Chưa sinh con nhưng đã thực làm mẹ, chính Phương Thảo nhiêu khi cũng ngạc nhiên về mình. Ngày hai bữa bé Việt Hoa đi bú nhờ, rồi còn bao nhiêu công việc khác chung quanh việc phục vụ cho nó, ấy vậy mà cô đã vượt qua một cách không khó khăn lắm. Kể cả
việc bạn bè, hàng xóm, nhiều người vẫn tỏ ý bàn ra, tán vào, khen cũng nhiều, nhưng chê cũng không ít. Tuy nhiên, dù khen hay chê, tựu trung vẫn xoay quanh những dự đoán về quan hệ trong tương lai của cô với tiến sĩ Hạnh. Có lẽ vì thế mà càng ngày Phương Thảo càng thấy mọi ý nghĩ và tình cảm của mình thêm gắn bó, ràng buộc với cháu bé Việt Hoa hơn. Đối với Hạnh tuy chưa thật rõ ràng, nhưng cô không thể phủ nhận rằng mình rất thương anh ấy, rằng từ cái đêm gặp anh ở bãi biển Hải Phòng, trở về nhà ôm bé Việt Hoa trong lòng, cô đã trải qua bao nhiêu dằn vặt và bâng khuâng. Thương và nhớ
anh thì đã rõ. Làm mẹ... nuôi con gái anh càng rõ hơn. Nhưng có đủ
can đảm để yêu anh, để làm mẹ Việt Hoa được mãi thì Phương Thảo chưa tự trả lời được. Dường như cô muốn để cho câu chuyện ấy tuỳ
thuộc ở Hạnh - Biết đâu ý nghĩ của hai người không gặp nhau?
Vừa mới tôi hôm qua, một cô bạn gái đã hỏi Phương Thảo:
− Thê nào, cậu đã quyết định rồi chứ?
− Quyết định gì?
− Làm bà tiến sĩ.
− À, chuyện đó thì cậu phải chờ mình sau bảy năm nữa. Sang năm, mình sẽ xin đi nghiên cứu sinh, phải chiếm được cái bằng phó tiến sĩ trước đã.
− Thôi đừng nói vờ nữa! Làm bà tiến sĩ tức là làm vợ một ông tiến sĩ cơ mà.
Phương Thảo cúi xuống thơm vào má bé Việt Hoa để tránh cặp mắt ranh mãnh của bạn. Lúc đó, cô đã toan buột miệng: Định thì có, nhưng quyết thì chưa, may mà cô đã kịp ghìm lại.
Nhiều lúc Phương Thảo thầm nghĩ: dư luận quanh khối phố và bạn bè bắt đầu từ việc mình mang bé Việt Hoa về nuôi, rồi lại chính
dư luận đó đã hướng dẫn cho mình những suy nghĩ về anh ấy. Dầu tốt hay xấu, vị tha hay ích kỷ, nhưng có một điều chắc chắn dư luận sẽ đồng tình, ấy là trước cảnh “gà trống nuôi con” của một nhà khoa học, người phụ nữ nào vô tâm nhất cũng không thể không động lòng. Với Phương Thảo, sự động lòng ấy của cô còn vì nhiều lẽ mà những người phụ nữ khác không có. Trước hết, vì cô đã tham gia bảo vệ thành công công trình B.3, bảo vệ an toàn cho chiến dịch rà phát thủy lôi, giải phóng cửa biển - trong đó có sự nghiệp riêng của Hạnh. Điều đó có thể xem như cô đã đi cùng Hạnh qua một quãng đường đời. Quãng đường ấy của đời Hạnh, sự thành công và mất mát đều là lớn nhất - Anh đáng kính nhất nhưng anh cũng đáng thương nhất! Một con người như anh lẽ nào phải chịu cảnh sông cô đơn? Phương Thảo không đành lòng khi nghĩ đến Hạnh trong hoàn cảnh ấy bởi cô vẫn hằng hướng tới những công trình khoa học trong tương lai, tới sự trưởng thành của bé Việt Hoa. Ngay từ ngày đôi mắt Tô Quyên khép lại, hai bàn tay Phương Thảo đã tự nguyện giơ ra đón lấy bé Việt Hoa, là cô đã tự nhận về mình sự ký thác thiêng liêng của người bạn gái đã qua đòi.
Tay ôm bé Việt Hoa đang ngủ say, Phương Thảo càng chìm đắm trong những ý nghĩ về nó và về cả bố nó. Cô tự hỏi: trên đời này, đã ở đâu có một phụ nữ khi phải từ giã cuộc sống đã ký thác cho bạn gái của mình cả con lẫn chồng không? Và nếu có thì người con gái ở lại kia phải nhận sự ký thác ấy như thế nào? Ôi chao!
Thiêng liêng và đẹp đẽ nhưng thật day dứt tâm can. Người con gái đang ở lại kia hóa ra là Phương Thảo. Cô đã dám nhận bé Việt Hoa, liệu cô đủ can đảm để nhận nốt Hạnh - không phải để làm “bà tiến sĩ” mà để làm...?
Bỗng nhiên Phương Thảo rất hồi hộp. Cô linh cảm hình như ngoài hành lang có tiếng chân ai vừa dừng bước trước cửa phòng mình. Tim cô đập rộn lên, biết rằng đó không phải là tiếng chân của mấy cô bạn gái nghịch ngợm quen thuộc nhưng cô vẫn nửa muốn tin người này là Hạnh, nửa lại không. Sinh đã bị bắt, nên người này không thể là hắn.
Vậy là ai? Là Hạnh, là đại úy Dương, là thiếu tá Tường, hay là trung tá Nam?
Tiếng gõ cửa rụt rè khiến Phương Thảo càng hồi hộp, bối rối. Các đồng sự của cô không bao giờ gõ cửa như thế. Cô chí còn kịp đặt Việt Hoa xuống giường rồi ngồi sang bên, nói se sẽ:
− Mời vào!
Cánh cửa mở ra một cách chầm chậm từ tốn. Đúng là Hạnh thật.
Trông anh gầy hẳn đi. Mấy tháng qua, sau thắng lợi của công trình B.3, cường độ làm việc của anh tuy có giảm nhẹ được chút ít nhưng cái chết của Tô Quyên, cảnh mồ côi của Việt Hoa đã khiến anh bị xuống sức trông thấy. Anh đứng bên mép cửa, vẫn chưa hết ngập ngừng, dường như chưa biết nên vào hay nên ra. Phương Thảo thương quá, lại phải lên tiếng:
− Vào đi anh! Anh về từ bao giờ?
− Chào em! Anh vừa mới về cách đây chừng một giờ. Con... Cháu có ngoan không em?
− Ngoan lắm anh ạ. Nó vừa ăn xong, giờ đang ngủ.
Hạnh bước đến cạnh giường, cúi xuống, chống hai tay lên chiếu, nhìn đăm đăm đứa con đang ngủ say. Khuôn mặt tròn hồng hồng của nó giống Tô Quyên quá chừng. Nó ngủ, đôi môi như hai cánh hoa, thỉnh thoảng lại hé mở, chóp chép như đang bú. Hai cánh tay dang rộng - người ta bảo những đứa trẻ ngủ kiểu đó là dễ nuôi. Hạnh chưa có kinh nghiệm nuôi con, anh chỉ nghĩ con gái mình được như hôm nay là nhờ có bàn tay khéo nuôi của Phương Thảo. Anh đứng thẳng người lên, quay lại phía Phương Thảo và từ lồng ngực anh bật lên một giọng nói xúc động:
− Cảm ơn em rất nhiều! Bố con anh sẽ suốt đời mang ơn em.
− Đừng nói thế anh. Em phải giữ trọn lời hứa với người bạn gái.
− Bởi thế chồng và con của người bạn gái ấy phải giữ trọn lòng mang ơn em.
− Em không muốn anh nói như vậy đâu. Thôi anh vào thơm con gái đi!
Phương Thảo nói câu ấy để phá tan sự lúng túng đến vụng về
của Hạnh. Hạnh làm theo. Anh cúi xuống thơm vào má Việt Hoa. Chờ
cho Hạnh thơm con xong, Phương Thảo mới nói tiếp:
− Giá mà biết hôm nay anh về nhất định em sẽ bế Việt Hoa đi đón anh.
− Thực tình hôm qua anh cũng định gọi điện báo tin cho em, nhưng... nghĩ rằng anh đã làm phiền em quá nhiều!
− Anh ngồi xuống đi và từ phút này em yêu cầu anh không được nói với em những câu đại loại như vậy nữa - giọng Phương Thảo nghiêm khắc đến nỗi Hạnh chỉ còn biết lẳng lặng ngồi xuống ghế một cách ngoan ngoãn.
− Em đoảng quá! Từ nãy đến giờ vẫn chưa nhớ ra, chẳng nước non gì cả, anh thông cảm nhé!
− Em đừng bận tâm.
− À, mà anh đã ăn uống gì chưa? Chắc là chưa phải không? Thôi thế thì ăn cơm với em luôn thể nhé. Em nấu xong cả rồi nhưng vẫn chưa ăn mà.
− Nhưng chỉ có một suất, hai người ăn sao đủ?
− Anh yên tâm. Dạo này mùa hè, chiều nào em cũng nấu sẵn cả
cơm sáng mai - Để cho Hạnh thật tin. Phương Thảo đến bên soong cơm vẫn đặt trên bếp dầu, mở vung ra, nói tiêp - Đây này anh xem, hai người ăn chưa chắc đã hết đâu nhé. Cả thức ăn cũng vậy. Bao giờ
em cũng chuẩn bị sẵn như thế này. Sớm mai đỡ bận bịu về bữa ăn.
Nghe những câu nói ngọt ngào chân thành ấy, Hạnh thấy lòng mình ấm lại. Anh ngồi xuống ghế. Mâm cơm đặt trên bàn, Phương Thảo mở lồng bàn: Một khúc cá quả kho khô, một đĩa rau muống luộc, một bát canh đánh dấm me màu vàng trong như hổ phách. Chiếc thìa bằng nhôm trắng bóng úp trong bát canh, mấy quả cà pháo đựng trong cái đĩa nhỏ. Phương Thảo vội đi lấy một cái bát, một đôi đũa nữa.
Cô xới cơm:
− Anh ăn cơm đi!
Hạnh đỡ bát cơm trên tay Phương Thảo. Mùi cơm gạo mùa bốc lên thơm phức.
− Cám ơn em!
Lâu lắm Hạnh mới được ăn bữa cơm gia đình ấm cũng như thế
này. Và cũng lâu lắm, hôm nay Phương Thảo mới xóa đi nỗi cô đơn mà cô hằng lo sợ.
Ngoài kia qua tiếng loa công cộng, buổi phát thanh ca nhạc vừa mới bắt đầu.
Hà Nội, Mùa thu 1984
Sửa chữa, Mùa đông 2001
HẾT.
