Trên đường đi, người lạ mặt không nói năng gì. Viên cảnh sát nắm chặt một cánh tay hắn và đẩy hắn đi như một hình nộm. Tuy chưa có những chứng cứ cụ thể nhưng nếu biết thì mọi người xung quanh có thể treo cổ hắn lên.
Bà gác cổng người nhỏ bé đi đầu, những bước ngắn nhưng bước nhanh, miệng đang lẩm bẩm những câu gì đó. Một vài người hiếu kỳ đi theo tuy không biết đã xảy ra chuyện gì.
Người lạ mặt trông rất vô vị nhưng là một vẻ vô vị đáng ngờ. Nếu có tiếng kêu “Kẻ cắp!” thì dù bất cứ ở đâu người ta cũng tóm hắn trước tiên. Và người ta cũng hình dung chính hắn là kẻ đứng rình các cô gái nhỏ khi tan trường. Có thể là do da hắn rất trắng, trên mặt là một cặp lông mày rậm, đôi mắt lồi, môi đỏ như vừa bôi son vậy.
Người ta không cho hắn là người có gia đình, mỗi khi đi đâu về là gặp vợ con. Đó là một con người cô độc, buồn nản, tẻ nhạt.
Hắn để người ta điệu đi như đã quen với việc này và chỉ khi đến đồn cảnh sát hắn mới sửa lại áo veston và cà vạt rồi nói một cách bất ngờ:
- Tôi muốn nói chuyện với ông cảnh sát trưởng.
Người nhân viên nhìn đồng hồ, mở cửa văn phòng một cách ngẫu nhiên và thấy ông cảnh sát trưởng đang ngồi đấy. Ông này đứng lên, ra mở cửa, ngạc nhiên nhìn người nhân viên và nhún vai.
- Đó là một tên Đức, thưa ông cảnh sát trưởng - Bà gác cổng kêu lên - Lần đầu tiên hắn đến là trong chiến tranh để xác minh trong ngôi nhà có ông Bouvet cư trú thật không và hai ngày sau thì bọn Gestapo tới. Tôi cho rằng chính hắn là kẻ lẻn vào ngôi nhà ban đêm để lục lọi. Ông nhìn hắn mà xem, hắn không hề chối cãi.
- Tôi muốn nói chuyện riêng với ông cảnh sát trưởng.
Trước khi để hắn vào văn phòng, người nhân viên khám người hắn để tin chắc hắn không mang theo vũ khí. Cánh cửa khép lại. Những người tò mò đứng bên ngoài. Không ai hỏi chuyện nhưng bà Jeanne vẫn kể lại chuyện này cho một phụ nữ đang đợi, chỉ có Trời mới biết là loại người gì, và đang cho con bú.
Về phần mình, ông cảnh sát trưởng gọi điện thoại rồi cho gọi một viên thanh tra tới văn phòng ngay và gài chặt cửa lại.
Mười lăm phút sau, cánh cửa văn phòng lại mở ra và người ta đưa bà gác cổng vào gặp ông cảnh sát trưởng. Viên thanh tra và người lạ mặt không còn ở trong văn phòng này nữa.
- Bà đã làm đúng, tôi xin cảm ơn bà, thưa bà. Bà có thể yên tâm trở về.
- Ông đã cho bắt hắn chứ? Đã tống cổ hắn vào tù chứ?
- Chúng tôi đã làm những công việc cần thiết. Bà hãy tin tưởng ở chúng tôi.
Rất vô ích mà kể lại, theo yêu cầu của người lạ mặt, ông đã gọi điện thoại cho ông Giám đốc Sở Cảnh sát nói lại từng lời yêu cầu ấy:
- Tôi đang có ở đây người mà sếp đã gặp vào ngày mười bốn, tháng bảy. Người ấy muốn gặp sếp.
Ông Guillaume trả lời:
- Đưa người ấy đến gặp tôi ngay.
Không cần nói thêm là ông cảnh sát trưởng phải cử một viên thanh tra đi theo như chỉ thị của cấp trên và tính thận trọng của ông.
Hai người ngồi trong một chiếc taxi, cửa kính đóng kín. Ba hoặc bốn phút sau họ lên thang gác lúc nào cũng đầy bụi của Sở Cảnh sát.
Ông Giám đốc nhìn viên thanh tra rồi nói:
- Xin cảm ơn anh. Anh có thể đi.
- Tôi có cần đợi không?
- Không. Vô ích.
Ông ra khoá chặt cửa lại, ngồi xuống, mỉm cười với người trước mặt rồi hỏi:
- Ông làm thế nào mà bị người ta bắt?
- Tôi đã nhầm lẫn, sáng nay, vừa rỗi việc lại vừa tò mò tôi đi qua ngôi nhà ở phố Toumelle để nhìn vào. Bà gác cổng đã nhận ra tôi.
- Bà ta biết ông ư?
Ông Guillaume đã biết người này dưới cái tên O'Brien, chắc chắn anh ta còn nhiều tên khác. Hai người đã gặp nhau vào ngày mười bốn, tháng bảy hai năm trước đây để bàn cách giải quyết một vụ mà hai bên, Phòng nhì của Pháp và Intelligence Service[2] của Anh quan tâm, và chính O'Brien là người đại biểu cho phía Anh.
- Ông hãy cho tôi biết thêm một vài chi tiết. Xin thú nhận là tôi đang bù đầu vì công việc. Ông đã ở Pháp thời kỳ chiến tranh ư?
- Không chỉ ở Pháp mà tôi còn làm phiên dịch trong một văn phòng của bọn Đức nữa.
Anh ta không giống người Anh, có lẽ anh là người Ai Len.
- Chính vì làm việc cho người Đức mà ông chú ý đến ông Bouvet ư?
- Nói một cách chính xác thì tôi chỉ nghe nói đến tên của ông ấy thôi. Sau đó tôi có dịp kiểm tra lại những tin tức thu được.
- Khoan đã. Có phải chính ông là người lẻn vào ngôi nhà ở phố Toumelle trong cái đêm sau khi ông ta qua đời không?
- Chính tôi. Cần phải báo tin cho ông nhưng tôi thấy tốt nhất là không nên làm như vậy.
Đúng là Lucas đã không nhầm khi nói kẻ lục lọi căn hộ của ông Bouvet không phải là người sống trong ngôi nhà.
O'Brien là người bướng bỉnh. Công việc anh ta làm ở đây không liên quan gì đến cơ quan Cảnh sát cũng như cơ quan An ninh, anh ta chỉ liên hệ với họ trên tinh thần đồng nghiệp.
- Ông có thời gian đấy chứ, ông Giám đốc?
- Trước mắt tôi chỉ có hai mươi phút thôi.
Thế là O'Brien châm tẩu thuốc, ngồi vắt vẻo trên thành cửa sổ. Ông Guillaume nghĩ đến chuyện anh ta đánh lừa được bọn Đức suốt bốn năm và nhìn anh ta một cách ngạc nhiên và thán phục.
- Đây là vụ việc xảy ra từ hồi Thế chiến lần thứ nhất. Mười năm trước đây, khi còn ở Londres tôi được nghe thuật lại vì nó là kinh điển trong công tác của chúng tôi, nhưng nhờ vào bọn Đức mà tôi biết được toàn bộ sự thật. Đây là chuyện một điệp viên mà sau này chúng tôi biết tên là Corcisco. Ngoài cái tên “nhân viên ở Madrid” mà chúng tôi đặt ra lúc ấy thì chúng tôi không biết gì thêm, nếu không là chuyện ông ta là điệp viên được trả công hậu hĩnh nhất trong đại chiến 1914 - 1918. Cái đó có làm ông quan tâm không?
- Đó là ông Bouvet ư?
- Nói chính xác là con người vừa qua đời mang cái tên ấy. Ông hãy nhớ lại bầu không khí của cuộc Thế chiến ấy khi Tây Ban Nha trung lập thì những điệp viên của Anh và Đức thường hàng ngày gặp nhau ở đây. Công tác chống gián điệp được coi trọng. Những nhân viên bí mật được cài cắm khắp nơi. Đặc biệt là việc cung cấp cho lực lượng hải quân Đức trên bờ biển Tây Ban Nha. Cứ vài tuần lễ chúng tôi lại phải bổ sung người vì những nhân viên cũ biến đâu không rõ, đôi khi người ta thấy họ bị giết ở những nơi hoang vắng.
- Tôi đã được nghe nói đến chuyện này.
- Không may cho tôi vì tôi còn quá trẻ. Những cán bộ cũ đã kể lại cho chúng tôi nhiều buổi tối chuyện trò. Ông nên biết, có một người nhỏ bé đã tới gặp cơ quan của chúng tôi giả danh là một hãng buôn ở Madrid.
Từ chối không nói tên mình, người ấy nói là mình có thể cung cấp mỗi ngày một tấm ảnh của mọi hồ sơ qua két sắt của Đại sứ quán Đức ở Tây Ban Nha. Cái đó là không thể tưởng tượng được. Nhưng người ấy đã thận trọng mang theo một tấm ảnh mà không rõ do cơ quan nào bảo quản. Và người ấy thản nhiên nói về giá cả: một ngàn livre sterling vàng một tấm ảnh.
Người ấy đề ra kế hoạch. Một người của chúng tôi đến một địa điểm vắng vẻ được chỉ định cùng với số tiền ấy và đợi ông ta. Chúng tôi đã tốn nhiều công sức để biết rõ người này là ai nhưng không có kết quả. Và từ ngày ấy cho đến khi chiến tranh kết thúc, guồng máy trao đổi tin tức và tiền diễn ra một cách hoàn hảo. Từ kênh này chúng tôi có những tin tức quí báu nhất. Còn người cung cấp tin thì nhận được một số tiền khổng lồ tới mức là từ Londres người ta phải chuyển về Madrid cho chúng tôi một tài khoản lớn.
- Thời ấy Intelligence Service không tìm cách biết ông ấy là ai ư?
- Kể cả việc biết ông ta thuộc về quốc tịch nào nữa. Chiến tranh kết thúc, ông ta biến mất không để lại một dấu vết gì. Tôi biết câu chuyện huyền thoại ấy như mọi người trong cơ quan và sau đó khi Thế chiến lần thứ hai nổ ra, tôi quan hệ với cơ quan Gestapo.
Đây lại là một chuyện khác.
Anh ta nói cái đó mà không giả bộ khiêm tốn rồi hút thuốc.
- Tại đây tôi lại được nghe nói đến cái tên Corcisco. Một số nhân viên Gestapo ở đây cũng đã làm công tác phản gián trong cuộc chiến tranh trước. Một đứa có tên là Klein đã cho tôi biết về Corcisco và những hoạt động của người này. Hắn hài lòng vì đã tìm ra dấu vết của ông ta.
Đây là một câu chuyện rất thú vị.
O'Brien hút thuốc và nhìn ra phía sông Seine.
- Người chụp những tấm ảnh tài liệu không ai khác người hầu phòng của viên Đại sứ Đức tại Tây Ban Nha. Ông ta đã làm việc ở đây từ trước chiến tranh. Người ta không nghi ngờ gì ông cả, nhất là viên đại sứ. Tôi nói về đời tư của viên đại sứ này. Hắn có một cuộc sống tình ái rất phức tạp, những đòi hỏi của hắn phải được đáp ứng một cách kín đáo, không hiểm nguy. Một phụ nữ thì không đủ mà phải có cả một nhóm... Và chính người hầu phòng đã thực hiện việc này một cách đầy đủ trong một ngôi nhà đi thuê trong một khu phố vắng vẻ.
Đó là tất cả. Đối với ông ta thì việc có được chiếc chìa khoá két sắt thì không có gì là khó khăn và không hiểu ông ta đã mất bao nhiêu thời gian để chụp một bức ảnh. Bọn Đức đã mất nhiều thời gian để điều tra vụ này và chính Klein là người đầu tiên nghi cho người hầu phòng ấy.
- Tại sao ông biết ông ấy ở Paris?
- Không phải tôi mà là bọn Đức tìm ra chuyện này. Chúng nhớ dai và trong lòng chúng đầy hận thù. Chúng có ảnh của ông ta và không hiểu tại sao chúng biết ông đang ở Paris. Chúng muốn trả thù ư? Chúng nghi ngờ ông ta còn giữ những tài liệu khác nữa ư? Và chính tại văn phòng của chúng tôi nghe nói đến cái tên Corcisco ngày xưa và, cư trú trong một căn hộ trong một ngôi nhà ở Toumelle, ông ta cũng là Bouvet.
Tôi bèn đi trước bọn chúng nhằm báo tin và khuyên ông ta chạy trốn. Tới thăm bà gác cổng, tôi bị bà ta coi như là một tên Đức do kiểu cắt tóc ngắn của tôi. Tôi yên tâm khi biết ông ta không ở Paris, chắc hẳn ông đã ra vùng tự do. Hai hoặc ba ngày sau, đến lượt chúng, bọn Gestapo tới khám xét căn hộ của ông ta ở phố Toumelle.
- Chiến tranh kết thúc, Intellience Service có săn sóc ông Bouvet không?
- Để làm gì? Tôi đã làm một báo cáo trình thủ trưởng của mình. Sau đó tôi làm nhiều việc khác nhau ở nước Đức trong nhiều năm sau sự sụp đổ của Hitler, Klein và những tên khác bị xử bắn hoặc bị treo cổ. Tôi trở về Paris lúc này, lúc khác làm nhiều nhiệm vụ khác nhau theo chức năng của mình.
Ngẫu nhiên bữa nọ tôi thấy ảnh ông ta trên báo. Tôi báo cáo với thủ trưởng trực tiếp của mình là không nên đưa vấn đề này ra trước các cơ quan hành chính mà chỉ nên rà soát lại xem ông Bouvet có để lại tài liệu gì có thể làm các báo chí dựa vào đó mà làm rùm beng lên không? Xin thú nhận với ông là tôi không thấy tài liệu nào, dù nhỏ, trong căn hộ của ông ta cả.
Sáng hôm nay tôi đã phạm phải một sai lầm là đi qua đấy khiến cho bà gác cổng can đảm túm lấy tôi như một tên kẻ cắp vậy. Có lẽ bà ấy sẽ thất vọng khi đọc báo mà không thấy tin tôi bị bắt giữ.
Có tiếng gõ cửa. Ông Giám đốc ra mở khoá.
- Xin lỗi sếp. Tôi tưởng chỉ có một mình sếp.
- Vào đây, Lucas. Đây là việc của anh, về ông Bouvet.
Ông không thể không mỉm cười.
- Một chi tiết mới cần được bổ sung vào bản danh sách của anh: Corcisco! Và nghề nghiệp: người hầu phòng.
- Có một người vừa đến văn phòng của tôi khai báo là biết rõ ông ta vào năm 1908 ở Tanger là chủ kinh doanh một quán rượu ở ngoại ô.
- Sẽ còn những người khác nữa. Có thể là có nhiều phụ nữ. Đầu giờ sáng hôm nay bà Lair đã gọi điện thoại cho tôi.
- Bà ta nói gì?
- Bà ấy đã đồng ý với người đại diện pháp luật của mình quyết định thôi không đặt vấn đề tranh cãi về sự hợp pháp của cuộc hôn nhân của anh trai mình nữa và để bà Marsh và con gái bà ta được thừa kế tài sản của ông Bouvet.
- Hai người thừa kế sẽ có những vụ kiện tụng nhau thôi.
- Đó là việc cần thấy trước. Bà ta cũng hỏi tôi khi nào thì làm lễ an táng.
- Sếp đã trả lời như thế nào?
- Lúc nào thì tuỳ bà ấy. Chúng ta đã có quá nhiều những tấm ảnh và các hồ sơ để không giữ ông già ấy trong nhà xác nữa. Anh có thể báo tin cho bà gác cổng được không?
Ông Giám đốc không giới thiệu O'Brien với viên thanh tra, và người của Intelligence Service biến khỏi cơ quan và đi ra phố mà bộ tóc của anh ta không làm những người qua đường ưa thích chút nào.
