là do một nguyên nhân phức tạp, và có lẽ là nguy hiểm hơn gây ra hay không.
Anh đặt cốc bia của mình xuống và lao nhanh khỏi hiên nhà. Anh cần tìm hiểu sự tình.
“Chú đi đâu thế?” Zoe thét lên về phía anh, giọng nói của cô bé có chút hoảng sợ.
Anh hét qua vai, “Vào trong đi, Zoe, chú chỉ muốn kiểm tra cái này một chút.”
Một vệt chớp khác rạch ngang trời, theo sau là âm thanh chói tai của tiếng sấm khiến Zoe vọt lẹ vào trong, trong khi Decker chạy hướng ngược lại.
Bất chấp thân hình to lớn của mình, Decker từng là một vận động viên ưu tú trong nhiều năm. Anh chộp lấy đỉnh hàng rào ngăn cách hai khu đất, gọn gàng đu qua, và phóng vào mảng sân bên căn nhà.
Anh hối hả băng qua bãi cỏ chạy về phía ngôi nhà. Anh có thể thấy nhiệt độ đang giảm mạnh khi cơn bão bao trùm khu vực này. Gió gào thét và quật anh túi bụi. Anh lớn lên ở miền Trung Tây và đã quen với kiểu thời tiết nguy hiểm như thế này, kiểu thời tiết đã chọn thung lũng Ohio làm nơi tụ họp, để rồi ấp ủ và tạo ra những cơn lốc xoáy hệt như một khối ung thư sinh ra các tế bào đột biến.
Anh biết tiếp theo trời sẽ đổ mưa, như trút.
Anh đặt chân lên phần thềm nhà bằng gỗ ép và chạy nhanh lên các bậc thang. Anh không quay lại nhìn về phía nhà Amber, do đó không nhìn thấy Alex Jamison đã đi ra và đang nhanh chóng quan sát xung quanh để tìm anh.
Anh đã đến ô cửa sổ nơi anh nhìn thấy ánh sáng phản chiếu. Giờ anh có thể ngửi thấy mùi, càng củng cố thêm những nghi ngờ anh đang có.
Trên dây điện có vệt chất lỏng. Anh đã từng điều tra những vụ giết người liên quan đến phóng hỏa, và cái mùi này cực kì đặc trưng. Trong đó có một đám cháy.
Anh áp mặt vào tấm kính và liếc vào bên trong. Các đám cháy do chập điện có xu hướng bùng nhanh, thường ở phía sau các bức tường nơi chúng có thể lan rộng mà không ai nhìn thấy cho đến khi đã quá muộn.
Một lát sau, anh đã nhìn thấy thứ biến nỗi sợ hãi lớn nhất của anh thành hiện thực: ngọn lửa bập bùng và khói bốc lên.
Sau đó, anh nhìn sang bên phải khi tia chớp lóe lên thắp sáng toàn bộ không gian.
Decker như hóa đá trước những gì anh nhìn thấy nhờ ánh chớp đánh lóe lên. Mất một lúc sau anh mới hết tê liệt và chạy ra cửa sau. Không chút do dự, anh dùng vai tông mạnh giống như khi anh lao vào thằng bù nhìn ở sân tập bóng bầu dục. Cánh cửa mỏng manh cong vẹo dưới lực tác động lớn và rơi ra.
Do cơn bão vẫn đang gào thét phía trên đầu, Decker không thể nghe thấy Jamison đang gọi anh. Cô lao ra khỏi thềm nhà và chạy đến hàng rào ở sân sau căn nhà khi Decker nghiền nát cánh cửa. Giờ mưa đang rơi nặng hạt, gió quất vào người như những vết kim châm, như thể cơn bão đang xối cho bằng hết hàng ngàn lít nước lên phía tây của bang Keystone 1 . Jamison chạy tuột cả giày và ướt sũng khi cách bờ rào chừng nửa đường.
1. Tên gọi khác của bang Pénylvania.
Ướt sũng khắp người, Decker lao người vào bếp và rẽ phải. Anh rút khẩu súng ngắn Beretta của mình ra và chĩa về phía trước. Giờ đây anh ước gì mình đã không nốc nhiều bia đến thế. Anh có thể sẽ cần thể trạng của mình ở trong tình trạng tốt hơn bây giờ.
Anh nhanh chóng di chuyển xuống hành lang tối tăm, rồi va vào một bức tường. Một thứ gì đó rơi xuống sàn khi anh chạm vào nó.
Đó là một bức tranh.
Decker tự mắng mỏ bản thân bởi anh mới làm hư hỏng một hiện-trường-vụ-án, một hành động mà anh sẽ không thể tha thứ nếu người khác phạm phải. Nhưng điều này là không tránh khỏi. Anh không biết chuyện gì đang diễn ra ở đây. Những gì anh thấy có thể chỉ là phần nổi của tảng băng.
Anh thận trọng chĩa súng trước, sau đó hé đầu qua góc. Anh quét khoảng trống trước mặt bằng hai ánh nhìn dài và thẳng.
Giờ Decker biết thứ gì đã kích hoạt tia lửa đầu tiên và gây ra vụ cháy.
Và ánh sáng nhấp nháy đó.
Phần dây điện bị hở đúng là đã tiếp xúc với một chất lỏng.
Nhưng không phải tiếp xúc với nước.
Mà là với máu.
