Hiệp ước Bảo Hộ ký ngày 6 tháng 6 năm 1884 (tức Hiệp ước Patenotre)
Chính phủ Cộng hòa Pháp quốc và Chính phủ của Đại Nam Hoàng đế, vì muốn tránh vĩnh viễn các khó khăn đỗ từng xảy ra từ trước đến nay, và muốn liên kết trong tình bang giao tốt đẹp, nên đã đồng thanh quyết định, ký một thỏa ước về vấn đề này, và bổ nhiệm các vị đặc mệnh toàn quyền làm việc này, kê rõ:
Thay mặt cho Chính phủ Pháp là ông Jules Patenotre, có Danh dự Bội tinh, và đeo huân chương đệ nhất đẳng, Bắc đẩu Bội tinh, v.v… và v.v… được cử làm đặc mệnh toàn quyền của Chính phủ Pháp ở Bắc Kinh, làm khâm mạng đặc biệt về việc này.
Thay mặt cho Hoàng đế nước An Nam là quí ông:
Nguyễn Văn Tường, đệ nhất phụ chính đại thần, thượng thư bộ Lại.
Phan Thân Duật, thượng thư bộ Hộ.
Và Tôn Thất Phan, quyền thượng thư bộ Công, đặc trách về ngoại giao với nước ngoài.
Những vị đó, sau khi thông báo chức vụ và quyền hạn của họ cho nhau, nhận chân là đúng và hoàn hảo, đã thỏa thuận ký với nhau hiệp ước, theo những điều khoản dưới đây:
Điều Khoản Thứ I.
Nước An Nam, công nhận và chấp nhận nền bảo hộ của nước Pháp.
Nước Pháp sẽ đại diện cho nước An Nam trong sự giao dịch quốc tế.
Người An Nam ở ngoại quốc sẽ được đặt dưới quyền bảo hộ của nước Pháp.
Điều Khoản Thứ II.
Một binh đội của Pháp sẽ chiếm đóng Thuận An trong một hạn định vĩnh viễn. Tất cả các pháo đài và công sự binh bị phòng ngự ở trên bờ sông Hương sẽ bị phá hủy.
Điều Khoản Thứ III.
Những viên chức An Nam đang làm việc từ biên giới xứ Nam kỳ đến biên giới phía bắc tỉnh Ninh Bình, vẫn được lưu dụng, và cai trị như cũ, trong phạm vi giữa hai miền ranh giới ấy, ngoại trở về các địa hạt thương chính, công chính và nói chung về các cơ sở đòi hỏi sự điều khiển duy nhất và riêng biệt hay việc sử dụng các kỹ sư hay cán bộ ngoại quốc,
Điều Khoản Thứ IV.
Trong phạm vi các điều khoản đã nói ở trên, Chính phủ An Nam công bố mở cửa các hải cảng cho việc giao thương với tất cả các nước, ngoại trừ cửa bể Qui Nhơn, Tourane và Xuân Đáy. Mặt khác, các hải cảng khác cũng sẽ được đặt ra sau sự thỏa thuận tương đồng. Chính phủ Pháp sẽ đặt các viên chức cai quản hải cảng ấy theo lệnh viên Khâm sứ ở Huế.
Điều Khoản Thứ V.
Một viên Tổng Khâm sứ, đại diện cho Chính phủ Pháp sẽ chủ tọa về ngoại giao cho vương quốc An Nam và đảm nhiệm chức vụ bảo hộ, nhưng không xen kẽ vào việc nội trị địa phương hàng tỉnh, đã được ghi rõ theo điều khoản III nói trên. Vị Đại diện này sẽ ở trong nội thành Huế với một đoàn vệ binh quân sự.
Viên Tổng Khâm sứ được quyền yết kiến Hoàng đế An Nam với tính cách tư, và cá nhân.
Điều Khoản Thứ VI.
Tại Bắc kỳ, các Công sứ hay Phó Sứ được đặt dưới quyền của Chính phủ Pháp. Họ ở các thị trấn, mà sự có mặt của họ là cần thiết. Họ được lãnh đạo bởi viên Tổng Khâm sứ.
Họ ở trong nội thành, ngay cả trong tự dinh các quan, và được bảo vệ bởi một binh đội Pháp hay bảo an người bản xứ.
Điều Khoản Thứ VII.
Các viên Công sứ sẽ cố tránh không được đụng chạm đến nền cai trị địa phương hàng tỉnh. Các quan lại An Nam vẫn tiếp tục cai trị và làm nhiệm vụ của mình, dưới sự kiểm soát của viên Công sứ. Đồng thời họ có thể bị cách, bãi theo yêu cầu của nhà chức trách Pháp.
Điều Khoản Thứ VIII.
Các viên chức và công nhân người Pháp, bất cứ thuộc loại nào chỉ được giao dịch với nhà chức trách An Nam qua trung gian các viên Công sứ Pháp.
Điều Khoản Thứ IX.
Một đường giây điện thoại sẽ được nối liền Hà Nội với Sài Gòn, do viên chức Pháp điều khiển, và bảo trì.
Một phần tiền thuê kinh phí, sẽ được chia cho Chính phủ An Nam, để trở về tiền thuê đất và đặt đài.
Điều Khoản Thứ X.
Tại miền Trung và Bắc kỳ, những người ngoại quốc bất kể quốc tịch nào, đều do Tòa án Tây xét xử.
Nhà chức trách Pháp sẽ phân loại các vụ kiện, để ấn định việc xử án giữa người ngoại quốc với người bản xứ, hay giữa họ với nhau.
Điều Khoản Thứ XI.
Tại Trung kỳ, các Quan bố sẽ thâu thuế cho Chính phủ An Nam, không trực thuộc viên chức người Pháp.
Tại Bắc kỳ, các viên Công sứ sẽ cùng các viên Quan bố tập trung các khoản thuế đó và sử dụng việc chi tiêu. Một phái đoàn hỗn hợp gồm các viên chức Pháp và An Nam sẽ ấn định các khoản tiền dành cho từng ngành của nền hành chính và các ngành khác công lập. Số tiền thặng dư sẽ được nộp vào quỹ của Triều đình Huế.
Điều Khoản Thứ XII.
Trên toàn quốc, tất cả các khoản tiền thuế thương chính được đặt lại, và trao toàn quyền cho nhà cai trị người Pháp. Tiền thuế ấy chỉ gồm các thuế thương chính do hàng hải và do từ biên giới đến, mà sự cần thiết sẽ cần phải đặt ra. Bất cứ các sự khiếu nại về thương chính vốn do binh sĩ An Nam đặt ra cho đến nay đều không được chấp thuận.
Các luật lệ và điều khoản về thuế gián thâu, thể thức và giá biểu về quan thuế cũng như các điều kiện vệ sinh của xứ Nam kỳ, từ nay được áp dụng trên toàn lãnh thổ của Trung kỳ và Bắc kỳ.
Điều Khoản Thứ XIII.
Tất cả các công dân hay bảo hộ Pháp được quyền đi lại tự do buôn bán, và là sở hữu chủ các động sắn và bất động sản ở trên toàn lãnh thổ Bắc kỳ, hay ở các nhượng địa của các hải cảng ở Trung kỳ, Hoàng đế An Nam xác nhận các đảm bảo vốn được đề cập đến do hiệp ước ngày 15 tháng 3 năm 1874 đối với các giáo dân và các nhà truyền giáo ở những nơi đó.
Điều Khoản Thứ XIV.
Những người muốn đi lại trên nội địa xứ Trung kỳ, chỉ cần được phép của viên Tổng Khâm sứ ở Huế hay viên Toàn quyền Nam kỳ.
Các viên chức cai trị Pháp này sẽ cấp cho họ giấy tờ thống hành, và sẽ do quan lại An Nam kiểm soát.
Điều Khoản Thứ XV.
Nước Pháp từ nay cam kết bảo đảm toàn vẹn lãnh thổ và bảo vệ cá nhân Hoàng đế An Nam, để chống lại bất cứ kẻ địch từ bên ngoài, hay sự nổi loạn ở bên trong lãnh thổ.
Vì vấn đề này, binh lực Pháp sẽ chiếm đóng trên toàn lãnh thổ hai xứ Trung kỳ và Bắc kỳ các địa điểm cần thiết, để thi hành quyền bảo hộ.
Điều Khoản Thử XVI.
Hoàng đế An Nam.vẫn tiếp tục cai trị như cũ, nền hành chánh địa phương, ngoại trừ những điều đã do hiệp ước này đề cập đến.
Điều Khoản Thứ XVII.
Những khoản tiền nợ hiện nay của Vương quốc An Nam đối với nước Pháp, sẽ được thanh bạch do cách trả sẽ được ấn định sau. Hoàng đế An Nam từ nay cũng không được quyền vay mượn của nước ngoài, nếu không được chính phủ Pháp quốc công nhận.
Điều Khoản Thứ XVIII.
Những cuộc đàm phán sau sẽ định rõ số cửa bể được mở ra và các nhượng địa của Pháp trong các cửa bể ấy, sự xây cất các hải đăng trên các xứ Trung kỳ và Bắc kỳ, thể chế và qui ước khai thác các hầm mỏ, qui ước về tiền tệ, sự phân chia tiền thuế thương chánh, thuế trực thâu, thuế bưu chính và mọi thứ khác chưa được nói đến theo điều thứ XI của hiệp ước này.
Bản hiệp ước này sẽ được đệ trình lên chính phủ Pháp quốc và chính phủ Vương quổc An Nam, để duyệt xét và chấp thuận, nếu cần phải thay đổi gì, sau đó sẽ được áp dụng tức khắc.
Điều Khoản Thứ XIX.
Hiệp ước này sẽ thay thế các bản hiệp định ngày 15 tháng 3, ngày 31 tháng 8 và ngày 23 tháng 11 năm 1874.
Trường hợp có sự phản đối, thì riêng bản tiểng Pháp là đủ.
Để chấp chiếu, các đặc mệnh toàn quyền nói trên đều ký kết vào bản hiệp ước này cùng kiềm ấn riêng của họ để làm bằng.
Làm tại Huế, gồm hai bản, ngày 6 tháng 6 năm 1884.
PATENOTRE HOÀNG ĐẾ AN NAM
Phụ chính Đại thần
Nguyễn Văn Tường ký
Phan Thân Duật ký
Tôn Thất Phan ký