Tàu đi qua phố, tàu qua phố

Phố lạ người quen, ta giang hồ

Chẳng lẽ suốt đời bên bếp vợ

Chẻ củi, trèo thang, với… giặt đồ)

1.

Thi sĩ Phạm Hữu Quang quên Bắc Đuông ,Thốt Nốt, Cần Thơ khá nổi tiếng với bài thơi Giang hồ (với đoạn trích trên). Và, không thể không nhắc thêm hai câu nghe quá đỗi thiệt tình mà cũng quá xá đã đời “Giang hồ ta chỉ giang hồ vặt/ Nghe tiếng cơm sôi cũng nhớ nhà” . Tìm đọc nhiều văn bản bài Giang hồ của Phạm Hữu Quang, thấy dưới bài thơ đều ghi 5.1991. Năm đó, thi sĩ giang hồ vừa ba chín tuổi. Mười năm sau, bốn chín tuổi là một chuyến giang hồ dằng dặc, hết vụn vặt ,chẳng nhớ nhà (!)… Nhưng nhiều người vẫn nhớ Phạm Hữu Quang . Tôi nhớ anh, trong nhiều lần nhớ tiếng cơm sôi bếp củi quê nhà.

Rồi chợt dưng, thêm một nỗi nhớ những chuyến tàu : Tàu đi qua phố/ tàu qua phố / Phố là mà quen, ta giang hồ.

Với Phạm Hữu Quang, có thể phục dựng một đoạn phim như thế này: “Một bữa nổi hứng giang hồ nào đó, thi sĩ quảy ba-lô, nhảy xe đò lên Sài Gòn kiếm bạn chơi. Một bữa ngời lai rai với các thi sĩ Trần Hữu Dũng, Bùi Chí Vinh, Vũ Ngọc Giao, Vụ Trọng Quang…ở quán Trống Đồng khi say, chân muốn bước, lại thèm đi, lại quảy ba- lô lên đường. Sân ga Sài Gòn, ta chuyển bánh.Tàu qua phố. Phố lạ mà quen. Chưa tan một cuộc nhậu. Còn nghe vẳng bên tai tiếng cười hào sảng của bạn bè. Ừ nhỉ, phố lạ mà quen. Thôi, ta giang hồ…”.

2.

Chuyến tàu qua phố lạ của Phạm Hữu Quang đó, đối với tôi có thể gọi là phố quen.

Quen mỗi ngày nhìn đoàn tàu chạy ngang khi đứng ở chắn barie. Quen mỗi đêm thao thức nằm nghe tiếng còi tàu. Quên những buổi sớm cuối tuần ngồi quán cà phê bên kia đường để ngắm những chuyến tàu qua. Quen những đêm tàu vội vã rời sân ga, tàu qua phố, băng ngang nơi mình ở, lòng chợt bâng khuâng (!)…Phố quen đấy, Nhưng lắm khi quen mà như lạ. Lạ, một đêm sáng trăng, tàu đang băng vào phố, tàu chạy qua nơi có ngôi nhà tôi ở, tôi nhìn ra cửa sổ thấy anh trăng đầm đìa trên những bụi chuối, bờ lau, vạt nước…Ước chi có thể tự nhiên bước ra, đặt chân nhẹ xướng một nơi nào đó mà đạp cỏ, băng đường đất về nhà (!). Lạ, những buổi sớm cuối tuần, ngồi uống cà phê mà không thấy tàu qua thì như thấy thiếu một cái gì Ai ngồi trên chuyến tàu đó? Ai đi đâu, về đâu? Có người thân nào, có cô em xinh tươi nào, có thi sĩ giang hồ nào vừa đi qua đây? Lạ, bất ngờ chìa ra cửa sổ đoàn tàu một cái vẫy chào (!).

Tàu qua phố. Phố lạ mà quen. Phố quen mà như lạ. Những chuyến tàu mỗi đêm ngày vẫn đi qua. Xê dịch một nhịp điệu, phô diễn một âm thanh, chuyên chở bao tâm trạng...

Ứớc chi, một bữa thèm đi, có thể bước thẳng từ nhà lên… đoàn tài đang băng qua (!). Chao ôi, những chuyến giang hồ tưởng tượng, những thêu dệt - mộng mơ , những biến thể phức cảm... vẫn luôn miệt mài chảy trong tôi. Trong tôi hình như cũng rung chuyển một chuyến tàu (!).

3.

- “Ba ơi, ba… dừng lại, tàu qua nè ba!”- Thằng con trai ba tuổi của tôi vẫn thường bi bô sôi nổi như vậy mỗi khi nhìn thấy một đoàn tàu và để đưa tay… vẫy chào đoàn tàu.

“Nghi thức” vẫy chào đoàn tàu của thằng con tôi luôn lặp lại,lần nào cũng một vẻ phấn khích, thích thú. Không ai bảo nó điều đó cả, kể cả các cô giáo ở trường. Trường mẫu giáo, nơi con tôi học nằm cách đường ray xe lửa chỉ vài chục mét . Mỗi buổi sớm khi chưa vào lớp, hay mỗi buổi chiều vào giờ tan học, khi thấy một đoàn tàu chạy ngang qua là các cô cậu bé đồng loạt ồ reo và đưa tay vẫy chào...Những bàn tay bé xinh vẫy mãi cho đến khi tàu chạy khuất. Thì ra vậy, trẻ thơ rất thích được ngắm đoàn tàu. Chúng đồng loạt đưa tay vẫy chào như một phản xạ tự nhiên. Với chúng, có lẽ, mỗi chuyến tàu là biểu hiện cho một sự huyên náo, reo vui!.

Tôi đã nhiều lần ngồi một mình trên tàu để đi những chặng đường rất dài, hết ngày, đêm thâu. Tàu dừng lại ở đây, ở đó, ở kia; bước xuống, bước lên, rồi bước xuống…(!) Nói chuyện người này, nhìn người nọ, nhớ hoài đôi mắt đó…(!) Thức ngủ, mệt mỏi, hưng phấn, hiện thực, mộng mơ lẫn lộn (!)…Với tôi, mỗi lần trên những chuyến tàu dài là một dịp để được sống (với những ý nghĩ) trọn vẹn hơn. Và, dù biết là lắm khi trắc trở, mệt mỏi… Nhưng vẫn thèm đi, và nhớ những chuyến tàu.

Tàu qua phố. Tôi ngồi bên phố. Phố quen mà như lạ. Khẽ đưa tay lên vẫy chào. Tôi chào mà như lạ. Khẽ đưa tay lên vẫy chào. Tôi chào đoàn tàu thay cho thằng con ba tuổi của tôi, thay cho tâm hồn thi sĩ trong trẻo của Phạm Hữu Quang. Chào nhé! Hẹn một chuyến giang hồ. Chẳng lẽ…(!)

Làng Mai ,7/2006