Mùa đông năm ấy, sau khi hoàn thành công việc thâm nhập vào nội bộ đường dây buôn bán vận chuyển ma túy từ Sơn La đến Cửa Lò Nghệ An, góp phần kéo vó hót gọn cả ba chục tên tội phạm, Điền được điều động trở lại Thành phố. Mưa bụi theo gió mùa về giăng màn ủ dột khắp các phố xá từ đầu tháng chạp. Thành phố buồn ảo não và nhiễm phải căn bệnh sợ hãi do sống với chỉ số an toàn quá thấp, số vụ tội phạm vọt tăng. Thói vị kỷ sổ lồng như những cơn bấn loạn tâm thần, một lần nữa chứng tỏ nó có sức sống lâu bền bằng tuổi nhân loại, và nó có muôn ngàn bộ mặt. Chiếm đoạt của cải. Tranh giành tiền bạc. Ngụp lặn trong thú vui xác thịt và tàn hại đồng loại chỉ vì lợi ích riêng. Cuộc sống đã có những lúc như đánh mất lý trí.
Chiều mưa buông xám xịt, nghe rào rào xe người chạy đua báo kết quả số độc đắc, số đề mà tưởng lạc vào một sòng bạc lớn của đại chúng. Chẳng lẽ đời sống lại cần đến những canh bạc ngày ngày để tích tụ đồng tiền, để thỏa mãn cơn khát bạc? Cờ bạc là cái chỗ kích thúc khốc liệt lòng ham muốn đang được cơ chế thị trường đánh thức. Một tên Tổng giám đốc chỉ một đêm đã mất hơn ba trăm triệu đồng, giá một chiếc xe Toyota đời mới, trên chiếu xóc đĩa. Chuyện kinh thiên mà vẫn cứ nhơn nhơn tồn tại. Chú thím Điền từ quê hương nơi hưu trí viết thư lên: “Nghèo có phần hơn trước, nhưng chú thím vui cái vui dân dã nơi đồng quê. Chỉ tiếc phường giá áo túi cơm, quan tham ô lại sao hồi này nẩy nòi lắm quá!”. Nghe nói dân mấy xã tỉnh nọ nổi dậy, kéo cả ngàn người lên tỉnh, giăng biểu ngữ: Trừng trị ngay lũ cường hào mới! Ma túy phát hiện một đường dây buôn bán xuyên lục địa, sang tận Mĩ, Nga, Đức. Hêrôin lẩn vào tận cặp sách học trò trung học. Lũ thiếu niên bất trị trong đó không thiếu các cậu ấm cô chiêu nổi cơn cuồng hứng, tổ chức những cuộc đua xe máy tốc độ cao gây rối loạn trật tự và đe dọa tính mệnh của bao người, bị ngăn cản, xông vào đánh đập công an, và đốt cháy cả xe công vụ của họ. Đạo lý suy đồi, tiền bạc lên ngôi. Con giết cha. Vợ phản bội chồng. Anh em đâm chém nhau vì đất cát. Các nhu cầu tăm tối như đầu giặc Phạm Nhan, chặt chỗ nọ, mọc chỗ kia. Bản năng động vật hối thúc các hành vi man rợ, các vụ giết người bằng xăng dầu, axít phát triển mạnh. Sợ hãi, quẫn trí, rối loạn, thất vọng đang có cơ tràn lan vì nhận ra nguyên nhân hủy hoại các giá trị xã hội nằm ngay ở con người. Trong khi ấy, như một tương phản trớ trêu, Thành phố ngày một đẹp hơn, sầm uất hơn, sang trọng và giầu có hơn. Điền tự hỏi mình, hay là trước đây mắt mở mà không trông, nên bây giờ bỗng nhiên, một lần đưa mắt lên cao, chạy một vòng, bỗng giật mình vì cảm giác bị vây bủa và mất tự do. Chà, bốn phía, phía nào mắt cũng bị ngăn tầm nhìn vì các tháp nhà cao tầng lừng lững đầy vẻ cao ngạo. Thành phố lớn lên theo chiều cao. Mọc lên, đội đất lên, trồi lên, đâm lên hình những cây cột chống trời, những tòa nhà hút cái nhìn lên cao, phô diễn khí lực xung thiên và lời tuyên cáo: kẻ nào leo cao hơn, kẻ đó là người thống trị! Những tòa nhà nhảy vọt ra khỏi không gian và thời gian thông thường, ngần ngật những khối hình đông cứng, theo chiều thẳng đứng. Thẳng đứng những giá trị vật chất để đánh rơi những giá trị tình thần ở chiều đối nghịch.
Điền đến thăm thầy Bình dạy Văn. Bọn thằng Nghiệm ác quá. Chúng đánh gẫy hai dẻ xương sườn lại còn làm tổn thương cả lá lách của thầy. Sau trận đòn ghen của bọn học trò mất dạy, thầy phải về hưu non và ốm đau lệt bệt suốt cả chục năm trời nay. Còn đâu là hiện thân của tài hoa văn vẻ trẻ trung và lai láng tình yêu đời. Mắt thầy là hai hốc sâu, leo lét chấm đồng tử. Gò má thầy nhô cao. Tóc bạc trắng phớ, tuổi mới năm mươi lăm mà răng chiếc còn chiếc rụng, thầy phều phào như ông lão bẩy mươi. Chắc hẳn thầy đã quên, hoặc còn nhớ thì miệng cũng chẳng thể cất nổi bằng giọng ngâm trong trẻo câu thơ: “Tôi không thể nào quên hoa lilas với hoa hồng”. Người vợ của thầy còn buồn nản hơn. Mặt xì xị, hai nọng thịt thâm quầng dưới hai con mắt già. Bà cứ như sắp gây sự với ông chồng ốm o, ngay cả khi nheo mắt, không ngơi tay quạt, để nhóm lò than tổ ong trước cửa căn buồng nhỏ tồi tàn.
Hai thầy trò ngồi đối diện. Dòng nước từ vòi ấm gây vang động lòng chén và cả gian buồng. “Điền uống nước đi. Lâu rồi Điền có gặp Khanh không?”. Câu nói đầu tiên của thầy khiến Điền phải đặt chén nước đang cầm trên tay xuống khay nước và sửng sốt. Buột ra từ ẩn ức của thầy nỗi khắc khoải cho số phận Khanh hay đã nghe phong thanh Điền và Khanh yêu nhau, nay thầy muốn xác nhận? Hay trong cái hốc sâu thăm thẳm của thời gian vẫn âm thầm sống động một tâm tình trong trẻo? Có lẽ đúng là vậy, vì với cái đẹp tuyệt phẩm, con người được có quyền ngưỡng mộ, tụng ca và ao ước giành đoạt. Thầy đâu có phải là một kẻ trác trụy, xưa cũng vậy, còn nay thầy vẫn trung thành với cảm xúc trước cái đẹp mình đã từng tôn thờ?
- Các anh lớn rồi, ra đời rồi, chắc đã đủ lớn khôn để tha thứ cho thầy rồi nhỉ?
Không để Điền kịp nói lời phân giải, thầy đã cúi đầu khe khẽ. Có thể là Điền sẽ trở thành một trinh sát viên già dặn và lừng danh trong công việc điều tra xét đoán lũ tội phạm, nhưng Điền cũng mãi mãi vẫn còn là chú học trò ngây dại trong phép ứng xử đời thường; cuộc sống bao la và sống đẹp vẫn là cả một công cuộc khó khăn, không có thầy dạy. Chân trời ở phía xa, nhưng đi mãi đã bao giờ tới đâu.
- Thưa thầy, thầy đừng nói vậy. Chưa bao giờ em nghĩ, thầy đã phạm lỗi lầm.
Ngập ngừng mãi, Điền mới nói được như vậy. Nhìn thầy rưng rưng, anh nói tiếp:
- Thưa thầy, hay là thầy còn giận chúng em?
- Không, thầy không bao giờ giận các em. - Thầy chớp mắt nhìn Điền, hạ giọng - Em còn nhớ vụ em đánh bọn Nghiệm không?
- Dạ, em có nhớ.
- Sau vụ em đánh trả bọn Nghiệm định làm nhục em, hội đồng nhà trường có họp. Có nhiều ý kiến khác nhau. Cuối cùng thầy nói và thầy hiệu trưởng đồng ý với thầy, kết luận rằng: Là con người thì có quyền và phải biết bảo vệ danh dự của mình.
- Em cám ơn các thầy.
Tiễn Điền ra cửa, thầy nắm tay Điền, rung rung: “Em hãy nhập cuộc nhé. Thầy già rồi lại ốm yếu, nhưng đứng ở xa, thầy sẽ vỗ nhịp cho em đi. Thầy dặn: đừng thối chí, nản lòng. Con người là một sinh thể duy nhất trên hành tinh đáng kiêu hãnh, tự hào. Nó cần phải sống xứng đáng với danh hiệu cao quý của nó hơn nhiều nữa. Nó cần phải sống đẹp hơn nữa, nó cần phải có ý thức sâu sắc hơn về nhân cách tự do của nó”. Ngập ngừng một giây rồi trước kinh ngạc của Điền, thầy bỗng cất cao giọng: “Tôi không thể nào quên hoa lilas với hoa hồng”. Em có nhớ không? Vậy đó mà con người còn tàn ác, xấu xa, ngu muội lắm, em à”.
Vào tuổi hai mươi chín, đối mặt với cái nghiệt súc hàng ngày, nhờ bản lĩnh bền vững, nhờ đạt tới trạng thái siêu trên cảm giác, đi tới cái biết trực tiếp, Điền đã thu lượm được nhiều thành công trong công việc. Anh đã khám phá ra nhiều vụ phạm tội bí ẩn của thành phố. Nhưng, lặn lội mãi trong cái mặt trái của đời sống, nhiều lúc Điền không khỏi hoang mang. Bến bờ như mỗi lúc một lùi xa. Cái uy của pháp luật, cái quyền của sự trừng phạt, thiên chức của cây roi... nhiều lúc trở nên vô nghĩa và bất lực. Con người, cái sinh thể lẽ ra phải kiêu hãnh và sống đẹp hơn nữa, như lời thầy Bình dạy Văn nói, lại là phức tạp và vô cùng khó hiểu. Nó vượt qua mọi răn đe. Nó tàn ác, xấu xa và ngu muội lắm. Nó vẫn còn gây bao khắc khoải, phiền muộn cho anh. Nó vừa thông minh vừa ngu xuẩn, vừa sáng tỏ vừa tối tăm mù mịt, vừa sáng tạo vừa phá phách, vừa đạo đức vừa vô luân và vô phương kế biến cải. Bất di bất dịch từ cổ xưa, nó không điều khiển, không chế ngự được bản thân. Nó yểu nhược với chính nó. Nó chỉ là đứa trẻ mười sáu tuổi bị ma đưa lối, quỷ dẫn đường giết anh lái xe ôm ờ Lao Cai, như người bị dục vọng chi phối đến mức điên rồ, đánh mất cả lý trí.
Tháng chín năm ấy, các chiến sĩ trong đội điều tra bắt được một nhóm thiếu niên phạm tội bắt cóc trẻ con. Toàn một lũ choai choai mười bốn mười lăm tuổi. Mục tiêu bắt cóc là một bé trai ba tuổi đang học mẫu giáo, con một nhà doanh nghiệp giàu có, sống cùng ngõ, ăn tiêu xa xỉ, cậy tiền của, rất trịch thượng và hống hách. Điền trực tiếp lấy cung bọn này. Anh kết luận: Động cơ gây tội là do uất tức trước sự cách biệt giầu nghèo, bất công xã hội. Báo cáo lại điều này, Điền bị ông Hói gạt phắt. Đừng có mơ hồ. Ông Hói nói. Chúng tống tiền người ta đấy! Chung quy là bọn này bị đồng tiền chi phối!
Cô Phấn, người thông tỏ mọi chuyện Trung Tâm sau khi biết chuyện, thầm thì với Điền, rằng chính là ông Hói tống tiền bà vợ đầu thì có. Chứ không có chuyện vợ cũ không rủ cũng đến như ông thầy bói nói đâu. Cô bảo, cô đã nhận được thư của bà vợ cũ của ông, bà than: nghe đâu được tin cửa hàng tôi đông khách, thu nhập khá, thế là ông ấy dọa tố cáo tôi với Interpol để Interpol bắt tôi đưa về nước. Bà phải gửi cho ông năm nghìn đô la. Luận suy từ bản thân, Điền khẳng định về cơ bản, hành động của con người thông thường đều bị chi phối bằng tình cảm. Con người mạnh mẽ là đấy và yếu đuối cũng là ở đấy. Cú đấm thằng Nghiệm ngạo ngược đảo lộn tình thế của anh thuở học trò là tiếng nói của tình cảm căm uất do bị hạ nhục. Và giữa cú đấm của anh với hành vi dùng dao đâm chết tên chủ tịch xã dâm đãng đã quyến rũ vợ mình của gã tội phạm tên Doãn ở trại Tam Giang nếu có khác nhau là khác nhau ở mức độ. Người nọ đã bị xúc phạm, bị tước đoạt, bị chà đạp và anh ta đã thể hiện lòng phẫn uất ở mức độ vượt quá cái ngưỡng được xã hội cho phép. Còn nếu bọn thiếu niên nọ vì uất tức trước hiện trạng bất công nên chúng quậy phá, thì rõ ràng là xã hội phải xem xét lại mình một cách nghiêm khắc. Hoàn cảnh sống của con người lúc này đang rất tồi tệ. Nói cho cùng, tình trạng giầu nghèo chênh lệch, sự lạm dụng quyền lực dẫn đến những đặc quyền đặc lợi và quốc nạn tham nhũng... nếu không phải là một trong những nguồn gốc, nguyên cớ gần cận thì chí ít nó cũng là phối cảnh của tội ác hôm nay. Tội ác đã đẻ ra tội ác! Mà tội ác loại này lúc này đâu có hiếm. Bởi vì, nếu tội phạm hình sự là danh từ để chỉ những kẻ vi phạm các chuẩn mực xã hội về pháp luật, với những hành vi có thể gọi chung là cướp bóc, chiếm đoạt theo nghĩa rộng, thì với nền kinh tế thị trường không được điều tiết, tình trạng chạy theo lợi nhuận tối đa điên cuồng, dẫn đến cướp bóc, chiếm đoạt dã man tiền bạc, thân xác, tính mệnh con người đã trở nên phổ biến, thì nghĩa là bất cứ ai, ở lĩnh vực nào, cũng có thể trở thành tội phạm. Kẻ có tiền, kẻ có quyền chứa sẵn mầm mống phạm tội trong nó!
Tâm trạng Điền càng trở nên u ám trong những ngày mưa bụi cuối năm. Nằm ở một khách sạn nhỏ ở phố Ngô Quyền đón lõng một đường dây buôn phụ nữ vượt biên không thành, anh cảm thấy đầu óc rất căng thẳng, mệt mỏi. Giữa lúc ấy, Khuynh đang biệt phái ở Quận 12 yêu cầu anh phối hợp bắt một ổ mãi dâm lớn ở ngay tại phường sở tại.
Khuynh, hai mươi bảy tuổi, xuất thân dân nghèo thành phố. Choắt người, hai con mắt to quá khổ. Khuynh mang cái vẻ lanh lợi thái quá và ham thích các thú vui tầm thường. Khuynh ham thích nghề cảnh sát từ lúc còn là chú học trò cấp hai. “Hồi ấy, mình thích vào làm công an vì được đeo súng lục”. Khuynh tâm sự. Giờ, Khuynh vẫn vậy. Bé người mà hai con mắt lớn quắc lên, thêm cái chuôi súng ngắn gõ mặt bàn, bọn tội phạm cứ là sợ run khi thấy Khuynh.
Hai người bắt quả tang một đôi nam nữ đang làm tình trong một căn buồng nhỏ ở một nhà trọ tư gia. Nam là một ông già. Nữ là một phụ nữ trạc bốn mươi nhưng vóc dáng còn nuột nà. Lăm lăm khẩu súng trong tay, một mình Khuynh hò hét loạn xà ngầu, không cho hai người nọ mặc quần áo và quát gọi mụ chủ.
Mụ chủ xộ xệ tuổi năm nhăm, da thiết bì, từ nhà dưới chạy lên chắp tay, nhăn nhăn nhó nhó:
- Dạ thưa hai anh, quả là mọi khi nhà này rất là nghiêm chỉnh. Hôm nay không hiểu sao lại đốc chứng ra thế. Vậy mong hai anh coi như lỡ lầm chốc lát, cho em được nộp phạt vi phạm hành chính ạ.
Từ lúc xông vào buồng, thấy đôi nam nữ chồm dậy, lẩy bẩy hai tấm thân trần truồng úp mặt vào tường, Điền đã lui lại sau Khuynh và quay mặt nhìn ra cửa sổ, bất giác chợt nhớ lần bắt thằng Kơn trọc, bối rối và tự giận mình, tại sao lại một lần nữa chứng kiến cảnh tượng ghê sợ này. Khuynh gạt mụ chủ sang một bên, kéo soạt ngăn kéo dưới chiếc tủ đầu giường, nhặt lên một nắm bao cao su trust, hất hàm:
- Thế cái này là cái gì?
- Dạ, của vợ chồng em.
- Vợ chồng em! Chồng là lái xe đường Bắc - Nam, một tháng đôi lần có cũng không. Thế mà trong tủ này có cả mấy chục vỉ. Có gan mở nhà chứa thì phải có gan nhận mình là Má mì, là Tú Bà, Tú Ông chứ!
Người phụ nữ lom khom, cố thu nhỏ thân hình không mảnh vải, quay đầu lại, đôi vai nhỏ nhắn nhô cao run rẩy, nước mắt ngắn dài:
- Anh tha cho tôi. Bận sau tôi không dám thế nữa.
Dùng ngọn súng đẩy hất cao lưỡi chai chiếc mũ cứng, Khuynh cười khẩy, rằng tha thì khác nào bằng bắt cóc bỏ đĩa, hôm nay đi mấy lượt rồi? Rồi quát: Hai người đưa giấy tờ tùy thân đây! Và cầm hai tấm chứng minh thư trên tay, Khuynh vừa lướt mắt vừa dằn: “Này! Ai đã cho mặc quần áo mà dám tự tiện thế, hả! Để nguyên đấy!”.
Trời! Mặt tái nhợt, Điền chen lên thì Khuynh đã gạt tay anh và hất cằm về phía ông già, môi trề ra bìu bĩu:
- Chà! Giáo sư cơ đấy! Sinh năm một-chín-ba mươi! Bảy mươi rồi mà bút bi còn mực cơ à! Hay là dùng viagra đều đặn? Mà là tầu nhanh hay tầu suốt đấy?
- Khuynh!
Điền gọi giật. Nhưng một lần nữa, Khuynh lại đưa tay gạt bạn sang một bên, nhìn chò chõ vào người phụ nữ lõa thể vừa ngoảnh mặt lại, nước mắt nhễ nhại, thú nhận rằng đây là một lầm lỡ do không đấu tranh nổi bản thân, vì hai người đã yêu nhau từ buổi thiếu thời. Và như được dịp, người đàn ông một tay ôm hạ bộ, nghiêng người cúi đầu, lí nhí nói lời xin lỗi và cầu xin không bị tư giấy về cơ quan và gia đình; vì ông tuy đã nghỉ hưu nhưng vẫn còn đi dạy; còn người phụ nữ hiện đang đi làm và còn có gia đình riêng.
- Khuynh!
Lần này thì Điền vừa gọi giật vừa bập tay lên bả vai Khuynh. Nhưng vẫn không mảy may để ý đến thái độ không đồng tình của Điền, Khuynh hất tay Điền và dấn tới, nhìn chằm chằm vào người phụ nữ đang khoanh tay che bộ ngực trần, mỉm cười khoái trá:
- Hai kịch sĩ diễn khéo quá. Nhưng vở này cũ rồi! Hừ! Thế nào cô em tuổi nhòng nhòng mà còn thơm thịt! Vừa sướng thân vừa có tiền ăn chơi, mua sắm, xây nhà xây cửa thì tội đếch gì mà không chơi, có phải không nào!
Không chịu nổi ê chệ, người phụ nữ ngồi sụp xuống sàn nhà, khóc òa. Quay lại, nhìn Khuynh, cặp mắt già nhớt nhát ánh nước, miệng người đàn ông mếu xệch:
- Lạy anh, anh tha cho. Chúng tôi vẫn còn có gia đình.
Khuynh chống tay lên sườn, nhệch cười, mép hằn hai nét vạc độc ác:
- Hoan hô tinh thần tự giác!
- Dạ, quả là chúng tôi vẫn còn đang làm việc thật ạ!
- Hà hà, cũng biết sĩ đấy nhỉ! Giá cái lúc nằm trên bụng gái, sướng rên lên mà nhớ rằng còn phải đứng trên bục giảng đạo đức thì có hay hơn không?
- Ôi giời ôi!
- Còn chị kia, hóa ra cái vốn tự có của chị cũng thành nguồn sinh lợi vô tận đấy nhỉ?
Đã quá ngưỡng chịu đựng của Điền. Toàn dùng một thứ ngôn ngữ chợ búa, Khuynh quá thô lỗ; chẳng những ỷ vào quyền hành để bắt tội can phạm, Khuynh lại lấy làm thích thú vì được hành hạ sỉ nhục người ta và ở chỗ đó, y bộc lộ cái nhân cách thấp kém của y. Chứng kiến cái xấu xa không bao giờ lại là một khoái cảm được. Trừng phạt người mắc lỗi lầm không bao giờ lại là niềm vui của con người cả. Thêm nữa, đã không mủi lòng, sao Khuynh lại có thể cười cợt, nhạo báng trước những lời cầu xin của ông già và người phụ nữ nọ; nhỡ đâu tình cảnh của họ thật là như thế thì sao? Tội nghiệp cái cuộc đời còn nhiều nỗi éo le này! Sao y không thể tất, không tỏ ra thương hại, dù là chút xíu thôi cái sa sẩy, phút yếu đuối trong chốc lát của con người! Mặt ứ đỏ, rực lên trong lòng Điền nỗi xấu hổ và niềm căm giận không thể kìm giữ.
- Khuynh! - Quát to một tiếng, giật mạnh tay Khuynh kéo lui lại, khiến Khuynh ngã ngửa về phía sau, Điền bước lên, cúi xuống nhặt từng chiếc áo quần ném trả cho hai người nam nữ đang trần truồng; và quay lại, hai con mắt giận giữ thâm trầm nhìn thẳng vào Khuynh đang lồm cồm bò dậy, khe khẽ nhưng gay gắt:
- Cậu làm cái quái quỷ gì thế?
- Anh không biết bọn này quỷ quyệt thế nào đâu!
- Thôi ngay đi!
Nhận ra vẻ bất nhẫn quyết liệt bị kìm nén sắp nổ tung ở Điền, Khuynh cúi mặt, làu bàu rồi im lặng. Lát sau, mọi việc đã xong, ra ngoài hành lang, Điền chỉ mặt Khuynh, nghiến răng: “Đồ khốn nạn! Mày không đủ tư cách làm người sao lại dám ở cái nghề này! Tao cạch mặt mày!”. Nói xong, lòng bỗng buồn thỉu.
Đã tưởng không bao giờ còn gặp lại Khuynh, vậy mà một ngày kia, vừa trở về Trung Tâm, Điền bỗng nghe được lời nhắn kinh hoàng qua điện thoại: “Đến ngay với Khuynh đi, cậu ấy chết rồi!”. Chiều mùa đông gặp tiết đại hàn, bầu trời xám xì, Điền chạy không thật chân trên hè phố, chập chờn trong cái cảm giác cuộc sống thật là hư phù, biến hoại.
Cảm giác ấy càng trở nên huyễn hoặc khi Điền sững lại trước Khuynh trong khói hương nghi ngút. Hương đỏ lòe, khói hương bay mù mịt phủ mờ linh cữu và ảnh Khuynh. Khuynh vẫn nguyên như ngày hôm qua, dẫu là trong trang phục sĩ quan trông có vẻ phổng phao hơn. Hai con mắt lớn nuốt cả gương mặt nhỏ, bây giờ lại thấy tỏa ra cái bản nhiên trẻ trung ngơ ngác và hơi ngây ngô. Khuynh mặc áo đại cán trắng, làn dây da bắt chéo qua vai, lằn vào vai áo, có lẽ vì sức nặng của khẩu súng ngắn đeo bên sườn. Khẩu súng đeo bên sườn chàng sĩ quan đã không kịp rút ra, nói chính xác là không được sử dụng. Con người luôn lầm lỡ. Chỗ cần phải cứng cỏi thì nó lại nhịn nhường rụt rè. Chỗ cần phải xót đau thì nó lại cười cợt, mai mỉa. Buồn thay!
Đêm Nôen ấy như thông lệ, bọn choai choai được dịp bung ra phố xá thừa cơ gây rối làm càn. Cả Trung Tâm chia nhau đi ngăn chặn một mưu toan đua xe máy. Ở phố Cầu Đông, gần chục đứa con trai ngỗ ngược, cướp hai chiếc xích lô của hai ông già, nhảy lên, ngồi chồng đống, ngổn nghển trong lòng xe, vừa đạp vừa hò hét vang trời, gặp phụ nữ thì trêu chọc, gặp đàn ông thì gây sự đánh đập. Đứng ở ngã ba, thấy vậy, Khuynh xông ra can. Bị chúng đẩy ngã, anh nhổm dậy, lại nhũn nhặn giải thích lề luật nếp sống mới. Chúng xúm lại dở trò bây bửa là lý sự cùn. Chuyện đôi co cơm bữa trong chốc lát như đổ thêm dầu, thành đám cháy lớn. Khuynh bị đấm, bị đá, ngã dập xuống đất, bò dậy, đáng lẽ phải rút súng bắn chỉ thiên thị uy, cảnh tình đàn chó ngộ và tự vệ bảo toàn thân mình vì cuộc chiến đấu với bọn lưu manh còn lâu dài mình cần góp mặt, thì lại tỏ ra sợ hãi, cắm đầu chạy. Máu côn đồ bốc dậy, lũ choai hò reo đuổi theo, cứ gạch đá gậy gộc phang vào đầu vào mình anh sĩ quan cảnh sát vừa thiếu kinh nghiệm ứng xử vừa luôn lầm lỡ, cho đến khi đầu anh nát bét, chỉ còn là một cục thịt bầy nhầy đỏ lòm bé bằng một nắm tay.
Cúi đầu nhìn qua làn kính gắn ở đầu cỗ quan tài, Điền cố tìm lại gương mặt Khuynh, chỉ thấy một màu vải trắng nhờ. Mọi cái chết, mọi nhầm lẫn đều có vẻ rất giản đơn. Có mặt ở đám tang Khuynh, Lập lầm lì một khối tím bầm: “Phải xử tử tất cả bọn lưu manh!”. Anh nói, phả một hơi nóng bừng vào mặt Điền. Điền đã hiểu nguồn cơn tấn bi kịch không thể sửa chữa của gia đình Lập. Người đàn bà trót lầm lỡ vì xấu hổ, vì đa mang, đã bỏ nhà đi theo lão thợ mộc mãn hạn tù.