Nói về gia đình tôi một chút nhé.

Nói về bố tôi một chút nhé.

Nói giấc mộng về bố tôi, về gia đình tôi của ông tôi nhé. Một giấc mộng dài đến chục dặm, hai chục dặm.

Bố quyết tâm muốn nhà tôi rời khỏi Đinh Trang. Đinh Trang đã hoang vắng rồi. Cực kì hoang vắng. Hơi người đã suy bại. Người bệnh, đa số đều đến trường tiểu học bên ngoài thôn. Những người không đi, thì cũng ở nhà cả ngày. Trên đường thôn lạnh lẽo đến mức khó có thể nhìn thấy bóng người qua lại, khó nghe thấy tiếng nói của con người. Khó nghe thấy tiếng nói cười. Không biết từ bao giờ, nhà ai có người chết cũng không dán câu đối trắng nữa. Người chết, là việc thường ngày, chẳng buồn dán nữa, cũng chẳng cần đi làm việc an táng rình rang kinh thiên động địa làm gì. Cũng chẳng cần bạn bè thân thích đến đưa tang. Lá rụng người chết, đèn tắt mạng vong. Trong thôn, lúc nào cũng tĩnh. Cái tĩnh của mộ huyệt. Trên phố mới, đã có mấy nhà chuyển đến trong thị trấn huyện Vy, có một nhà chuyển đến thành phố Đông Kinh rồi.

Hô một cái là chuyển đi.

Để lại xóm thôn và những ngôi nhà ngói mới không cần tới nữa.

Người đi nhà trống.

Đinh Trang hoang vắng. Đã nhạt hơi người.

Từ khi xảy ra việc bố tôi bị ông tôi bóp cổ suýt chết, bố liền quyết tâm rời khỏi Đinh Trang. Sau khi tính toán, nếu muốn chuyển đến huyện Vy hoặc Đông Kinh, tiền trong nhà vẫn còn thiếu một khoản lớn. Tiền không đủ, bố liền trắng đêm không ngủ. Đêm nay, sau khi trằn trọc cả đêm trên giường, vừa sáng bố liền ra khỏi nhà, đứng ở trong sân, rồi lại từ nhà đi vào trong thôn. Đi xuyên qua thôn đứng ở đầu thôn, nhìn thấy bình minh từ phía đông bình nguyên cuộn đến, có một luồng hơi đắng mà ai đó dậy sớm đun thuốc bắc bay đến. Bố liền đứng trên mảnh đất trống phía tây thôn, ngửi mùi thuốc đó, liền biết đó là mùi thuốc mà những người bệnh trong trường dậy sớm đun. Nhưng khi ông để ánh mắt đặt trên làn khói thuốc đang bay, trong lòng bố có chút thắt lại.

Như ai đó dùng tay bóp một cái vào tim bố.

Nhìn vào làn khói lúc đậm lúc nhạt, lúc vàng lúc bạc trên trời, bố chợt nghĩ ra, trong thôn chết bao nhiêu người như vậy, lại còn bao nhiêu người mang bệnh nhiệt đang chờ chết, bên trên nên nói gì đó với dân thôn. Nên làm gì đó với dân thôn.

Làm gì có chuyện bên trên không nói không làm, không nhìn không quản.

⚝ 2 ⚝

Bố là người sinh ra để làm việc lớn.

Vì để làm việc lớn nên mới đến thế gian này, bố mới đến Đinh Trang làm con trai của ông tôi và làm bố của tôi. Ban đầu, bố chỉ quản máu người và mạng người của Đinh Trang và của mấy chục dặm quanh thôn. Thế rồi, bố còn phải quản cả việc quan tài và mồ mả của những người này sau khi chết. Bố không hề nghĩ mình đến với cuộc sống này là phải quản bao nhiêu việc, ông chỉ muốn thử một chút. Đến Ủy ban huyện Vy thử một chút, không ngờ lần thử này lại thành công, giống như vừa thuận tay mở cửa, nắng liền chiếu vào phòng.

Bố đã đến thị trấn huyện Vy.

Bố đã tìm thấy Huyện trưởng Cao ở thị trấn đã phồn hoa vô cùng này. Huyện trưởng Cao, trước đây là Trưởng phòng Cao của phòng Giáo dục, bây giờ là Cao phó Huyện trưởng. Là người phụ trách Hội người mắc bệnh nhiệt trong huyện, ông ta nói với bố tôi rất nhiều lời, thương lượng rất nhiều việc.

Huyện trưởng Cao nói: “Đinh Trang đã chết mấy chục người, sao không sớm đến tìm tôi? Anh Đinh Huy không biết tôi có tình cảm với Đinh Trang, thầy giáo Đinh bố anh không biết tôi có tình cảm với Đinh Trang sao?”

Bố liền quay đầu nhìn vào mặt Huyện trưởng Cao.

Huyện trưởng Cao nói: “Phàm là người mắc bệnh nhiệt, mỗi người chết, trên huyện sẽ trợ giúp cho một chiếc quan tài, Đinh Trang các anh không biết sao? Không ai truyền đạt tinh thần của công văn này đến Đinh Trang sao?”

Huyện trưởng Cao và bố tôi ngồi xuống nói rất nhiều rất nhiều lời.

Huyện trưởng Cao nói: “Những người đã chết thì thôi, sau này hễ có người mắc bệnh nhiệt sắp chết, chỉ cần hồ sơ báo lên đầy đủ, Chính phủ sẽ trợ giúp cho một chiếc quan tài sơn đen.”

Bố tôi nhìn vào mặt Huyện trưởng Cao.

Huyện trưởng Cao nói: “Anh về đi, tôi muốn ăn kinh giới mà Đinh Trang các anh trồng, lần sau đến anh mang cho tôi một ít kinh giới non nhé.”

⚝ 3 ⚝

Ông tôi biết là mình đang nằm mộng, những việc nhìn thấy đều là trong mộng, vốn không muốn tiếp tục nhìn nữa, nhưng cõi mộng đó rất đặc biệt, rất hiếm thấy, nên không thể không đi về phía cái sân lớn đó.

Bên trong cái sân lớn là một xưởng quan tài.

Xưởng gia công quan tài.

Không biết đây là đâu. Biết đây là trong mộng, nhưng không biết nơi mộng đến này là chỗ nào. Sau khi xuyên qua một vùng hoang vu của bình nguyên, trong cái khe của đồi cát rộng lớn trên cổ đạo Hoàng Hà, trong cái khe mà đồi cát đắp lên ấy, có một lòng chảo nhỏ thoáng đãng. Nói là lòng chảo nhỏ, nhưng phóng mắt cũng không nhìn thấy bờ. Chính ở trên bình nguyên mênh mông không bờ bến này, giữa những đồi cát nhấp nhô của bình nguyên, ông tôi nhìn thấy xưởng quan tài đó. Xung quanh đều dùng lưới thép quây lại, chính ở chỗ bằng phẳng được quây lại này, bày cả một bãi lớn quan tài đen đã làm xong. Quan tài to nhỏ, dày mỏng hoàn toàn không giống nhau, vì không giống nhau người ta dùng phấn viết các chữ Giáp, Ất, Bính trên quan tài. Đang là buổi trưa, mặt trời vắt ngang trên chính đỉnh bình nguyên, ánh sáng vàng óng từng chùm, từng chùm rọi xuống, như vô số những sợi vàng, lưới vàng bị kéo thẳng trong không trung. Trên cổ đạo Hoàng Hà và bình nguyên phía xa, xuyên qua tấm lưới thép đã gỉ, có thể nhìn thấy nắng đang tràn lên từng lớp, từng lớp sóng ánh sáng trên nền đất cát, giống như có một trận hồng thủy từ nơi xa lắc nào tràn đến.

Ông đứng trên chính khoảng đất bằng phẳng rộng rãi bày quan tài của xưởng quan tài, nhìn thấy cả một bãi mấy trăm tới hơn nghìn cỗ quan tài đen, bày tề chỉnh trên cái sân xi măng còn to hơn một cái thôn, cả một vùng đen bóng bị ánh nắng chính ngọ chiếu vào, trên đầu mỗi cỗ quan tài đều có chữ Tế và chữ Cúng to bằng cái chậu, nét chữ to bằng cánh tay, bằng bàn chải, những chữ Tế, chữ Cúng sơn màu vàng kim, trong ánh sáng trắng đó lóe lên nhức mắt. Ông biết đây là xưởng quan tài mà Chính phủ chuyên làm cho bệnh nhân bệnh nhiệt. Vừa rồi khi vào cửa nhìn thấy trên xưởng quan tài có viết đôi câu đối lớn, liên trên là “thương xót bệnh nhân, yêu bạn trên nhân thế”, liên dưới là “bình an thượng lộ, tiễn bạn đến thiên đường”. Chính bên câu đối đó, ông tôi hỏi người gác cổng, hỏi đây là xưởng gì? Người đó đáp xưởng quan tài. Hỏi ở đâu làm? Đáp trên huyện làm. Hỏi có thể đi vào xem không? Đáp có người muốn tham quan xưởng quan tài, lẽ đâu lại không cho. Ông tôi liền đi vào, nhìn thấy mấy trăm, mấy nghìn cỗ quan tài bày ở đó, phủ ở đó đen bóng như một cái hồ đen bóng mọc ra trên đất, còn những chữ Cúng chữ Tế đang phát sáng đó, nhảy nhót trong nước như đám đầu cá vàng đang bơi lội trên mặt hồ đen bóng.

Ông lại đi tiếp về phía trước, nghe thấy tiếng máy móc đập ầm ầm, giống như tiếng sấm tiết Kinh trập [10] truyền đến, ngẩng đầu lên, men theo con đường xi măng uốn qua một đồi cát, từ rất xa đã nhìn thấy hai dãy phòng máy lớn, trong phòng máy có thợ mộc, thợ sơn, thợ điêu khắc đang hối hả ra vào. Các thợ mộc thì bận nhấc tấm gỗ trên máy xuống ghép thành cỗ quan tài trắng, thợ điêu khắc thì bận khắc chữ Cúng và chữ Tế ở đầu cỗ quan tài trắng đó. Thợ sơn đang bận nhấc những cỗ quan tài trắng đã khắc xong chữ này lên chiếc giá ngoài phòng máy, sau đó thì quét sơn và phun sơn lên quan tài. Chờ sơn đen khô lại, sẽ có người tô nước nhủ kim lên chữ trên đầu quan tài. Làm xong tất cả những việc này, lại có người dựa theo chất lượng viết loại Giáp, loại Ất, loại Bính lên các cỗ quan tài đã hoàn thành.

Trong phân xưởng này, các thợ mộc, thợ sơn sản xuất dây chuyền, mỗi người bận đến mức người đầm đìa mồ hôi, không ai để tâm nói với ông tôi một câu, đều chỉ nhìn ông một cái rồi bận rộn với công việc của mình. Ông liền đi khỏi phân xưởng đó, đến một phân xưởng làm quan tài khác, trên đường gặp một người trung niên chuyên làm việc viết các chữ Giáp, Ất, Bính lên quan tài, liền hỏi quan tài cũng chia đẳng cấp sao?

Đáp lương thực cũng có tinh có thô mà.

Người đó nói rồi đi mất, ông tôi ngẩn người ra một lúc, đến một phân xưởng khác được dựng bằng gỗ tùng và khung thép, lúc này mới nhìn rõ hóa ra phân xưởng này tuy cũng làm quan tài, nhưng quan tài ở đây hoàn toàn không giống với bên ngoài. Trước mấy chục cỗ quan tài đen đã làm xong, ông nhìn thấy ba chiếc quan tài đều là gỗ bào đồng dày bốn tấc, có hai chiếc là gỗ cây tùng đỏ dày bốn tấc rưỡi. Gỗ cây tùng chôn dưới đất mọt không đục được, chịu được ẩm chịu được mục, là loại gỗ hảo hạng để làm quan tài ở Trung Nguyên. Hơn nữa, trên đầu cỗ quan tài được làm một cách tinh tế đó không chỉ khắc chữ Cúng hay chữ Tế, xung quanh chữ còn khắc rồng bay phượng múa, trên hai mặt bên quan tài vẽ bức tranh linh hồn đang từ mặt đất bay lên trời và tranh thiên đường đón người thân trở về. Lá xanh hoa đỏ, ánh vàng phấp phới, khiến cho cỗ quan tài giống như một vườn hoa trong cung điện. Lại đi tiếp về phía trước, có một cỗ quan tài còn to hơn bắc trên hai cái ghế băng, có đến bốn người thợ điêu khắc chia nhau khắc tranh thăng thiên, tranh nghênh tiếp, tranh Bách điểu triều phụng và Thế giới cực lạc ở hai đầu, hai bên quan tài, sơn son thiếp vàng, hiện rõ vẻ cực kì phú quý và sang trọng. Có một thợ khắc khác để nắp quan tài dựa vào tường điêu khắc hình bữa yến “tử tôn mãn đường” và múa “vinh quy bái tổ”, người già, trẻ em, phụ nữ, từng người từng người một đều được khắc y như thật. Những người hầu gái nhảy múa cho chủ nhân vinh quy bái tổ, cô nào cũng xinh đẹp kiều diễm không cách nào diễn tả, giống như cung nữ đời Đường trước đây. Nhìn dáng điệu tỉ mỉ thành kính của những người thợ, như thể những quan tài đó không phải chôn dưới đất mà để triển lãm ở đâu đó. Ông tôi kinh ngạc, liền đi lên trước những người thợ đó, nhìn rõ cỗ quan tài mà năm người cùng khắc đó toàn bộ là gỗ bách, hơn nữa mỗi mặt quan tài đều liền khối, chứ không phải do hai tấm gỗ bách hợp lại. Ông tôi đứng trước chiếc quan tài gỗ bách đó, đứng trước cỗ quan tài đó nín thở không nói gì, nhìn họ khắc rồng vàng và phượng bạc trong tranh này tranh nọ, khắc lưu thủy và cao sơn trong vườn nọ vườn kia, khắc đồng ruộng và núi non ở thôn này xóm khác trên một mặt quan tài. Còn trên mặt quan tài còn lại, trong tranh đại yến thiên đĩnh còn khắc thuốc lá hiệu Đại Trung Hoa, rượu Mao Đài, gà đồng tử [11] quay chín và cá sông Hoàng Hà đã đặt sẵn trong đĩa. Còn có bài mạt chược, tú lơ khơ và các cung nữ bộc nhân chuyên quạt mát và đấm lưng cho Hoàng đế đời Đường. Kì diệu nhất là người đang khắc vườn thế giới cực lạc, trong khu vườn đó, anh ta khắc ti vi, tủ lạnh, máy giặt, những đồ gia dụng và máy móc mà ông tôi chưa nhìn thấy bao giờ, bên trên những máy móc đó còn khắc một căn nhà kiểu cổ, nhà chính lợp ngói bán nguyệt kiểu cổ, ở chính giữa khung cửa dưới mái ngói đó, khắc sáu chữ Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc. Mỗi người họ đều khắc hết sức chuyên tâm và tỉ mỉ, giống như thợ nặn đang nặn tượng Phật, trán mỗi người đều lấm tấm mồ hôi, vì ngày ngày đều khắc nên tròng mắt lồi cả ra ngoài. Dao khắc trong tay mỗi người, có cái thì dẹt, có cái hình lưỡi liềm, có cái thì sắc như dao cắt móng tay. Từ những con dao của họ, những hoa gỗ bách vàng óng, trắng tuyết bay lên rơi xuống, phủ một tầng dày trên đất như hoa và gạo. Có mùi dầu gỗ bách thơm nức từ mặt quan tài và hoa gỗ bay lên, xoay tít một lúc trong căn phòng rồi theo cửa lớn bay ra ngoài. Ông tôi không biết cỗ quan tài này rốt cuộc để ai dùng, làm gì có bệnh nhân bệnh nhiệt nào có phúc an táng như Hoàng đế thế này, liền nhân lúc một người thợ mộc đi mài dao nói, gỗ cỗ quan tài này thật tốt.

Mọi người nhìn nhìn ông, nói long quan mà.

Hóa ra đây chính là long quan. Ông tôi quay đầu lại, nói trên quan tài gỗ tùng kia vẽ tranh nghênh đón là quan tài gì?

Họ nói kỳ lân quan.

Hỏi quan tài gỗ đồng chỉ khắc ở đầu quan phía trước thì sao?

Nói là sư tử quan.

Ông tôi ồ lên một tiếng.

Long quan này ai dùng vậy?

Mấy người thợ điêu khắc không nhẫn nại được nữa, ngẩng đầu nhìn ông tôi, giống như ông đã hỏi một câu không nên hỏi. Ông liền buồn buồn đứng đó một lát. Đi ra khỏi phân xưởng làm long quan, kì lân quan, sư tử quan đó, nhìn thấy mặt trời từ chính đỉnh đồi cát đã chếch về phía tây đồi cát. Trong cái ẩm ướt ấm áp của ngày đông, có một luồng gió lạnh lẽo. Cả một bãi quan tài đen xếp hạng Giáp, Ất, Bính phía trước, không còn giống như một mặt hồ quan tài nữa, mà giống như một trận địa quan tài. Lúc này, có người đang đi lại liên tục trong trận địa quan tài đó, chỉ chỉ cỗ quan tài này, nói nói chiếc quan tài kia, như đang chọn quan tài vậy.

Bên ngoài trận địa quan tài đó, có một chiếc xe tải chất đầy quan tài dừng lại, chiếc xe tải không giống như đang kéo quan tài, mà như đang kéo một quả núi màu đen. Chính trên quả núi đó, có người đem chiếc quan tài cuối cùng đã chọn xong cẩn thận nhấc lên đỉnh núi. Để quan tài không bị va đập xây xát, ở dưới xe có một người đang chỉ huy, bảo người xếp quan tài bên trên lót đệm cỏ và chiếu cói vào bốn góc và trên đầu quan tài. Người đang chỉ huy đó mặc một chiếc áo khoác ngắn màu xanh da trời, ca vát đỏ trên cổ, giọng nói thô và to, hoa tay múa chân, nghe ra giọng quen như người nhà mà ông thường gặp.

Ông liền quay đầu nhìn người đó.

Quả nhiên là nhìn thấy một người nhà mình.

Cách một khoảng rất xa, ông nhìn thấy người đang chỉ huy đó chính là bố tôi. Ông kinh ngạc đứng đó một lúc, đi về phía con trai mình. Nhưng khi ông vội vã xuyên qua trận địa quan tài đó, sắp đến trước chiếc xe tải chất đầy quan tài thì người ta không chỉ xếp xong rồi, mà còn dùng dây thừng to cột chặt quan tài trên xe lại. Chiếc xe liền nổ máy, một luồng khói dày đặc bốc lên rồi chạy ra phía cổng. Những người xếp quan tài đó, đều theo bố tôi lên xe rồi biến mất trong chớp mắt.

Ông tôi liền đứng trên bãi đất trống mà chiếc xe tải vừa mới đỗ, gọi to theo chiếc xe đã chạy rất xa, Huy… Huy…

Tiếng gọi làm ông tỉnh dậy.

Tỉnh dậy từ trong mộng, ông nhìn thấy bố quả thật đứng trước giường ông, trên mặt nở nụ cười, gọi bố một cách thân thiết, nói bố vừa đi vào thành phố, gặp Huyện trưởng Cao trong thành phố. Nói Huyện trưởng Cao chính là Trưởng phòng Cao phòng Giáo dục trước đây, bây giờ là phó Huyện trưởng, là người phụ trách Hội người mắc bệnh nhiệt. Nói phó Huyện trưởng Cao bảo con đi về hỏi thăm bố, còn đồng ý trợ cấp cho các nhà có bệnh nhiệt ở Đinh Trang, mỗi nhà năm cân dầu, một dây pháo khi Tết đến, để người Đinh Trang được vui vẻ đón Tết.

Ông liền kinh ngạc ngồi đờ đẫn bên giường, nhìn bố, nghĩ về giấc mộng ở xưởng quan tài, như vẫn đang chìm trong mộng.