Sáng hôm sau ngày diễn ra màn “kịch” lâm chung bi hài đầy hổ thẹn, lần này, thi thể thực sự trở nên lạnh lẽo của vị diễn viên già diễn vở kịch đó đã được tìm thấy.
Khoảng chín giờ sáng, lúc bác sĩ chính và y tá của Smiley đến thăm phòng ông, cửa bị khóa. Họ gõ cửa nhưng không thấy ai trả lời. Bác sĩ nhận thấy tình hình bất thường nên đã gọi những người đang ở sảnh là Norman và Grin cùng hợp lực phá cửa xông vào.
Trong trạng thái nằm im trên giường, cơ thể Smiley đã lạnh ngắt. Trên chiếc bàn nhỏ bên cạnh có để một bản thảo đánh máy với vài dòng văn bản, một máy đánh chữ, một bình nước nóng và một tách cà phê rỗng... Bản thảo đánh máy chỉ có một tờ, đang trong trạng thái để mở:
Cái chết hiện diện ở đích đến cuối cùng. Đó cũng là ân sủng lớn nhất của Chúa. Dù ai cũng có thể tước đi mạng sống của người khác, nhưng chẳng thể lấy đi cái chết. Vậy mà ở một đất nước luôn đánh giá cao thành tích sự nghiệp của cá nhân như quốc gia này, việc chỉ dành vai trò tiêu cực cho người sắp chết quả thật không thể thuyết phục được.
Vì thế, ta sẽ chủ trì cái chết của chính mình, là người quyết định chấm dứt sinh mệnh của bản thân.
Bởi không muốn bị hiểu nhầm là uống thạch tín đầy đau đớn, hãy để ta nói điều này:
Nỗi đau bệnh tật của ta đã vượt lên nỗi đau do chất độc gây ra...
Đây giống như việc chọc và loại bỏ cơn đau do sâu răng vậy.
Người khôn ngoan không sống hết mức có thể sống, mà sống hết mức buộc phải sống.
Xin từ biệt.
Smiley Barleycorn
Chữ ký được cho là chính tay Smiley ký. Dù không phải vậy, đa số mọi người đều bị thuyết phục bởi tính cách bộc lộ qua văn bản: Từ chấp niệm muốn bày tỏ quan điểm đối với cái chết tới phút cuối cùng đến tỏ thái độ hài hước không ngớt khi nói cái chết của mình là “việc chọc và loại bỏ cơn đau do sâu răng”, đây đều là những từ ngữ giã biệt đậm chất Smiley.
Ngay lập tức, cảnh sát và nhân viên điều tra đã nhanh chóng tiến hành một cuộc điều tra vào chiều hôm đó. Kết luận là tự sát do trúng độc axit orthoarsenic. Người ta phát hiện lượng nhỏ thuốc diệt chuột sót lại trong một chiếc túi nằm ở tủ trong phòng. Theo lời khai của Martha, đó là thứ Smiley tự mua cách đây khá lâu và tự mình bảo quản. Có thể suy đoán Smiley đã lấy nó hòa cùng nước nóng trong cốc cà phê và uống. Cửa ra vào và cửa sổ đều bị khóa từ bên trong, nội dung di thư, chữ ký chính chủ, dấu vân tay của chính Smiley trên cốc cà phê còn sót lại axit orthoarsenic... là những yếu tố khẳng định Smiley đã tự sát.
Dù bị bệnh nặng, nhưng vì Smiley liên tục từ chối người trông nom nên cuối cùng, ông ra đi một mình trong tình trạng không ai hay biết. Đúng như dự đoán, phản ứng của những người trong gia đình với cái chết của Smiley rất lạnh lùng. John trở về khách sạn sau khi đã sắp xếp xong một số việc, thái độ của những người con khác cũng tương tự. Thậm chí chính Monica cũng không có vẻ gì đặc biệt xúc động, Grin khá ngạc nhiên nhưng cậu cũng có điểm lo lắng: Liệu một người gần đây hay mơ màng và lẩm bẩm những điều kỳ quặc như bà hiểu chuyện này đến mức độ nào. Dù sao, với một diễn viên nổi tiếng, người đã lặp đi lặp lại các buổi diễn tập kỹ lưỡng về cái chết như vậy, đó quả là một cú hạ màn hết sức buồn tẻ trên sân khấu không có khán giả.
Grin ôm mối nghi ngờ về cái chết do dùng độc này của Smiley. Nhưng nếu nói đến chuyện đó thì phải nhắc đến sự kiện tiệc trà ngày hôm kia, thậm chí cả sự thật là bản thân cậu đã chết. Bất kể thế nào, cậu cũng muốn tránh chuyện đó. Grin định trước tiên sẽ chỉ thảo luận với Tiến sĩ Hearst nhưng ông đã đi New York từ chiều tối hôm đó đến chiều hôm sau, nên ngay cả chuyện thảo luận, cậu cũng không thể thực hiện được.
Grin nhốt mình trong phòng, mặc kệ thời gian trôi, lòng vô cùng nóng ruột. Lúc này, cơ thể cậu vẫn có xu hướng hư thối từng chút một.
Kiểu gì đêm nay chắc cũng không thể ngủ được...
Vừa nghĩ vậy, Grin vừa bật dậy trên giường. Cái giường cậu đang sử dụng là đồ thanh lý từ nhà tang lễ. Là giường khung sắt lạnh lẽo thường thấy ở bệnh viện hay những trại thu lưu. John, người đã duyệt bán nó cho Grin phủ nhận điều này, nhưng không nghi ngờ gì nữa, nó hẳn là vật được dùng để đặt xác chết.
Grin thấy lớp sơn rỉ sét trên khung giường đã bị bong ra... Không, vì chức năng nhãn cầu của cậu chắc chắn không còn hoạt động, nên đơn giản chỉ cần nói “thôi đành”, vậy là xong.
Rỉ sét không ngủ...
Đột nhiên, một đoạn của bài hát yêu thích vang lên trong đầu cậu. Đúng vậy, rỉ sét tiếp tục xâm chiếm sắt không trì hoãn một khắc nào. Tương tự, cơ thể của mình nhất định cũng sẽ không ngủ mà tiếp tục để “cái chết” xâm nhập vào. Bởi rỉ sét có thể coi là một ẩn dụ cho sự già đi; với ý nghĩa này, con người đều trong quá trình bị “cái chết” hằng ngày từng bước từng bước xâm nhập vào thân thể. Nhưng chắc hẳn không ai bị bắt phải tự nhận thức quá trình “chết” theo cách nhanh chóng và rõ ràng, thậm chí là tàn nhẫn thế này.
Mình sẽ phải ngồi ở một nơi như luyện ngục thế này rồi chờ đợi bản thân hoàn toàn thối rữa ư?
Grin thấy bức bối, cậu không muốn cứ vậy mãi. Cậu đứng dậy, đá vào chân giường. Có thể thấy cú đá khiến chiếc giường rung lên nhưng cái chân đã chết của cậu lại không hề thấy đau.
Grin khóc. Đó là tiếng khóc đè nén trong cổ họng của một linh hồn không ra nước mắt.
