Tiến Thành lia một đường dao cạo quanh cằm người khách cắt tóc, đang nằm ngả đầu lên thành ghế. Vừa lúc một người khách khác bước vào cửa hàng, anh chủ hiệu xua tay nói:
- Nghỉ rồi, anh bạn nhé! Có chút việc nên nghỉ sớm.
Nói thế nhưng Tiến Thành vẫn mải làm, không để ý. Theo đường dao cạo, vệt xà phòng đã xoa trắng trên mặt khách được lột đi, để lộ lớp da trắng mịn như da con gái của một tay thanh niên. Anh chủ hiệu ngẩng lên, quệt đám bọt xà phòng lẫn với đám lông tơ bám lên bàn dao cạo.. vào một cái đế cao su đặt trên giá. Lúc này Tiến Thành mới nhận ra, người khách bước vào lại chính là cậu em trai.
- Ồ, chú Hoàng! Anh chị cũng nghe tin là chú đã có giấy gọi nhập ngũ. Chú vào nhà trong đi! Chị vừa nhắc, sao chưa thấy chú đến?
Anh ta vừa tiếp tục cạo nốt mặt cho người khách, vừa phân trần:
- Đã định nghỉ rồi đấy, nhưng anh bạn này nằn nì mãi. Nể quá, cái nghề này nó thế! Cắt tóc thì lấy tiền thật đấy, nhưng cơ bản là nhiều khi phải chiều lòng khách.
Tiến Thành lại giục:
- Chú cứ vào đi, anh cũng sắp xong rồi đây!
Hoàng đi vào nhà trong. Tiến Thành phân trần với tay khách trẻ:
- Cậu em tớ sắp nhập ngũ. Gọi chú ấy đến, anh em nhậu nhoẹt với nhau để tiễn chú ấy lên đường.
- Đợt này họ tuyển nghĩa vụ gắt lắm!
Tay thanh niên vẫn đang nằm ngả đầu trên thành ghế, nói:
- Cứ dăm, bảy ngày lại có một đợt khám tuyển nghĩa vụ quân sự. Gọi là khám cho nó đúng thể lệ, chứ... loại A tuốt! Sức khỏe khá, thế là mời anh đi!
- Vậy thì còn có nhẽ?... đằng này chú em tớ, nó lại xung phong. Mà nó đã nhận được giấy gọi vào đại học Bách Khoa, nữa cơ!
- Đại học năm nay ưu tiên số một, mà anh? Cứ mang giấy gọi đại học lên Ban tuyển quân, là được miễn.
Tay khách nói có vẻ ngạc nhiên.
- Thế thì còn có nhẽ!
Tiến Thành gập con dao cạo lại đặt lên giá, buông một câu thở dài: "Đã bảo... cậu em trai tớ, nó xung phong!".
- Bỏ đại học à?
- Thế mới có chuyện chứ!
- Hoài của.
Gã thanh niên xuýt xoa tiếc rẻ. Anh chủ hiệu lấy chiếc bàn chải, phẩy phẩy những sợi tóc bám trên gáy khách. Người khách ngắm nghía mái tóc vừa được cắt gọn ghẽ qua chiếc gương lớn, vẻ ưng ý. Lấy tiền trả rồi cầm cái mũ lưỡi trai ngoắc trên chiếc mắc, đội lên đầu. Bước ra cửa, anh ta còn hất hàm về phía nhà trong, có ý chỉ Hoàng... ghé vào tai nói nhỏ với anh chủ hiệu:
- Con người của thời đại đấy! Như anh em mình là lỗi thời rồi?
Tiến Thành cất dọn đồ nghề, quét những mớ tóc vương trên sàn đá trắng, bỏ vào chiếc thùng gỗ đựng rác đặt ở góc nhà. Sau khi đã treo tấm biển có đề chữ "nghỉ" ra trước cửa hiệu, anh ta mới thong thả bước vào nhà trong.
- Chú đã quyết định dứt khoát rồi đấy hả?
Tiến Thành cởi áo treo lên mắc, hất hàm hỏi em. Cả tấm thân đồ sộ của anh ta phơi ra trắng hếu. Bộ ngực mỗi ngày một nở to, vú đã chảy xệ xuống. Anh ta mặc trần một chiếc quần soóc, bộ đùi hộ pháp hằn lên, lớp da dầy dưới bụng trễ xuống cạp. Mái tóc đen vuốt mượt ra phía trước. Hai bên mai thì xén ngang hình lưỡi tràng, quặp xiên thẳng chính khoáy tai. Khuôn mặt đầy mỡ của anh chủ hiệu trắng hồng lên, đôi má béo múp míp... Nói vô phép, chẳng khác mấy là má giống lợn ỉ.
- Chú chờ một chút, anh ra rửa cái mặt.
Tiến Thành nói rồi bước đi từng bước chắc nịch trên nền nhà đá hoa, dáng ngất ngưởng như một con gấu.
Vợ Tiến Thành thì gầy quắt, đen nhẻm. Mái tóc phi dê của chị ta cuốn lên cong tớn, trông như những vòng dây thép gai cuộn ngang ngửa, phủ lên một khuôn mặt có cái cằm nhọn hoắt, cắm lêu nghêu vào một tấm thân khô khốc. Tưởng như ở trong con người phụ nữ này, tỏa ra hơi ẩm mốc và ám khí. Duy chỉ có đôi mắt là sắc lẹm tựa một lưỡi dao, nhìn như soi vào ruột người ta vậy.
- Chú nó đi là phải.
Người chị dâu của Hoàng vừa ở bếp lên, nói thế. Chị ta bê một mâm cỗ đặt lên ban thờ, nói dóng xuống:
- Ít nhất thì nhà mình cũng phải có một người đóng góp nghĩa vụ quân sự.
Ý chị ta tránh không muốn nói: "Nếu chú nó không đi, biết đâu anh chú... lại chẳng phải đi?".
- Thì tôi có nói là chú nó không nên đi đâu?
Đã vào sân trong. Tiến Thành đưa hai tay vục vào chậu nước, phả lên mặt, rồi với lấy chiếc khăn bông trắng vắt trên dây phơi, lau qua quít. Tiến Thành vừa đi ra vừa nói:
- Chú cũng nên đi, nhưng giá để học xong... lấy được cái bằng đại học đã. Tôi vẫn tiếc cái tài học của chú.
- Hết chiến tranh về... em sẽ học tiếp.
Hoàng thản nhiên trả lời anh như vậy.
- Chú nói đơn giản? Mai sau có tuổi, lại vợ con... Cứ quần thảo với cuộc sống mà kiếm miếng ăn, cũng đủ mệt. Khi ấy còn nói tới việc "học", e là không phải nhẽ.
Tiến Thành giơ tay đón đứa con gái nhỏ, đang chơi đồ hàng ở trên giường: "Cái Nguyệt ra đây, bố bế tí nào?". Con bé xoa nháo nhào các thứ đồ chơi của nó, rồi sà vào lòng bố. Bàn tay bé teo của cái Nguyệt cứ vân vê đầu vú bố, như nó vẫn sờ "ti" mẹ.
Vợ Tiến Thành thắp mấy nén hương, giục chồng:
- Anh cúng tổ tiên đi!
Đèn ngoài phố đã bật sáng. Cúng vái xong, Tiến Thành hỏi em:
- Sao thầy và dì vẫn chưa đến nhỉ? Lúc chú đi...
- Em ở nhà bạn về thẳng đây, nên không rõ.
Vừa lúc, ông Tiến Thịnh bước vào nhà. Tiếng ông sang sảng;
- cháu Nguyệt của ông đâu nào?
Ông dựa chiếc xe đạp Phượng Hoàng mác Trung Quốc còn mới cứng vào góc nhà, đi lại đón cháu. Mẹ nó nhắc con:
- Con chào ông nội đi!
Cái Nguyệt nói lí nhí trong mồm rồi chạy đến chỗ ông. Vợ Tiến Thành quay lại phia bố chồng nói:
- Con định đạp xe đến tìm thầy?
- Tao khắc đến, việc gì phải tìm? Cố cắt nốt mấy cái tóc. Khách nó chờ, bỏ đi không được.
- Con cũng thế đấy! Người ta đợi, chẳng lẽ mình lại từ chối? Lắm lúc mệt bã.
- Cái nghề này nó thế!
Ông nói tiếp: "Cũng cầu mong cho ngày nào cũng vậy".
Ông Tiến Thịnh đặt cháu xuống giường, bước đến gần ban thờ, chắp hai tay lên vái. Cúng xong ông quay ra, mồm vẫn lẩm bẩm: "Mong sao thánh nhân cứ phù hộ cho con cháu, ăn nên làm ra".
Cái Nguyệt lại rối rít ngồi vào lòng ông.
- Dì con không đến hả thầy?
Vợ Tiến Thành hỏi.
- Dì mày bận chút việc. Mới lại, cũng phải có người ở nhà, đi hết cả sao được.
- Thế thì chẳng còn ai nữa đâu ạ! Con cũng đã bảo cả chú Lâm, nhưng có lẽ...
- Thằng ấy nó lêu têu suốt ngày, biết đâu mà chờ.
... Hoàng có cảm giác như mình đang lạc lõng. Trong suốt bữa ăn hầu như anh không nói. Khi thầy và anh trai hỏi, anh chỉ trả lời nhát gừng, quấy quá cho xong. Ăn miếng thịt gà mà anh trai gắp bỏ vào bát, anh thấy nó bã ra. Như thể anh đang bơ vơ giữa một bãi hoang... Cái gianh giới phân cách tình cảm và cả trong tư tưởng, giữa anh với gia đình, kéo dài thành một vệt tối sẫm. Sống trong nhà mình mà lúc nào anh cũng muốn thoát ra khỏi đó. cả buổi, anh chỉ nói dăm ba câu. Mọi khi, ông Tiến Thịnh hay chì chiết con, nhưng giờ... thì dù gì nó cũng chuẩn bị đi rồi? Ông chỉ lẳng lặng đùa vui với đứa cháu. Xong bữa, uống hết chén nước trà nóng do vợ Tiến Thành đưa, ông dắt xe ra về.
Khi Hoàng bước ra đường thì trời thấm lạnh, đã bắt đầu sương muối. Bức thư của Thu, Hoàng mới nhận được vẫn cồm cộm trong túi áo. Tình yêu của Thu là nguồn an ủi và sức mạnh đối với anh. Anh muốn chạy nhanh về nhà để viết thư cho Thu.
"Anh sẽ thức cả đêm nay để viết cho em" – Đó là tiếng nói ở trong anh.
Tiếng bom ở ngoài kia là chuyện của ngày mai, mà cho dù nó đang là thực tại ở ngay đây chăng nữa, thì ánh sáng của tình yêu em trong trái tim tôi, tiếng bom kia cũng chỉ là nhỏ bé.
Trong ít ngày còn ở lại thủ đô, Hoàng sẽ dành để lên thăm Thu. Ý định ấy thôi thúc trong đầu anh. Trời cũng đã khuya, Hoàng rảo bước về nhà.