Ông Yêu là người lái xe, chuyên chở quan tài người chết ra nghĩa địa Hàng Dương. Ông làm nghề này đã mấy chục năm… Xe của ông chở đủ loại xác chết. Xác chết già có, bệnh có, trẻ có… Mỗi lần đến chỗ hạ huyệt, ông đều ném nắm đất xuống chỗ quan tài, dù người đó không quen biết. Nghĩa tử là nghĩa tận mà. Bạn ông, ông Bác cũng làm nghề như ông. Ông Yêu bảo:
- Bác Bác này, chúng ta thỏa thuận với nhau, nếu như tôi đi trước, hoặc bác đi trước, thì một trong hai người phải chở xác người kia ra nghĩa địa. Lúc đó mới yên tâm ra đi…
Ông Bác cười:
- Sao ông lo sớm quá vậy? Mới sáu mươi mà đã vội vậy sao?
Ông Yêu chép miệng:
- Thì tôi cứ dặn vậy. Con người ta có số mệnh cả. Ngày nào cũng chở người chết, thấy cảnh đó, mình cũng chuẩn bị là vừa. Thấy người nằm đó, biết sau thế nào? Rồi sớm muộn cũng về với bụi đất cả thôi… Tôi đã chuẩn bị sẵn cho mình một chỗ ở nghĩa địa Hàng Dương rồi… Phong cảnh tuyệt đẹp, gió thổi vi vút cả ngày, lại đồi núi nhấp nhô, suối nước róc rách…
Ông Bác chép miệng:
- Đúng thế, chúng ta đều đã sáu mươi. Lục thập nhi nhĩ thuận, mà thôi, không nhắc đến chuyện đó nữa.
Ông Yêu nói:
- Thế ông có hứa với tôi điều tôi vừa nói với ông không?
Ông Bác gật đầu:
- Được rồi, tôi hứa… tôi về đây. Tôi sẽ chở ông và ném đất…
Ông Bác ra về, ông Yêu ngồi lặng một lúc lâu…
Tưởng chỉ là lời nói cho có chuyện, ai ngờ lại thành linh nghiệm. Ông Yêu đang khỏe mạnh, tự nhiên lăn đùng ra chết. Ông chết không để lại trăn trối gì. Nét mặt thanh thản; Vợ con ông khóc lóc ầm ĩ… Ông Bác đến thăm bạn, than thở:
- Ông Yêu ơi, sao ông lại linh cảm thế? Phải chăng ông đã biết số mệnh của mình.
Quan tài đưa đến, thủ tục khâm liệm diễn ra nhanh chóng. Anh em trại hòm, chỗ ông Yêu lái xe mấy chục năm trời, đều buồn tiếc ông Yêu. Vì ông Yêu hiền lành, làm việc tận tụy. Thú vui của ông là sau buổi làm việc, tắm rửa thật sạch sẽ, rồi khề khà cốc rượu trắng, cùng với ít đậu phộng. Vợ ông hỏi:
- Ông ăn uống như vậy, không xót ruột sao? Để tôi mua thêm đồ ăn cho ông nghe.
Ông Yêu lắc đầu:
- Tôi chỉ nhâm nhi rồi ăn cơm mà. Đâu có say sưa gì đâu, bà yên tâm.
Bà vợ tần ngần:
- Ông Yêu à, dạo này ông có vẻ buồn thế? Ai làm ông buồn vậy?
Ông Yêu nói:
- Này, bà, bà có bao giờ nghĩ về cái chết không vậy?
Bà vợ gắt:
- Ông nói cái gì mà khiếp quá vậy? Tôi sợ lắm…
Ông Yêu trầm ngâm:
- Sống chết có số, có gì mà sợ. Trời kêu ai nấy dạ mà.
Bà vợ xoa tay:
- Ông ảnh hưởng vì bệnh nghề nghiệp nhiều quá, ông ơi, hay xin nghỉ đi, đừng có làm nữa.
Ông Yêu cười:
- Tôi không làm, lấy gì nuôi bà, nuôi các con. Sanh nghề tử nghiệp, tôi lái xe chở xác chết đã bốn chục năm rồi… Tôi đã quen với công việc. Nhiều khi ở gần người chết hơn là với người sống.
Bà vợ bùi ngùi:
- Tôi hiểu nỗi lòng ông. Ông làm điều thiện, có gì mà phải băn khoăn nghĩ ngợi làm gì.
Ông Yêu nói:
- Nhưng ngày nào cũng chứng kiến cảnh chia ly, giữa người chết và người sống, không khỏi bùi ngùi, bà nó ạ. Nhiều cảnh thương tâm lắm. Có người chỉ mới đôi mươi. Thật tôi…
Vợ ông Yêu nhớ đến những kỷ niệm với chồng bật khóc. Mọi người an ủi:
- Thôi, như ông Yêu thế cũng là hưởng thọ rồi. Bà lên xe đi, ai lái xe ngoài đó?
Một giọng đáp:
- Cậu Nhân ấy mà. Nhân đâu, lên xe đi…
Cỗ quan tài được khiêng lên xe. Nhân, một trung niên, ba mươi lăm tuổi, tóc tai bờm xờm, da đen nhẻm, nổ máy. Chiếc xe rú lên rồi tắt lại… Ông chủ Thọ Lộc cằn nhằn:
- Sao kỳ quá vậy? Xe hôm qua còn chạy tốt kia mà. Hay là hết xăng.
Nhân nhảy xuống, mở nắp xăng, còn đầy nửa bình, anh ta mở máy xe. Xe nổ máy, nhưng khi vào số, lại tắt. Nhân sửng sốt:
- Ông chủ à, cái xe làm sao ấy, y như bị ma nhập. Hay cái vía ông Yêu nặng quá.
Ông Thọ Lộc băn khoăn:
- Ông ấy chết rồi, làm gì còn vía nữa. Vía chỉ dành cho người sống mà thôi…
Nhân lắc đầu:
- Thế thì lạ thật. Mà cái xe này, chính ông Yêu đã lái trong mấy chục năm qua, hay nó còn luyến chủ. Dù là cái xe vô tri vô giác, nhưng nó cũng có tình lắm đó…
Ông Thọ Lộc trầm ngâm:
- Cậu nói cũng có lý… Được rồi, ta đốt nhang, cúng xe đi… Cho nó lưu thông, kẻo trưa rồi.
Đám người bưng mâm hoa, hương đến, ông Thọ Lộc van vái:
- Ông Yêu ơi, chúng tôi làm lễ đưa ông ra nghĩa địa, mà xe cứ chết máy hoài. Tôi hiểu tình cảm của ông đối với cái xe, với chúng tôi. Bốn chục năm ông gắn bó với chúng tôi, tình sâu nghĩa nặng, anh em chúng tôi rất quý ông… Cầu xin linh hồn của ông siêu thoát.
(Thiếu trang 12)
Sống đến giờ, có sao đâu?
Vợ ông Yêu sụt sịt:
- Không hiểu sao, ông Yêu nhà tôi dạo này lúc nào cũng nghĩ về cái chết. Nhiều đêm nghe ông nói khiếp. Ông ấy đi ra khỏi nhà, mắt lờ đờ nhắm nghiền. Lát sau, quay vào, tôi hỏi, ông ấy bảo là có linh hồn cần gặp ông ấy, ông ấy trò chuyện với linh hồn cả buổi và hồn ma còn bảo chờ ông ấy ở suối vàng… Tôi nghĩ ông ấy bị ảnh hưởng nghề nghiệp…
Nhân gật đầu:
- Đúng vậy, bà chị à, nghề tụi em gặp ma hoài à! Có lần, vào nhà xác, đột nhiên xác chết nhảy dựng dậy, ai cũng hoảng kinh… Té ra là ai để cái hòm nghiêng, cái hòm lệch đi…
Ông chủ Thọ Lộc hỏi:
- Chị Yêu này, thế lúc ông ấy chết, có trăn trối gì không?
Bà vợ ông Yêu than thở:
- Ông ấy đang ngồi uống rượu, nói chuyện với tôi vui vẻ, bất chợt kêu lên: ‘‘Bà xã à! Có người đến đón tôi đó, bà ở lại khỏe nghe.’’ Tôi nghe câu nói gở quá, cáu gắt la ông ấy. Thấy ông ấy ngồi im, rồi ngã vật xuống đất. Tôi rờ mũi thấy đã tắt thở. Tôi la hoảng lên. Ông ấy đâu có trăn trối gì đâu…
Nhân tò mò:
- Thế trước đó, ông ta có bệnh tật gì không?
Bà vợ ông Yêu lắc đầu:
- Không, không có bệnh tật gì cả. Nếu tật bệnh còn nói làm gì? Thế có khổ cho tôi không cơ chứ…
Ông chủ Thọ Lộc ngẫm nghĩ, chậm rãi:
- Như vậy, ông Yêu là số đột tử. Vì ông ấy nghĩ về cái chết quá nhiều. Đó cũng là bệnh nghề nghiệp mà thôi. Đáng lẽ, mình không để ông ấy lái xe hòm hoài này nữa… Tôi có lỗi.
Trò chuyện một lát, nhang tàn, ông chủ Thọ Lộc bảo Nhân:
- Đến giờ rồi đó, cậu cho xe chạy đi, còn mấy mối nữa đó.
Nhân gật đầu, lên xe, nổ máy. Tiếng máy giòn tan, ông Thọ Lộc xoa tay:
- Vậy là ông Yêu đã cho chúng ta đưa xác ông ấy ra nghĩa địa rồi. Mong sao ông ấy mồ yên mả đẹp, ghi nhận công lao đối với trại hòm của chúng ta…
Xe nổ máy, đi khỏi trại hòm chừng nửa cây số, máy đột nhiên tắt. Ông chủ Thọ Lộc kêu trời:
- Hôm nay ngày gì vậy không biết, xui xẻo quá chừng. Ông Yêu ơi là ông Yêu, ông chọn ngày chết gì mà khôn quá. Kiểu này làm sao mà làm ăn…
Nhân làu bàu:
- Ông chủ, tôi xin chịu thua… tôi cả đời lái xe chở xác chết, có bao giờ như vậy đâu?
Bà vợ ông Yêu rầu rĩ:
- Thôi, chú Nhân, nghĩa tử là nghĩa tận mà, chú cố gắng giúp chị nhé.
Nhân khổ sở:
- Chị thấy đấy, cả buổi hôm nay, em cực khổ vì ông Yêu. Thế mà không hiểu sao lại như vậy? Em đâu có gây gì cho ông ấy. Mà em lại bị như vậy chứ… Hay là em nặng vía quá.
Ông chủ Thọ Lộc kêu lên:
- Đúng rồi, cậu quá nặng vía. Ông ấy tuổi Dần, còn cậu tuổi Sửu. Dần là cọp, Sửu là trâu. Con cọp nó ăn con trâu là phải rồi.
Nhân làu bàu:
- Em đâu có nghĩ như vậy, ông chủ… Thế ta phải làm sao?
Ông chủ Thọ Lộc bần thần:
- Biết tìm ai bây giờ? Mà trời thì trưa rồi, quá giờ làm lễ của thầy chùa, họ đang chờ trên đó.
Bà vợ ông Yêu bảo:
- Bộ lái xe chở xác chết cũng phải coi người ư ông?
Ông chủ Thọ Lộc gật đầu:
- Đúng vậy, vì cậu Nhân kỵ tuổi với ông Yêu, nên mới xảy ra cơ sự như vầy. Thật tôi khổ hết biết…
Bà vợ ông Yêu nghĩ ngợi, rồi kêu lên:
- Hay ta nhờ ông Bác? Lúc xưa, chồng tôi với ông Bác rất thân nhau, hay tâm sự với nhau nhiều chuyện lắm…
Nhân vui vẻ:
- Đúng rồi, vậy mà ta quên mất, ông chủ, mau cho người gọi ông Bác đi.
Ông chủ Thọ Lộc lắc đầu:
- Không được. Vì ông Bác tuổi Hợi. Dần Thân Tỵ Hợi tứ hành xung… đến cậu không nằm trong tứ hành xung mà còn như vậy, huống chi là ông Bác. Vả lại, ông Bác đang ngày nghỉ…
Bà vợ ông Yêu rú lên thảng thốt:
- Tôi nhớ ra rồi. Hồi trước, ông Yêu nhà tôi có kể cho tôi nghe lời giao ước với ông Bác. Nếu một trong hai người tức là ông Yêu và ông Bác, ai chết trước, thì người còn sống phải chở người chết ra nghĩa địa… Nay ông Yêu chết, chỉ có ông Bác mới chở được…
Ông chủ Thọ Lộc vò đầu bứt tai:
- Sao bà không nói điều này với tôi từ sớm? Để bây giờ lỡ hết cả công việc rồi…
Bà vợ ông Yêu luống cuống:
- Tại tôi mất hết cả hồn vía tinh thần vì cái chết của chồng, sau khi xảy ra cả loạt sự cố, tôi mới nhớ…
Ông chủ Thọ Lộc vội vã:
- Đảo đâu, lấy xe của tao, đến nhà đón ông Bác tới đây.
Đảo, một tay đạo tì, vội chạy ngay. Lát sau, chở ông Bác tới… Ông Bác đang ngái ngủ, làu bàu:
- Hôm nay là ngày nghỉ của tôi mà? Sao lại gọi tôi tới, ông chủ!
Ông chủ Thọ Lộc vội vã:
- Tôi vừa nghe ông Yêu nói, ông và ông Yêu có hứa khi xưa, có hứa với nhau, nếu một trong hai người, ai chết trước, thì người còn lại đưa người đó tới nghĩa địa…
Ông Bác giật mình, chợt hiểu:
- Đúng rồi. Chúng tôi có hứa với nhau như thế. Tại vì việc nhà, tôi quên đi mất…
Nhân cằn nhằn:
- Hèn chi, ông Yêu gây khó cho chúng tôi cả buổi sáng nay. Ông Bác, ông giúp nhé.
Ông Bác sốt sắng:
- Tôi sẽ làm ngay mà. Mọi người mau lên xe đi, cho kịp giờ làm lễ…
Ông khấn với ông Yêu:
- Ông Yêu, tôi chở ông đi đây, ông hãy yên nghỉ vĩnh cửu dưới đất, và đợi tôi nhé…
Rồi nổ máy, chiếc xe bon trớn, lao vun vút tới nghĩa địa. Mọi người ở nghĩa địa sốt ruột, bà vợ ông Yêu thanh minh:
- Có trục trặc nho nhỏ, xin các thầy thông cảm…
Lễ cúng vội vã diễn ra ngay sau đó… Chôn cất ông Yêu xong, bà Yêu lên xe khác về, còn Nhân và ông chủ Thọ Lộc lên xe do ông Bác lái. Ông Thọ Lộc hỏi:
- Ông Bác, thế ra ông hứa với ông Yêu như vậy à? Hèn chi mà cả buổi sáng nay, chúng tôi cứ loay hoay mãi, xe cứ nổ máy rồi tắt, chẳng ai hiểu ra sao cả? Dù chúng tôi đã cúng cầu xin ông Yêu.
Ông Bác trầm ngâm:
- Ừ, tôi đã hứa với ông Yêu mục đích là để ông ấy yên lòng, khỏi phải nghĩ ngợi gì. Rồi tôi cũng quên khuấy đi mất. Có ai ngờ ông Yêu vẫn nhớ. Quả là lời nói đọi máu…
Nhân nói:
- Nó thuộc về tâm linh. Những người làm nghề như tôi và ông, chúng ta phải tin thôi…
Ông chủ Thọ Lộc chép miệng:
- Cậu Nhân nói có lý đó. Tôi hiểu rồi, cũng may sáng nay bà vợ ông Yêu còn nhớ, chứ không, không biết làm sao?
Ông Bác cười buồn:
- Hôm nay, tôi lái xe chở ông Yêu ra nghĩa địa; không biết ngày mai, ai chở cho tôi đây.
Ông chủ Thọ Lộc xua tay:
- Cái ông này, chỉ có nói gở không à! Hãy sống khỏe, mọi thứ thanh thản, phủi phui cái miệng của ông đi… Về đến nhà rồi, ta làm tí rượu chớ…
Ông Bác lắc đầu, từ chối. Vì câu chuyện hôm nay đã tác động quá mạnh đến tâm hồn ông. Ông Bác lẩm bẩm:
- Ông Yêu, lẽ nào lại đúng như lời ông nói ư? Phải chăng đó là lời nguyền…
Đêm đó, ông Bác thấy ông Yêu hiện về, cười buồn:
- Ông Bác, hôm nay ông đi đâu cả buổi, làm tôi phải chờ mãi.
Ông Bác hỏi:
- Tôi đâu có nghĩ là ông lại nhớ lời hứa đến như vậy.
Ông Yêu nói:
- Lời hứa với người đã chết, ông phải thực hiện chứ. Có thể với người sống, ông quên. Nhưng với người chết, ông phải luôn nhớ. Cái đó thuộc về đạo lý, và cả tâm linh nữa.
