Tết Tết, nàng lại đi học như thường. Khi đi thi tốt-nghiệp nàng đỗ. cả nhà đều mừng. Riêng tôi cũng lấy làm thỏa-mãn vì cái công tôi dạy nàng đã có kết-quả.
Tôi còn nhớ có một hôm tôi nói đùa :
– Thôi, nay mai vào trường Sư-phạm, rồi ra làm cô giáo, lúc ấy thấy tôi chắc là không chào vì …
Tôi vừa nói đến đấy thì bỗng nàng sầm mặt lại, nói một cách rất nghiêm-nghị:
– Anh xét tôi thế nào mà anh lại bảo tôi là con người thế ?
Tôi hoảng-sợ vội chữa:
– Tôi nói đùa đấy chứ. Cô giận tôi à ?
Nàng nhìn tôi một cách dịu dàng :
– Tôi không bao giờ giận anh. Mà cũng không bao giờ tôi có thể nghĩ đến sự giận anh. Anh có biết tại làm sao tôi đỗ không?
– Cô học giỏi thì cô đỗ.
Nàng lắc đầu:
– Không phải. Vì có anh mà tôi đỗ. Vì anh cố dạy tôi môn tính, tôi mới đỗ. Vì có anh nên ngày nay tôi mới còn sống để đi thi.
– Tôi đã quên rồi.
– Anh có thể quên được. Nhưng tôi thì tôi không bao giờ có thể quên được rằng anh đã liều mình để cứu tôi.
– Tôi biết bơi, tôi chết đuối làm sao được. Thế sao gọi là liều mình ?
– Thế hôm ấy ở tầu thiếu gì người biết bơi, sao không ai cứu tôi cả ?
– Vì họ không quen biết cô.
Tôi rất lấy làm khó chịu khi nghe nàng nhắc đến việc ấy, nên đánh trống lảng sang việc khác:
– Thế cô phải cố học để thi vào trường nữ sư-phạm chứ?
– Tôi muốn học nữa, nhưng thầy tôi bảo tôi tạng yếu lắm, ở nhà buôn bán. Có anh ở đây, tôi muốn giỏi thì học thêm anh cũng thế. Thầy tôi bảo nghề giáo-học vất-vả lắm.
– Thôi, bây giờ cô đã đỗ, cái chức-trách tôi thế là xong rồi, hết hè này, tôi lại vào trường ở vì….
Nàng nghe tôi nói thế, mặt bỗng tái không còn hột máu, vội hỏi giật:
– Anh nói thật hay anh nói dối ?
Nàng vừa nói, vừa nhổm dậy nắm lấy tay tôi.
– Ông Đốc có hứa cho tôi lương, tôi phải vào chứ, bỏ lương làm sao được.
– Thế anh ở đây thì việc gì còn cần lương.
– Chả nhẽ tôi cứ làm phiền hai cụ mãi. Bỏ thế phí.
– Thế anh nhất định bỏ em anh đi thật sao?
Nàng nói xong, khóc nức-nở. Tôi thấy nàng khóc mà bỗng thấy hối-hận, chẳng biết hối-hận vì lẽ gì. Tôi lấy tay vuốt tóc nàng âu-yếm bảo:
– Anh vào trường chứ anh có đi đâu.
Nàng nghe tôi nói lại càng khóc to. Tôi phải hứa với nàng, tôi không xin vào trường nàng mới nín.
Nghỉ hè ấy, tôi lại xuống Sinh-Từ học võ cụ Cử. Một hôm đi về, vì mệt quá cứ để cả áo lên giường nằm thì bỗng thấy Thuần đẩy cửa chạy vào. Thấy áo tôi đầy những mồ hôi, nàng gắt tôi ầm ĩ. Nàng bắt tôi dậy thay áo.
– Anh cứ thế có khi cảm chết.
– Chết thì chôn.
Nàng lấy tay cũng vào trán tôi:
– Từ rầy cấm anh không được nói gở mồm thế nghe không?
– Nói thế mà chết được thì chẳng hóa ra chết dễ lắm ư?
Nàng nói một giọng nũng-nịu :
– Anh muốn cho Thuần buồn phải không?
Tôi vừa cười vừa bảo :
– Cô làm sao mà buồn ? Tôi thực không bao giờ muốn cho cô buồn cả.
– Anh cứ gọi em bằng em thì em mới bằng lòng cơ. Rồi em bảo một cái hay lắm cho nghe.
– Ừ thì anh không muốn cho em bao giờ phải buồn. Cái gì, nói đi.
– Thầy me em thấy em yếu mà ở Hà-nội nóng, muốn cho em với thằng Ân, thằng Ấn ra Đồ-sơn nghỉ mát, nhưng đi một mình mà không có anh đi, em không muốn đi.
– ? ? ?
– Thầy me em già, ngại đi xa. Me em muốn nhờ anh đưa chúng em đi. Anh nhận lời nhé.
Tôi chưa giả nhời thì nàng đã ngồi xuống cạnh tôi nắm hai tay tôi mà bảo :
– Anh không nhận lời, em giận đấy. Rồi em buồn cho mà xem.
Chỉ có những cô gái ngây-thơ mới nói được những câu ngây-thơ ấy một cách nghiêm-trang khiến cho ai nghe thấy cũng phải cảm-động.
– Đi thì đi. Nhưng anh sợ tốn cho hai cụ.
Nàng nghe nói mừng lắm, vội-vàng chạy xuống nhà nói cho ông Huấn, bà Huấn biết rằng tôi đã bằng lòng. Ân, Ấn nghe nói được đi Đồ-sơn vỗ tay reo mừng. Bà Huấn trân-trọng bảo tôi :
– Quan nhà tôi và tôi thì già không đi được. Mợ Cả còn phải ở nhà coi hàng. Tôi muốn cho các cháu ra Đồ-sơn chơi giải-trí, vì tôi xem con Thuần nó yếu lắm, vậy cậu bằng lòng đưa các cháu đi hộ tôi thì tôi chắc bụng lắm không nghi-ngại gì. Cứ ở dưới ấy chơi, đến khi tôi cho người xuống đón, hẵng về.
Bà Huấn giục tôi đi thu xếp quần áo, lại bảo cả con gái lên xếp giùm cho tôi.
Ông Huấn, bà Huấn ủy-thác cô Thuần cho tôi mà không nghi-ngại điều gì vì ông bà yên-trí coi tôi như anh cô Thuần. Mà chính lúc bấy giờ tôi cũng không ngờ rằng sau này tôi lại đem lòng luyến-ái cô bằng một thứ tình khác tình anh em.
Cô Thuần lấy một cái va-li to trong đã xếp đầy quần áo của cô lên buồng tôi. Cô bảo tôi đưa chìa khóa rồi cô lấy quần áo tôi xếp chung vào đấy. Cầm đến mấy bộ quần áo tây trắng – đi học tôi vẫn mặc quần áo ta – để lâu không là nên nhầu hết, cô bèn quay lại mắng tôi một cách yêu-thương :
– Anh xoàng-xĩnh lắm. Quần áo đi chơi mà để nhầu như thế này ư ? Bây giờ phải bảo thằng xe nó mang đi thợ giặt chứ.
– Đến ngày kia đi, giặt sao cho kịp.
– Kịp, cho nó thêm tiền thì kịp.
Rồi cô nguýt tôi bằng một cái nguýt mới dễ yêu làm sao :
– Anh luộm-thuộm lắm. Từ nay, tôi phải trông coi quần áo cho anh mới được, không người ta thấy anh ăn-mặc lôi-thôi, người ta cười tôi không trông nom cho anh.
Tôi nghe nàng nói, tôi nhìn nàng, nhìn đống quần áo mà tưởng chừng như mình có một cô em gái thực.
Lúc sắp đi, bà Huấn gọi tôi xuống đưa cho ba-trăm đồng và dặn :
– Đây, cậu cầm tiền để chi-phí cho các em. Như có thiếu thì viết giấy về, tôi sẽ gửi xuống. Cậu xem thế nào là phải thì cứ tiêu, muốn ở đâu thì ở. Tôi giao hết trách-nhiệm cho cậu.
Từ khi tôi may quần áo tây thì thằng Ân, thằng Ấn cũng may theo. Hôm ấy, chúng mặc hai bộ quần áo lính thủy trông khôi-ngô lắm.
Chỉ có u nuôi của Thuần đi theo chúng tôi. Tôi còn nhớ hôm ấy chính bà Huấn bảo tôi ngồi đằng sau xe với Thuần mà bắt u-em lên ngồi đằng trước với tài-xế.
Chúng tôi ở nhà đi sớm, chưa ăn cơm, nên đến Haiphong thì vừa đói. Thuần ngỏ ý muốn đỗ lại Haiphong ăn cơm và xem tỉnh nhân thể. Tôi gạt đi:
– Đây cách Đồ-sơn hơn hai-mươi cây-số. Xe chạy chỉ nửa giờ. Chúng mình ăn cơm ở Đồ-sơn cũng vừa. Ngay hôm nay chúng ta còn phải đi kiếm thuê một cái nhà chứ ở khách-sạn tây thì đắt lắm. Chùng-chình ở đây thì tối. Mai trở về Phòng xem cũng được.
– Anh nói có lý lắm. Me giao chúng em cho anh là me biết người lắm.
Me ? Me ? Nghe nàng nói mà tôi tưởng tôi là con bà Huấn thật.
★
Chúng tôi thuê được một cái nhà lợp ngói, chung-quanh có vườn, lại quay mặt ra bể. Nhà làm lối nửa tây, nửa ta. Nhà có ba gian. Một gian là buồng, còn hai gian thông nhau. Chủ nhà ở gian buồng. Còn chúng tôi ở hai gian thông nhau. Giường, bàn có sẵn, chỉ thiếu màn gối thì ở nhà đã mang theo đi.
Tôi nhờ chủ nhà nấu cơm cho chúng tôi ăn và cho u-em giúp đỡ sự nấu-nướng.
Nhà này lát gạch sạch-sẽ lắm. Hai cái giường kê với nhau. Một cái bàn để giữa hai cái tràng-kỷ. Giáp tường, đối diện với cái bàn, có cái tủ áo đã cũ. Gian giữa thì có cửa thông ra ngoài. Gian bên thì có hai cửa sổ. Về đêm mở cửa sổ, gió biển lùa vào mát lắm.
Sáng hôm sau, chúng tôi dậy thật sớm để đi xem bể.
Lúc ấy, trời hơi im gió, mặt bể phẳng lì như một tấm thảm.
Vừng đông mới hé mọc, uể-oải như còn ngái-ngủ nhưng bóng lửa đã chói lòe một góc trời.
Một bàn tay bí-mật rắc những mảnh vàng xuống mặt bể.
Một cơn gió thoảng… Những mảnh vàng ấy bỗng cử-động rồi họp lại thành suối tự chân trời chẩy lại.
Một vài con thuyền đánh cá, nho nhỏ, xinh-xinh như bập-bềnh trên suối lửa.
Hàng đàn quạ bể lượn đi lượn lại trong không-trung. Những con chim ta không trông thấy ở trong bụi hót ríu-rít khiến cho cảnh-tượng đã huyền-ảo lại thêm phần huyền-bí.
Thuần một tay nắm vai tôi, một tay trỏ con thuyền bảo tôi :
– Giá con thuyền kia nó cứ đi mãi về đằng đông, nó chui qua rặng núi lửa kia thì có lẽ đến đường lên trời đấy nhỉ ?.
Tôi vừa nhìn nàng, vừa cười :
– Có lẽ đến động thiên-thai.
Ân, Ấn vội hỏi :
– Động thiên thai là gì hở cậu ?
– Động thiên-thai là động thiên-thai chứ còn là động gì. Các em muốn nghe, bảo cô kể cho nghe.
– Cô không biết. Vì cậu đã không biết thì cô biết làm sao được.
Chúng tôi vừa đi, vừa nói chuyện phiếm. Những chuyện giá người ngoài nghe thì phải lấy làm bật cười vì nó ngớ-ngẩn lắm, nhưng nó rất thú-vị đối với chúng tôi.
Đến bãi cát, tôi cho phép Ân, Ấn đùa nghịch Chúng chạy nhẩy, cười đùa ầm-ỹ. Cái tuổi thanh đồng vô-tư, vô-lự kia thật là cái tuổi sung-sướng nhất trong đời người. Nhìn chúng nó, tôi lại sực nghĩ đến cái đời thơ-ấu của tôi. Thật là tôi đã phải chịu những sầu thương từ lúc lọt lòng mẹ. Nếu bảo rằng Tạo-hóa có luật thừa-trừ thì có lẽ Tạo-hóa bắt tôi khổ-sở trước để đền bồi cho tôi về sau này. Mà đừng nói sau này, ngay bây giờ, Tạo-hóa chẳng đã dành riêng cho tôi phần lạc-thú cạnh ba người rất kính-mến tôi rồi đó sao ?
Thuần thấy tôi có vẻ nghĩ-ngợi, muốn cho tôi hết buồn liền rủ tôi chơi hú tim. Tôi bằng lòng. Rồi tôi chạy, tôi nhẩy, tôi la, tôi cười, tưởng chừng như mình bé lại. Ân, Ấn đuổi Thuần. Thuần chạy thế nào bỗng đâm choàng vào người tôi. Mất thăng-bằng, tôi ngã ngồi xuống đống cát. Thuần cũng ngã lên lòng tôi. Ân, Ấn xúm lại ngồi cả lên lòng Thuần. Trước những cử-chỉ thân-mật, yêu-thương ấy, trái tim khô héo của tôi như nở-nang ra vì sung-sướng, tôi bất-giác giang cánh tay ra ôm cả lấy ba người. Rồi tôi hôn Ân, rồi tôi hôn Ấn, tôi lại hôn cả Thuần nữa. Thuần thấy tôi hôn cũng ôm lấy đầu tôi hôn. Ân, Ấn thấy Thuần hôn tôi, cũng bắt chước. Rồi cả ba đè tôi ra, hôn như mưa.
Lần ấy là lần đầu tiên tôi hôn Thuần. Chẳng biết trong lòng Thuần có những cảm-giác gì, chứ tôi hôn Thuần thì tôi cũng thấy như hôn Ân, Ấn vậy,
Chúng tôi chơi đùa đến khi cơ-thể nóng bừng, mồ-hôi ra nhễ-nhại mới thôi.
Mặt bể long-lanh như xui người ta xuống dấn mình vào để giải cái oi bức.
Thuần xin tôi :
– Anh cho chúng em xuống tắm, nghe không?
Ân, Ấn thấy nói đến tắm, mừng rỡ múa lên. Tôi bèn bảo :
– Tắm thì phải có quần áo tắm, chúng mình có đâu.
Ân vội hỏi :
– Thế sao cậu không mua cho chúng em?
– Ở đây, đâu có bán, phải ra Haiphong.
Chúng tôi về ăn cơm, ăn vội ăn vàng rồi bảo tài-xế đánh xe đi Haiphong.
Hôm ấy, Thuần mặc áo mùi sơn-dương, vấn tóc trần, giầy cườm, trông đẹp và sang lắm.
Tôi chưa biết Haiphong bao giờ, nhưng bác tài thuộc đường.
Trước hết, chúng tôi ra Sáu-kho xem tầu bể. Hôm ấy chỉ có hai chiếc tầu binh thành thử không xin được phép lên xem. Tầu to quá. Mới đến thì nó lừng-lững ở trước mặt, khi quay về thì thấy sừng-sững ở sau lưng. Ân, Ấn tò-mò, cái gì cũng hỏi, hỏi mãi. Chúng hỏi nhiều cái ngớ-ngẩn, oái-oăm khiến tôi không giả nhời được. Tôi bèn gắt yêu :
– Các em hỏi luôn, cậu giả nhời không kịp, thôi để cậu nặn thêm ra mấy cái mồm nữa như ông ngáo thì các em hết hỏi.
Ổng ngáo! Mặc, Ân, Ấn vẫn cứ hỏi. Thuần bèn vỗ vai cháu :
– Hai cháu để cho cậu nghỉ một chút, rồi chốc nữa cậu lại giảng cho nghe. Chứ chúng mày bắt cậu nói luôn thế, sái hàm rồi còn gì.
Nàng vừa nói, vừa rút khăn mùi-xoa lau mấy giọt mồ-hôi ở má tôi.
Xem Sáu-kho xong, chúng tôi vào một hiệu tây gần nhà thờ mua mấy bộ quần áo tắm. Khi tôi giả tiền, bà đầm làm thu-ngân vừa đếm tiền vừa hỏi tôi :
– Em ông đấy phải không ?
– Không phải, đấy là bạn tôi.
– Tôi trông hai người sau này tốt đôi lắm.
Câu nói ấy đã làm tôi nghĩ-ngợi vẩn-vơ. Và không hiểu tại sao làm cho tôi phải ngượng-nghịu khi trông thấy Thuần. Trong lòng tôi lúc ấy như sợ-hãi thế nào. Mà cũng vì thế, tôi không dám suồng-sã với nàng như trước nữa.
Sáng hôm sau, mới bảnh mắt, Ân, Ấn đã xin đi tắm. Tôi cho cả u-em đi để thay quần áo cho Ân, Ấn. Chúng tôi ở trong đã mặc quần áo tắm, nên đến bể thì cởi cả quần áo ngoài ra, duy Thuần thì chỉ cởi áo dài thôi mặc dầu bên trong đã có mặc quần áo tắm. Giả chưa có lời nói cô đầm làm cho tôi ngượng-nghịu thì có lẽ tôi đã khuyên nàng cởi hết quần áo ngoài để tắm cho tiện. Mà tôi bảo thì thế nào nàng cũng nghe. Nhưng lần này, chẳng những tôi không dám khuyên, chính tôi cũng không dám nhìn nữa.
Xuống đến nước, Ân, Ấn cứ bám chặt lấy tôi, bắt tôi dạy bơi. Thuần trước còn bẽn-lẽn, sau cũng đùa nghịch, tập bơi với Ân, Ấn. Tôi còn nhớ ba người chống tay xuống cát chân đạp nước bắn tóe cả lên đầu tóc tôi. Tôi cấm ba người không được ra xa bờ sợ nhỡ có sóng giật, bị cuốn đi.
Còn tôi thì bơi ra thật xa. Thuần thấy tôi ra xa quá, vẫy tay bảo tôi vào. Không biết lúc ấy tôi nghĩ thế nào, tôi lại nổi lên cái ý-kiến muốn trêu Thuần. Có lẽ sự sợ-hãi của nàng dội vào lòng tôi làm cho tôi vui sướng. Sự sợ-hãi nó làm tỏ rõ tấm lòng thiết-tha của nàng đối với tôi.
Tôi giả vờ lạng-lạng như người bị sóng cuốn. Rồi tôi sẽ ngụp xuống, lại sẽ nhô lên như người bị chết đuối thật.
Thuần ở trên bờ kêu gọi thất-thanh. Nhô lên nghe thấy tiếng nàng kêu, tôi lấy làm sung-sướng quá. Rồi bỗng chẳng nghĩ gì nữa, tôi tự để cho luồng cảm-giác sung-sướng lôi đi. Tôi sải vào bờ như bay. Thuần ôm chầm lấy tôi:
– Gớm, làm em sợ quá!
Rồi nàng lấy tay phát vào vai tôi đen đét. Tôi chạy trốn để khỏi bị đánh. Nàng đuổi theo. Tôi ngụp xuống. Đến khi tôi nhô lên thì vướng phải nàng, thành-thử tôi công-kênh nàng lên. Nàng nắm tóc tôi cười rũ-rượi. Da đùi nàng áp vào cổ tôi, khiến cho cổ tôi như bị bỏng. Không biết trạng-thái tâm-lý của lòng người nó ra thế nào mà vừa lúc trước đây tôi cầu mong được đến gần nàng để được sung-sướng, bây giờ gần rồi, tôi lại đâm hoảng sợ. Tôi vội-vàng lặn ngay xuống, tưởng chừng chỉ có làn nước đè lên mới có thể bảo-vệ và đem lại sự yên-tĩnh cho mình. Tôi lặn đi thật xa, lúc tôi ngoi đầu lên thì thấy Thuần đang sặc nước. Tôi lại thương-hại bơi lại gần. Lần này, nàng bám chặt lấy tôi bắt đền:
– Anh làm em uống phải ngụm nước, mặn quá, bắt đền đấy! Ướt hết cả tóc rồi đây này !
Giọng nói và bộ-điệu nũng-nịu làm cho tôi sung-sướng quá, khiến tôi lại muốn cho nàng uống phải ngụm nước nữa để bắt đền tôi một lần nữa.
Sóng hơi to. Chúng tôi lên bờ chờ lúc sóng thụt xuống chạy đuổi theo. Trông thấy hai bàn chân nõn-nà giẫm trên cát mà mỗi khi sóng đánh vào rửa sạch lại làm cho nõn-nà thèm, tôi bỗng nổi lên cái ý-muốn ôm lấy bàn chân ấy mà hôn. Nhưng không dám táo-bạo đến như thế, tôi liền nằm lăn trên những dấu cát mà bàn chân nàng đã in hình lên. Nàng lại lầm tưởng tôi ngã, vội-vàng chạy lại đỡ tôi dậy. Tôi thừa lúc ấy đặt đầu lên đùi nàng. Nàng cũng để yên, chỉ sẽ lấy lay phủi những hột cát dính ở mặt tôi.
Cái con u-em ngu-dốt, đứng đằng xa thấy thế lại tưởng xẩy ra tai-nạn, vội-vàng chạy lại. Bóng nó như cơn gió xua đuổi hết những cảm giác khoái-trá đang tràn-ngập tâm-hồn tôi. Rồi làm cho tôi bẽn-lẽn, rồi làm cho tôi tức giận,– tức-giận đối với tôi – tôi vội-vàng chồm dậy du mạnh nàng ra.
Nhưng thoáng trông thấy một vẻ ngơ-ngác gây ra bởi sự không hiểu hiện trên mặt nàng, tôi lại vội chữa :
– Đố em đuổi được anh nữa đấy.
Vẻ ngơ-ngác liền biến đi để nhường chỗ cho vui mừng, vì nàng tưởng tôi đùa, nhưng nhỡ tay đùa mạnh. Nàng gọi Ân, Ân rồi ba người cùng đuổi tôi.
Bãi bể vang những tiếng cười.
Những lần sau ra tắm, nàng cởi hết quần áo ngoài, chỉ mặc một cái công-bi-nai-dông đen. Mùi len đen lại làm tôn sắc trắng của thịt. Nhưng kỳ-quái làm sao, tôi không dám nhìn. Mà tự đấy, tắm tôi cũng tắm xa, không dám lại gần nàng nữa. Tuy vậy, không muốn gần mà lại bắt buộc phải gần. Những việc cỏn-con xẩy ra ở đời phải chăng là ông trời đã cố ý xếp đặt từ trước để trêu ghẹo lòng người. Nàng đang chạy bỗng trượt chân, ngã xuống cát. Chạm phải sỏi, da sứt, máu chẩy. Nàng thấy máu hét lên. Tôi hết cả ngượng-nghịu, ù chạy lại. Tôi nắm lấy đùi nàng, tôi nặn cho máu ra. Rồi tôi té nước bể lên. Nước bể mặn, nàng thấy xót, kêu đau nhăn cả mặt:
– Chịu khó xót một tí thì nó khỏi.
– Nhưng đau lắm, em không chịu được.
Nàng nói xong ngả đầu vào vai tôi. Tôi không dám cựa-cậy. Lúc ấy, trong người tôi có những cảm-giác trái ngược : vừa khó chịu, vừa vui thích. Càng khó chịu bao nhiêu, càng vui thích bấy nhiêu.
Ân, Ấn thấy chúng tôi ngồi yên trên bờ không xuống tắm, đều gọi. Gọi cũng mặc, chúng tôi cứ ngồi yên.
Gọi không xuống, chúng nó lại gần lấy nước té. Nàng lại ôm chặt lấy tôi, giấu mặt ra sau lưng tôi.
Mỗi khi hai tay nàng ghì lấy tôi, người tôi như phát sốt, phát rét, một thứ sốt rét kỳ-quái làm cho tôi mát ruột hỏi lòng làm sao.Thành-thử tôi cứ ngồi yên để chúng nó té. Té mãi, chúng tôi cũng chẳng xuống, chúng liền chạy lại. Thằng Ân ngồi lên lòng tôi, thằng Ấn, ngồi lên lòng nàng. Thằng Ân với tay nàng quàng vào cổ nó, mà thằng Ấn duỗi tay sang quàng lấy cổ tôi.
Trên bãi bể hôm ấy, thật đã có một bức ảnh thần-tiên tạo nên bởi cái tình ngây-thơ của bốn chúng tôi. Chúng tôi ôm nhau nhìn ra mặt bể, nhìn ra chân giời. Mỗi khi làn sóng đánh vào làm cho chúng tôi bị nước ngập đến bụng, chúng tôi cùng cười rũ-rượi. Đến khi làn sóng lui ra, chúng tôi ngồi trơ trên cát, chúng tôi cũng lại cười: chúng tôi chỉ chờ bắt lấy những cơ-hội cỏn-con để cười, để vui, để sống.
Thì ra những cơ-hội để sung-sướng của con người ta cũng không phải là hiếm có ở đời. Chỉ tại lòng mình có sẵn-sàng điều-kiện để đón tiếp lấy sự sung-sướng hay không ?
★
Hai tháng tôi ở Đồ-sơn, là hai tháng mà cơ-hội sung-sướng như bao giờ cũng rình ở bên mình tôi, đợi bao giờ tôi cần đến là ló đầu ra. Chẳng bù với hồi nào, chung-quanh mình tôi như bao vây bởi sầu-não, nhục-nhằn. Càng nghĩ thế, tôi lại càng đem lòng yêu Thuần, yêu Ân, yêu Ấn, yêu ông bà Huấn, yêu mợ Cả là những người đã đem lại cho đời tôi những phút vui đầm ấm của ngày nay.
Tôi đương là thằng bé bị gia-đình hất-hủi thì ở đây người ta lại âu-yếm tôi. Tôi đương là đứa con mồ-côi bị mẹ già đầy-ải, thì ở đây, người ta lại tin-cẩn tôi. Các anh, các chị ở nhà tôi coi tôi như cái gai trước mắt thì ở đây, Ân, Ấn và Thuần phải cần có tôi mới được vui, chỉ có thể vui với tôi thôi. Tôi đang thiếu yêu-thương, người ta đem lại cho tôi yêu-thương; tôi đang cần được an-ủi, người ta đem lại cho tôi hạnh-phúc. Tôi đang sống trong sự thiếu-thốn thì người ta nâng tôi lên chỗ dư-dật. Tôi đang bị bao vây bởi khinh bỉ, người ta đem lại cho tôi kính-trọng.
Bất cứ một việc gì xẩy ra là chúng tôi cũng túm lấy để vui cười, để sung-sướng.
Thằng Ấn ngã? Sung-sướng! Vì đó là dịp để chúng tôi chế-giễu nó, để giảng luân-lý về đức cẩn-thận cho nó nghe. Và bắt nó hôn tôi với Thuần. Mỗi khi nó hôn Thuần rồi hôn tôi thì tôi lại tưởng chừng như là được Thuần hôn, vì môi nó nóng hổi những hương-vị của da thịt Thuần.
Nồi cơm khê? Thì lại một dịp, chúng tôi rút thăm để xem ai phải ăn cháy khê.
Một cái bát vỡ? Thì lại một dịp để chúng tôi « oẳn-tù-tì» xem ai phải nhặt mảnh bát đem vất đi.
Tôi còn nhớ một đêm không biết tại sao vỡ cái chén. «Oẳn-tù-tì» thì thằng Ấn phải đem đi vất. Nhưng đêm ấy, giời tối, nó lại sợ ma. Nó nhờ tôi:
– Cậu đưa con đi, không con sợ lắm.
Tôi dắt nó ra, Thuần thấy tôi ra cũng ra theo. Thằng Ân ngồi trong nhà một mình đâm sợ ra theo nốt. Chúng tôi mò ra cổng, Thuần ôm lưng tôi mà Ân, Ấn thì bám lấy quần chúng tôi nhằng-nhẵng.
Lâu lâu, tôi lại giả vờ làm ma, hú lên một tiếng để cho Thuần ôm chặt lấy tôi, để cho Ân, Ấn vừa ôm chúng tôi, vừa cười khúc-khích.
Những cây phi-lao bị gió đêm thổi vù-vù. Một cớ để cho chúng tôi nắm chặt tay nhau, lặng im nghe, lặng im nghe… cái âm-nhạc yêu- đương của trái tim đang rộn-ràng ở trong ngực chúng tôi.
Thì đã bảo một con sâu, một con nhện cũng có thể làm cho chúng tôi cực-kỳ sung-sướng. Tính Thuần rất sợ sâu. Thằng Ân biết thế lại hay trêu. Bắt được con sâu nào là nó rình đem bầy ra trước mặt Thuần hay để vào áo. Thuần sợ-hãi, hét lên, rồi chạy lại ôm tôi bắt tôi vất đi hộ. Rồi Thuần đuổi Ân, Ân chạy khắp nhà. Thuần đuổi mệt nhoài, không bắt được lại ngồi xuống cạnh tôi làm nũng:
– Thằng ranh ấy nó nhanh như con khỉ, em chịu không bắt được. Anh bắt nó cho em.
Nàng lại nắm tay tôi để lên ngực nàng :
– Anh xem, em đuổi nó mệt quá. Mồ-hôi nhiều quá.
Một cớ để tôi cầm cái quạt quạt cho nàng, và lấy khăn tay lau mặt.
Tôi quạt. Nàng ngồi yên để tôi hầu ngây-ngất vì sung-sướng, sung-sướng vì được yêu-đương, tôn-thờ… bởi người mà mình cũng yêu-đương tôn-thờ.
Sáng giăng, chúng tôi đi chơi giăng, vui với giăng. Mà đêm tối thì chúng tôi ở nhà hú-hí vui cùng đêm tối.
Sáng, tối hay gì gì, chúng tôi cũng đều vui-vẻ và sung-sướng cả.
Chúng tôi vui với mây bay, gió thổi, vui với lá rụng, vui với sóng reo, vui với người đi qua, vui với con chim hót.
Chúng tôi được hít không-khí trong sạch, không phải hít bụi, khỏi ở cái rừng người mà người ta gọi là Hanoi.
Con mắt chúng tôi được nhìn những cảnh tượng thiên-nhiên, đẹp-đẽ, bao-la của trời đất chứ không phải buộc nhìn những tường vôi, mái ngói mà người ta ca-tụng là những công-trình kiến-trúc vĩ-đại của đất Thăng-Long.
Chúng tôi được nghe những tiếng sóng vỗ, cây reo, chim hót chứ không phải bắt buộc nghe những tiếng còi tầu, còi ô-tô inh-ỏi, những tiếng xe-cộ rộn-ràng nó là biểu-hiệu của những cuộc sinh-hoạt huyên-náo sầm-uất, nhưng vô-vị vì nó chẳng nói gì với linh-hồn ta.
Chúng tôi được chạy, nhẩy, vui, cười, ở trong một cảnh-vật mênh-mông, chứ không phải giam mình cả ngày ở những cái hang chuột mà người ta gọi là nhà, là buồng.
Vì thế chúng tôi thấy cơ-thể được khang-kiện và tinh-thần phấn-chấn bội-phần. Ân, Ấn thì béo ra, đã có máu mặt. Thuần thì hai má đỏ hây-hây, đi đứng đã thấy mạnh dạn chứ không còn cái vẻ gió thổi bay như trước nữa.
Ông Huấn, bà Huấn, mợ Cả thấy chúng tôi về, mừng như bắt được của. Lại thấy chúng tôi mạnh khỏe, nên càng mừng.
Bà Huấn đon-đả, vồn-vã :
– Các con đi chơi bể có vui không? Me ở nhà me nhớ quá.
Lúc ấy, tôi tưởng chừng như tôi là con bà thật mà chính bà cũng có cái cảm-giác ấy. Thuần nghe mẹ nói thế, liền tủm-tỉm cười :
– Me cứ hỏi anh con xem con có nhớ me không ?
