Ở Menlo Park
Ở Menlo Park, Edison đã dựng lên một phòng thí nghiệm nổi tiếng. Nhưng không phải chỉ riêng phòng thí nghiệm của ông nổi tiếng mà từ đây, Menlo Park cũng trở thành một nơi được hầu hết các lớp người biết đến: các nhà khoa học, các chủ xưởng máy, các nghệ sĩ, các nhà văn, các nhà thơ, họa sĩ... thường luôn lui tới đó. Nơi đó, bên cạnh Edison, nhà phát minh nổi tiếng còn cả những người cộng tác mà tên tuổi cũng thường được nhắc đến luôn như Charles Batcheler, một thợ cơ khí hết sức thông minh; như Francis, một nhà toán học và nhiều người khác nữa. Thời gian này là lúc sức lao động sáng tạo khổng lồ của Edison được phát triển hơn bao giờ hết và đã làm cho tên tuổi ông chỉ trong một thời gian ngắn đã vang dội trên tòan thế giới. Ông miệt mài làm việc ngày đêm, chỉ dành năm tiếng để ngủ, ngay cả những tiếng đồng hồ ấy, với ông cũng chỉ là một việc làm bó buộc mà thôi. Mọi người lúc nào cũng thấy ông chìm đắm trong suy tưởng. Việc ăn uống là nhu cầu hàng ngày, nhưng nếu không ai nhắc nhở, ông cũng lãng quên mất. Trong khi đang thực hiện một sáng kiến này thì óc ông đã bắt đầu nghĩ đến một sáng kiến khác. Đầu óc lúc nào cũng bận rộn như vậy nên có lần đã xảy ra một chuyện buồn cười như sau:
Hôm đó, ông phải đi nộp thuế. Đến nơi, như mọi người, ông đứng vào chỗ xếp hàng. Người đông quá, họ chen lấn, xô đẩy nhau. Không thể làm gì hơn, Edison cũng phải mất thì giờ mà đứng vào đấy. Tranh thủ lúc đợi, ông nghĩ tiếp một công việc chưa giải quyết xong. Đó là chiếc máy có thể phát một lúc mười sáu tín hiệu điện báo. Một chiếc máy thật hấp dẫn. Mải nghĩ, Edison cũng không hay những người đứng sau đã đẩy mình lên đến cửa phòng giao dịch lúc nào. Chính lúc đó, chiếc máy điện báo mười sáu tín hiệu đang hình thành rõ rệt trong óc ông. Nhưng... một tiếng hỏi gay gắt bật lên ngay trước mặt ông:
– Tên ông là gì? Sao ông lại cứ đứng im mà nhìn thế? Tên ông là gì...
Ông bừng tỉnh, thấy trước mặt mình một khung cửa tò vò và một khuôn mặt giận dữ. Ngơ ngác không hiểu mình đang ở đâu, ông lúng túng trả lời:
– Tôi... tôi không biết...
Người viên chức nọ nói to, giọng bực bội:
– Ông điên à...! Thế thì lui ra cho người ta làm việc!
Edison càng ngơ ngác không hiểu sao mình lại ở chốn này và ở đây làm gì. Ông ngượng ngùng lui ra. Mọi người xô đẩy ông và cười chế giễu. Thế là hôm ấy, ông không nộp được thuế.
Về đến nhà, ông gặp một thanh niên đang đợi và xin được nói chuyện.
- Anh cần gì? - ông hỏi chàng trai.
– Thưa ông, tôi muốn được làm việc ở chỗ ông.
Edison nhìn người lạ mặt như cân nhắc điều gì rồi ông chỉ mấy bộ phận máy đang nằm lăn lóc trước sân:
– Anh có thể lắp một cái máy bằng những cục sắt này không?
Anh thanh niên nhìn theo tay ông và biết đó chỉ là những bộ phận của một chiếc máy đã tháo rời. Anh trả lời một cách tự tin:
– Thưa ông, được.
– Nếu anh không làm được thì sao?
– Thì tôi sẽ không nhận một xu công xá nào cả...
Edison bằng lòng, để anh ta ở đấy rồi đi vào. Sau hai giờ đồng hồ, người thanh niên đã lắp những "cục sắt" ấy thành một chiếc máy. Đó là Charles Batcheler, người thợ cơ khí khéo léo, tài ba và sau này đã trở thành người bạn, người cộng tác rất đắc lực của Edison. Ông không bao giờ hỏi những người cộng tác với mình là có một tấm bằng hay một giấy chứng nhận nào không, mà ông chỉ căn cứ vào khả năng khối óc và bàn tay lao động của họ mà thôi.
Cũng như thế, một lần các kỹ sư ở phòng thiết kế vẽ cho ông ba mẫu máy. Ông xem xét các bản vẽ và thấy chúng đều không có giá trị:
– Các ông có thể vẽ cho tôi mấy mẫu khác được không?
– Thưa ông, không thể nào làm thêm những mẫu khác được nữa.
– Các ông tin chắc là như thế chứ?
– Dạ, rất chắc!
– Thôi được...
Nói vậy, Edison bỏ đi làm việc. Hai ngày sau, ông trở lại phòng thiết kế và đưa cho các kỹ sư xem các bản vẽ của ông: bốn mươi tám mẫu khác nhau được xây dựng theo cùng một nguyên tắc kỹ thuật!
Các kỹ sư, có người có bằng cấp và học hành giỏi giang ở nước ngoài về, đã há miệng kinh ngạc trước con người đã từng bị đuổi khỏi trường và thậm chí còn chưa học xong cả bốn năm tiểu học ấy.
Tom bàn với cha và những người cộng tác của mình về việc xây dựng một nhà máy mới rộng lớn trong đó sẽ có một phòng thí nghiệm và một hệ thống điện chiếu sáng. Đó là cái trung tâm phát điện kiểu mẫu đầu tiên của thế giới. Tất cả mọi khâu sản xuất bóng điện đều làm ở nhà máy này, như nấu thủy tinh, thổi bóng đèn v.v...
Để khỏi lãng phí thì giờ trong thời gian nghỉ ngơi, Tom xây dựng ở bờ biển bang Florida một biệt thự có phòng thí nghiệm để vừa làm việc, vừa nghỉ ngơi.