Vào thời gian đó, trở lại quận Nakagawa luôn gọi lên trong tôi cảm xúc lẫn lộn cả vui lẫn buồn. Đó là một vùng nhiều đồi núi, và sâu thẳm lòng tôi luôn dấy lên cảm giác mất mát khi lại leo lên những con phố hẹp dốc đứng giữa các cụm nhà. Dù đây không phải nơi chỉ vì chợt hứng mà tìm đến, tôi vẫn không thể xa rời nó được quá lâu.
Đến thăm bác Fujiwara cũng khơi dậy trong tôi những cảm xúc lẫn lộn tương tự; vì bác từng là một trong những người bạn thân nhất của mẹ tôi; một phụ nữ tốt bụng mà tới lúc ấy tóc đã bắt đầu điểm bạc. Quán mì của bác nằm ở một con ngõ nhỏ đông người qua lại; bên ngoài là một khoảng sân bê tông có mái che, là nơi khách ngồi ăn mì bên những chiếc bàn gỗ và ghế băng. Bác bán được rất nhiều cho nhân viên văn phòng vào giờ ăn trưa và lúc họ tan làm trở về nhà, nhưng những lúc khác trong ngày, quán rất thưa thớt khách.
Tôi hơi căng thẳng vào buổi chiều hôm ấy vì đó là lần đầu tiên tôi ghé thăm quán kể từ khi Sachiko bắt đầu làm việc ở đó. Tôi thấy lo lắng - cho cả hai người - nhất là vì tôi không chắc bác Fujiwara có thực sự cần một người giúp việc hay không. Hôm ấy trời rất nóng, con ngõ nhỏ đông kín người. Tôi rất mừng khi cuối cùng cũng được vào nghỉ chân trong bóng râm.
Bác Fujiwara rất vui khi thấy tôi. Bác bảo tôi ngồi xuống bàn, sau đó đi lấy trà. Buổi chiều hôm ấy chỉ có vài khách - mà có khi chẳng có ai, tôi không nhớ lắm - cũng không thấy bóng Sachiko đâu. Khi bác Fujiwara trở ra, tôi liền hỏi, “Bạn cháu thế nào hả bác? Chị ấy có được việc không ạ?”
“Bạn cháu hả?” bác Fujiwara ngoái lại nhìn về phía cánh cửa dẫn vào bếp. “Cô ấy đang bóc tôm. Chắc cô ấy sẽ ra ngay thôi.” Rồi như thể nghĩ lại, bác đứng dậy, lại gần cửa bếp. “Sachiko ơi,” bác gọi. “Etsuko đến đấy.” Tôi nghe có tiếng trả lời từ bên trong.
Khi trở lại chỗ ngồi, bác Fujiwara đưa tay chạm vào bụng tôi. “Bắt đầu thấy bụng rồi đấy,” bác nói. “Từ giờ trở đi, cháu phải chăm sóc cho cẩn thận.”
“Cháu cũng không làm gì nhiều,” tôi đáp. “Cuộc sống của cháu rất dễ chịu.”
“Thế là tốt. Bác nhớ có một trận động đất khá mạnh xảy ra hồi bác có thai lần đầu. Lúc ấy bác đang mang thai Kazuo. Dẫu vậy, thằng bé vẫn ra đời hoàn toàn khỏe mạnh. Cố gắng đừng lo lắng quá, Etsuko ạ.”
“Cháu vẫn cố.” Tôi liếc về phía cửa bếp. “Bạn cháu ở đây ổn chứ bác?”
Bác Fujiwara cũng theo tôi nhìn về phía bếp. Rồi bác quay sang nhìn tôi nói, “Bác nghĩ vậy. Hai cháu là bạn thân của nhau đúng không?”
“Vâng, cháu không có nhiều bạn lắm nơi cháu sống. Cháu rất mừng vì đã gặp Sachiko.”
“Đúng thế. Thật may mắn.” Bác nhìn tôi vài giây. “Etsuko này, hôm nay trông cháu có vẻ mệt mỏi.”
“Chắc thế,” tôi khẽ cười. “Cháu đoán mệt cũng là bình thường, bác nhỉ.”
“Đúng thế, tất nhiên rồi.” Bác Fujiwara vẫn tiếp tục nhìn vào mặt tôi. “Nhưng ý bác là trông cháu có vẻ hơi… khổ sở.”
“Khổ sở ư? Chắc chắn không phải đâu. Cháu chỉ thấy hơi mệt, ngoài ra, chưa bao giờ cháu thấy hạnh phúc hơn bây giờ.”
“Thế thì tốt. Lúc này cháu cần giữ cho tâm trí luôn nghĩ về những điều vui. Về đứa con của cháu, về tương lai.”
“Vâng, nhất định rồi. Cứ nghĩ về con là cháu thấy vui.”
“Tốt.” Bác gật đầu, vẫn không rời mắt khỏi tôi. “Thái độ của cháu sẽ quyết định tất cả. Một người mẹ, bên cạnh việc chăm sóc thể chất, còn luôn cần một thái độ lạc quan để nuôi dạy con cái.”
“Vâng, cháu luôn mong chờ đến lúc đó,” tôi nói và cười. Có tiếng động khiến tôi quay ra nhìn bếp một lần nữa, nhưng vẫn chẳng thấy Sachiko đâu.
“Tuần nào bác cũng gặp một cô gái,” bác Fujiwara nói tiếp. “Chắc cô ấy phải đến tháng thứ sáu hoặc tháng thứ bảy rồi. Lần nào ra nghĩa trang bác cũng gặp cô ấy. Bác chua bao giờ nói chuyện với cô ấy, nhưng cô ấy trông rất buồn khi đứng đó cùng chồng. Thật đáng buồn khi một cô gái có bầu lại cùng chồng dành cả ngày Chủ nhật để nghĩ về người chết. Bác biết là họ tưởng nhớ người đã khuất, nhưng dù sao bác vẫn thấy thật đáng buồn. Họ nên cùng nhau nghĩ tới tương lai.”
“Cháu đoán là cô ấy chưa thể quên được.”
“Bác cũng nghĩ thế. Bác thấy tội nghiệp cô ấy quá. Nhưng giờ thì họ nên nhìn về phía trước. Tới nghĩa trang hằng tuần không phải cách chào đón một đứa trẻ đến với cuộc đời.”
“Có lẽ vậy.”
“Nghĩa trang không phải nơi dành cho thanh niên. Thỉnh thoảng Kazuo cũng đi cùng bác, nhưng bác không bao giờ ép nó. Đã đến lúc nó cũng nên bắt đầu nhìn về phía trước.”
“Anh Kazuo dạo này thế nào ạ?” tôi hỏi. “Công việc của anh ấy tốt không ạ?”
“Công việc của nó ổn. Có lẽ tháng sau nó sẽ được lên chức. Nhưng nó cần dành thời gian cho những thứ khác nữa. Không ai trẻ mãi được cháu ạ.”
Đúng lúc đó, tôi bỗng thấy một thân hình bé bỏng đứng dưới ánh nắng mặt trời, giữa dòng người vội vã qua lại.
“Có phải là Mariko không?” tôi nói.
Bác Fujiwara quay người. “Mariko,” bác gọi. “Cháu đi đâu về đấy?”
Trong thoáng chốc, Mariko vẫn đứng yên ngoài phố. Rồi con bé bước vào bóng râm trong sân, đi qua chỗ chúng tôi, ngồi xuống một chiếc bàn trống gần đó.
Bác Fujiwara nhìn con bé, sau đó đưa mắt lo lắng nhìn tôi. Hình như bác định nói gì, song lại quyết đính đứng dậy, lại gần con bé.
“Mariko, cháu đi đâu về đấy?” bác Fujiwara đã hạ thấp giọng, nhưng tôi vẫn nghe được. “Cháu không thể cứ chạy đi lung tung như thế. Mẹ cháu đang rất bực mình đấy.”
Mariko mân mê ngón tay. Nó không ngẩng lên nhìn bác Fujiwara.
“Còn nữa, Mariko này, cháu đừng bao giờ nói với khách hàng như thế nữa nhé. Cháu có biết như thế là rất bất lịch sự không? Mẹ cháu đang rất bực mình vì cháu đấy.”
Mariko vẫn tiếp tục mân mê ngón tay. Sau lưng con bé, Sachiko xuất hiện ở cửa bếp. Thấy Sachiko vào buổi sáng hôm ấy, tôi vẫn nhớ lúc đó mình một lần nữa nhận ra cô thực ra còn già hơn so với tôi tưởng lúc đầu; khi mái tóc dài được cuộn kín trong chiếc khăn trùm đầu, những quầng da rệu rã quanh mắt và miệng dường như trở nên rõ rệt hơn.
“Mẹ cháu đây rồi,” bác Fujiwara nói. “Bà nghĩ là mẹ cháu rất giận cháu đấy.”
Cô bé vẫn ngồi yên, quay lưng về phía mẹ. Sachiko đưa mắt nhìn nó thật nhanh, rồi quay lại nở một nụ cười với tôi.
“Em khỏe không, Etsuko,” cô nói, cúi mình thật tao nhã. “Thấy em ở đây chị bất ngờ quá.”
Ở đầu kia sân, hai phụ nữ mặc quần áo văn phòng đang ngồi xuống bàn. Bác Fujiwara giơ tay ra hiệu với họ, rồi quay về phía Mariko một lần nữa.
“Sao cháu không vào bếp một lúc đi nhỉ,” bác nói nhỏ giọng. “Mẹ cháu sẽ chỉ cho cháu phải làm gì. Dễ lắm. Bà tin một đứa bé thông minh như cháu sẽ làm được ngay.”
Mariko không tỏ vẻ gì đang lắng nghe. Bác Fujiwara đưa mắt lên nhìn Sachiko, trong thoáng chốc, tôi có cảm giác họ nhìn nhau lạnh lùng. Rồi bác Fujiwara quay người bước tới chỗ khách. Có lẽ họ là khách quen, vì vừa đi qua sân, bác vừa cất tiếng chào hỏi thân tình.
Sachiko lại gần, ngồi xuống mé bàn tôi. “Trong bếp nóng kinh người,” cô nói.
“Chị thấy công việc ở đây thế nào?” tôi hỏi cô.
“Chị thấy thế nào ấy hả? Chà, làm việc ở quán mì quả là một trải nghiệm thú vị, Etsuko ạ. Chị phải nói chị chưa bao giờ tưởng tượng nổi có ngày mình lại phải lau chùi bàn ghế ở một nơi như ở đây. Tuy nhiên” - cô cười phá lên ngay - “cũng khá hay.”
“Vậy đấy. Còn Mariko thì sao, nó đã quen chưa?”
Cả hai chúng tôi cùng đưa mắt sang bàn nơi Mariko ngồi; nó vẫn đang nhìn xuống tay.
“À, Mariko ổn,” Sachiko nói. “Đúng là nhiều lúc nó rất bồn chồn. Nhưng trong hoàn cảnh này thì khó mà khác được. Thật đáng tiếc, Etsuko ạ, nhưng em nghĩ mà xem, con gái chị hình như không được vui tính như chị. Nó không thấy ở đây có gì hay ho.” Sachiko mỉm cười, liếc nhìn Mariko lần nữa. Rồi cô đứng dậy, lại gần con gái.
Cô hỏi khẽ, “Bà Fujiwara nói với mẹ như vậy có đúng không?”
Con bé vẫn im lặng.
“Bà nói con lại vô lễ với khách hàng. Có đúng không?”
Mariko vẫn không trả lời.
“Bà nói như vậy có đúng không? Mariko, người khác hỏi thì con phải trả lời chứ.”
“Cô ấy lại đến,” Mariko nói. “Tối hôm qua. Khi mẹ không có nhà.”
Sachiko nhìn con vài giây. Rồi cô nói, “Mẹ nghĩ con nên vào trong. Vào đi, mẹ sẽ chỉ cho con phải làm gì.”
“Tối qua cô ấy lại đến. Cô ấy bảo sẽ đưa con sang nhà cô ấy.”
“Vào đi, Mariko, vào bếp chờ mẹ.”
“Cô ấy sẽ cho con xem nơi ở của cô ấy.”
“Mariko, vào bếp đi.”
Bên kia sân, bác Fujiwara và hai người phụ nữ đang cười ầm ĩ về một chuyện gì đó. Mariko cứ trân trân nhìn lòng bàn tay mình. Sachiko quay lại chỗ tôi ngồi.
“Em chờ chị một chút, Etsuko,” cô nói. “Đang có nồi sôi trong bếp. Chị sẽ quay lại ngay.” Rồi hạ giọng, cô ấy nói thêm, “Khó mà trông đọi nó sẽ hoạt bát vui vẻ khi phải ở một nơi thế này, đúng không?” Cô mỉm cười rồi tiến về phía bếp. Tới cửa, cô quay lại nhìn con một lần nữa.
“Đi nào, Mariko, vào bếp nào.”
Mariko không động đậy. Sachiko nhún vai rồi biến mất vào trong gian bếp.
⁎ ⁎ ⁎
Cũng khoảng thời gian đầu hè ấy, thầy Ogata đến thăm vợ chồng tôi, cũng là lần đầu tiên ông đến thăm từ sau khi chuyển nhà khỏi Nagasaki hồi đầu năm đó. Ông là cha chồng tôi, lạ làm sao khi tôi luôn coi ông là “Thầy Ogata”, dù hồi ấy tôi cũng đã đổi họ sang Ogata. Nhưng vì tôi đã quen coi ông là thầy Ogata từ quá lâu rồi - rất lâu trước cả khi gặp Jiro - nên gọi ông là “cha” vẫn cứ ngắc ngứ thế nào đó.
Thầy Ogata và chồng tôi không giống nhau mấy. Bây giờ, mỗi khi hồi tưởng về Jiro, trong đầu tôi luôn hiện ra hình ảnh một người đàn ông nhỏ con, chắc nịch, luôn đeo trên mặt một biểu cảm nghiêm nghị; chồng tôi luôn cầu kỳ với vẻ bề ngoài; kể cả khi ở nhà, anh vẫn thường mặc áo sơ mi, đeo cà vạt. Tôi thấy anh lúc này, hệt như thường thấy trước đây, ngồi trên sàn tatami trong phòng khách, khom lưng ăn sáng hoặc ăn tối. Tôi nhớ anh luôn có xu hướng khom người về phía trước - điệu bộ không khác mấy một võ sĩ quyền anh - kể cả lúc ngồi hoặc lúc đi. Ngược lại, cha anh luôn ngả vai ra sau khi ngồi, và luôn mang một phong thái phóng khoáng thư thả. Khi đến thăm chúng tôi vào mùa hè ấy, thầy Ogata vẫn rất sung sức, thể lực cường tráng và năng lượng tràn trề như một người trẻ tuổi hơn rất nhiều.
Tôi nhớ buổi sáng khi lần đầu tiên ông nhắc đến Shigeo Matsuda. Lúc ấy, ông đã đến nhà chúng tôi được vài bữa, rõ ràng ông thấy căn phòng vuông nhỏ bé đủ thoải mái để ở lại lâu. Sáng hôm ấy trời đẹp, ba chúng tôi đang ăn nốt bữa sáng trước khi Jiro đến văn phòng.
“Cuộc họp lớp của con ấy, là vào tối nay, phải không?” ông nói với Jiro.
“Không, tối mai ạ.”
“Con sẽ gặp Shigeo Matsuda chứ?”
“Shigeo ư? Không, con không nghĩ thế. Cậu ấy thường không tham dự những dịp thế này. Con xin lỗi vì phải đi vắng và để cha ở nhà, thưa cha. Con cũng muốn bỏ luôn cho rồi, nhưng làm thế có thể khiến mọi người phật ý.”
“Đừng lo. Etsuko chăm sóc cha là đủ rồi. Và những dịp như thế này rất quan trọng.”
“Con muốn nghỉ làm vài hôm,” Jiro nói, “nhưng đợt này chúng con bận quá. Như con nói đấy, đúng hôm cha đến thì chúng con nhận được đơn hàng này. Thật là phiền toái.”
“Không sao đâu,” cha Jiro nói. “Cha hiểu mà. Cách đây không lâu, cha cũng từng vắt chân lên cổ vì công việc. Cha cũng chưa già lắm mà.”
“Chưa ạ, tất nhiên rồi.”
Chúng tôi tiếp tục ăn trong im lặng một lúc. Rồi thầy Ogata hỏi:
“Vậy chắc con sẽ không gặp Shigeo Matsuda hôm nay đâu nhỉ. Nhưng thỉnh thoảng con vẫn gặp cậu ta chứ?”
“Dạo này thì không thường xuyên lắm. Từ khi lớn lên, mỗi người chúng con chọn cho mình một con đường riêng.”
“Ừ, chuyện vẫn xảy ra như thế. Bọn học trò mỗi đứa một con đường riêng, rồi đứa nào cũng thấy giữ liên lạc sao mà khó ghê. Đó là lý do vì sao những cuộc họp lớp thế này rất quan trọng. Người ta không nên sóm quên những mối thâm tình xưa cũ. Thỉnh thoảng, nhìn lại quá khứ cũng tốt, có thế ta mới suy nghĩ sáng suốt được. Đúng, cha nghĩ ngày mai con nhất định nên đi.”
“Có lẽ đến Chủ nhật này cha vẫn còn ở chơi với chúng con,” chồng tôi nói. “Nếu thế, chúng ta có thể đi đâu chơi cả ngày.”
“Được, thế cũng được. Một ý tưởng tuyệt vời. Nhưng nếu con bận thì cũng hoàn toàn không vấn đề gì đâu.”
“Không, con nghĩ Chủ nhật con có thể nghỉ. Con rất tiếc vì đúng lúc này con quá bận.”
“Các con có mời thầy cô giáo cũ nào đến dự ngày mai không?” thầy Ogata hỏi.
“Theo con biết thì không.”
“Thật đáng tiếc nếu thầy cô giáo không thường xuyên được mời tới những dịp như thế. Thỉnh thoảng cha cũng được mời. Hồi cha còn trẻ, lúc nào bọn cha cũng coi mời thầy cô giáo là chuyện nhất thiết phải làm. Cha nghĩ như thế mới phải. Đó là cơ hội cho người thầy chứng kiến thành quả của mình, cũng là cơ hội để học trò bày tỏ lòng biết ơn. Cha nghĩ có mặt thầy cô giáo thì mới phải.”
“Vâng, có lẽ cha có lý.”
“Con người ngày nay rất chóng quên kiến thức mình có được là nhờ ơn ai.”
“Vâng, cha nói rất đúng.”
Chồng tôi ăn đã xong nên đặt đũa xuống. Tôi rót cho anh một ít trà.
“Có một chuyện hơi kỳ cục xảy ra hôm nọ,” thầy Ogata nói. “Bây giờ nghĩ lại, cha thấy buồn cười thì đúng hơn. Cha đang ở thư viện tại Nagasaki thì bỗng thấy tờ tạp chí định kỳ này - một tờ tạp chí nhà giáo. Cha chưa bao giờ nghe đến nó, hồi cha còn công tác, nó còn chưa ra đời. Nếu đọc, con sẽ nghĩ tất cả giáo viên ở Nhật bây giờ đã là đảng viên cộng sản mất rồi.”
“Rõ ràng chủ nghĩa cộng sản đang lớn mạnh ở nước ta,” chồng tôi trả lời.
“Shigeo Matsuda bạn con cũng có bài viết trong tạp chí. Con cứ hình dung cha ngạc nhiên thế nào khi thấy bài viết của cậu ta có nhắc đến tên mình. Cha không nghĩ thời buổi này vẫn còn có người để tâm tới mình.”
“Con tin chắc rất nhiều người ở Nagasaki vẫn nhớ rõ về cha,” tôi xen vào.
“Quả có hơi lạ đời. Cậu ta nhắc đến Tiến sĩ Endo và cha, về việc nghỉ hưu của cha và ông ấy. Nếu cha hiểu đúng, thì cậu ta có ý cho rằng ngành giáo vậy là đã tống khứ được bọn cha. Thực ra, cậu ta đi xa tới mức viết rằng lẽ ra cha và ông ấy phải bị sa thải từ cuối chiến tranh. Lạ đời thật đấy.”
“Cha có chắc đúng là Shigeo Matsuda ấy không?” Jiro hỏi.
“Chắc mà. Từ trường Trung học Kuriyama. Thật lạ đời. Cha nhớ hồi xưa, cậu ta vẫn thường sang nhà chơi với con. Mẹ con cứ chiều hư cậu ta. Cha hỏi cô quản thư liệu có mua một cuốn được không. Cô ấy nói sẽ đặt mua giúp cha. Cha sẽ cho con xem.”
“Nếu vậy thì có vẻ phản phúc quá,” tôi nói.
“Cha rất ngạc nhiên,” thầy Ogata nói, quay sang nhìn tôi. “Trong khi chính cha là người đã giới thiệu cậu ta với hiệu trưởng trường Kuriyama.”
Jiro uống hết chén trà, dùng khăn giấy lau miệng. “Thế thì rất đáng tiếc. Nhưng như con đã nói, lâu rồi con không gặp Shigeo. Con xin lỗi, thưa cha, nhưng con phải đi làm, nếu không sẽ muộn giờ mất.”
“Tất nhiên rồi. Chúc con một ngày tốt lành.”
Jiro bước xuống cửa ra vào rồi bắt đầu xỏ giày. Tôi nói với thầy Ogata, “Một người đã đạt được địa vị như cha, cha ạ, thì không thể tránh khỏi chút chỉ trích. Cũng là lẽ tự nhiên thôi ạ.”
“Đúng thế,” ông nói rồi phá lên cười. “Con đừng bận tâm về chuyện đó, Etsuko ạ. Cha cũng không nghĩ gì đâu. Cha chỉ chợt nhớ ra vì Jiro sắp đi họp lớp thôi. Cha băn khoăn không biết Endo đã đọc được bài báo ấy chưa.”
“Con chúc cha một ngày vui, thưa cha,” Jiro gọi từ cửa ra vào. “Nếu có thể, con sẽ cố gắng về sớm hơn một chút.”
“Bậy nào, đừng có dớ dẩn vậy. Công việc của con là quan trọng.”
⁎ ⁎ ⁎
Cũng buổi sáng hôm ấy, chỉ lát sau, thầy Ogata ra khỏi phòng, mặc áo khoác và đeo cà vạt.
“Cha định ra ngoài sao, thưa cha?” tôi hỏi.
“Cha nghĩ mình nên đến thăm Tiến sĩ Endo.”
“Tiến sĩ Endo ư?”
“Đúng, cha thấy nên đến thăm xem dạo này ông ấy ra sao.”
“Nhưng cha không định đi trước bữa trưa đấy chứ?”
“Cha nghĩ đi luôn thì hơn,” ông nói, đưa mắt xem đồng hồ. “Endo sống hơi xa ở ngoại ô Nagasaki. Cha sẽ phải đi tàu.”
“Thế thì để con chuẩn bị hộp cơm trưa cho cha, sẽ nhanh thôi ạ.”
“Thế thì chạ cảm ơn con, Etsuko. Nếu vậy, cha sẽ chờ thêm vài phút. Nói thật nhé, đúng là cha đang hy vọng con sẽ làm com trưa cho cha đấy.”
“Thế thì cha nên hỏi chứ,” tôi nói và đứng dậy. “Nếu chỉ bóng gió xa xôi thì không phải lúc nào cũng có được cái ta muốn đâu, cha ạ.”
“Nhưng cha biết con sẽ đoán trúng ý cha mà, Etsuko. Cha tin ở con.”
Tôi sang bếp, xỏ dép xăng đan rồi bước xuống nền nhà lát gạch đá hoa. Vài phút sau, tôi nghe tiếng cửa trượt sang bên và rồi thầy Ogata đứng ở ngưỡng cửa. Ông ngồi xuống bậu cửa, xem tôi làm.
“Con nấu gì cho cha đấy?”
“Không có gì đâu ạ. Chỉ là thức ăn còn lại từ tối hôm qua. Cha báo gấp thì chỉ được đến thế thôi.”
“Thế nhưng thế nào con cũng chế biến được thành một bữa ăn rất ngon miệng cho mà xem. Cha biết chắc như thế. Con đang làm món trứng gì thế? Không phải trúng từ hôm qua đấy chứ?”
“Con tráng cho cha quả trứng. Cha may mắn lắm đấy, cha ạ, vì con đang cảm thấy vô cùng hào phóng.”
“Trứng tráng cơ đấy. Dạy cha cách tráng trứng đi. Có khó không?”
“Cực khó luôn. Ở tuổi này thì cha không có cách nào học nổi đâu.”
“Nhưng cha tha thiết đấy. Với lại, con nói ‘ở tuổi này’ là có ý gì? Cha vẫn còn trẻ chán, có thể học thêm nhiều điều nữa đấy.”
“Cha thực sự định làm đầu bếp đấy ư?”
“Điều đó thì có gì đáng cười. Sống bao nhiêu năm trên đời, nay cha đã hiểu rõ giá trị của nấu nướng. Cha tin rằng nấu ăn là một nghệ thuật không kém phần cao quý so với hội họa hoặc thơ ca. Người ta chỉ không hiểu được giá trị của nó do tác phẩm biến mất quá nhanh mà thôi.”
“Cha cứ tập trung vào hội họa đi là hơn. Cái đó cha làm tốt hơn nhiều.”
“Hội họa.” Ông thở dài. “Hội họa giờ không còn mang lại cảm giác thỏa mãn cho cha như trước đây nữa. Không, cha nghĩ mình nên học tráng trứng sao cho giỏi như con ấy, Etsuko ạ. Con phải chỉ cho cha cách làm trước khi cha quay lại Fukuoka đấy nhé.”
“Khi đã biết cách làm thì cha sẽ không coi nó là nghệ thuật nữa. Có lẽ phụ nữ nên giữ bí mật những việc như thế.”
Ông cười, như thể cười một mình, rồi im lặng tiếp tục quan sát tôi làm.
“Con thích con trai hay con gái, Etsuko?” cuối cùng ông cũng cất lời hỏi.
“Con thực sự không quan tâm lắm. Nếu là con trai, chúng con có thể đặt tên cháu theo tên cha.”
“Thật vậy sao? Đấy là một lời hứa phải không?”
“Nghĩ kỹ lại thì con thấy không chắc lắm. Con nói vậy vì chợt quên tên cha. Seiji - tên gì mà xấu thế.”
“Nhưng đấy là vì con thấy cha xấu xí thôi, Etsuko. Cha nhớ có lần học sinh cả một lớp cùng đồng ý rằng trông cha giống hà mã. Nhưng con không nên ngại ngần chỉ vì vẻ bề ngoài như thế.”
“Đúng thật. Thôi, ta sẽ chờ xem Jiro nghĩ thế nào.”
“Phải đấy.”
“Nhưng con muốn đặt tên con trai mình theo tên cha, cha ạ.”
“Thế thì cha vui lắm.” Ông mỉm cười rồi khẽ cúi người. “Nhưng cha cũng biết cảm giác cáu kỉnh thế nào khi người thân trong gia đình cứ đòi lấy tên mình đặt cho con trẻ. Cha nhớ lần mẹ con với cha cãi nhau về chuyện nên đặt tên Jiro là gì. Cha muốn đặt nó theo tên một ông chú, nhưng mẹ con thì không thích truyền thống đặt tên trẻ em theo tên người trong gia đình ấy. Tất nhiên là cuối cùng thì cha phải chiều ý mẹ con. Khó mà lay chuyển được suy nghĩ của Keiko.”
“Tên Keiko nghe hay lắm. Nếu là con gái, chúng con có thể đặt tên là Keiko.”
“Con đừng vội hứa như thế. Nếu không giữ lời, con sẽ làm cho ông già này vô cùng thất vọng đấy.”
“Con xin lỗi, con chỉ nghĩ gì nói nấy thôi.”
“Còn nữa, Etsuko này, cha biết còn nhiều tên khác con muốn đặt cho đứa trẻ hơn. Những người thân thiết với con hơn.”
“Có lẽ vậy. Nhưng nếu là con trai, con muốn đặt tên bé theo tên cha. Cha đã từng như cha đẻ của con mà.”
“Thế giờ thì không thế nữa hay sao?”
“Có chứ, tất nhiên là có. Chỉ có điều hơi khác trước thôi.”
“Cha hy vọng Jiro là người chồng tốt.”
“Tất nhiên là thế rồi cha ạ. Con tưởng mình không thể hạnh phúc hơn được nữa.”
“Và đứa con sẽ khiến con hạnh phúc.”
“Vâng. Đây là thời điểm phù họp nhất để sinh con. Chúng con đã tương đối ổn định chỗ ở, còn công việc của Jiro cũng đang tiến triển tốt đẹp. Đây là thời điểm lý tưởng để sinh con cha ạ.”
“Nghĩa là con đang hạnh phúc?”
“Vâng. Con rất hạnh phúc.”
“Tốt lắm. Cha rất mừng cho cả hai con.”
“Đây, bữa trưa của cha xong rồi.” Tôi đưa ông hộp sơn mài đựng đồ ăn.
“À phải rồi, đồ ăn từ tối qua,” ông nói, đón chiếc hộp với một cái cúi người rất kịch. Rồi ông hé nắp hộp. “Nhưng nhìn ngon mắt lắm.”
⁎ ⁎ ⁎
Khi quay lại phòng khách, tôi thấy thầy Ogata đang xỏ giày ở cửa ra vào.
“Nói cha biết, Etsuko,” ông tiếp tục buộc dây giày mà không ngẩng lên nhìn. “Con đã bao giờ gặp cậu Shigeo Matsuda này chưa?”
“Một hoặc hai lần rồi ạ. Sau khi chúng con kết hôn, anh ấy từng ghé thăm.”
“Nhưng bây giờ cậu ta và Jiro không thân nhau nữa hay sao?”
“Nhìn chung là không cha ạ. Chúng con vẫn gửi thiệp cho nhau, nhưng chỉ có vậy thôi.”
“Cha sẽ đề nghị Jiro viết thư cho bạn nó. Shigeo phải xin lỗi. Nếu không, cha sẽ buộc Jiro phải cắt đứt liên lạc với cậu ta.”
“Con hiểu.”
“Lúc nãy cha đã định nói chuyện này, lúc ăn sáng ấy. Nhưng rồi cha thấy những việc ấy nên để dành đến tối thì hợp lý hơn.”
“Hẳn là cha nói đúng.”
Trước khi ra khỏi nhà, thầy Ogata một lần nữa cảm ơn tôi đã làm bữa trưa cho ông.
⁎ ⁎ ⁎
Nhưng tối hôm ấy, không thấy thầy Ogata đề cập đến chuyện đó. Cả hai có vẻ mệt mỏi khi về và suốt buổi tối hầu như chỉ xem báo và nói chuyện rất ít. Chỉ có một lần, thầy Ogata nhắc tới Tiến sĩ Endo. Đó là vào bữa tối, ông chỉ nói thế này: “Endo có vẻ khỏe. Nhưng ông ấy rất nhớ công việc. Dù sao thì cả đời ông ấy đã sống vì công việc mà.”
Trên giường đêm hôm ấy, trước khi ngủ, tôi hỏi Jiro, “Em hy vọng cha hài lòng với sự đón tiếp của vợ chồng mình.”
“Cha còn muốn gì nữa nào?” chồng tôi nói. “Nếu em lo lắng đến thế, sao em không đưa cha đi đâu đó?”
“Chiều thứ Bảy anh có phải đi làm không?”
“Làm sao anh có thể không đi làm được chứ? Ngay lúc này anh đã bị chậm tiến độ rồi. Cha chọn đúng thời điểm khó khăn nhất đến thăm anh. Thật là tệ quá.”
“Nhưng ta vẫn có thể đi chơi vào Chủ nhật, phải không?”
Giờ đây tôi có cảm giác lúc ấy chồng tôi đã không trả lời, mặc dù tôi nằm đó, đưa mắt nhìn lên bóng tối chờ đợi. Jiro thường rất mệt mỏi sau mỗi ngày làm việc nên chẳng thiết gì đến việc chuyện trò.
Dù sao thì hình như tôi đã lo lắng quá mức về thầy Ogata, vì hóa ra chuyến thăm mùa hè năm ấy là chuyến thăm ông ở lại lâu nhất. Tôi nhớ ồng vẫn ở đó vào buổi tối Sachiko gõ cửa căn hộ của chúng tôi.
⁎ ⁎ ⁎
Cô mặc một chiếc váy tôi chưa thấy bao giờ, một chiếc khăn choàng quàng hai bên vai. Cô trang điểm rất kỹ càng, nhưng một lọn tóc mảnh tuột ra, rủ xuống một bên má.
“Chị xin lỗi đã làm phiền em, Etsuko ạ,” cô mỉm cười nói. “Chỉ vì chị không biết liệu Mariko có đang ở nhà em hay không.”
“Mariko ư? Không.”
“Thế thì thôi vậy. Em không hề thấy nó sao?”
“Em e là không. Nó bị lạc rồi sao?”
“Không cần phải hoảng hồn như thế,” cô nói và cười to. “Chỉ vì lúc chị về không thấy nó ở nhà, có thế thôi mà. Chắc chắn chị sẽ sớm tìm thấy nó thôi.”
Chúng tôi đứng nói chuyện ở cửa ra vào, tôi chợt nhận ra cả Jiro và thầy Ogata đang nhìn. Tôi giới thiệu Sachiko, cả ba cùng cúi chào nhau.
“Thế thì rất đáng lo,” thầy Ogata nói. “Có lẽ cháu nên gọi điện ngay cho cảnh sát.”
“Không cần đâu ạ,” Sachiko nói. “Cháu chắc chắn sẽ tìm ra nó thôi ạ.”
“Nhưng có lẽ gọi điện ngay là an toàn hơn cả.”
“Thật sự là không sao đâu mà” - có chút bực bội gọn lên trong giọng nói Sachiko - “Thực sự không cần thiết. Cháu sẽ tìm được con bé ngay thôi ạ.”
“Để em đi tìm cùng chị,” tôi nói và bắt đầu choàng áo khoác lên người.
Chồng tôi nhìn tôi vẻ không đồng tình. Hình như anh định nói gì, nhưng lại kiềm chế. Cuối cùng, anh chỉ nói, “Trời gần tối rồi.”
“Đúng thế, Etsuko ạ, không phải náo loạn lên làm gì,” Sachiko nói. “Nhưng nếu em không ngại ra ngoài với chị một lát thì chị sẽ rất biết ơn.”
“Cẩn thận đấy, Etsuko,” thầy Ogata nói. “Nhớ gọi điện cho cảnh sát nếu không tìm thấy con bé.”
Chúng tôi xuống cầu thang. Bên ngoài trời vẫn ấm, và ở bên kia bãi đất trống, mặt trời đã xuống sát mặt đất, rọi sáng những rãnh bùn lầy lội.
“Chị đã tìm quanh khu tập thể chưa?” tôi hỏi.
“Chưa, chị chưa tìm.”
“Thế thì ta tìm thôi.” Rồi tôi bắt đầu bước nhanh. “Có thể Mariko đang chơi cùng đứa bạn nào chăng?”
“Chị không nghĩ thế đâu. Thật đấy, Etsuko” - Sachiko cười rồi đặt một tay lên cánh tay tôi - “không phải hoảng hốt như thế. Chị đến tìm em thật ra là vì muốn cho em biết tin này. Em biết đấy, cuối cùng thì mọi chuyện đã được thu xếp xong xuôi. Chỉ vài ngày nữa thôi là bọn chị sẽ lên đường sang Mỹ.”
“Sang Mỹ sao?” Có thể vì Sachiko đang nắm tay mình, cũng có thể chỉ vì ngạc nhiên mà tôi đã dừng bước.
“Đúng, sang Mỹ. Nhất định là em đã từng nghe tới nơi ấy.” Cô có vẻ hài lòng trước vẻ sửng sốt của tôi.
Tôi lại đi tiếp. Khu tập thể của chúng tôi là một khu vực rộng lớn được rải bê tông, lác đác những cây non mỏng mảnh được trồng khi các tòa nhà mọc lên. Phía trên đầu chúng tôi, hầu hết các ô cửa sổ đã sáng đèn.
“Em không muốn hỏi gì thêm ư?” Sachiko nói khi bắt kịp tôi. “Em không định hỏi vì sao chị đi à? Hay chị đi với ai?”
“Em rất mừng nếu đó là điều chị muốn,” tôi đáp. “Nhưng có lẽ ta nên tìm con gái chị trước.”
“Etsuko, em phải hiểu thế này, chị chẳng có gì phải xấu hổ hết. Chị chẳng có gì phải giấu giếm trước bất kỳ ai. Em cứ hỏi tất cả những gì em muốn, đừng ngại.”
“Em chỉ nghĩ có lẽ ta nên tìm con gái chị trước thôi. Rồi ta sẽ nói chuyện sau cũng được.”
“Được thôi, Etsuko ạ,” cô cười to và nói. “Vậy thì hãy đi tìm Mariko trước.”
Chúng tôi tìm kiếm khắp mấy khu vui chơi cho trẻ em và đi quanh từng tòa nhà. Chẳng bao lâu sau, chúng tôi thấy mình đã trở lại điểm xuất phát. Lúc đó, tôi bỗng phát hiện hai phụ nữ đang đứng nói chuyện ở lối vào một trong các tòa nhà.
“Biết đâu hai người kia có thể giúp được chúng ta,” tôi nói.
Sachiko không động đậy. Cô nhìn về phía họ rồi bảo, “Chị không nghĩ thế?”
“Nhưng có thể họ đã thấy con bé. Có thể họ đã thấy con gái chị.”
Sachiko vẫn nhìn về phía hai người phụ nữ. Rồi cô thoáng cười và nhún vai. “Cũng được,” cô nói. “Để họ có chuyện mà buôn với nhau. Đằng nào chị cũng chẳng bận tâm.”
Chúng tôi lại gần chỗ họ, Sachiko hỏi thăm với thái độ điềm tĩnh và lịch sự. Hai người phụ nữ tỏ vẻ lo lắng, nhưng không ai thấy con bé. Sachiko nói cho họ yên tâm, rằng không việc gì phải hoảng hốt, sau đó chúng tôi quay đi.
“Chị tin chắc chuyện vừa nghe khiến họ rất sung sướng,” cô nói với tôi. “Giờ thì họ có chuyện để bàn tán rồi nhé.”
“Em chắc chắn họ không có ác ý gì đâu. Cả hai xem ra đều thành thật quan tâm.”
“Em thật tử tế, Etsuko ạ, nhưng em thực sự không cần thuyết phục chị tin vào những điều như thế. Em biết đấy, chị chưa bao giờ bận tâm tới việc những người như họ nghĩ gì, giờ thì chị càng không quan tâm.”
Chúng tôi dừng bước. Tôi nhìn quanh rồi ngẩng lên nhìn cửa sổ các căn hộ. “Không biết nó còn ở đâu được nhỉ?” tôi nói.
“Em thấy đấy, Etsuko, chị không làm gì khiến mình phải hổ thẹn. Chị không có điều gì phải giấu giếm với em. Hay với cả hai người phụ nữ kia, thật đấy.”
“Chị có nghĩ mình nên ra sông tìm không?”
“Ra sông ư? À, lúc nãy chị tìm ở đó rồi mà.”
“Còn ở bờ bên kia thì sao? Có thể nó đã sang bờ bên kia.”
“Chị không nghĩ thế, Etsuko ạ. Thực lòng mà nói, nếu chị hiểu đúng con bé thì ngay lúc này có lẽ nó đã về đến nhà rồi. Có khi nó đang rất khoái trá vì đã làm rối tinh rối mù lên thế này.”
“Thế thì về nhà chị xem sao.”
Khi chúng tôi đi đến rìa bãi đất trống, mặt trời đang dần biến mất phía sau con sông, hắt sáng lên đám liễu rủ đổ bóng dọc bờ.
“Em không phải đi cùng chị đâu,” Sachiko nói. “Chị sẽ tìm ra nó ngay thôi mà.”
“Không sao. Em sẽ đi cùng chị.”
“Thế cũng được. Đi với chị vậy.”
Chúng tôi bắt đầu tiến về phía ngôi nhà nhỏ. Tôi chỉ kịp xỏ dép nên đi trên mặt đất mấp mô thật khó khăn.
“Chị đi vắng bao lâu?” tôi hỏi. Sachiko đang đi trước tôi một hoặc hai bước; thoạt đầu cô không trả lời, tôi cứ tưởng cô không nghe thấy. “Chị đi vắng bao lâu?” tôi hỏi lại.
“À, không lâu lắm.”
“Bao lâu? Nửa giờ? Hay hơn?”
“Khoảng ba, bốn giờ, chị nghĩ thế?”
“Vậy à.”
Chúng tôi tiếp tục đi ngang qua bãi đất lầy lội, cố hết sức tránh các vũng bùn. Gần tới căn nhà, tôi lại hỏi: “Có lẽ chúng ta nên kiểm tra phía bên kia sông, để đề phòng thôi.”
“Chỗ rừng cây ư? Con gái chị không ở đó đâu. Giờ hãy vào trong nhà kiểm tra. Em không phải tỏ ra lo lắng đến thế đâu, Etsuko ạ.” Cô lại cười, nhưng tôi nghĩ tiếng cười của cô có phần run rẩy.
Không có điện nên cả căn nhà tối om. Tôi chờ ở lối vào, trong khi Sachiko bước lên sàn tatami. Cô gọi tên con gái, rồi kéo cửa trượt mở vào hai phòng nhỏ liền kề với phòng chính. Tôi đứng đó, lắng nghe cô đi lại trong bóng tối, cho tới lúc cô quay lại cửa ra vào.
“Có lẽ em nói đúng,” cô nói. “Chúng ta nên kiểm tra bên kia sông.”
Không trung dọc bờ sông đông đặc côn trùng. Chúng tôi im lặng tiến theo bờ về phía cây cầu gỗ phía xa. Qua cây cầu ấy, ở bờ sông bên kia, chính là rừng cây Sachiko nhắc tới khi nãy.
Đang đi qua cầu thì Sachiko bỗng quay lại nhìn tôi rồi nói nhanh, “Cuối cùng thì bọn chị đã ghé một quán rượu. Bọn chị định tới rạp xem bộ phim có Gary Cooper, nhưng dòng người xếp hàng dài quá. Trong thành phố rất đông đúc, lại rất nhiều người say xỉn nữa. Cuối cùng, bọn chị vào quán rượu, họ cho bọn chị một phòng riêng.”
“Vậy à.”
“Chị đoán là em không bao giờ vào quán rượu, đúng không Etsuko?”
“Không.”
Đó là lần đầu tiên tôi vượt sông sang bờ bên kia. Mặt đất mềm, gần như lầy lội dưới chân. Có lẽ chỉ là do tưởng tượng nhưng tôi bỗng rùng mình bất an khi sang tới bờ bên ấy, một cảm giác tựa hồ linh cảm khiến bước chân tôi lại trở nên gấp gáp khi tiến về phía vùng tối tăm cây rừng trước mặt.
Sachiko níu tôi lại, nắm chặt tay tôi. Nhìn theo ánh mắt cô, tôi phát hiện ra thứ gì đó tựa một cái bọc nằm trên bãi cỏ ven sông, ngay sát bờ, chỉ cách chỗ mình đứng một đoạn. Trong đêm tối lờ mờ, thật khó nhận ra vì nó chỉ hơi sẫm màu hơn bóng đen xung quanh một chút. Tôi muốn lập tức chạy lại kiểm tra, nhưng rồi chợt nhận ra Sachiko đang đứng im phăng phắc, mắt dán chặt vào vật đó.
“Cái gì vậy?” tôi hỏi một cách ngớ ngẩn.
“Là Mariko,” cô nói khẽ. Khi quay sang nhìn tôi, ánh mắt cô có vẻ gì đó rất lạ lùng.
