Mười tuổi, tôi là một trong những đứa trẻ mà Chủ nhật nào người ta cũng mang ra đấu giá.
Người ta không bán chúng tôi mà yêu cầu chúng tôi đi lại trên một cái bục để tìm người nhận. Trong đám người xem có thể có bố mẹ ruột của chúng tôi, những người cuối cùng cũng trở về sau chiến tranh, hay những cặp vợ chồng muốn nhận nuôi chúng tôi.
Chủ nhật nào cũng vậy, tôi trèo lên tấm ván với hy vọng được nhận ra, hay chí ít là được chọn.
Chủ nhật nào cũng vậy, dưới mái tu viện Villa Jaune, tôi có mười bước chân để được nhìn thấy, mười bước chân để có được một gia đình, mười bước chân để thôi không là trẻ mồ côi nữa. Những bước chân đầu tiên không khó khăn gì bởi nỗi sốt ruột đã đẩy tôi lên bục nhưng rồi đi đến giữa thì tôi yếu dần và tôi lê những bước nặng trịch ở mét cuối cùng. Phía cuối, giống như ở đầu kia của tấm ván nhảy hồ bơi, là khoảng không đang đợi tôi. Một sự im lặng còn sâu hơn cả vực thẳm. Lẽ ra trong số những dãy đầu, mũ, sọ và búi tóc kia, một cái miệng phải mở ra rồi kêu lên: “Ôi con trai tôi!” hoặc “Cậu bé đấy đấy! Tôi muốn cậu ấy! Tôi nhận nuôi cháu!” Những ngón chân quắp lại, toàn thân căng lên chờ đợi tiếng gọi sẽ kéo tôi ra khỏi cảnh bị bỏ rơi, trước đó, tôi đã tự kiểm tra xem mình chăm chút vẻ ngoài ổn chưa.
Thức dậy từ sáng sớm, tôi nhảy khỏi giường ngủ để ra chỗ chậu rửa lạnh lẽo. Ở đó tôi dùng miếng xà bông xanh cứng như đá, mãi mới chịu mềm ra và chẳng có bọt mấy chà nhẹ lên da. Tôi chải đầu hai mươi lần để chắc chắn rằng mái tóc theo đúng ý mình. Do bộ lễ phục màu xanh dương đã quá chật so với vai tôi, quá ngắn ở cổ tay và mắt cá chân, tôi co mình lại bên trong lớp vải thô ráp của bộ đồ để giấu đi rằng tôi đã lớn.
Trong lúc chờ đợi, không ai biết mình sẽ được sống trong hạnh phúc hay khổ hình; chúng tôi chuẩn bị cho một cú nhảy mà không biết cú tiếp đất sẽ như thế nào. Xong rồi sẽ chết hay sẽ được vỗ tay đây?
Đúng là đôi giày của tôi tạo ra những hiệu ứng không tốt. Trông như hai miếng các tông cũ kỹ. Những lỗ thủng toang hoác được xỏ lại bằng dây cọ sợi. Một mẫu giày thoáng khí, cho cái lạnh, cho gió tràn vào và cho cả các ngón chân tôi thòi ra. Hai chiếc giày chỉ không bị ngấm nước từ khi có lớp bùn bám dày xung quanh. Nhưng tôi không dám mạo hiểm giặt vì sợ chúng sẽ biến mất. Dấu hiệu duy nhất để đôi giày của tôi được gọi là giày, đó là bởi tôi mang chúng ở chân. Nếu tôi cầm trên tay, chắc người ta sẽ ân cần chỉ cho tôi chỗ thùng rác ở đâu mà vứt. Lẽ ra tôi nên đi nguyên đôi giày dùng trong tuần thì hơn? Tuy nhiên, những vị khách của Villa Jaune không thể nhận ra điều ấy khi họ nhìn từ dưới lên! Kể cả khi nhận ra thì có sao! Chẳng lẽ người ta từ chối nhận tôi chỉ bởi đôi giày! Thằng Leonard tóc hung chẳng đã nhận lại được cha mẹ mình khi đang đi chân trần trình diễn đấy thôi?
“Con có thể quay về nhà ăn được rồi, Joseph bé nhỏ của ta.”
Chủ nhật nào cũng thế, hy vọng của tôi chết ngoẻo khi nghe thấy câu này. Cha Pons ngụ ý rằng lần này cũng không được và tôi cần phải rời sân khấu.
Đằng sau quay. Mười bước chân để biến mất. Mười bước để quay lại trong đau đớn. Mười bước để lại trở thành trẻ mồ côi. Đi hết cái bục, đã thấy một đứa bé khác đang đứng sốt ruột. Tim tôi thắt lại.
“Cha có nghĩ là con sẽ làm được không ạ?”
“Làm cái gì hả con?”
“Tìm được cha mẹ ạ.”
“Tìm được cha mẹ! Cha hy vọng là cha mẹ ruột của con đã thoát khỏi hiểm nguy và họ sẽ sớm xuất hiện trở lại.”
Cứ trình diễn mãi mà không có kết quả, tôi đâm ra có cảm giác lỗi là do mình. Trên thực tế, chính họ mới là người đến chậm. Chậm quay lại. Nhưng liệu có phải chỉ là lỗi của họ? Liệu họ có còn sống trên đời?
Tôi mười tuổi. Ba năm trước, cha mẹ đã gửi gắm tôi cho những người lạ.
Chiến tranh đã kết thúc được vài tuần nay. Cùng với nó, thời kỳ của hy vọng và ảo vọng đã chấm dứt. Còn lũ chúng tôi, những đứa trẻ được che giấu, chúng tôi cần phải quay lại với thực tế để xem, như thể người ta bị giáng một cú vào đầu, liệu chúng tôi có còn thuộc về một gia đình hay sẽ phải sống cô đơn trên cõi đời này...