Đầu năm 1972, Hạnh từ Liên Xô về nước. Trận mưa đầu mùa xối xuống những mái nhà, đường phố của Hà Nội. Nước mưa phá vào các cửa kính ô tô, chảy xuống thành dòng trước mặt Tô Quyên.
Ngồi trong xe sang sân bay Gia Lâm đón Hạnh, Tô Quyên thấy lo và thương chồng vô hạn. Không hiểu sau đây cuộc đời của vợ chồng sẽ ra sao? Nỗi lo lắng ấy tạm tan đi khi cô trông thấy Hạnh bước xuống cầu thang máy bay. Tô Quyên chạy đến trùm áo mưa lên vai Hạnh. Anh cố kéo áo mưa che cho cả hai vợ chồng khỏi ướt.
Giây phút ấy, niềm hạnh phúc đã đến với vợ chồng cô. Tô Quyên có cảm giác được thân thể chồng che chở. Mùi da thịt và hơi ấm của chồng tỏa ra nóng rực, truyền khắp cơ thể. Nhưng cô vẫn không sao giấu được những hơi thơ dài đột ngột.
− Em suy nghĩ gì thế?
− Dạ, không có gì đâu. Anh ra máy nước rửa chân đi!
Tô Quyên cởi áo khoác ngoài cho chồng. Những ngón tay thon gọn lần cởi từng chiếc cúc một. Hạnh lấy khăn lau đôi mắt kính ướt nước mưa. Không đeo kính, đôi mắt Hạnh có vẻ đẹp dại khờ. Tô Quyên thấy đáng yêu, đáng trọng cái vẻ đẹp ngây thơ, cao thượng của chồng, của một cán bộ khoa học suốt ngày chỉ biết đến sách.
Càng nhìn vào đôi mắt Hạnh, càng nghĩ về Hạnh, tự dưng Tô Quyên muốn khóc. Nhưng môi cô lại hé nở như cười. Cô sung sướng khi nghĩ rằng mình sẽ giấu kín mọi điều, chịu tất cả mọi sự đe dọa, và thầm nhận nỗi bất hạnh nếu định mệnh đã dành cho cô để chồng yên tâm nghiên cứu công trình B.3.
− Anh đi Liên Xô về, có điều gì sáng tỏ cho bài toán mẫu không?
− Mãi cho đến đêm cuối cùng, trước khi rời Mátxcơva, anh mới viết suốt đêm xong bài toán mẫu có phương trình đã giải chính xác cho giả thuyết về hoạt động của các loại bom mìn mang kí hiệu MK.42, MK.52 cải tiến của Mỹ.
Ngồi trên ô tô trở về nhà, câu chuyện của hai vợ chồng xoay quanh bài toán mẫu. Bài toán mẫu phục vụ cho công trình B.3 đã làm cho họ quên đi những năm tháng xa cách, nhớ thương...
Khi ô tô gần về đến nhà, Hạnh mới chợt hỏi vợ:
− Ở nhà thế nào? Em có vui không?
− Anh yên tâm. Tôi nay em kể chuyện nhà cho anh nghe.
Qua đêm đầu tiên ấy, sáng hôm sau Hạnh còn ở nhà nghỉ. Nhưng Tô Quyên đã thay chồng đem bài toán mẫu nhờ các nhà khoa học ở phòng tính toán điện tử thuộc Uỷ ban khoa học kỹ thuật Nhà nước giải giúp. Anh em trong phòng cùng Tô Quyên, Phương Thảo ngồi liên tục bên máy điện tử 24 giờ mới giải xong bài toán mẫu. Việc bất ngờ xảy ra: bài toán yêu cầu phải đủ 2400 cụm điểm thì máy tính chỉ trả lời 2000 cụm điểm. Được tin ấy, tiến sĩ Hạnh suy nghĩ, không thể như thế được, phải xem lại cách lập phương trình bài toán mẫu hoặc cách giải bài toán. Tiến sĩ thận trọng kiểm tra lại toàn bộ quá trình lập luận lập phương trình bài toán mẫu có điểm nào thiếu sót không. Tiến sĩ khẳng định bài toán đủ chính xác.
Vững tin ở mình, tiến sĩ đề nghị Phương Thảo đi kiểm tra lại chương trình mẫu
của máy tính điện tử. Sau khi kiểm tra, Phương Thảo thông báo cho biết: chương trình mẫu của máy tính điện tử không đủ điều kiện để giải bài toán mẫu này.
Chỉ còn cách duy nhất mình phải tự lập lấy một chương trình giải mới cho máy tính điện tử - Tiến sĩ Hạnh suy nghĩ, quyết định như thế. Và năm ngày năm đêm sau, tiến sĩ Hạnh giải xong bài toán mẫu. Kết quả đúng như giả thuyết, có 2400 cụm điểm bao gồm mấy trăm triệu phép tính. Kết quả này cho phép tiến sĩ Hạnh rút ngắn được thời gian hoàn thành công trình B.3.
☆ ☆ ☆
Sau khi bài toán mẫu được giải, Vụ trưởng Vụ khoa học kỹ thuật Bộ Giao thông vận tải gặp tiến sĩ Hạnh bàn kế hoạch bước hai. Trọng tâm công việc của giai đoạn hai này là khôi phục lại một cách chính xác sơ đồ mạch nguyên lý của bom mìn địch.
Trên cơ sở nắm vững nguyên lý của chúng, mới tìm cách chống phá có hiệu quả.
Khó khăn nhất của công việc này là phải bắt tên “gián điệp câm” mang bí số MK.42.
Hạnh quyết định cùng một số anh em tham gia công trình B.3 đi Hải Phòng đón lõng bọn gián điệp câm.
Nhìn nước da xanh xao của vợ, tiến sĩ ái ngại hỏi:
− Em sắp sinh rồi, thế mà anh lại phải đi xa, chẳng đỡ đần gì giúp em được.
− Anh đi bao lâu?
− Thời gian chưa xác định được, ở nhà em nhớ kiểm tra lại cho anh những thông số về điện nhé.
Tô Quyên đấm vào vai chồng.
− Lúc nào anh cũng chỉ nghĩ đến “thông số”, “bài toán mẫu” thôi. Thế còn tên con, anh định đặt cho nó là gì?
Bị hỏi bất ngờ, tiến sĩ Hạnh tỏ vẻ lúng túng. Anh cười:
− Nếu là con trai, em đặt tên là Nguyễn Chiến Thắng.
− Nhỡ sinh con gái thì sao?
− Không nên nói là “nhỡ”. Con trai, con gái đều có nghĩa như nhau cả chứ. Nếu sinh con gái, anh giao cho em toàn quyền đặt tên con đấy.
− Tại sao anh đặt được tên cho đứa con trai mà lại không đặt được tên cho đứa
con gái? Có phải anh trọng nam khinh nữ rồi không nào?
Hạnh lại cười:
− Người ta bảo con gái lớn lên nó giúp mẹ nhiều hơn. Anh để em đặt tên cho nó đấy.
− Anh chỉ vụng chèo khéo chống thôi.
− Đặt tên cho nó là Nguyễn Thị Việt Hoa được không?
− Con gái mà tên là Hoa thì đẹp rồi, lại lót bằng chữ “Việt” - dân tộc Việt thì có ý nghĩa lắm.
Tô Quyên tái mặt, ôm bụng ngồi khuỵu xuống giường. Hạnh không thể hiểu nổi chính câu nói thực thà của anh đã đem đến cho vợ nỗi đau ghê gớm. Còn Tô Quyên, cô nghĩ rằng mình là người dân tộc Hoa, đặt tên cho con là để kỷ niệm cho cả hai dân tộc Việt-Hoa. Hàng ngàn đời nay, hai dân tộc Việt-Hoa đã sống bên nhau.
Thế mà tại sao ông N. lại khuyên mình chống lại Việt Nam, đe dọa tính mạng của cô. Khi nghe chồng nói đến ý nghĩa tiếng đệm tên con, cô thấy đau thắt ngực đến nghẹt thở. Tô Quyên nhìn chồng nói nhỏ:
− Con nó đạp mạnh, anh ạ.
Hạnh tưởng thật, hỏi lại:
− Đau lắm không em?
− Bây giờ thì đỡ rồi. Em tính ngày, tính tháng chỉ còn vài tuần nữa là sinh thôi.
Hạnh lấy khăn lau mồ hôi cho vợ.
− Thế mà anh chẳng đỡ đần gì cho em được. Theo quyết định của Bộ, ngày mai anh và anh Bảo, anh Sơn, anh Xuân... phải đi Hải Phòng tìm kiếm tên gián điệp câm MK.52. Công việc khẩn trương lắm. Chậm ngày nào, tàu bè các nước không ra vào cảng được, vận chuyển của ta bị bế tắc.
− Anh cứ yên tâm đi công tác, ở nhà cần gì đã có Thảo.
☆ ☆ ☆
Để tiến hành giai đoạn hai, tiến sĩ Hạnh cùng một số anh em được cấp trên chỉ
định đi “đón lõng” tên gián điệp câm MK.52 cải tiến đã đến vùng biển Hải Phòng.
Các anh đến Hải Phòng khi trời đã về chiều. Biển nổi cơn giông. Khi bóng tối ập đến
thì mưa cũng đổ xuống ào ào. Gió gầm rú ngoài bãi sú vẹt và chỉ nghe thấy tiếng sóng dữ dội đập vào cồn cát. Tiến sĩ Hạnh và một số anh em tham gia công trình B.3, Vụ trưởng Vụ khoa học kỹ thuật Bộ Giao thông vận tải, cán bộ công ty vận tải biển, cán bộ Sở giao thông vận tải Hải Phòng... cùng nằm trong một căn nhà xây dựng ở bên bãi sú vẹt.
Đó là nhà ông Tường, dân chài, có đôi tay rắn chắc. Mặc trời mưa, ông vẫn khoác áo bạt đi ra ngoài hứng nước mưa chảy từ mái nhà vào chum. Ông xách vào một xô nước đầy.
− Nước mưa trái mùa. Các chú đun nước pha trà mà uống.
Kỹ sư Bảo chất thêm củi vào bếp, thổi cho ngọn lửa bùng lên.
Một lúc sau tạnh mưa, trời quang hẳn. Tiến sĩ Hạnh đi ra cửa. Biển trải ra vô tận. Trăng to như cái mâm tỏa ánh sáng xuống mặt biển trắng đục. Đứng trước khoảng vô cùng vô tận, tiến sĩ cảm thấy mình bé nhỏ quá.
Có tiếng máy bay từ phía biển vọng vào.
− Chúng lại ném bom đấy - ông già chủ nhà điềm tĩnh nói. Thượng úy công an vũ trang Vũ Trọng Nguyên đi cùng đoàn giải thích thêm: mấy ngày hôm nay chúng thường dùng máy bay hải quân của hạm đội 7 như AD1, A3J, A6, A7, và có khi cả
OV10 để thả thủy lôi. Thả vào lúc sương mù, nửa đêm về sáng hôm nay chúng thả
sớm hơn mọi hôm một chút. Chúng nó thả bom nổ ngay, bom nổ chậm, làm cho ta cứ lẫn lộn với thủy lôi MK.52 cải tiến, không xác định được số lượng, vị trí bom rơi.
Theo thống kê của các trợ lý bom mìn, Mỹ đã ném gần 7000 quả thủy lôi MK.52 cải tiến xuống bờ biển nước ta...
Thượng úy Nguyên đang nói thì một tốp A40 bổ nhào ném một vệt 12 quả
MK.52, 12 chiếc dù đeo thủy lôi MK.52 bay lơ lửng trên không theo chiều gió vào bờ, 11 quả rơi xuống biển. Một quả rơi xuống bãi cát. Tiến sĩ Hạnh cùng những người tham gia “đón lõng" tên gián điệp câm từ các ngả xô tới. Tên gián điệp câm “sợ hãi”
ẩn mình dưới đống cát, chỉ nhô đầu lên. Thỉnh thoảng cơn sóng biển xô tới, phủ
thêm một lớp bọt, cát lên đầu nó. Ông già Tường và một số anh em đã có mặt. Theo sự chỉ huy của tiến sĩ Hạnh, già Tường và anh em tham gia chiến dịch đón lõng “tên gián điệp câm” mang bí số MK.52 dùng tay, xiên gỗ bới đất, vừa bới đất, vừa dội nước rồi dùng dây quàng vào mình nó kéo lên. “Tên gián điệp câm” có thân hình to rộng như cái thùng phuy, hai đầu từ sơn màu xanh lá cây nằm phơi mình trên bãi cát.
Ngay đêm đó, tiến sĩ Hạnh và anh em trong tổ khai thác đã tiến hành “hỏi cung” tên gián điệp câm theo những câu hỏi đã chuẩn bị, bắt nó khai ra những số
liệu bí mật để chứng minh cho giả thuyết đã xác định. Tên gián điệp phải tự thú những tham số hoạt động chính, tính năng hoạt động của từng loại linh kiện nhỏ bé mang trong mình. Với những tài liệu thu được tiến sĩ Hạnh triển khai lại sơ đồ mạch lý thuyết ngay trên những thước đất cuối cùng kề biển cả, trước mặt là thêm lục địa rộng mênh mông. Sau cuộc hỏi cung đầu tiên, tập hợp xong các cứ liệu, tiến sĩ Hạnh reo lên:
− Chắc chắn con tàu B.3 của chúng ta bắt sống được “tên gián điệp câm” này!
Biển xanh biếc mang theo những con sóng xô đến chân anh lấp lánh ánh bạc.
