.
[1] Adam : hai anh em Robert (1728 - 1782) và James Adam (1780 - 1794) người Anh, đều là kiến trúc sư và nhà thiết kế đồ gỗ trang trí nội thất (Tất cả chú thích là của người dịch)
[2] Tiếng Anh: Treasure of the Island . Nhà văn Xcôtlen R. L. Stevenson có một tác phẩm nổi tiếng tựa đề Đảo châu báu (Treasure Island) được quay thành phim cũng mang cùng tựa đề. Ở đây Dorothy nhớ sai tựa phim, nên cha cô mới cho rằng cô kém thông minh.
[3] Theo Kinh thánh, tại thành phố Babel ở xứ Shinar, con cháu của Noah xây một tháp cao để lên tới trời, nhưng bị Thượng đế phạt làm mỗi người trong tháp nói một thứ tiếng khác nhau, không ai hiểu ai và tháp không xây tiếp được. Ở đây ý nói một nơi hỗn loạn.
[4] Liên đoàn đường sắt quốc gia
[5] Benjamin Disraeli (1804 - 1881): nhà chính trị và tác giả người Anh, làm thủ tướng nước Anh những năm 1868 và 1874-80
[6] Một ông vua rất giàu có của xứ Lydia cổ thuộc vùng Tiểu Á hồi thế kỷ VI trước Công nguyên.
[7] Sussex: một quận ở miền Nam nước Anh giáp biển Manche, chia làm Đông Sussex và Tây Sussex.
[8] Louis Jacques Mondé Daguerre (1789 - 1851): người Pháp, phát minh ra phương pháp chụp ảnh trên những tấm bảng tráng b
[9] Chữ viết tắt của Young Men’s Christian Association , tức là Hội Thanh niên Thiên Chúa giáo.
[10] Tức xe Mercedes của hãng xe hơi Tây Đức Daimler - Benz
[11] Hamlet : tên nhân vật chính trong vở bi kịch cùng tên của Shakespeare.
[12] Người mang bảng quảng cáo trông giống cái bánh xăng uých.
[13] Phân in : một đơn vị đo thân chữ in; 144 phân in là chữ có chiều cao tương đương 5 cm.
[14] Đơn vị tiền tệ không chính thức của Anh, xưa là đồng tiền vàng bằng 21 shilling . Đơn vị chính thức là pound (bảng) trị giá ít hơn guinea , chỉ bằng 20 shilling .
[15] Phần thưởng của Dorrie là 20 guinea nhưng cô được trả 21 bảng có giá trị tương đương, vì đồng tiền vàng guinea không còn lưu hành na.
[16] Thuộc về đảng Cấp tiến (the Liberal Party), một chính đảng Anh.
[17] Gilead : tên một vùng ở xứ Palestine cổ.
[18] Thomas Carlyle (1795 – 1881): nhà viết tiểu luận và sử gia Xcôtlen
[19] Thủ đô Edinburgh nước Xcôtlen.
[20] Chú ngựa ô .
[21] Baudelaire (1821-1867): thi hào Pháp.
[22] Doric : tiếng Anh địa phương ở Xcôtlen, hơi khác với tiếng Anh tiêu chuẩn.
[23] The Lavender Lady : Phu nhân Oải hương
[24] Crown : đồng tiền Anh trị giá 5 shilling, lưu hành lúc tiền tệ Anh chưa đổi sang hệ thập phân.
[25] Phố Fleet , đường phố cổ xưa ở Luân Đôn, nơi hiện nay có nhiều nhà báo và nhà in.
[] Utopia : tên một hoàn đảo tưởng tượng được nhà văn và nhà chính trị người Anh Sir Thomas More (1478-1585) mô tả trong quyển sách cùng tên viết năm 1516, là nơi có một chế độ xã hội và chính trị hoàn hảo và lý tưởng.
[27] Surrey : một quận ở miền Nam nước Anh nhằm về hướng Tây – nam Luân Đôn, thủ phủ là Kingston – on – Thames. Chắc hẳn bạn đọc còn nhớ Phần một, Chương 3, tác giả có nói đến ngôi nhà nghỉ ở Sussex của Ithiel Mighill. Nếu không có sự nhầm lẫn nào về phía tác giả thì đây được hiểu là ngôi nhà nghỉ mát thứ nhì của Mighill.
[28] Ginger ale : còn gọi ginger beer , là một thứ nước ngọt có hương vị gừng vàcó hơi cacbonic.
[29] Wiliam Shakespear (1584 – 1616): nhà viết kịch và nhà thơ vĩ đại của Anh.
John Millton (1608 – 1674): nhà thơ lớn người Anh.
[30] Tiếng Anh: to eat or not to eat, that is the question . David nói câu này nhại theo câu nói bất hủ của Hamlet trong vở kịch Hamlet của Shakespear: to be or not to be, that is the question.
[31] Gustav Mahler (1860 – 1911) nhà soạn nhạc người Áo.
Paul Hindemith (1895 – 1963): nhà soạn nhạc người Đức.
[32] Đồng sáu penny tiền Anh
[33] Palley : nhà hàng Albambra Palais de Dance; vì thất học nên Cora đọc từ tiếng Pháp Palais thành Pal ley
[34] Lyceum : một vận động trường cổ ở ngoại ô Athens nơi triết gia Hy Lạp Aristotle (384 – 322 TCN) giảng dạy triết học.
[35] Corinthians thứ nhất : một trong hai quyển kinh Tân ước do thánh tông đồ Paul viết, nội dung là các thông điệp gửi tín đồ Thiên Chúa giáo ở Corinth thuộc nước Hy Lạp cổ.
[36] Năm guinea bằng năm bảng năm shilling . Như thế chủ tiệm đã bớt cho Page năm shilling
[37] Thời đại của lẽ phải.
[38] Ám chỉ sông Thames chảy qua Luân Đôn
[39] Aberdeen: thành phố cảng ở Xcốtl" align="justify"> [40] Ulster: một tỉnh thuộc Bắc Ailen
[41] Khu City: trung tâm tài chính và thương mại của Luân Đôn.
[42] Thời vua Edward VII (1841 – 1910), con của nữ hoàng Victoria trị vì nước Anh từ 1901 đến 1910.
[43] Nếu giở lại chương 12. phần I, ta sẽ thấy nhà máy giấy Northern Mills nằm ở thành phố Manchester, Leonard Nye đang kể lại những chỗ hắn vừa thăm viếng ở Tynecastle. Chỗ này tác giả viết không rõ, hoặc có thể ông sơ ý.
[44] Người cô họ xa đã nuôi Nye hồi nhỏ.
