Đêm đầu tiên ở Mỹ Lộc.
Địch thả pháo sáng liên miên trên bầu trời nên quân ta không phải thắp đèn. Những ánh đèn dù ma quái, chập chờn, khi mờ khi tỏ, soi rõ tưng mặt người, từng chiếc lá cây.
Tần đi kiểm tra các hầm hố mới sửa sang lại ban chiều. Phần lớn chưa chắc chắn, chỉ chịu nổi bom bi. Nếu bom phá và rốc két bắn vào thì rất gay. May là độ này trời không mưa.
Mãi đến chiều hôm nay, Tần mới biết ý định của đại đội Hai là để cho quân A4 ở đây làm doanh trại, chuẩn bị hầm hố đón quân vào tiếp. Đại đội không tung A đầu đàn lên mặt đường, vì lý do gì Tần không rõ. Tần chỉ biết chấp hành mệnh lệnh...
Trong lúc chuẩn bị bắt tay vào việc, Tần đi tìm nhà dân bỏ lại để thu xếp cho chị em ở tạm. Cô phân mỗi nhà ở ba người. Hai người ngủ, một người thức, luân phiên nhau canh chừng máy bay địch.
Trong xóm có một số nhà dân chưa đi sơ tán. Hãy còn trẻ em và cụ già.
Lại pháo sáng!
Sao chúng nó thả pháo sáng ngay trên đầu mình thế này? Tần chột dạ, gọi to lên:
– Cúc ơi. Gọi chị em dạy. Ra hầm ngay!
Có tiếng máy bay sát sàn sạt trên đầu Tần. Đất dậy lên. Những quầng lửa màu da cam sáng quắc thi nhau lóe sáng rồi vụt tắt. Những tiếng nổ rất gần. Mảnh bom văng rít lên như xé gió. Đất, đá rơi rào rào.
Tần hét:
– Xuống hầm ngay!
Lại một loạt bom nữa. Khói bom xộc vào mũi Tần sặc sụa, cay xè, đắng ngắt. Biết khu vực mình chưa bị “đánh đáo” vào, Tần chạy xộc tới những căn nhà chị em ở, xem còn ai nằm lại không. Nhà vắng trơn. Dưới ánh pháo sáng Tần nhìn thấy Hường vẫn đứng trên miệng hầm. Tần quát:
– Hường! Xuống hầm!
Hường ngồi thụt xuống cửa hầm, cười bẽn lẽn như bị bắt quả tang vừa làm một điều gì sai trái.
Dưới hầm có Hà và Nhỏ. Hà hỏi Nhỏ:
– Sao các anh pháo cao xạ không nổ súng nhỉ?
Nhỏ có vẻ hiểu biết:
– Chúng nó thử đánh đoàn xe, đánh cầu xem nào. Lại không bị đánh vỗ mặt ngay ấy à?
Hà vẫn băn khoăn:
– Có lẽ các anh tưởng nó đánh vào chỗ không người nên chưa muốn lộ mục tiêu chăng?
Nhỏ gật đầu:
– Cũng có thể.
Đất lại dậy lên. Bom nổ nghe rất gần. Hà ca cẩm với nhỏ:
– Nếu có Đức Chúa Trời thật, thì đã không có bom đạn thế này. Giê-su-ma, lạy Chúa tôi.
Tiếng Hường lại réo lên:
– Nó đến nữa đấy.
Rồi Hường chạy lui vào hầm, đẩy Hà và Nhỏ sát vào trong. Những chớp lửa xanh lét. Những tiếng nổ lụp bụp như lựu đạn chùm. Tiếng Cúc hét lên:
– Bom bi đấy.
Lại một loạt bom bi nữa nổ chát chúa khắp nơi. Những ánh chớp xanh lè nhì nhằng trên mặt đất.
Dứt loạt bom bi ấy, Tần nhô lên miệng hầm quan sát. Có ánh lửa phía trong xóm. Có tiếng trẻ khóc và tiếng người kêu cứu. Ở trong ấy không có đơn vị nào đóng cả. Chỉ có tiểu đội Tần. Phải vào cứu chữa. Tần kêu to lên:
– Trong xóm cháy nhà. Các đồng chí theo tôi!
Tần chạy vụt về phía đám cháy. Các đội viên lần lượt chạy theo. Cúc được phân công làm cứu thương, nên lúc nào cũng sẵn sàng túi thuốc cấp cứu. Trong lúc Tần tìm cách lách vào trong gian nhà đang cháy có tiếng trẻ khóc, thì Cúc quay nhìn lại. Thấy quân mình đông quá, Cúc hét lên:
– Tản bớt ra. Nó đánh nữa thì chết hết bây giờ?
Mọi người tản nhanh đi chữa cháy, chạy đồ đạc ở trong các nhà dân ra.
Tần bế một cháu nhỏ độ hai tuổi, chạy ra. Thấy Cúc, Tần giao ngay cháu bé cho Cúc, rồi lại chạy vào. Cửa vào nhà đầy khói và lửa phả ra nóng hầm hập. Cúc thấy cháu nhỏ không việc gì, vội đưa cháu cho Rạng. Rạng bế cháu chạy ra mé hầm bên bờ rào cho xa lửa.
Hường lễ mễ ôm cái hòm gỗ chạy ra ngoài. Hà, Nhỏ, Xanh khuân đồ đạc nhà bên cạnh ra sân, đề phòng đám cháy lan ra. Nhà bên cạnh đang sắp bén lửa. Hai cô Xuân đang tìm cách giật mái tranh xuống. Hợi vác một chiếc xe đạp chạy ra ngoài. Mấy cô khác đang tìm người bị thương.
Cúc thấy Tần vào gian nhà đầy khói khá lâu sợ Tần ngạt, toan vào xem, đã thấy Tần bế một chị lảo đảo đi ra. Hợi chạy vội đến bế người bị thương với Tần. Cúc cũng giúp một tay đưa chị ra sân. Tần chạy tới cây cau trước nhà, đứng vịn vào đó thở gấp...
Lại có tiếng máy bay, tiếng bom bi nổ khắp nơi.
Xuân Vĩnh Lộc phát hiện ngay:
– Khu nhà mình cũng bị cháy rồi.
Mọi người đứng sững nhìn ngọn lửa trên khu nhà ở nhờ đang cháy phần phật. Nhưng lúc ấy căn nhà Tần vừa vào đổ ập xuống. Mấy bác nông dân bị thương vì bom bi vừa được khênh đến chỗ Cúc cấp cứu. Hai gian nhà khác ở bên kia khu vườn cũng bắt đầu bốc cháy...
Lửa cháy bốn bề. Tần chợt nhớ tới âm mưu gây “bão lửa” của địch, bảo Xuân:
– Đồng chí Cúc và tôi ở lại cấp cứu, Xuân, Hợi đưa chị em ra khỏi khu vực lửa cháy. Không quay về phía nhà mình nữa. Ra vườn nghỉ trưa nay ngay. Hầm ở đó tốt hơn.
Một số chị em tuy nghe rõ lời Tần nhưng vẫn lưỡng lự. Tần quát lên:
– Đây là mệnh lệnh. Chạy ngay ra khu vườn trưa nay. Không trừ một ai.
Rạng bế cháu nhỏ chạy trước. Hà, Hường, Xanh, Nhỏ, Hợi chạy theo sau. Hai Xuân dẫn những chị em còn lại chạy theo lối khác ra vườn.
Trên trời đầy pháo sáng. Dưới đất lửa cháy đùng đùng. Mọi vật được chiếu sáng như ban ngày. Tần áp tai vào ngực người đàn bà cô vừa bế ra. Rồi vạch mi mắt chị chăm chú nhìn.
Cúc vội mở túi thuốc, lấy cuộn băng cấp cứu định băng vết thương trên đầu chị. Chợt Tần Kêu lên:
– Đồng tử dãn ra rồi, Cúc ơi.
Cúc buông thõng tay xuống, nhìn Tần lặng lẽ vuốt mắt cho người vừa tắt thở. Tần xếp chân tay chị cho nằm ngay ngắn lại.
Cúc bậm môi, ngoảnh mặt đi, nhưng lại thấy ba người bị thương vì bom bi đang ngồi gần hầm cạnh bờ rào. Cúc chạy đến. Toàn vết thương phần mềm không đáng sợ. Ở thái dương chị vừa chết, Cúc chỉ thấy một chút máu rớm ra... Chắc là một viên bi hiểm độc đã chui vào não chị.
Vừa băng bó cho ba người đó, Cúc vừa nghĩ đến người phụ nữ trẻ đang nằm trên sân... Cúc quay lại đã thấy Tần tìm đâu được tấm chăn chiên phủ kín lên thi hài người mẹ trẻ vừa đột ngột lìa con. Trong ánh lửa bừng bừng dữ dội, Cúc thấy Tần áo quần đen nhẻm vì khói lửa, đứng sừng sững nhìn về phía nhà mình. Đôi mắt Tần sáng quắc, nhìn trân trân vào ngọn lửa đang bốc cháy cao dần...
Đúng vào lúc ấy, những loạt pháo cao xạ của E210 đỏ lừ nối đuôi nhau vạch sáng như pháo hiệu đỏ trên bầu trời Đồng Lộc. Những đường đạn chụm vào nhau rất quyết liệt. Tiếng súng gầm đanh, gọn và bình tĩnh. Lũ máy bay kẻ cướp lỉnh xa dần...
Đám cháy trong làng lụi dần.
Trời hửng sáng. Chân trời phía đông cũng đỏ rực như lửa.
Mười ba đội viên của A4 mặt mày đỏ bừng, áo quần ám đầy bụi khói và bồ hóng. Chân tay nhiều người bị xây xước. Tất cả đang nhìn về phía đám cháy trong làng, chờ đợi...
Xuân Vĩnh Lộc bảo Hợi:
– Để tôi vào trong ấy xem sao. Đồng chí ở ngoài này với chị em.
Hợi lắc đầu:
– Bị ăn đòn pháo cao xạ, chúng nó không trở lại nữa, nên không hề chi. Hai chị ra bây giờ đó. Vào là bị phê bình.
Xuân yên lặng, băn khoăn. Rạng vẫn tìm mọi cách dỗ cháu bé nín khóc. Vừa lúc ấy, Tần và Cúc từ phía đám cháy đi về. Cả hai người đều trông lạ hẳn đi. Quần áo sém lửa, đen nhẻm. Đôi mắt hai người đều như rực lửa. Mắt Tần đanh lại. Đôi môi mím chặt. Cúc hơi cúi đầu, lặng lẽ đi sau Tần.
Tần, đến bên Rạng vẫn đang dỗ cháu, nói giọng lạc hẳn đi:
– Mẹ cháu bé chết rồi. Đồng chí mang cháu vào cho họ hàng của cháu mừng đi.
Nói xong, đôi vai Tần như rũ xuống, không ngẩng đầu lên nữa. Tần đứng yên như thế một lát.
Cháu bé như nghe hiểu được lời Tần. Cháu càng khóc to hơn, vừa khóc, vừa gọi:
– Mẹ ơi! Mẹ ơi!
Rạng và Xuân Đức Tân cùng đi về phía đám cháy đang tàn lụi. cháu bé trên tay Rạng vẫn vật vã kêu khóc...
– Mẹ ơi! Mẹ ơi!
Tiếng gọi mẹ xa dần, xa dần. Nhưng tiếng gọi đau thương ấy sẽ còn âm vang mãi trong lòng những cô gái trẻ mới bước vào cuộc chiến đấu ở Ngã Ba Đồng Lộc buổi đầu tiên...
Mọi người theo Tần về khu nhà mình vừa bị cháy để thu dọn đồ đạc, dụng cụ. Những chị em để ba lô ngoài hầm thì còn nguyên. Ba lô của Cúc và vài chị em khác bị cháy hết. Mỗi người chỉ còn một bộ quần áo đang mặc.
Tần nói ngay:
– Còn người là còn của. Chúng ta sẽ san sẻ quần áo cho nhau. Mừng nhất là chúng ta vẫn còn nguyên vẹn. Tôi chỉ sợ hôm nay có một đồng chí nào nằm lại đây thì đau đớn quá... Tình hình này, chúng ta không nên ở đây nữa. Phải rút quân về xóm Mai Long.
Vừa lúc ấy Rạng và Xuân Đức Tân về. Mắt đỏ hoe, Rạng nói:
– Lúc em về, cháu lại đòi theo em. Cháu vừa gọi mẹ lại vừa theo em...
Rạng khóc.
Mọi người im lặng. Những tiếng khóc xé lòng và những tiếng kêu gọi mẹ của cháu bé lại như vang lên rõ mồn một.
Tần đưa ba lô cho Rạng và Xuân Đức Tân rồi nói:
– Bây giờ, chúng ta rút quân về Mai Long - Xuân Lộc. Các đồng chí nên nhớ là hôm nay, như thế này, mới chỉ là trận đầu thôi. Chúng ta còn phải bám trụ ở đây cho đến ngày chiến thắng.
Mọi người lại đeo ba lô, vác dụng cụ lên vai, đi theo Tần. Cúc chỉ còn chiếc túi cứu thương đeo bên mình, vác đỡ chị em thêm hai chiếc xà beng, đi sau cùng.
☆ ☆ ☆
Kể từ đêm bị đánh trận đầu ở Mỹ Lộc đến giờ, tiểu đội Tần về xóm Mai Long, đội sáu, thuộc hợp tác xã Thượng Xuân xã Xuân Lộc được chừng tám hôm...
Đại đội cho A4 ở nhà bác Ý và nhà mẹ Hải. “Chỉ huy sở” tiểu đội đặt ở nhà bác Ý, vì nhà rộng. Nhà bác Ý gần nhà anh Nguyễn Thế Linh, C trưởng C552 và Ban Chỉ huy đại đội. Đối diện với nhà C trưởng là bếp ăn tập thể. Mẹ Hải dành riêng cho tiểu đội 4 một nếp nhà con. Sau khi chia A thành hai nhóm ở hai nhà, Tần ở lại bên nhà bác Ý, còn Cúc ở với chị em bên nhà mẹ Hải.
Các cô làm hầm kèo ngay. Ba chiếc hơi xa nhau một chút để phòng khi bất trắc, còn ứng cứu được cho nhau.
Nhà cửa rộng rãi lại gần nhà chỉ huy, gần nhà ăn, gần giếng nước, có hầm hố chắc chắn, điều kiện sống thật thuận lợi. Thế nhưng chị em tiểu đội Tần vẫn có một điều gì canh cánh trong lòng. Đó là việc vì sao tiểu đội 4 lại phải ở tuyến hai chưa được lên mặt đường chiến đấu như một số tiểu đội khác?
Tiểu đội Tần phải xé lẻ ra thành nhiều tốp để làm các công việc khác nhau: chuyển gạo, lấy dụng cụ làm việc, chặt tre chẻ lạt, làm nhà tạm cho các anh chị em đến sau có chỗ ở...
Một hai ngày đầu làm việc như vậy, chị em phàn nàn. Ai cũng muốn làm những việc chính, được tập trung cả tiểu đội lại, làm dứt điểm một công trình nào đó, một đoạn đường nào đó, dù ở nơi nguy hiểm.
Ngay bản thân Tần cũng chưa thông việc này, nhưng cô vẫn phải nói:
– Việc nào cũng cần cả. Chính những việc “linh tinh” như thế này lại cần phải có tinh thần tự giác cao, tính lỷ luật tốt. Có lẽ vì đại đội tin chúng ta có phẩm chất như vậy, nên mới giao cho chúng ta làm những việc này. Tiểu đội ta có truyền thống hoàn thành mọi nhiện vụ. Bây giờ cần phát huy truyền thống đó.
Một số chị em vẫn chưa thông, Tần phải nói thêm:
– Nếu mình coi thường việc nhỏ, chỉ thích làm những việc lớn cho nổi, cho có thành tích, thì không tốt đâu.
Chị em nghe Tần, và yên tâm. Nhưng chính Tần cũng phải tự kìm mình. Trong lúc anh chị em ở các tiểu đội bạn được lên mặt đường, kề sát bên bom đạn để cứu đường, thì tiểu đội mình lại lùi vào làm việc an nhàn ở đây! Tần có cảm tưởng như tiểu đội mình đang lẩn trốn khó khăn, đang nghỉ ngơi dưỡng sức... Chỉ nghĩ đến điều đó, Tần đã nóng ran cả mặt... Tiểu đội 4 trước đây là tiểu đội mạnh của C552. Nhưng các đội viên cũ chuyển ngành rồi. Từ tháng mười một năm ngoái, tiểu đội 4 mới thành lập, và cũng trở thành con chim đầu đàn của toàn đại đội. Liên tiếp trong các đợt thi đua chào mừng ngày thành lập Đảng, ngày thành lập Đoàn, ngày sinh nhật Bác và sơ kết sáu tháng đầu năm nay... tiểu đội Tần đều dẫn đầu. Khi bình bầu ở đại đội, vị trí hàng đầu của tiểu đội Tần gần như được mọi người công nhận ngay, không cần phải tranh luận gì nhiều. Mọi người chỉ còn bàn việc sắp xếp thứ tự tiểu đội nào thứ hai, thứ ba... sau tiểu đội Tần.
Đã có lần anh Linh chân thành nói với Tần:
– Tôi phụ trách thanh niên xung phong gần bốn năm nay, qua nhiều đơn vị. Nhưng chỉ có ở đây, tôi mới thấy có một tiểu đội đầu đàn được mọi người hoàn toàn công nhận.
Thực lòng Tần rất sung sướng và tự hào. Nhưng khi về họp tiểu đội để nói lại kết quả bình bầu thi đua, không bao giờ Tần quên nhắc lại những thiếu sót mà tiểu đội phạm phải. Tần vẫn nói là nếu như không có những thiếu sót đó, chị em sẽ còn tiến xa hơn. Tần nêu tất cả những chỗ mạnh, chỗ hay của các tiểu đội khác để chị em cùng thấy và học tập. Nhờ vậy mà chị em đã không có thái độ tự kiêu, tự mãn...
Không thể tính được từ ngày thành lập tiểu đội đến giờ chị em đã gánh được bao nhiêu gánh đất, gánh đá, gánh sỏi; đã lấp được bao nhiêu đoạn đường sụt lở, bao nhiêu hố bom nằm chắn ngang đường. Cũng không thể tính được chị em làm thêm bao nhiêu giờ, bao nhiêu đêm mất ngủ, bao nhiêu bữa lỡ cơm, bao nhiêu lần phải tạm gác việc riêng. Chị em chỉ biết rằng: Trên giao nhiệm vụ gì, dù khó đến đâu cũng cố gắng bảo ban nhau làm tốt, làm nhanh, không suy bì, tỵ nạnh thiệt hơn với khẩu hiệu: “Đi trước, làm trước, xong trước”. Nếu như có hôm nào đó phải đi làm muộn, làm sau, xong sau... thì toàn thể chị em đều cảm thấy không thoải mái chút nào.
Suốt thời gian qua, không một chị em nào kêu ốm mệt, đòi nghỉ. Mệt quá không làm được việc nặng thì chị em giữ chân ngồi gác máy bay nấu nước cho chị em uống.
Có một lần, ở cống Mười Chín, bom đánh chúng ngay nơi tiểu đội đang làm việc. Đất vùi lấp mất bốn người là Cúc, Xuân Vĩnh Lộc, Hường sơn ca và Nhỏ. Chị em vội xúm đến, bới đất cứu nguy. Bốn người đội đất đứng lên. Anh Linh chạy đến ngay. Anh cho bốn đồng chí vừa bị bom vùi về nghỉ. Cả bốn người đều xin được ở lại, để lấp hố bom. Mãi lúc ăn cơm tối xong, bốn chị em đó bị ngất lịm đi, y tá phải đến cấp cứu. Sau đó đại đội ra lệnh chị em mới nghỉ làm việc một ngày. Thế nhưng... vì sao Ban Chỉ huy đại đội không cho tiểu đội Tần lên mặt đường chiến đấu, lại lưu chị em ở tuyến hai, làm việc nhàn nhã như thế này? Tần cần hỏi cho ra nhẽ. Bản thân mình có thông, thì mới giải thích cho chị em thông được.
Tần hối hả đi sang nhà anh Linh.
Trước mắt đại đội trưởng Linh là tấm sơ đồ Đồng Lộc. Vệt đường Mười Lăm bị bom đánh chỗ nào - trong phạm vi C552 do anh phụ trách - anh đều khoanh bút chì đỏ. Đoạn đường ác liệt này bắt đầu từ cầu Dương Tài, qua Ngã Ba Đồng Lộc cũ, qua cầu Truông Kén, rồi đến Ngã Ba Đồng Lộc mới.
Trước đây, C552 và C556 cùng làm đoạn đường này. Nhưng nay địch đánh ác liệt hơn trước nhiều, nên Tổng đội 55 quyết định để C557 làm từ cầu Dương Tài trở lên phía Khiêm Ích, C556 làm từ Ngã Ba Đồng Lộc mới trở xuống, để đoạn trung tâm Ngã Ba Đồng Lộc cho C552 của anh.
Nhiệm vụ C552 nặng nề, nhưng anh mới ở C558 về. Anh vừa phụ trách C, vừa làm công tác Đảng. Anh mới hai mươi lăm tuổi, trong khi đó nhiều đội viên cũ xấp xỉ tuổi anh. Thật khó khăn.
Trước đây anh Viện lãnh đạo C552 suốt một thời gian dài ở những nơi gay go ác liệt, nhưng vẫn chưa để xảy ra trường hợp hy sinh nào đáng tiếc. Anh viện đưa C552 từ C bình thường trở thành C khá. Vì vậy, uy tín của anh Viện rất lớn đối với C552.
Bây giờ anh về đây, phải làm thế nào để giữ vững được đà đi lên của đơn vị.
Quê anh ở ngay xóm Mai Long này. Anh đặt trụ sở ban chỉ huy ở ngôi nhà thân thuộc của mình.
Anh không lạ gì đoạn đường Mười Lăm chạy ven chân Mũi Mác. Nhưng anh vẫn phải xem thật kỹ sơ đồ đường đi và nơi làm việc, để điều quân cho tốt hơn. Hôm nay, đoạn đường này chưa có đầy đủ hầm hố. Cần làm gấp hầm ngay. Anh cho một số tiểu đội lên mặt đường rồi. Chỉ riêng tiểu đội Võ Thị Tần anh giữ lại. Trong thâm tâm, anh muốn tiểu đội của Tần được hồi sức sau mấy tháng liền căng thẳng. Cần phải biết bồi dưỡng và bảo vệ tiểu đội của Võ Thị Tần để nó có thể chiến đấu dẻo dai, lâu dài...
Nhưng nào tiểu đội của Võ Thị Tần có chịu ở tuyến hai lâu đâu. Ba bốn hôm nay Tần lên gặp anh Linh chỉ có mỗi một việc: Xin cho tiểu đội mình ra mặt đường. Thái độ kiên quyết của Tần làm anh khó nghĩ. Hôm qua anh đã nói:
– Các tiểu đội nhận hết chỗ rồi. Khi nào cần sẽ đưa tiểu đội của Tần lên mặt đường sau.
Tần xin phép lên đài quan sát trên Rú Mòi nắm tình hình lại. Anh buộc lòng phải đồng ý. Anh biết Tần sẽ thấy chỗ bỏ trống ở đoạn đường gần cầu Truông Kén này. Và thế nào Tần cũng xin cho tiểu đội của Tần đến đó. Nên quyết định sao đây?
Anh khoanh một vòng tròn đỏ vào đoạn đường bỏ trống đó, rồi đánh dấu hỏi đậm nét bên cạnh.
Vừa lúc ấy, Tần đi thẳng vào chỗ anh.
Anh niềm nở kéo ghế đẩu ra cho Tần. Cô ngồi xuống ngay. Anh vốn không hơn Tần bao nhiêu tuổi. Hơn nữa, Tần có vẻ cứng cỏi, đứng mũi chịu sào ở A4 như người chị cả, nên anh rất nể. Anh đối xử với Tần như bạn, xưng hô thường gọi bằng tên.
Anh xoay sơ đồ Đồng Lộc ra phía Tần, chỉ ngọn chì đỏ vào đoạn đường vừa khoanh xong hỏi:
– Có phải Tần định xin cho A4 vào đây không?
Tần nhìn kỹ đoạn đường có vòng tròn đỏ anh vừa chỉ, ngạc nhiên:
– Mần răng anh biết được? Đúng đó.
Anh cười:
– Buổi đầu lên Rú Mòi mình cũng thấy ngay chỗ đó. Nhưng vì vội giải quyết ngay hai đầu cầu, nên đành để lại, nhưng chưa biết rút A mô về.
– Nỏ cần rút A mô. Anh cứ cho A4 ra đấy.
Anh suy nghĩ rồi nhìn thẳng vào đôi mắt Tần:
– Tần ạ! Đoạn đường này... là điểm quyết chiến. Địch liều chết chặn ta ở đây. Tình hình rồi sẽ ác liệt hung đây.
– Bầy tui biết. Xác định quyết tâm rồi!
Anh hơi nao núng, nhưng vẫn rắn rỏi, kiên quyết:
– Trước sau tiểu đội của Tần cũng lên mặt đường. Nhưng cần để các đồng chí hồi sức một chút.
Tần hiểu ra ngay ý định của Ban Chỉ huy đại đội. Tần nói luôn:
– Hồi sức? Bọn giặc lái chúng nó còn đi ném bom đùng đùng cả đêm đó. Nó nỏ chờ cho mình hồi sức mô.
Anh yên lặng. Một lát sau đành phải hỏi:
– Nếu như A4 mần ở đây, thì phương án tác chiến ra răng? Phòng tránh ra răng?
Bằng động tác nhanh nhẹn và quen, Tần xoay tấm sơ đồ về phía anh, rút luôn bút chì đỏ của anh đang cầm trong tay, chỉ vào từng điểm trong sơ đồ, Tần nói:
– Đây là hai cái cống. Tránh bom rất tốt.
– Được. Nhưng nếu chưa kịp đến cống, hắn thả bom rồi thì mần răng?
Tần hơi sốt ruột vì bị gạn hỏi quá kỹ, nhưng Tần vẫn cười:
– Thì nằm ngay xuống chớ sao.
– Còn đất đá rơi?
Tần thoáng ngập ngừng rồi nói:
– Bom nổ xong là mảnh bom bay qua rồi. Phải đứng dậy ngay. Thật bình tĩnh nhìn lên cao: Thấy hòn đất, hòn đá nào định lao xuống mình, thì tránh ngay ra. Mần rứa đó.
Anh cười:
– Nghe nói... ngon rứa. Táo bạo đó. Thôi được, để chúng mình bàn thêm. Sẽ trả lời sau.
Tần cương quyết:
– Đề nghị các anh quyết định ngay cho.
Anh đành phải nhượng bộ:
– Được. Tần cứ về đi, lát nữa tui xuống thăm A4 một thể.
Anh thu gọn giấy tờ trên mặt bàn, cho vào xà cột, chuẩn bị đi. Tần ra đến cửa rồi, chợt quay lại. Anh gài bút vào xà cột hỏi:
– Còn chuyện chi nữa?
– Anh cho phép Hợi và Xuân Vĩnh Lộc về thăm nhà. Bố Xuân ốm nặng. Sơn của Hợi ở chiến trường ra.
Linh hỏi:
– Khi mô hai o về?
– Thứ hai, hai mươi ba tháng bảy này.
– Được. Nhưng bảo Hợi chưa nên cưới vội.
Tần cười:
– Anh yên chí. “Ba khoan” mà.
Tần định quay ra đi ngay. Nhưng anh hỏi:
– Đồng chí Tần này. Hồng độ này ra răng?
Tần ngập ngừng:
– Hồng khai thác gỗ mần nắp hầm ở cây số ba mươi tư, đường Hai mốt, Quảng Bình. Có lẽ sắp về.
Anh cười:
– Tôi muốn hỏi về ông Hồng nhà bà kia?
– Chắc anh nớ vẫn khỏe. Đã lâu nỏ có thư mô!
Anh thoáng đăm chiêu, suy nghĩ một lát rồi hỏi Tần:
– Còn chuyện riêng Xuân Vĩnh Lộc với anh Vĩnh công binh ra răng?
Tần nói giọng buồn buồn:
– Chuyện dài lắm, anh à. Xuân Vĩnh Lộc giải quyết xong rồi.
Anh băn khoăn:
– Tần kể cho tôi nghe được không?
Tần gật đầu ngồi xuống. Anh khoác xà cột, châm điếu thuốc lá rồi dựa vào tường nghe Tần vừa cuộn đuôi tóc trong bàn tay sạm nắng vừa kể chuyện về Xuân...
Nghe xong anh rít một hơi thuốc dài, rồi yên lặng... Qua chuyện này, anh hiều thêm nhiều về Xuân. Từ trước tới giờ, anh chỉ thấy Xuân Vĩnh Lộc có nhiều thư nhất đơn vị. Anh hơi ngần ngại với mối quan hệ với quá nhiều địa chỉ ấy. Về công tác, Xuân làm tốt và hăng say, năng nổ. Về quan hệ với tập thể, Xuân chan hòa. Anh chị em đều mến Xuân. Xuân được qua nhiều A để thử thách về mối quan hệ quần chúng. Ở A nào, Xuân cũng được cảm tình của đồng đội. Chi bộ Đảng đưa Xuân vào diện đối tượng được bồi dưỡng kết nạp. Đã định cho Xuân học lớp phát triển Đảng rồi... Nhưng chính vì nhiều quan hệ không rõ ràng, làm anh ngần ngại... Đến nay, anh đã hiểu thực chất tâm hồn Xuân. Anh thầm phục Tần hiểu sâu sắc từng đội viên, được lòng tin của đồng đội.
Anh dụi tắt điếu thuốc lá đi, rồi hỏi Tần:
– Tần và Cúc thấy Xuân có thể giới thiệu vào Đảng được chưa?
Tần đứng dậy, trả lời ngay:
– Theo tui, có thể được rồi. Nhưng còn để trao đổi lại với Cúc và Ban chấp hành chi đoàn đã. Qua đợt thử thách trên mặt đường lần này...
Anh hiểu, gật đầu:
– Được rồi. Để chúng mình bàn thêm. Tần cứ về đi.
Tần năn nỉ:
– Anh cho biết ngay: A4 có được lên mặt đường hay không?
Anh không trả lời Tần, mà chỉ lặng lẽ lấy chiếc bút chì đỏ, đề hai chữ “A4” vào trong vòng tròn đỏ trên tấm sơ đồ còn để lại trên bàn.
Tần mỉm cười, nắm chặt bàn tay anh, như cảm ơn, như cam kết với anh sẽ hoàn thành nhiệm vụ. Rồi rút nhanh tay về, thoăn thoắt ra cửa.
Tần đi vội dưới hàng tro thấp. Những tàu lá tro màu xanh thẫm có hình trái tim lớn đang xòe ra che rợp lối Tần đi...
Được tin tối hôm nay có buổi sinh hoạt đặc biệt, chị em tiểu đội 4 tập trung ở nhà bác Ý sớm hơn thường lệ. Ai cũng mong Tần và Cúc đi họp chi bộ về, để buổi sinh hoạt bắt đầu. Mọi người đoán già đoán non về nội dung buổi sinh hoạt hôm nay. Giữa lúc chị em đang tranh cãi thì Tần và Cúc về. Tần mang theo chiếc đài bán dẫn “O-ri-ông-tông” của đại đội cho mượn, với vẻ vui mừng ra mặt. Cúc cầm một bó hoa mua rất đẹp.
Chị em vỗ tay vui mừng tưởng đến vỡ cả căn nhà rộng, giờ đây trở nên chật chội. Hường sơn ca nói ngay:
– Chị mở đài cho chúng em nghe chương trình ca nhạc đi...i.
Tiếng đi sau cùng kéo dài một cách nũng nịu và dễ thương. Tần bật cười:
– Sẽ mở. Mình sinh hoạt nhanh thôi, rồi sẽ mở đài nghe suốt tối nay.
Lại vỗ tay, lại reo hò... Cả tiểu đội vốn nổi tiếng là trẻ trung, giỏi công tác, văn nghệ khá và thích đỏm dáng này lại tràn ngập tiếng cười.
Xuân Vĩnh Lộc đón lấy bó hoa mua màu tím Cúc vừa đưa cho. Xuân đi lấy bình hoa làm bằng vỏ đạn pháo cao xạ năm mươi bảy. Chỉ một loáng bình hoa tươi đã đặt giữa bàn, bên cạnh là chiếc đài bán dẫn. Ngọn đèn bão có chụp che ánh sáng phòng không được thắp lên.
Chị em hồi hộp ngồi vây xung quanh Tần. Lúc này, Tần mới nói:
– Tôi vui mừng báo tin để các đồng chí biết: Ban Chỉ huy đại đội đã chấp nhận lời đề nghị xin lên mặt đường chiến đấu của chúng ta.
Chị em vỗ tay vui mừng một lần nữa. Có tiếng Xuân Vĩnh Lộc nói xen vào:
– Đúng chưa nào? Người ta đã bảo mà!
– Xuân Vĩnh Lộc đoán khá lắm, ghi lại, rồi đề nghị anh Vĩnh về thưởng.
– Thưởng chi chi thì cũng chỉ mình Xuân biết thôi
Chị em cười ran lên. Tần khoát tay, lấy lại trật tự rồi nói tiếp:
– Ngày mai, chúng ta sẽ ra làm việc buổi đầu tiên ở Ngã Ba Đồng Lộc. Tôi đề nghị chúng ta chuẩn bị thật tốt sức khỏe để mở màn chiến dịch này cho thật giòn giã. Thế thôi. Bây giờ chúng ta sẽ nghe buổi phát thanh đặc biệt truyền đi lời kêu gọi của Hồ Chủ Tịch nhân ngày hai mươi tháng bảy năm nay... Đã đến giờ phát lại lời Bác Hồ rồi đó.
Phòng họp chợt trở nên trang nghiêm. Mỗi người đều im lặng chờ đợi. Tần nhấn nút mở đài. Phát thanh viên đang dõng dạc điểm tin:
“...Ngày mười hai, mười ba và mười bảy tháng bảy vừa qua, quân và dân Quảng Bình bắn rơi năm máy bay giặc Mỹ. Ngày mười sáu tháng bảy, Quảng Bình bắn cháy một tàu chiến Mỹ. Tính đến ngày 17 tháng 7 năm 1968, quân và dân miền Bắc đã hạ 3.043 máy bay của giặc Mỹ.
Tiếp sau đây, chúng tôi xin phát lại chương trình đặc biệt: Lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch nhân ngày kỷ niệm hai mươi tháng bảy, ngày đấu tranh thống nhất nước nhà...”.
Mọi người im lặng hoàn toàn, nghiêm trang chờ đợi... không gian tràn ngập hương thơm của những bông hoa chạc chìu.
“Hỡi đồng bào và chiến sĩ cả nước!”.
Mọi người lặng đi. Đúng là tiếng nói của Bác Hồ rồi. Tiếng Bác Hồ hiền từ, đầm ấm, rõ ràng và khúc chiết. Tiếng nói của Bác đi thẳng vào trái tim mỗi người nghe.
Mọi người đều hiểu rằng Bác Hồ đang nói với cả thế giới, nói với cả dân tộc Việt Nam, nói với từng người Việt Nam, nói với chính mình. Tiếng nói của Bác là tiếng gọi của Tổ quốc và của Đảng vĩ đại.
“...Cuộc chiến tranh xâm lược của Mỹ trên đất nước ta hiện nay là một cuộc chiến tranh tàn bạo nhất trong lịch sử loài người. Giặc Mỹ lầm tưởng rằng, với hơn một triệu quân, trong đó có hơn năm mươi vạn quân Mỹ với sức mạnh vũ khí hiện đại, chúng có thể khuất phục được nhân dân ta. Sự thật hoàn toàn trái lại...”.
Tần nghĩ giờ phút này đây, trên các trận địa pháo cao xạ, tên lửa, trong chiến hào giữ chốt, trong các vạt rừng thưa hay ở giữa Trường Sơn đại ngàn, các anh bộ đội cũng đang lắng nghe lời Bác nói:
“... Trước tình hình nghiêm trọng ấy, nhân dân cả nước ta phải kiên trì và đẩy mạnh cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Vì độc lập, tự do, ba mươi mốt triệu đồng bào ta quyết vượt mọi gian khổ hy sinh, quyết đánh và quyết thắng...”.
Cũng giờ phút này đây, ở những bản làng xa xôi nhất, ở những vùng quê đã cung cấp cho chiến trường bao nhiêu người con yêu quý ra mặt trận, những người mẹ, những người chị và những người vợ của các chiến sĩ đang bồng con, bồng cháu nghe lời Bác nói:
“... Nhân dân ta rất anh hùng. Đường lối của ta rất đúng đắn. Chúng ta có chính nghĩa. Chúng ta có chí khí kiên cường quyết thắng. Chúng ta có sức mạnh vô địch của nhân dân đoàn kết và được cả loài người tiến bộ đồng tình và ủng hộ.
Đế quốc Mỹ nhất định thua!
Nhân dân ta nhất định thắng!
Đồng bào và chiến sĩ cả nước ta hăng hái tiến lên!”.
Lời Bác Hồ vừa dứt, tiếng nhạc “Lãnh tụ ca” nổi lên tha thiết, thành kính, trang nghiêm. Tần, Cúc và chị em vẫn đứng nghiêm nghe...
Tiếng nhạc “Lãnh tụ ca” vừa dứt, Tần tắt đài đi. Tần trang nghiêm nói:
– Bác Hồ kêu gọi chúng ta: “Vì độc lập, tự do, ba mươi mốt triệu đồng bào ta quyết vượt mọi gian khổ hy sinh quyết đánh và quyết thắng”. Vậy thì từ ngày mai, ra Ngã Ba Đồng Lộc làm việc, chúng ta phải làm sao cho xứng đáng với lòng tin yêu của Bác Hồ và của Đảng đối với từng người được nghe lời Bác nói hôm nay. Sau khi nghe lời Bác nói, chúng ta có nên làm quyết tâm thư bày tỏ với chi bộ Đảng quyết tâm thực hiện lời kêu gọi thiêng liêng của Bác Hồ, quyết tâm bảo vệ mạch máu giao thông cho chiến trường miền Nam ở Ngã Ba Đồng Lộc, này không?
– Đồng ý.
– Nhất trí.
Tần lấy mấy tờ giấy - tiêu chuẩn giấy để học bổ túc văn hóa - đưa cho mỗi người một tờ.
Mọi người ngồi quanh giường, quanh bàn, chụm đầu bên nhau viết quyết tâm thư. Trên cao, chính giữa gian nhà ở nơi trang trọng nhất, từ trong ảnh, Bác Hồ như đang nhìn xuống mười lăm mái đầu cháu gái của Bác.