Nhân viên nữ đó mặc trang phục không hề kỳ lạ - một chiếc váy kiểu Hy Lạp cổ đại dài đến mắt cá chân với vòng khóa cố định trên vai, từ vai đến cánh tay là áo vest vải dệt kim Jersey màu bạc giống quần áo du hành vũ trụ. Đây là đồng phục nữ bộ phận tiếp khách nhà tang lễ. John, người đề xuất kiểu đồng phục này tự biên tự diễn cho rằng đây là sự dung hợp giữa vẻ đẹp thần thoại và chức năng nhiệm vụ, phù hợp với công việc mai táng kết hợp này đó nọ kia. Nhưng nếu để nhân viên nhà tang lễ lên tiếng, nó chỉ nhận được sự đánh giá tệ hại kiểu “Đây có phải phim Chiến Tranh Giữa Các Vì Sao đâu chứ...”
Trước mặt Cheshire và Grin, vị công chúa Leia [1] mới vào cúi chào lễ phép: “Chào mừng đến với Nghĩa trang Smiley. Xin hỏi hai vị có hẹn trước không ạ?”
Người phụ trách tiếp khách nở nụ cười hoàn mỹ đóng mác Nghĩa trang Smiley, giống hệt bức tranh chân dung ngài Smiley, chủ nhân nghĩa trang, treo trên bức tường trong đại sảnh. Kiểu người máy móc sách vở đơn thuần và không giới hạn thế này đã được định sẵn là con mồi thích hợp của Cheshire. Cô gái phong cách punk nhanh chóng nhập vai khách hàng: “Không. Tôi chưa hẹn trước. Vậy...”
“Không sao ạ. Vậy xin hỏi, quý khách muốn ký kết hợp đồng dịch vụ tang lễ trước hay đến vì chuyện không may của thành viên trong gia đình?”
“Hợp đồng dịch vụ tang lễ trong khi vẫn đang sống ư?”
“Ồ, quý khách không biết ạ? Đây là cách giúp chúng ta trong lúc còn sống quyết định phần mộ hay lễ tang của mình. Nếu chẳng may xảy ra chuyện, gia đình cũng không bị luống cuống. Hơn nữa còn có gói vay ngân hàng dành cho dịch vụ này nên mọi người thường không băn khoăn nhiều khi ký hợp đồng. Hiện tại đang trong thời gian khuyến mại nên có ưu đãi đặc biệt cho quyền hội viên của Câu lạc bộ Thể thao Thị trấn Marbletown nữa...”
“Câu lạc bộ Thể thao?” Gin nhíu mày.
“Đúng vậy. Khẩu hiệu ‘Hãy tới thiên đường mơ ước với cơ thể rám nắng khỏe mạnh’ đang là xu hướng của giới trẻ hiện nay ạ.”
“‘Hãy tới thiên đường’ à?”
Vốn có chút chán chường, giờ Grin đổi ý, quyết định phối hợp với Cheshire đùa giỡn người phụ trách tiếp khách này: “Không, thực ra không phải vì hợp đồng dịch vụ tang lễ tương lai mà là chút chuyện về người nhà của tôi...”
“Hóa ra vậy...” Người phụ trách mím môi thể hiện sự đồng tình với khách hệt như trong sách hướng dẫn đào tạo nhân viên.
“Chuyện đó... Chuyện đó thì...”
Nhưng sự đồng cảm quá mức sẽ cản trở việc tiếp thị dịch vụ: “Dù thế nào, chúng ta cũng phải quyết định giường ngủ êm ấm cho người quá cố càng sớm càng tốt.”
“Giường ngủ êm ấm?”
“Đúng vậy. Đó là cách nói ám chỉ phòng để thi hài. Tôi sẽ hướng dẫn quý khách bây giờ. Xin mời đi lối này.”
Grin và Cheshire được hướng dẫn tới “Phòng thăng thiên” ở cánh Tây bên trái đại sảnh. Grin biết rõ “Phòng yên giấc ngàn thu” đối diện “Phòng thăng thiên” có giá tiền cao hơn với nội thất phong cách Châu Âu hoa lệ, nhưng người phụ trách tiếp khách không hề do dự giới thiệu họ căn phòng rẻ hơn. Hai người họ đã được xếp vào đúng tầng lớp tương ứng với vẻ ngoài của mình. “Phòng thăng thiên” gợi cảm giác như phòng khách của hộ nông dân giàu có ở vùng thôn quê, người phụ trách tiếp khách bắt đầu bày ra tài liệu mô tả giống như nhân viên tiếp thị bán hàng trong hội chợ triển lãm nhà ở.
“Sàn dán lớp lát được đánh dầu màu gỗ sậm, vách tường trát sơn màu trắng. Dầm và cột tạo cảm giác cổ kính, đồ gia dụng làm từ gỗ tần bì nhẹ nhàng, hoài cổ... Đây là điển hình của phong cách thuộc địa. Theo tôi kiểu phong cách thực dụng, đơn giản gắn với tinh thần khai phá lãnh thổ mới chắc chắn sẽ được các cụ ông vốn kiêu ngạo ưa thích...”
Grin tặc lưỡi tự nhủ, dù chưa nói ai qua đời nhưng cậu vẫn có cảm giác mình đã tự ý “giết chết” ông nội.
Màn hướng dẫn đầy máy móc của nhân viên phụ trách tiếp khách chẳng thú vị chút nào nên Grin để mặc cô ta tùy ý nói, còn cậu nhìn ngắm bên trong căn phòng. Phòng để thi hài nào cũng gồm hai gian, một là gian chờ dùng để tập hợp khách đưa tang và gian an trí dùng để đặt quan tài. Nơi Grin đang nhìn ngắm chính là gian an trí quan tài ở phía trong.
Ở đó đang đặt một chiếc quan tài lộng lẫy làm bằng gỗ Mahogany. Hai bên quan tài là đèn cây đứng, phía sau là bệ cắm hoa có các loại hoa khác nhau như lay ơn, cẩm chướng...
Nắp quan tài đang mở, bên trong là một cụ ông trong trang phục dạ hội. Cụ ông đang nằm nghiêng đầu về phía này, cười mỉm.
Đây có thể coi là điểm nổi bật trong phong tục tang lễ của Mỹ. Hầu hết người chết sẽ được chuyển tới nhà tang lễ, được xử lý thối rữa, trang điểm... hay nói cách khác được tẩm liệm và “trưng bày” trong nhà xác. Sau đó họ sẽ mỉm cười đợi khách từ mọi miền đất nước đến đưa tang, nói lời vĩnh biệt.
Grin vừa đắm chìm vào nụ cười của người chết vừa khẽ rùng mình. Trong tang lễ ở Nhật, nắp quan tài chỉ mở rất nhanh trước khi đưa ra nghĩa trang. Nhưng tập quán ở đây là mở nắp quan tài, để người chết hiện diện trước mắt khách đến phúng viếng. Vì thế, người chết được trang điểm, chỉnh trang sao cho không khác biệt nhiều so với người sống. Đó có lẽ là cách làm kỳ lạ, hơi ghê rợn, nhưng người Mỹ đã biến nó trở thành tập quán sinh hoạt bình thường.
Sau khi trình bày về nội thất trong phòng, người phụ trách đón tiếp khách hàng hướng về phía Grin vẫn đang mải nhìn đi chỗ khác: “Chiếc quan tài đối diện kia là của người sẽ được tổ chức tang lễ hôm nay. Gương mặt ông ấy an yên như vẫn còn sống phải không? Chắc chắn ông của quý khách cũng...”
“Này, này, ai bảo ông tôi đã mất vậy...”
Cheshire cho mọi người thấy sự theo sát ăn ý đến tuyệt diệu. Cô dựa cánh tay Grin, cố tình vừa nói vừa khụt khịt mũi: “Nhầm rồi. Người mất là bé Genevieve yêu dấu chúng tôi đã tự tay nuôi nấng...”
“Ôi chao.”
Miệng người phụ nữ mở to như hình vẽ thứ hai thể hiện sự ngạc nhiên trong sách hướng dẫn: “Chuyện này... thật thương tâm... còn trẻ thế mà đã...”
Lời an ủi ngắt quãng điển hình để rồi khéo léo quay lại chủ để chính: “Nhưng đó đều là ý của Chúa. Bé Genevieve sẽ có cuộc sống vĩnh cửu và chắc hẳn đang bước trên bậc thang đi tới thiên đường. Thình thịch, thình thịch từng bước...”
Động cơ đã được khởi động.
“Vậy việc các bậc phụ huynh trẻ tuổi như quý vị đây có thể làm cho Genevieve chính là giúp đỡ để bé lên thiên đường... không gì khác ngoài một đám tang long trọng. Trước tiên, bắt đầu chọn quan tài thì sao?”
“Có những loại nào vậy?”
“Chúng tôi có sẵn rất nhiều loại khác nhau. Quan tài làm từ gỗ Mahogany là sản phẩm được ưa chuộng, gỗ Walnut hợp túi tiền, hoặc quan tài bằng đá cẩm thạch sang trọng... Đây là sản phẩm được đánh giá cao, mang lại sự thoải mái khi ngủ với lớp lót bên trong bằng vải sa-tanh...”
Cheshire tỏ vẻ cân nhắc: “Tất cả đều có vẻ rất tốt nhưng...”
“Quý khách có yêu cầu hay nguyện vọng gì chăng? Chúng tôi có thể cung cấp sản phẩm làm riêng theo yêu cầu, vì vậy, nếu có bất cứ yêu cầu nào...”
Cheshire lộ ra nụ cười đắc ý, cô nói: “Vậy hãy đục lỗ đuôi đi.”
“Hả?” Người phụ trách tiếp đón khách hàng há miệng thẫn thờ. Kiểu ngạc nhiên này không có trong sách hướng dẫn.
“Lỗ đuôi ấy, Cô không biết à? Sắc mặt cô có vẻ không tốt lắm. Bé Genevieve nhà tôi là một tatu dễ thương nên sẽ rất phiền phức nếu quan tài không đục lỗ đuôi.”
Giọng nói ngắt quãng máy móc lặp lại: “T... A... T... U.”
Đây cũng là phản ứng không được ghi trong sách hướng dẫn.
Đúng lúc này, một giọng nói bất ngờ vang lên ngăn trò đùa của Cheshire và Grin lại: “Cô Edding, những kẻ phá bĩnh đó không phải khách hàng đâu. Là người nhà đó.”
Ba người quay về phía giọng nói, một ông già nhỏ bé đã đứng ở cửa từ lúc nào: “Hừm, trở lại rồi hả bộ đôi punk Adam và Eva? Đứng ở cửa sổ thoáng thấy chiếc xe tang kỳ lạ ta đã nghĩ có khi nào...”
Tiến sĩ Vincent Hearst hơi nghiêng thân hình nhỏ bé về phía trước, vừa nói vừa dùng đôi mắt hiếu kỳ nhìn hai người họ. Năm nay ông đã ngoài bảy mươi tuổi, mái tóc bạc trắng lởm chởm như tổ chim. Nếu bỏ qua tuổi tác và mái tóc trắng kia, chỉ xét đến biểu cảm hiếu kỳ, không thể kiềm chế kích động, trông ông chẳng khác nào một đứa trẻ khôn vặt tinh nghịch. Grin thường xuyên có suy nghĩ vị tiến sĩ chẳng phân rõ tuổi tác này giống hệt diễn viên lập dị “Harpo” Marx hay xuất hiện trong những bộ phim hài ngày xưa.
Thay vì rút còi điện trong túi áo ngực và bấm inh ỏi như Hapro, Tiến sĩ Hearst cao giọng liến thoắng: “Cái xe tang nổi bật kia là sao? Liệu câu ‘Ái tình và cái chết là anh em’ viết trên thân xe có phải trích dẫn từ học thuyết Freud không?”
“A, lúc ở Thành phố Harlem, hình như Tiến sĩ Freud có hứng thú với việc vừa đọc rap vừa quay quay dây xích và dao thì phải.”
Grin hời hợt phản ứng lại. Sở thích khoe khoang kiến thức của Tiến sĩ Hearst vẫn trăm lần như một. Ông già này là bạn của ông Smiley từ hồi còn ở Anh. Vốn là tiến sĩ tại Đại học Khoa học Tang lễ Chicago, nhưng hiện nay ông đang sống tại nhà Barleycorn và làm cố vấn cho Nghĩa trang Smiley. Ông dạy khóa Tử vong học ở đại học. Nội dung nghiên cứu tổng hợp về cái chết của con người từ mọi phương diện như y học, văn học, triết học, sinh vật học, lịch sử học và các lĩnh vực liên quan khác.
Kiến thức Tiến sĩ Hearst am hiểu tất nhiên được ông Smiley đề cao như một trụ cột lý luận trong kinh doanh nghĩa trang. Không những vậy, ngoài công việc của nghĩa trang, nhờ tư vấn của ông, một số vụ án khó đã được giải quyết nên cảnh sát trưởng Sở Cảnh sát Marbletown cũng đánh giá cao Tiến sĩ Hearst tới mức hoan nghênh ông trở thành cố vấn đặc biệt của sở. Dù là một học giả vĩ đại như vậy, Tiến sĩ Hearst vẫn chỉ vờ vịt nói đùa: “Tôi chỉ đơn giản là một kẻ cuồng sưu tầm tử vong thôi.”
“Tiến sĩ, dù tên ngài nghĩa là xe tang đi chăng nữa, ngài cũng đừng nói nhiều về cái xe tang của Grin thì hơn, anh ấy sẽ nổi cáu đấy.” Cheshire nói.
Tiến sĩ Hearst cau mày: “Cái tên ‘Hearst’ của ta không có nghĩa là xe tang. Căn nguyên chữ này theo tiếng Latin là ‘cái cày’ do ngựa kéo mới phải. Sau đó, nó thành nghĩa ‘chân nến’, rồi thành ‘giá đỡ quan tài’, và đến Thế kỷ XVII thì...”
Cheshire thở dài: “Bài giảng về tử vong học vui vẻ của tiến sĩ thần chết lại bắt đầu rồi đó hả? Cứ đà này, có lẽ một đứa chuyên thi trượt ở mặt đất như cháu cũng có thể nhận được huy chương hạng ưu trong kỳ thi cuối học kỳ của thiên đường ấy nhỉ?”
Tuy thích nói lời châm chọc như vậy nhưng thực ra, cả Cheshire và Grin đều thích nhà tử vong học lập dị này. Có lẽ do cảm giác gắn kết lạ lùng giữa những kẻ khác người với nhau. Bị Cheshire làm cho cạn lời, Tiến sĩ Hearst làm như đột nhiên nghĩ ra chuyện gì đó: “Ôi, đúng rồi. Ta quên mất một chuyện quan trọng. Hình như Luật sư Harding sắp công bố di chúc của ông Smiley đấy. Mọi người đang tập trung trên phòng tư liệu ở tầng hai. Hai đứa cũng nhanh lên đi.”
Nhân vật hư cấu xuất hiện trong bộ phim Chiến Tranh Giữa Các Vì Sao.