Hy vọng tựa làn gió xuân đầu tiên: con tim vẫn còn băng giá, nhưng ngọn lửa sáng đã xuất hiện trong tâm hồn người.

K.L.

☆ ☆ ☆

Mến tặng Monika và Radek cùng con trai Piotrus Pan của các bạn.

☆ ☆ ☆

CÔ BÉ CÔ ĐƠN

Không ai để ý đến người đàn bà đang bước vội trên cầu Poniatowski. Nàng đi tới chỗ tháp nhỏ, một di tích kiến trúc tọa lạc ở chính giữa cầu, rồi lánh vào lối hẹp nằm giữa tường sau ngôi tháp và lan can cầu, tránh con mắt tò mò của những người lái xe đang qua lại trên cầu.

Nàng nhìn xuống dưới, xuống dòng Wisla lấp lánh ánh trăng. Có tiếng thì thầm trong đầu nàng: “Nhảy xuống đi… Nhảy xuống đi! Nhà ngươi sẽ được muôn đời giải thoát!”.

Nhưng nàng chưa sẵn sàng cho tình huống này. Vẫn chưa sẵn sàng.

Nàng cởi chiếc túi du lịch khỏi vai, lôi ra chiếc laptop. Không chút do dự nàng ném chiếc máy xuống sông, mắt nhìn theo chiếc laptop rơi đánh tõm, biến mất tăm trong dòng nước đen ngòm. Tiếp theo là chiếc điện thoại di động. Đôi mắt nàng ánh lên nụ cười tinh quái, rồi lịm tắt ngay lập tức.

– Còn gì nữa nhỉ? Còn gì nữa nhỉ?! - nàng lẩm bẩm. - Thẻ! Còn thẻ tín dụng nữa!

Và đến lượt thẻ tín dụng cũng chung số phận với laptop và điện thoại di động.

– Giấy chứng minh. Nàng có giấy chứng minh điện tử hay không? Có lẽ không. Mới bắt đầu áp dụng quy định này thôi mà. - Nàng cất chứng minh thư trở lại ngăn ví. Bằng lái xe?. Không có. Hộ chiếu? - Nàng lôi hộ cuốn chiếu ra, ngắm nhìn chăm chú. Hộ chiếu vẫn còn thơm mùi giấy mới. Dấu điểm chỉ các ngón tay người ta lấy khi làm thủ tục óng a óng ánh như thể muốn trêu ngươi. Nhẽ ra hộ chiếu đã cùng đi với laptop và điện thoại di động, nhưng nàng đã cất trở lại túi. Vì hộ chiếu có thể còn cần nếu nàng còn phải tiếp tục chạy trốn…

Nàng có cảm giác, gánh nặng đang được trút khỏi vai mình. Xúc động đến nỗi nàng ngồi đè lên túi du lịch, vì hai chân bị khuỵu xuống. Nàng hít thở không khí rồi thở phào nhẹ nhõm.

Nàng đã làm điều đó! Nàng quả là bạo gan!

Khi đã có phần điềm tĩnh trở lại, nàng nhìn vào bên trong chiếc túi: vài thứ áo quần tiện dụng - một chiếc áo cánh, một chiếc quần jean (không hề có áo vét, áo lụa!), đồ lót, tất - dày xù lông, ấm và êm - thay cho đôi tất liền quần muôn thuở mà nàng luôn luôn phải mặc khi đi giày cao gót, đôi giày adidas thứ hai, bàn chải đánh răng, lược chải đầu và một lọ kem.

Một và chỉ một! như thế thì làm sao sống nổi?! - nàng khẽ cười, vừa mãn nguyện vừa lo ngại. Không, không phải lo ngại vì thiếu đồ mỹ phẩm - kem, lotion, mặt nạ, piling!, tonic và sữa, mà là lo ngại trước những hậu quả của những gì nàng đã làm.

Nàng xua đi ý nghĩ, chuyện gì sẽ đến với mình, nàng lại nhòm vào bên trong túi du lịch. Sửa soạn hành lý vội vàng cho nên có thể nàng quên thứ gì đó. Trong ngăn túi có cuốn sách nàng mến mộ “Cuốn theo chiều gió” và một số ô chữ đủ chơi lai rai. Sau chót, trong chiếc túi được giấu cẩn thận có một tệp dày giấy bạc. Đó là số tiền thanh lý tài khoản và bán chiếc xe ô tô. Người chủ cửa hàng cầm đồ chỉ phải trả cho nàng một khoản tiền rất nhỏ để sở hữu chiếc xe Toyota hoàn toàn không tồi, gã biết, người đàn bà, chủ xe, đang chán đời. Thậm chí không một lời mặc cả. Gật đầu ngay sau khi gã trả giá lần đầu, quăng giấy tờ xe và giấy chứng minh lên bàn, nàng nói luôn bước tiếp theo:

– Anh làm hợp đồng đi. Nếu anh có khoản tiền mặt ba mươi ngàn này.

– Tôi có. - Gã đàn ông nhìn nàng ra chiều nghi ngại. - Hay là chúng ta lùi thương vụ này đến mai được không chị? Tôi phải kiểm tra một số thứ… - Gã nói chậm rãi.

Chẳng nói chẳng rằng nàng vơ vội đăng ký xe, giấy chứng minh và hai bộ chìa khóa. Trước khi nàng kịp ném vào trong túi gã đàn ông đã giữ tay nàng lại, rồi bắt tay ngay vào việc viết hợp đồng. Xe ăn trộm hay không ăn trộm - cơ may như thế này không phải hôm nào cũng có.

Giàu thêm ba tệp giấy bạc mệnh giá một trăm, nghèo đi bốn bánh xe, nàng đi đến ngân hàng để rút tiền.

– Vâng, tôi rút hết tiền. Tôi đang kết một chiếc xe ô tô đẹp. - Nàng mỉm cười với cô nhân viên thủ quỹ, để rồi vài phút sau đó nàng bước ra ngoài khi tài khoản đã hết nhẵn tiền, còn chiếc túi bí mật của nàng đang đựng năm tệp giấy bạc một trăm. Cộng với tiền xe ô tô, nàng đã có một khoản tiền lớn sẽ cần cho thời gian sắp tới.

Nàng ngồi đợi trong quán ăn ở phố Nowy Swiat đến tận đêm khuya, sau đó nàng đi về phía cây cầu, hoàn tất công trình hủy diệt, hủy diệt hoàn toàn cuộc sống lâu nay.

Khi ném tiền trở lại túi nàng cảm nhận những giọt nước mắt đầu tiên đang lăn trên hai gò má. Nàng lau nước mắt, ngỡ ngàng. Tiếp đó nàng cắn da lòng bàn tay để ngăn cơn sốc. Tiếng khóc nức nở khiến lưng nàng rung lên. Nàng cúi khom, gập nửa thân người, cho phép mình khổ đau chốc lát. Nàng khóc nức nở, lần tìm gói khăn giấy và bất thình lình… các ngón tay nắm chặt lấy một vật nhỏ. Chiếc điện thoại di động thứ hai mà số của nó chỉ duy nhất một người trên thế giới này biết. Nhờ phép màu nào đó (khi nào?!), trong lúc vội vàng sửa soạn hành lý nàng đã phát hiện ra chiếc điện thoại này và nhét luôn vào ngăn phụ của chiếc túi du lịch sâu hoắm. Và nàng đã quên khuấy. Mấy giờ đồng hồ vừa qua đầu óc nàng chẳng còn nhớ được gì nhiều. Tuy nhiên, tựa hồ chiếc phao cứu hộ cuối cùng, lúc này đây nàng đang nắm chặt trong tay chiếc điện thoại này.

Và nàng đã biết, nàng muốn chạy đi đâu? Đến ngôi nhà Hy Vọng. Ngôi nhà náu mình giữa rừng tùng, bên cạnh ngôi làng nhỏ - có khi ngôi làng này bây giờ không còn nữa - tít trên núi cao. Nàng nhắm nghiền hai mắt và nàng hồi tưởng về quá khứ:

☆

Họ rời khỏi con đường lát đá. Thằng bé ngồi bên cạnh càng lúc càng không chịu ngồi yên.

– Lát nữa rồi cậu sẽ được thấy, lát nữa rồi cậu sẽ được thấy! Cậu bé tột cùng xúc động nhắc đi nhắc lại, xiết tay cô bé mạnh đến phát đau, nhưng cô bé hầu như chẳng cảm nhận, xúc động y như cậu chàng.

Con đường chạy quanh co trong rừng tùng. Chưa bao giờ cô bé được nhìn thấy cây cối đẹp như vậy. Cô bé ngửa mặt nhìn lên cao, nơi những tia nắng trời xuyên qua cành lá. Khí trời thơm lựng: mùi nhựa thông và nấm. Và… ấm áp. Cô gái nhắm nghiền hai mắt, nhấm nháp hương thơm này, trong cái ngày được đi cùng với cả hai: người bạn trai của mình và người dì của cậu ta…

☆

Nàng mở mắt. Chậm rãi, miễn cưỡng. Nàng muốn ở lại đó, ở lại mãi mãi với quá khứ, nhưng lúc này nàng đang hiện diện ở nơi đây. Nàng phải đến ngôi nhà Hy Vọng. Liệu nàng có tìm thấy ngôi nhà? Chuyện đã lâu lắm rồi…

Nàng nhét chiếc điện thoại di động vào túi áo khoác, ngay cạnh trái tim, để cảm nhận dáng hình cứu tinh của nó, rồi nàng đứng thẳng người. Bây giờ nàng đã có mục tiêu: tìm đường về ngôi nhà. Ngôi nhà duy nhất mà lúc này nàng muốn mình hiện diện. Nơi nàng có thể giành lại cái mà nàng tưởng rằng đã vĩnh viễn mất đi. Không phải tình yêu của cậu bé nọ, cậu bé bây giờ đã là một người đàn ông, mà là niềm vui của cuộc sống và… sự tôn trọng. Sự tôn trọng chính mình.

☆ ☆ ☆

Cô bé Lila sáu tuổi mạnh dạn đi theo con đường rừng. Đôi chân ngắn củn nâng cô bé thoạt tiên băng qua ngôi vườn mọc đầy cỏ dại, sau đó bò qua chiếc hố trong bờ rào, sang một vườn cây ăn quả, rồi chạy qua bãi cỏ và rốt cuộc tới cánh rừng.

Cô bé bước nhanh, lúc lúc lại chùi nước mắt.

– Đây là nhà tao, là bố tao, là mẹ tao! - Cô bé liên tục phải nghe những lời đầy ấm ức của người chị là con của mẹ ghẻ. - Mày, đồ nhóc con, mày không có việc gì ở đây cả! Cút đi!

Và ngày hôm đó cô bé bỏ đi. Không còn ai để nhờ giúp đỡ.

Người bố đã dạy cô bé - bằng lời lẽ gay gắt, thậm chí đánh đòn - không được quấy rầy, không được làm quẩn chân, không được chỉ nghĩ đến mình. Những từ ngữ quen thuộc mà cô bé thường nghe là: “Đi chỗ khác mà chơi!”, “Không được làm quẩn chân tao!”, “Để cho tao yên!”. Khi say rượu thì lời bố nói biến thành lời nguyền rủa và tay bố vung nắm đấm. Cho nên Lilia đã học được cách “không có mình”. Cô bé thuộc làu mọi ngóc nghách của ngôi nhà cũ kĩ này, những lối chạy trốn và những nơi ẩn nấp. Cô bé biết, phải biến mất tăm ra vườn như thế nào, rồi băng qua vườn cây ăn quả, chạy vào rừng.

Dẫu vậy, tối nào cũng thế, với niềm hy vọng chất chứa trong lòng, cô bé ngồi chờ bố đi làm về, khi nhìn thấy bố vui thì cô bé e lệ hỏi:

– Bố-bố-bố ơi…, bố-bố-bố có-có-có chơi với-với-với con-con-con không?

Người bố liền nổi cáu, nắm lấy hai tay con gái, lắc mạnh và thét to:

– Với con! Nói đi “với - con”!

– Vơ-ơi…, - cô bé làm theo lời bố, - tuy nhiên ngoài “vơ-ơi…” không từ nào chịu chui ra khỏi họng cô bé. Lúc đó người bố buông đứa con ra, lau mặt, lau mắt, đoạn đi vào bếp, lấy chai rượu, rồi đóng cửa ngồi trong phòng của mình.

Tệ nhất là khi ông bố khóc - cắn chặt hai hàm răng, ông ta nhìn con gái và những giọt nước mắt lăn trên hai má ông. Những lúc như vậy Lila bỏ đi trốn. Càng xa càng tốt. Cô bé buồn. Nhưng vẫn chưa buồn bằng hôm cô bé được biết, chính cô bé đã giết chết mẹ mình… rằng, nếu không có Lila thì chắc mẹ vẫn còn sống, còn bố chắc là sung sướng…

Dẫu vậy ngày nào cô bé cũng chờ bố. Và hễ thấy bố có vẻ vui là hỏi ngay:

– Bố-bố-bố ơi, bố-bố-bố có-có-có chơi với-với-với con-con-con không?

Cách đây vài tháng, đối với cô bé thì như là đã lâu lắm rồi, trong ngôi nhà này xuất hiện một người đàn bà cùng cô con gái nhiều tuổi hơn Lila chút xíu. Thoạt tiên cô bé Lila lấy làm thích thú, nhưng sau đó thì thất vọng khi biết rằng, người chị, con đẻ của mẹ kế, sẽ không thể thành bạn gái của cô bé và rằng Elzunia, thay vì yêu thương, đã ghét bỏ cô bé ngay từ cái nhìn đầu tiên, tìm mọi cách loại trừ cô bé.

Mẹ của Elzunia, người vợ mới của ông Stach Borowy, là một người đàn bà tốt bụng. Lúc đầu chăm sóc cả hai cô bé - con đẻ và con chồng, đứa con đã nhìn người đàn bà bằng đôi mắt to, xanh, đầy hy vọng. Tuy nhiên, do công việc đồng áng lúc nào cũng ngập đầu, lại bị con gái mình che giấu rất tinh khôn, người mẹ đã không nhận ra, cô con đẻ không thích cô con chồng. Người đàn bà này cũng không muốn nhìn thấy, chồng của chị ta cư xử với đứa con đẻ của ông ta như thế nào. Đôi lần người đàn bà có nhắc nhở chồng mình, ông cẩn thận kẻo hàng xóm người ta phát hiện ra những vết tím bầm trên tay Lila, thế nhưng ông chồng quát lớn, bắt vợ im mồm. Người vợ im luôn, nhưng thề trong bụng, sẽ không để cho Elzunia bị ông ta đánh đập.

Còn Lila chẳng hề ca thán gì. Bố bực mình mỗi khi con gái đến mách bố gặp chuyện chẳng lành, chẳng hạn váy bị rách, ngã dập đầu gối, mất con cún nhung, một trong số ít ỏi đồ chơi mà cô bé có được.

Dân làng ai cũng biết, ông bố yêu thương người vợ cả, không thể vượt qua nỗi đau sau cái chết của vợ mình, cái chết mà người bố đổ tội cho con gái. Ông không giấu diếm chuyện này, đối với mình và cả con gái, còn những lời kêu ca của mấy mụ láng giềng ông chẳng bận tâm. Lila không bị bỏ đói, không bị dơ bẩn, không bị rách rưới, thế là được rồi. Đa phần trẻ con trong làng bị đối xử còn tệ hơn nhiều, những lằn roi do những trận đòn của bố mẹ chúng hằn rõ không chỉ trên những cánh tay của chúng. Người bố đâu có nghĩ rằng, lũ trẻ con hàng xóm có thể suốt ngày chạy rông ngoài đường, nhưng khi về nhà thì chúng có người yêu thương chúng. Còn cô con gái ruột của ông ta, cô bé bị lũ trẻ cùng trang lứa tẩy chay không chơi vì tật nói lắp, thì làm gì có được người yêu thương như vậy.

Tuổi thơ của Lila chắc là buồn tẻ nếu như cô bé không có trí tưởng tượng tuyệt vời. Chính những người bạn tưởng tượng đã giúp cô bé khỏi bị cô đơn.

Lúc này cũng vậy, đi trong cánh rừng thấm đẫm nắng trời, cô bé đang say sưa bàn luận với Logopeda, nhân vật mà cô bé vừa mới tưởng tượng ra cách đây không lâu. Có lần cô bé đã nghe được cái tên này từ miệng dì ghẻ, người đã khuyên chồng đưa con gái đến gặp thầy chữa bệnh nói lắp. Nấp sau cánh cửa, tràn trề hy vọng, Lila ngầm tán thành lời khuyên của mẹ ghẻ Maria, tuy nhiên cuộc gặp người đàn bà bí ẩn không quen biết nọ đã không mang lại kết quả. Bố cô bé coi thường người đàn bà này, bực mình ông trả lời: “Thôi, có lẽ đợi đến khi hết mùa cỏ khô vậy” và rồi người bố quên luôn. Còn Lila nói lắp vẫn hoàn nói lắp. Thay vào đó cô bé có được một người bạn gái vô hình với cái tên lạ lùng.

– Và cậu-cậu-cậu… thấy-thấy-thấy… không, Logo-o-opedo thân mến, - cô bé nói, chân bước nhanh trên đường rừng. - Elzunia thét lên với tớ: - Đây-đây-đây… là-là-là… nhà-nhà-nhà… của-của-nó, đây-đây-đây… là-là-là… mẹ-mẹ-mẹ… của-của-của… nó và kể-kể-kể… cả-cả-cả… bố-bố-bố của-của-của tớ… cũng-cũng-cũng… là-là-là… bố-bố-bố… nó. Rồi-rồi-rồi… sau-sau-sau đó… hắn-hắn-hắn… bảo, nếu-nếu-nếu … tớ-tớ-tớ… không-không-không chịu-chịu-chịu bỏ-bỏ-bỏ đi, thì-thì-thì… hắn-hắn-hắn… sẽ-sẽ-sẽ…dìm-dìm-dìm… con-con-con… Misek… của tớ xuống-xuống-xuống… giếng. Vậy-vậy-vậy… tớ-tớ-tớ…phải-phải-phải… làm-làm-làm gì… bây-bây-giờ? - Cô bé áp chặt con cún nhung bẩn thỉu, trụi lông vào ngực mình, con cún luôn luôn bên cạnh Lila từ ngày cô bé chào đời đến bây giờ, cô bé ghì chặt con cún. - Tớ-tớ-tớ… sẽ-sẽ-sẽ… không-không-không… cho-cho-cho… dìm-dìm-dìm… con-con-con Mi-i-i-i… - Cô bé nuốt ực nguyên âm bướng bỉnh - Thế-thế-thế… thôi!

Bất thình lình cô bé đứng lại. Trong bụi rậm bên đường có tiếng sột soạt bí hiểm.

Không ai nhắc nhở Lila phải cẩn thận khi vào rừng một mình và cảnh giác với những kẻ xấu. Thay vì lúc này phải bỏ chạy, cô bé đứng im, rướn cổ nhìn xem có gì trong bụi rậm.

Và bất thình lình cô bé nhìn thấy một con ngựa đang đi ra đường mòn. Con ngựa nâu cực to - đối với cô bé sáu tuổi thì đúng là “cực to” chứ còn gì. Con ngựa tiến lại chỗ cô bé đang đứng ngây người vì ngỡ ngàng, nó cúi đầu thổi phì phì vào mái tóc bạch kim của cô bé, khiến tóc ngắn của cô bé bay bay trên trán.

– Ô-ô-ô… cô bé thở phào. - Ngựa-ngựa-ngựa… một-một-một… sừng…

Con ngựa quay đầu về phía bụi cây mà nó vừa chui trong đó, đoạn nhìn cô bé với vẻ đợi chờ.

– Đừng - đừng - đừng đi, ngựa ơi! - Lila thét to, lục tìm trong túi áo thứ có thể giữ chân người bạn mới lại.

Con ngựa hai mắt to, đen, kiên nhẫn chờ cô bé. Cô bé bước lại chỗ con ngựa, tay cầm chiếc kẹo sữa giơ ra. Con vật ngửi ngửi đoạn nhẹ nhàng nhận lấy chiếc kẹo, nuốt chửng rồi lại tiếp tục đợi, đứng đổi chân nọ sang chân kia, thở phì phì nhỏ nhẹ. Sau chót con ngựa tiến vài bước về phía trước. Lila bước theo sau. Và cứ thế cả hai cùng đi dạo, khi gần kết thúc thì cô bé mệt nhoài.

Bỗng con ngựa dừng lại, cúi đầu xuống. Có vật gì đó co ro trên thảm cỏ dưới tán rừng, rên khe khẽ. Không chút do dự Lila lao ngay tới chỗ sinh linh, cô bé nín thở, ngỡ ngàng: một bé trai! Lớn hơn Lila chút xíu, cậu bé nằm trên tảng rêu, mái tóc đen bê bết bùn đất. Tay cậu bé nắm chặt cái chân máu chảy ròng ròng. Máu! Cô bé, hai mắt tròn xoe, không nói nổi một lời nào, không bỏ chạy, không ngất xỉu, thay vào đó miệng thì thầm kinh ngạc:

– Sói đội lốt người! Cô bé nói rất nhỏ để không làm kẻ không quen biết hoảng sợ.

Cậu bé không thể bỏ chạy. Chân bị thương nên cậu ta không thể đi dù chỉ là một bước. Cậu bé giương đôi mắt đen đầy đau khổ nhìn cô bé.

– Nhà ngươi nhìn cái gì vậy hả? Sao nhà ngươi cứ nhìn chòng chọc như vậy hả? - Giọng nói đầy tức giận của cậu bé vang lên.

Cô bé không hề bực mình trước giọng nói tức giận đó, bước lại gần quỳ xuống bên cạnh, cô gái giương to hai mắt nhìn kỹ thân người cậu bé. Không, không phải sói đội lốt người, đây là một con ma! Một con ma bị trúng thương!

– Chân cậu đầy máu kìa, - cô bé nói, chạm ngón tay vào ống quần của cậu bé. - Có cần nước không?

– Tớ cần nước mà làm gì? - cậu bé nói lắp bắp, cắn chặt môi, để cho cô bé không nhận ra cậu ta đang rất đau đớn. Hai mắt cậu bé ráo hoảnh. Cậu ta không rơi một giọt nước mắt nào khi gặp nạn.

– Tớ có thể lau sạch vết thương và đắp lá cây, - cô bé đề nghị.

Thoạt tiên cậu bé định quát cô bé bằng hai thứ tiếng: tiếng Nga và tiếng Ba Lan, nhưng cậu bé hiểu rằng, cô bé ngu ngơ này là cơ hội duy nhất cho cậu ta. Còn lâu người ta mới đi tìm cậu bé và khi rốt cuộc người ta làm việc này thì có thể đã quá muộn. Không ai đi ngoài đường có thể phát hiện ra cậu bé ở chỗ này.

– Nghe đây, cô gái bé bỏng… - Cậu bé ráng hết sức nói thật điềm tĩnh, để không làm cô bé sợ hãi. - Khăn mùi soa đây. - Cậu bé đưa cho cô bé mẩu vải bẩn thỉu. Cậu hãy buộc chiếc khăn này vào cây bên đường…

– Chỗ này làm gì có đường đi, - Cô gái nói, quan sát chung quanh.

– Bên con đường mà cậu vừa đi, - cậu bé kiên nhẫn giải thích, cho dù cậu ta muốn òa khóc. - Để cậu không quê…

– Không cái gì? - Cô bé lắc đầu.

– Không quên… - cậu bé rên lên - … cậu phát hiện thấy tớ ở chỗ nào! Cậu chui ra đường đi, quấn chiếc khăn mùi soa vào bụi cây, sau đó quay về làng kêu cứu. Cậu dẫn dì Anastazia tới đây.

Lila chăm chú lắng nghe. Cô bé rất thích sứ mệnh, theo đó cô bé phải quay về làng, thích những lời nói bí hiểm mà cậu bé vừa nói ra và những âm thanh của chúng.

– Tớ không biết dì Anastazia, nhưng tớ biết ông trưởng thôn. Có được không? - Cô bé hỏi thẳng, đoạn đứng dậy, phủi váy.

– Được thôi. - Cậu bé nằm vật xuống lớp rêu, nhắm nghiền hai mắt.

– Cậu sẽ không chết trước khi tớ quay lại đây chứ? - Lila hỏi, thò tay vào túi. - Cái này cho cậu. - Cô bé đưa chiếc kẹo sữa thơm mùi bạc hà cho cậu bé. - Thuốc chữa cái ác, như dì Marysia nói. - Tại vì cậu bé không mở mắt và không chìa tay ra, cô bé đành đặt chiếc bẹo bên người cậu ta.

– Đi đi, cô bạn. Nhanh lên nhé.

– Rồi! - Lila trả lời, đoạn chạy băng qua rừng, lúc lúc lại vấp chân. Cô bé phải cứu bằng được con ma!

Cô bé quan sát một lần nữa, để chắc chắn con ma không biến mất - nó nằm đúng tư thế cô bé đã đặt, còn con ngựa vẫn đứng, đầu cúi xuống dáng hình bất động.

Cô bé lao ra đường. Từ chỗ này không còn nhìn thấy cậu bé cũng như con ngựa. Đang định chạy về phía làng thì cô bé sực nhớ chiếc khăn mùi soa. Cô bé đã buộc hờ chiếc khăn vào một cành cây…

☆

– Bác-bác-bác trưởng-trưởng-trưởng thôn-thôn ơi, bác-bác-bác trưởng-trưởng-trưởng thôn-thôn ơi! - đứng dưới hiên nhà tối om, cô bé gọi to. Sau chốc lát Lila nghe thấy tiếng chân bước chậm chạp và giọng nói bực bội.

– Có chuyện gì vậy hả?

– Bác-bác-bác thôn-thôn-thôn trưởng ơi, nhanh-nhanh-nhanh lên! Cậu-cậu-cậu-bé bị thương, có-có-khi không-không-không còn sống-sống-sống nữa! Phải-phải-phải-phải băng-băng-băng bó vết-vết-vết thương ở-ở-ở chân cho-cho-cho cậu-cậu-cậu ấy! Cô gái càng cố gắng nói rành rọt và có sức thuyết phục thì lưỡi càng líu lại.

– Con bé kia, nói gì lạ vậy hả? - người đàn ông nói làu bàu, kéo lên chiếc quần bị tụt khỏi bụng phệ. - Cậu bé nào cơ?

– Cháu-cháu-cháu phát-phát-phát hiện-hiện-hiện thấy trong-trong-trong rừng… - Lila dừng lại sau từ amen. Cô bé im lặng, đau khổ.

Thôn trưởng phẩy tay, quay vào nhà bếp, nơi ông ngồi một mình uống suất rượu vang buổi chiều, nhưng cô bé không chịu để cho mình bị bỏ rơi. Tay giữ cánh cửa đang đóng, thò đầu vào trong bếp.

– Phải-phải-phải cứu-cứu-cứu cậu-cậu-cậu bé, không-không-không thì cậu-cậu-cậu ta chết mất!

– Ai, đồ chết tiệt?!

– Con-con-con trai của-của-của Anastazia!

Ngay lập tức ông thôn trưởng quan tâm. Đã từ lâu ông ta tán tỉnh cô láng giềng xinh đẹp, người sống chung với cậu bé người Nga nửa người nửa ngợm ở rìa làng. Bây giờ ông có cơ hội đến với cô nàng. Ông vớ vội chiếc mũ bê rê đội lên cái đầu hói rồi lao ra cửa, không thèm để ý đến cô bé đang lẽo đẽo bước theo sau ông.

– Anatazia ơi! - ông thôn trưởng gọi to khi ông đứng ở phòng ngoài.

Sự lặng im đáp lại ông. Ông quan sát cái sân được quét dọn sạch sẽ tinh tươm. Từ phía chuồng bò giọng phụ nữ bay tới chui vào tai ông, rồi trong cửa xuất hiện một người đàn bà mảnh dẻ, tóc đen, tay xách chiếc xô bốc mùi sữa của lần vắt buổi trưa.

– Ôi, có khách… - người đàn bà nói tỉnh bơ khi nhìn thấy trưởng thôn. - Có chuyện gì không, Tadeusz?

– Em có mời tôi uống trà không nào? Tôi có việc…

– Ông anh khả dĩ có việc gì với em vậy hả? - đặt xô sữa xuống cầu thang, người đàn bà hỏi khách, chẳng lịch sự cho lắm. Người đàn ông không cúi xuống để xách hộ xô sữa. Thôn trưởng đứng ở cửa, miệng nhai gọng cỏ. Nghe giọng đối đáp của hai người Lila có cảm giác, họ chẳng có tình cảm gì với nhau, ngược lại là đằng khác. Cô bé quyết định hành động, trước khi vang lên tiếng quát tháo như vẫn thường xảy ra ở nhà cô bé.

– Thưa-thưa-thưa bác, con-con-con trai-trai-trai bác…

Người đàn bà giương đôi mắt đen nhìn cô bé, gương mặt của chị ta dịu lại. Người đàn bà nhìn đứa trẻ, một đứa trẻ bị bỏ rơi, đang gắng nói ra điều gì đó, cảm thấy tim mình như bị thít lại vì thương tâm. Người đàn bà này là một trong số không nhiều những người đàn bà trong xóm mà Lila có cái để mà để tâm.

– Thằng con trai của em hình như bị thương, - ông thôn trưởng nói, ngắt lời cô bé, vì sốt ruột.

– Aleksei? Bị thương? - Người đàn bà rướn đôi lông mày đen. Chị ta nhìn bãi cỏ mà đúng ra con ngựa đang phải gặm ở đó, lắc đầu. Chắc nó lại nghịch ngợm rồi.

– Cậu-cậu-cậu ấy-ấy-ấy bị-bị-bị chảy-chảy-chảy máu ở-ở-ở chân, - cô bé nói. - Có-có-có lẽ cậu-cậu-cậu ấy chết-chết-chết mất-mất-mất thôi.

Anastazia Limanowa lo ngại, bởi người nào có chút tình trong tim mà lại không lo ngại. Còn người đàn bà này yêu thương đứa con nuôi của mình.

– Nó đang ở chỗ nào hả cháu? - người đàn bà hỏi nhẹ nhàng, ngồi xuống.

– Trong rừng, - cô bé trả lời. - Chỉ tay về phía con đường rừng.

Người đàn bà gật đầu, chìa tay về phía cô bé, còn khi chị ta cầm lấy tay cô bé, thì cô bé lấy làm kiêu hãnh, miệng cười và nói:

– Chúng ta cùng đi.

– Tôi cùng đi với hai người, - ông thôn trưởng nói, cố giấu nỗi bực vì cú tán tỉnh hôm nay lại chẳng ăn thua gì, còn con nhãi ranh ngu ngốc của lão Borowy đã thu hút toàn bộ sự chú ý của nàng Anastazia xinh đẹp.

Trên đường về ông thôn trưởng lại càng thêm bực mình khi ông phải cõng trên lưng thằng bé lúc lúc lại nôn mửa, còn nàng Anastazia đã không để ý vẫn hoàn không để ý đến ông trưởng thôn. Thậm chí không một lời cảm ơn khi thằng bé đã nằm yên vị trên giường, còn xe cứu thương đang trên đường, trên con đường nhỏ…

Lila ngồi lặng lẽ như chú chuột trong góc nhà, cô bé lo ngại đưa mắt nhìn người lớn rồi lại nhìn cậu bé. Cậu bé tội nghiệp môi trắng giã như chiếc gối đang gối đầu, hai mắt nhắm nghiền, thở nhanh. Khi chị chủ nhà tiễn ông thôn trưởng ra phòng ngoài, Lila đi rón rén trên đầu ngón chân, tiến lại chỗ giường, cô bé tỳ khuỷu tay vào đệm, quan sát cậu bé vừa được cứu thoát. Cậu bé bất thình lình mở mắt, đôi mắt xanh nhìn chằm chằm vào cô bé, đến nỗi cô bé rùng mình sợ hãi.

– Tớ đã không khóc, - cậu bé nói, như thể đây là điều quan trọng nhất.

Cô bé gật đầu.

– Cậu đã không khóc, - cô bé nói giọng chắc nịch, như thể chỉ gật đầu thôi thì chưa đủ.

– Cậu đã cứu sống tớ. - Cậu bé lại nhìn chằm chằm vào cô bé, nhưng lần này trong đôi mắt đen của cậu bé ánh lên tình nồng thắm. Lila sung sướng gật đầu.

– Cậu đừng nói với ai về con ngựa này nhé! - cậu bé yêu cầu. - Tớ không ăn trộm nó đâu, tớ chỉ muốn cưỡi nó thôi!

– Nhất định tớ sẽ không nói đâu! - cô bé đáp lại nhiệt thành.

Ngắm nhìn cô bạn gái chốc lát, tiếp đó nụ cười làm tươi tỉnh lại gương mặt nhợt nhạt vì đau đớn của cậu bé.

– Xpaxibơ, maliencaia. Tớ sẽ là drug của cậu, bạn thân cho đến hết đời. Tớ xin thề.

☆

Và anh đã giữ lời hứa. Aleksei. Ngày hôm đó, ngày sung sướng nhất của thời thơ ấu mà em vẫn còn nhớ, ngày nỗi cô đơn của em đã chấm dứt. Ngắn ngủi thôi, chỉ chừng vài tháng, nhưng sau đó tình cảnh của em không còn giống như trước khi anh xuất hiện…

Người ta đã giữ anh lại bệnh viện, vì ngoài một chân bị gãy - đúng, đúng, chân bị gãy, chứ không bị thương, còn anh đã không khóc vì đau đớn, điều không phải đứa trẻ nào ở lứa tuổi anh cũng có thể làm được - anh bị chấn thương sọ não. Con ngựa mà anh định cưỡi chẳng những hất anh đi ngay lập tức mà còn đá anh - em đã khuyên anh đừng có bao giờ mượn ngựa của người khác nữa, rồi sau đó chúng ta ở cách xa nhau đến hai mươi cây số, nhưng em vẫn cảm nhận sự hiện diện của anh, như anh đang ở ngay bên cạnh em vậy. Em đã có thể trò chuyện chẳng những với người bạn gái tưởng tượng, mà còn với một người con trai thật sự, bằng xương bằng thịt, có linh hồn.

Nhờ có anh mà em còn có được một người nữa: dì Anastazia của anh, người muốn coi em là con gái của mình. Em vẫn còn nhớ, lần đầu tiên có người ôm em vào lòng, có người trò chuyện với em hàng giờ đồng hồ, giảng giải thế giới, trả lời hàng trăm câu hỏi nảy sinh qua sáu năm trời trong đầu một cô bé, sau chót - em cực thích cái gì nào - dì anh cầm lược chải đầu cho em. Em sướng đê mê, khẽ kêu lên như một con mèo. Dì anh lặng im, âu yếm với cả tấm lòng. Người mẹ cách đây mấy năm đã mất đứa con gái cưng của mình cảm thấy đau lòng. Lúc đó em không biết chuyện đó, mà em cũng không cần phải biết.

Hai người ôm chặt lấy nhau: một người mẹ đã mất con và một người con đã mất mẹ.

Anh có quyền ghen tỵ, vì chính anh cũng là đứa trẻ mồ côi, nhưng không bao giờ em cảm thấy có sự ghen tỵ này. Không bao giờ anh quát: “Đây là nhà của tao, đây là mẹ của tao, mày cút đi!”. Anh ngồi trong góc nhà, ngoáy con dao nhíp cùn vào mảnh gỗ, lặng lẽ ngắm nhìn bà dì nuông chiều em bằng cử chỉ, bằng ánh mắt mình như thế nào. Dẫu vậy em biết, em biết ngay từ lúc đầu, nếu Anastazia buộc phải chọn giữa anh và em thì đương nhiên dì sẽ chọn anh…

☆

Thật không ngờ, sức khỏe cậu bé Aleksei tám tuổi rất chóng bình phục. Chỉ sau vài tuần chân cậu bé đã lành vết thương. Nhưng tính nghịch ngợm thì Aleksei phải chữa trị có phần lâu hơn. Aleksei giảng giải cho Lila:

– Cậu biết không, chắc tớ vẫn nằm trên lưng con thú dữ nếu nó không mang tớ vào rừng. Và ở đó cành cây tầm thấp mà không đập vào tớ! Thì ngay đến cả Bohun cũng pagib.

– Pagib có nghĩa là gì vậy? - cô bé hỏi, mắt đầy thán phục nhìn người bạn trai của mình.

– Thiệt mạng, chết, - Aleksei giải thích với sự kiên nhẫn phi thường.

Cậu bé và cô bé nằm trốn dưới gốc cây táo già trong vườn cây ăn quả không được chăm sóc của nhà Borowy. Bố Lila không chịu nổi sự hiện diện của chính các con của mình chứ đừng nói tới con cái của người ngoài, cho nên chỉ sau một lần đến thăm, để làm quen với chủ nhà và cảm ơn Lila một lần nữa, khi nghe giọng nói bực bội của người bố và giọng mỉa mai của người chị thì cậu bé nghĩ rằng, cậu sẽ đến thăm cô bạn, nhưng những người khác trong gia đình cô ta thì không nhất thiết. Cây táo già trở thành nơi trốn tránh của cô cậu. Sáng sớm tinh mơ Aleksei rón rén đi vào phía đằng sau cửa sổ căn phòng cô bạn gái ngủ, ném hòn sỏi nhỏ vào cửa kính. Một lát sau cô bé vẫn còn ngái ngủ, nhưng sung sướng chạy ra vườn và - quan sát cẩn thận chung quanh xem có ai theo dõi (Aleksei đã dặn trước như vậy) - đoạn biến vào những lùm cây để sau chốc lát ngồi đối diện với cậu bạn của mình.

– Cậu có mang bữa sáng cho tớ không đó? - Đó là câu hỏi đầu tiên của cậu bé. Chẳng phải vì Anastazia bỏ đói cậu bé, mà là vì một đứa trẻ đang tuổi ăn tuổi lớn thì lúc nào chả thèm ăn. Lila thường mang cho Aleksei chỗ thức ăn cô bé thó được của mẹ ghẻ.

Sau đó hai cô cậu bắt đầu kể chuyện cho nhau nghe. Hoặc chuyện bịa hoặc chuyện thật - Không bao giờ Lila biết chắc, chuyện nào là chuyện nào, tại vì mặc dầu mù tịt về chiến tranh thế giới lần thứ hai nhưng Aleksei kể cứ làu làu như kể về tuổi thơ của cậu ta ở Chernobyl vậy. Đúng là Aleksei sinh ra ở đó.

Cậu bé kể về những ngôi nhà tường xám, về những con người ngày đêm tất tưởi đi làm ba ca. Về những ống khói to cao vượt lên trên những nóc nhà, về những đứa trẻ, ngực đeo chìa khóa, suốt ngày chạy rông, đứa lớn tuổi trông đứa nhỏ tuổi, chùi mũi cho em, thổi vào đầu gối em bị chảy máu vì vấp ngã, nện vào mông khi em hư và dỗ dành mỗi khi em khóc… Đúng là cái thời nghịch ngợm! Trèo cây, hư thân mất nết, nghĩ ra đủ trò hết khôn dồn đến dại. Hồi đó Aleksei được lũ trẻ yêu thích. Đứa nào cũng muốn nhập cùng hùa với cậu bé. Không đứa trẻ nào gọi cậu bé là thằng Nga hèn hạ, không nhổ nước bọt, không ném đá cậu bé. Aleksei không nói chuyện này với Lila. Cậu ta chỉ kể về người mẹ và người cha mà dẫu cuộc sống khốn khó vẫn luôn luôn dành cho cậu bé những lời hay ý đẹp, vẫn nuông chiều cậu bé, thỉnh thoảng lại cho cậu bé một hoặc hai rúp mua kẹo hoặc đồ chơi, để cậu bé đỡ sốt ruột khi suốt ngày phải ngồi trong ngôi nhà trống vắng đợi bố mẹ tan tầm. Hai căn phòng và nhà tắm ngoài hành lang, đó là toàn bộ gia sản của ông bà Dragonow. Cho nên người ta mới nhìn họ bằng con mắt khác, vì là gia đình tổ trưởng nên không phải chui rúc trong căn phòng chật chội như các gia đình khác ở Chernobyl. Mỗi tháng một lần, vào ngày lĩnh lươmg, Chernobyl biến thành một quán rượu khổng lồ.

– Quán rượu là gì vậy? - Lila hỏi.

– Như một loại… quán bar, - cậu bé trả lời ấp úng.

Tất cả đàn ông đều uống say. Cho đến khi bất tỉnh -Chỗ này Lila gật đầu. Cô gái biết rõ chuyện này từ hồi bé ở nhà mình. - Sau đó đàn bà dìu các ông chồng chân đi lảo đảo về nhà, để rồi trong những ngôi nhà cửa đóng kín bắt đầu những trận quát tháo, đánh đập. Nhưng ở đây Aleksei có phần gặp may: bố uống rượu giải sầu, còn mẹ thì thở dài não nuột, ôm và dỗ con, đưa con sang phòng bên. Tại phòng này cậu bé phải bịt tai lại để không nghe tiếng nức nở của bố và tiếng la thét bên mấy nhà láng giềng, cậu bé đọc sách về cuộc phiêu lưu của Winnetou dũng cảm. Cậu chàng ao ước sẽ có ngày đưa bố mẹ mình sang châu Mỹ.

Nghe Aleksei kể chuyện, hai mắt Lila ngạc nhiên và thán phục nhìn chằm chằm vào cậu bạn.

– Rồi sao? Rồi sau đó ra sao? Cậu có đi châu Mỹ không? - cô gái hỏi.

Tuy nhiên đến chỗ này câu chuyện của Aleksei bỗng nhiên dừng lại. Đến đoạn hồi tưởng mùa xuân, khi Aleksei tròn sáu tuổi thì cậu bé im lặng. Lila cảm nhận, có tấm màn bí mật phủ lên sự lặng này, nhưng cậu bạn lắc đầu khi cô bạn hỏi. Đành phải hy vọng, sẽ có ngày Aleksei tự kể lại, chuyện gì đã xảy ra mà cậu chàng lại ở với bà dì, phải xa nhà như thế, tại sao không thấy bố mẹ cậu bạn đến thăm, khi nào cậu bạn sẽ trở về nhà mình - cho dù với câu hỏi này thì Lila thích không có câu trả lời, cô bé không thể hình dung, đến một ngày nào đó cậu bạn sẽ từ biệt mình - và nếu điều đó xảy ra thì liệu Lila có thể đến thăm bạn mình ở tận Chernobyl xa xôi.

– Chernobyl? - Có một lần Lila lỡ mồm nói cái tên này ra, bố cô bé trố mắt nhìn khi đang ăn đĩa xúp tấm mạch. - Thằng bé người Nga bạn con quê ở Chernobyl hả? Thế thì người hắn phải phát sáng trong đêm!

Bố cười, còn Lila ngạc nhiên nhìn bố. Có lẽ cô bé chưa bao giờ nhìn thấy bố cười… Thậm chí cô bé còn quên không phủ nhận, Aleksei không phải là người Nga, mà là người Lemek, khi cậu bạn rất ghét cái tên “người Nga”. Dân Nga ở đó bay lên trời hết rồi. Bùm! Và không còn họ nữa đâu. - Ông Borowy nhăn mặt. - Con có biết không, đã xảy ra một vụ nổ lớn tại nhà máy điện nguyên tử và nửa thành phố đã biến thành tro? Đứa bạn người Nga của con chỉ là trường hợp sống sót. Thật đáng tiếc, nếu không thì đã bớt thêm được một tên đê tiện.

– Bạn-bạn-bạn ấy-ấy-ấy không-không-không phải là người Nga. Bạn-bạn-bạn ấy-ấy-ấy là-là-là người-người-người Lemek! Lila đứng phắt dậy, bất chấp cái nhìn ngạc nhiên của mẹ ghẻ. - Người Lemek là dân miền núi dũng cảm, hoàn toàn không phải là kẻ đê tiện đâu! Sao-sao-sao bố-bố-bố lại-lại-lại bảo bạn Aleksei là như vậy…

– Còn mày, mày mà còn ăn nói với bố như vậy - Borowy thoạt tiên bị bất ngờ trước thái độ ương bướng của con gái, bây giờ ông đấm tay xuống bàn - thì tao sẽ thả chó đuổi cổ thằng khốn nạn này! Còn mày tao sẽ giao cho bọn Digan!

Lila im luôn, vì sợ - không biết sợ cái gì hơn: sợ bố thả chó đuổi cổ Aleksei hay sợ bóng ma trại Digan. Hay là sợ điều cô bé đã được biết. Đó là, bố mẹ Aleksei không còn nữa? Cô bé phải khẳng định chuyện này, nhưng biết hỏi ai?

– Dì ơi, - hôm sau Lila hỏi nhỏ, khi cô bé gối đầu lên đùi dì, còn Anastazia đang vuốt ve mái tóc cô bé. Cậu bé đi đến nhà thôn trưởng lấy táo. - Bố mẹ Aleksei có bị bay lên trời không hả dì?

Ngay lập tức Anastazia dừng tay.

– Bố con nói với con như vậy phải không?

Cô bé chỉ gật đầu, cầu cho Anastazia không đuổi mình ra khỏi nhà chỉ vì câu hỏi ngớ ngẩn này.

– Lila ơi, đúng như vậy đó, bố mẹ Aleksei không còn sống nữa. Đã xảy ra một vụ nổ ở nhà máy điện nơi họ làm việc. Người ta đã đưa trẻ con đi sơ tán, còn người lớn ở lại để cứu những gì có thể cứu. Nhiều người đã chết ngay lúc đó, nhiều người khác đã chết một thời gian sau đó. Ola và Iuri thuộc diện đầu tiên. Con đừng có nói chuyện này với Aleksei. Bạn ấy vẫn còn đang nhớ bố mẹ.

Giọng Anastazia có phần run run. Lila sụt sịt khóc.

– Tội nghiệp, tội nghiệp Aleksei. Con có bố, có cả mẹ ghẻ. Nhưng… bạn ấy có dì, dì ơi. - Bất thình lình cô bé mặt tươi tỉnh nhìn người đàn bà. Người đàn bà đang vuốt tóc cô bé.

Ngày hôm đó Lila hiểu rằng, mọi cái đều có thể bỗng nhiên kết thúc - một tiếng nổ có thể cướp đi những người mà ta yêu quý. Cô bé cũng hiểu rằng, bố mình không đồng cảm với cậu bé mồ côi, sẽ không bao giờ ông yêu thương cậu bạn trai của cô bé.

Từ đó cô bé phải luôn luôn chú ý để không buột miệng gọi tên Aleksei. Người cha cũng không bao giờ nhắc đến tên cậu bé nữa, cho dù ông phải được biết, suốt cả ngày Lila chơi với ai. Ông bố hài lòng, khi cô con gái không còn làm vướng chân mình ở nhà nữa, còn Anastazia phải để mắt tới nó.

Thế là, như lâu nay, Lila có thể trốn ở ngoài vườn táo. Có thể cùng Aleksei đi dạo chơi trong rừng, trên cánh đồng làng Zagrodzina. Cùng nhau tắm dưới dòng suối mát chảy qua làng mình… Cùng nhau nướng khoai tây đào trộm, ngắm lũ nai gặm cỏ trên đồng và thú hoang kiếm ăn trong rừng sồi. Cô bé lấy làm sung sướng, yêu thương người bạn trai với cả tấm lòng. Cho đến một hôm cô bé nhận ra rằng,…

– Cậu đã chữa bệnh cho tớ! - Lila vô cùng xúc động.

– Chữa cái gì nào? - Hai mắt cậu bé chậm rãi nhìn cô bạn.

Cả hai đang tắm nắng sau khi tắm bùn, tại vì bùn dính đầy người Aleksei cũng như Lila. Một số chỗ bùn dính chặt không chịu rụng…

– Không… tớ không bị đứt da! - Cô bé không biết gọi tên những tổn thương trên người mình là gì.

– Tớ không hiểu cậu nói gì. - Cậu bé bứt một gọng cỏ, ngậm vào miệng, suy ngẫm. - Một tuần nữa là hết hè. Tớ lại phải đi học. Và cậu biết không, rồi chuyện gì sẽ xảy ra đây?

Cô bé nhìn cậu bạn, vẻ thắc mắc. Cô bé không biết chuyện gì sẽ xảy ra. Đối với cô bé sáu tuổi trường học là một cái gì đó rất trừu tượng.

– Tớ sẽ đánh nhau với lũ trẻ và người ta lại đuổi học tớ. Rồi dì lại khóc vì tớ, - Aleksei buồn rầu đáp.

– Thế thì cậu đừng đánh nhau nữa, - cô gái nói.

– Tớ phải đánh nhau. Chúng nó trêu chọc tớ rất kinh khủng, nhổ nước bọt vào tớ, ném đá vào người tớ. Tớ phải tự vệ. Phải chiến đấu!

Lila lặng im. Hễ nhìn thấy cô bé thì lũ trẻ con trong làng cũng chửi tục, trong đó “con-con-con bé-bé-bé ngọng-ngọng-ngọng líu ngọng-ngọng-ngọng lô” là câu nhẹ nhất. Nhưng cô bé chẳng thể chọi lại. Chỉ biết đứng trong xó mà khóc thôi. Và lẩn trốn trong thế giới riêng của mình, nơi bây giờ cô bé có thêm người bạn tha hương.

– Và chuyện gì sẽ xảy ra với chúng mình đây? - cô bé thở dài não nuột, như người già đang đau khổ vì gánh nặng của cuộc đời.

– Chẳng sao cả. - Cậu bé nhún vai. - Người ta sẽ đuổi học tớ, một lần, hai lần, dì tớ lại sẽ dạy tớ ở nhà.

– Dì của cậu thông minh lắm, - cô bé nói. - Cậu cần gì phải trường với lớp nào!

Aleksei mặt ỉu xìu. Trường học chẳng giúp gì cậu bé, cho dù học kiến thức, nhưng vẫn bị nỗi cô đơn hành hạ. Nhiều khi cậu bé rất thèm được nô đùa với các bạn cùng trang lứa. Các bạn trai. Không nhất thiết chỉ với cô bé sáu tuổi, nhưng cậu bé đâu có nói điều này với cô bạn. Aleksei nằm duỗi thẳng hai chân trên bãi cỏ, hai tay gối đầu, hai mắt nhắm nghiền vì nắng chói. Cứ như bây giờ là tốt rồi. Chẳng thể đòi hỏi số phận cho mình nhiều hơn, ngoài những bãi cỏ, những cánh rừng, những ruộng lúa vàng, dòng nước mát dưới sông, khoai tây nướng và cùng chơi với cô bé gầy có mái tóc trắng như bạc. Với cậu bé ngần ấy là đủ rồi.

Aleksei Dragonow chẳng thể biết, đó là mùa hè đầu tiên và cũng là cuối cùng đôi bạn chơi với nhau một cách vô tư…

☆

Sáng hôm sau, đợi mãi không thấy Lila ra khỏi nhà. Cậu bé ném những viên sỏi nhỏ vào cửa sổ, ném xong rồi đợi và đợi. Sau chót cậu bé đánh liều leo lên cây táo bên cửa sổ, nhìn vào trong phòng, nhưng không thấy cô bạn trong đó. Cậu bé bèn vào nấp trong bụi nhài rậm rạp, từ đó có thể quan sát ngôi nhà cũ kĩ và cậu chàng cứ ngồi lỳ ở đó cho đến khi Lila xuất hiện ở ngưỡng cửa. Cô bé đi theo lối nhỏ ra cửa phụ, vận bộ váy trắng, sạch tinh, vải hồ cứng, tay giữ cho váy khỏi bị vấy bẩn.

– Lila! - Aleksei gọi nhỏ khi cô bạn đi lướt qua. - Lila, chỗ này!

Cô bé rẽ về phía bụi cây, nơi tiếng gọi vừa phát ra từ đó.

– Cậu có cái gì trên người vậy hả? Cậu đi nhà thờ phải không? - Aleksei chui ra khỏi bụi cây, đứng trước mặt bạn gái, ngắm cô bạn. - Cậu mặc như vậy thì đi tắm làm sao được?

– Tớ không đi tắm đâu, - cô bé trả lời, giọng buồn. - Nếu nó có bị làm sao… - Ý cô bé muốn nói tới bộ váy. - Nhưng chúng mình có thể ngồi trong vườn. Mẹ Marysia bảo như vậy. Cả cậu nữa. Tại vì, cậu biết không, - cô bé giải thích cho cậu bạn khi cả hai đang đi, - hôm nay sinh nhật tớ. Tớ được tặng bộ váy này để cho không ai nghĩ tớ là đứa con hoang lêu lổng.

Aleksei ngạc nhiên đến nỗi đứng sững lại.

– Không ai người ta nghĩ như vậy đâu! Ai nói với cậu chuyện vô lý như vậy hả?

– Bố nói. Sáng nay, khi bố trao bộ váy áo này cho tớ. Bố tớ không phải là người lêu lổng, đúng không?

Aleksei gật đầu.

– Còn cậu không hề là đứa con hoang tí nào, - cậu bé nói. - Có tớ là đủ rồi.

Cậu bé cởi chiếc áo len trải xuống cỏ, để cho cô bạn ngồi không bị bẩn váy.

– Mẹ ghẻ Marysia đang nướng bánh, - Lila nói. Tớ không được làm vướng chân. Tối bố về. Cả nhà sẽ mừng sinh nhật.

Cô bé không hề thấy vui trong lòng. Cho dù trẻ con bao giờ cũng vui mừng trong ngày sinh của mình. Thí dụ, Aleksei chẳng thể đợi đến tận tháng Chín - Anastazia hứa sẽ mua cho cậu chiếc xe đạp mừng sinh nhật. Có thể không phải là chiếc xe mới tinh như bộ váy áo của Lila, nhưng sẽ là một chiếc xe hoàn toàn nghiêm chỉnh - Aleksei đã được hứa như vậy. Ôi, xe đạp… cậu bé có thể đi xe đạp tới bất kỳ nơi nào! Khi lớn lên chút xíu, kiếm được vài đồng zloty, cậu bé sẽ ngồi trên chiếc xe đạp này đi khắp thế giới. Cậu bé tự nhủ lòng mình như vậy. Và bây giờ cậu bé nói với Lila điều này. Cô bạn lắng nghe, càng lúc càng lấy làm thích thú.

– Cậu sẽ mang tớ đi theo, đúng không nào? - cô bé thét to, túm lấy tay cậu bạn. Tớ sẽ mang theo vài đồng zloty và chúng ta sẽ cùng đi với nhau. Cậu không để tớ ở lại một mình chứ, đúng không?

– Lila, cậu nói gì vậy, đương nhiên là không rồi, - cậu bé trả lời dứt khoát. Aleksei đã hy vọng sẽ thực hiện cuộc mạo hiểm một mình. Mang theo cô bạn ít hơn mình hai tuổi Aleksei cảm thấy hơi bị khó. Nhưng cậu chàng lại nghĩ, có khi cần cô bạn. Lila sẽ nấu ăn, chuẩn bị nơi nghỉ đêm…

– Cậu có biết nấu ăn không nào? - cậu bé hỏi, cho chắc ăn.

– Tớ sẽ học! Tớ học cực nhanh, rồi cậu thấy! Cô gái nói chắc như đinh đóng cột, để cho cậu bạn không để mình ở lại.

– Một chuyến đi như vậy không phải là một cuộc đi tham quan trong rừng đâu nhé. Phải đi xa lắm đó.

Cô gái suy tư chốc lát.

– Xa hơn đến thị trấn chăng? - Cậu bé gật đầu. - Xa hơn… lên Warszawa chăng? Cô bé chưa bao giờ đến Warszawa, nhưng ông bố thì thỉnh thoảng có lên đó, vắng nhà hai ngày, chắc phải ở rất xa.

– Ê, Warszawa! - Aleksei nói, ra bộ coi thường. - Này nhé, nếu Zagrodzina ở chỗ này - cậu bé đặt quả táo cạnh chân Lila - còn Warszawa ở chỗ này - cậu bé đặt đặt quả táo thứ hai trên lối nhỏ - thì thế giới… - Cậu bé chạy về phía cuối vườn, tay cầm quả táo. - Ở đây! Cậu bé hô to, cười, đoạn cắn quả táo.

Lila đã định chạy tới chỗ cậu bạn, nhưng bộ váy vải, hồ cứng, nhắc cô bé rằng, ngày hôm nay cô bé phải hết sức thận trọng.

Hai đứa trẻ cứ thế đùa nghịch với nhau hết cả buổi chiều.

Từ giờ này sang giờ khác cô bé càng lúc càng ít nói hơn. Mặt đượm buồn. Điều này không thoát khỏi con mắt của Aleksei.

– Này, cô bạn! - cậu bé lôi bím tóc của cô bé. - Sắp sinh nhật của cậu rồi đó! Bánh ngọt chắc đã làm xong, còn cậu thay vì vui sướng… Mang cho tớ một miếng bánh được không?

– Lẽ dĩ nhiên là tớ sẽ mang. - Cô bé mỉm cười.

Nhưng nụ cười tắt ngấm ngay lập tức.

– Cậu biết không, ngày sinh của tớ bố-bố-bố không-không-không vui… - Thậm chí cô bé không nhận ra, hễ cứ nghĩ đến bố cô bé lại bắt đầu nói lắp. - Vì-vì-vì cậu-cậu-cậu biết-biết-biết không, tớ-tớ-tớ đã-đã-đã giết-giết-giết mẹ - Cô bé nghẹn lời khi nói “a men”. Nước mắt trào ra trong đôi mắt xanh như bầu trời trên đầu hai đứa trẻ. Aleksei mủi lòng.

– Vô lý! - cậu bé thét lên - Một cô bé nhỏ xíu, còm nhom như cậu làm sao lại có thể giết chết một người nào đó? Chưa kể đó lại là mẹ mình? Kể cả mẹ có chết lúc đang sinh cậu thì cũng chẳng phải là tại cậu! Đúng vậy không nào?

☆

Suốt một thời gian dài tôi có cảm giác - cho dù không ai tâm sự với tôi về chuyện này - rằng, đúng là mẹ tôi qua đời lúc sinh tôi. Cũng có thể bố muốn tôi tin chuyện này - lúc đó ông có thể đổ tội cho tôi về cái chết của mẹ và tha hồ căm giận. Nhưng sự thật hoàn toàn khác và phải mười năm sau tôi mới được biết.

Hồi đó, thời thơ ấu của tôi, tôi sợ mỗi lần sinh nhật, vì bố mà “không vui” thì có nghĩa là bố lao vào uống rượu. Và đánh đập. Thật khó lòng trốn tránh ngày sinh của mình.

☆

– Lila, Lila, con đang ở đâu vậy? Bố về rồi! - Tiếng gọi của mẹ ghẻ vọng tới.

Cô bé đứng phắt dậy, chạy ngay về nhà, không kịp chào cậu bạn và… đã xảy ra tai nạn. Do chạy vội nên cô bé bị vấp, đúng hơn là bị trượt chân vì giẫm phải táo rụng… ngã chổng vó, khiến cho bộ váy đẹp bê bết bùn đất và táo thối.

Aleksei kêu thất thanh. Lila chỉ còn biết đứng trơ, trố mắt nhìn bộ váy áo ban nãy vẫn còn trắng tinh. Lúc này bố Borowy đi vào vườn. Nhìn thấy thằng bé, ông bố sầm mặt lại, còn khi đến gần… thì nghiến răng kêu ken két.

– Mày đã làm gì với bộ váy mới của mày vậy hả? - Ông bố quát, nhảy một bước đến bên cô con gái.

Ông bố nắm chặt hai vai cô bé, làm cô bé đau điếng người, ông lắc mạnh, khiến hai hàm răng cô gái va vào nhau.

– Mày, đồ mất dạy, đồ vô ơn! Tao mua cho mày bộ váy mừng sinh nhật, thế mà mày lại đem nhúng vào bùn hả?! Mày… mày… - Ông bố muốn mắng cô con gái nhưng lời ông định nói ra cứ vướng ở trong họng. “Không phải đến đây, không phải đến với thiên hạ”, - đầu nghĩ, miệng ông quát tháo. Ông bố quay phắt người, đi về phía nhà, lôi xềnh xệch cô con gái theo mình.

– Bố-bố-bố bố-bố-bố… - Tiếng thét của cô bé càng làm tăng thêm cơn thịnh nộ của ông bố.

Aleksei đứng ngỡ ngàng trong chốc lát rồi đi theo hai bố con. Biết mình chẳng thể giúp được gì cô bạn, nhưng cậu bé phải tìm cách.

– Thưa bác, bạn ấy vấp ngã, bạn ấy không có lỗi!

Thậm chí ông Borowy không thèm nhìn mặt thằng bé. Chỉ chăm chú nhìn Lila.

– Bố ơi, hắn đó! Hắn đã đẩy con.

Người đàn ông đứng sững lại.

– Đúng thế đó, hắn xô con ngã, vì hắn biết món quà này là của bố! - cô bé thét to. Aleksei nghe và… cậu bé không tin những gì mình đang nhìn và nghe thấy, nghĩa là không tin. - Hắn ghen với con đó! Hắn xô con ngã vào đống táo thối! Tại nó đó! - Lila, chỉ tay vào cậu bé, tố cáo.

Borowy đứng cạnh cậu bé chốc lát. Sau đó đè cậu bé nằm xuống đất. Cậu bé định nói gì đó, nhưng cú đá vào hông làm cậu bé nín thở. Cú đá thứ hai làm cậu bé thét lên. Người đàn ông đá lia lịa bất kể chỗ nào, cậu bé hầu như ngất xỉu vì uất ức. Elzunia thét to gọi mẹ. Bà Maria mà không kéo ông chồng ra, không can ngăn thì chắc ông ta đá thằng bé đến chết.

– Tao cấm chỉ mày bén mảng đến đây! Mày hiểu chưa, thằng Nga đê tiện?! - ông chồng quát tháo khi vợ ông lôi ông về nhà. - Còn mày, con đốn mạt, tao mà còn thấy mày đi với hắn…

Ông bố biến mất tăm sau cánh cửa.

Lila đứng ngây người.

– Aleksei, Alesei, cậu còn sống đấy chứ? - cô bé hỏi nhỏ, vuốt ve mái tóc đẫm máu của cậu bạn. Cậu bé hé mở đôi mắt sưng vù. Lila ôm lấy bạn, hai vai run bắn, khóc thút thít. - Tớ xin lỗi, Aleksei, tớ xin lỗi cậu là tớ đã đổ thừa cho cậu, tớ xin lỗi…

– Cậu giúp mình đứng dậy cái, - cậu bạn nói thều thào. - Tớ phải về nhà…

– Tớ sẽ tiễn cậu, tớ sẽ giải thích tất cả!

– Không! Cậu bé tựa một tay vào thân cây mận, còn tay kia vào vai cô bé. - Dì tớ mà biết… Chắc dì sẽ giết bố cậu… Tớ sẽ nói là tớ đánh nhau với lũ trẻ con. - Không nhìn Lila, dù chỉ một lần, cậu bé lết vào cửa phụ.

– Aleksei ơi, tớ xin lỗi, cậu tha thứ cho tớ đi?! - Cô bé bước theo cậu bạn. - Tớ… bố tớ, hễ tức giận… - Cô bé nói giọng nhát gừng. Đứng giữa lối đi, hai tay buông thõng, cô bé nhìn theo người bạn trai duy nhất của mình đang bước đi.

Aleksei ngoái lại nhìn, khinh bỉ và bất thình lình… nhìn hình ảnh thực tại của Lila: đây không phải là bạn đồng hành của một cuộc phiêu lưu, không phải là kẻ cùng đào trộm khoai tây, mà là một cô bé gầy nhom sáu tuổi, mặc trên người bộ váy áo bê bết bùn đất, tay, miệng bê bết máu. Rồi Aleksei sẽ còn bị hành hạ như vậy chẳng phải một lần, đến lúc nào đó rồi ông Borowy lại có thể đánh đập cô bé. Không, không phải đến lúc nào đó, mà chính ngày hôm nay, lúc nãy, ông bố đã có thể giết cô con gái nếu Aleksei không xuất hiện bất ngờ.

Lila chạy lại chỗ cậu bạn. Rón rén cầm lấy tay cậu ta.

– Tớ sẽ không dám đến đây nữa đâu, - cậu bé nói. - Lão đê tiện này sẽ giết chết tớ mất thôi.

– Tớ sẽ bỏ trốn! Sẽ không ai phát hiện ra, rồi cậu sẽ thấy! Tớ biết… tớ biết cách lặng lẽ bỏ trốn.

– Cậu phải cẩn thận, vì ông ấy cũng sẽ giết cậu, nếu ông ấy phát hiện ra hai đứa chúng mình đi với nhau.

– Giết thì giết, chỉ có điều cậu đừng để tớ ở lại một mình!

– Tốt rồi, tốt, - Cậu bé vuốt ve mái tóc cô bạn cùng với tiếng thở dài như của người già. - Dì tớ sẽ giam tớ ở nhà vài hôm, về tội lại đánh nhau, rồi sau đó… sau đó tớ bắt đầu đến trường, - cậu bé lại thở dài.

– Sau khi tan trường chúng mình sẽ gặp nhau. Tớ mà nhìn thấy xe buýt chở trẻ con thì tớ sẽ chạy đến chỗ túp lều, đồng ý không nào?

– Đồng ý. Bây giờ cậu quay về nhà mà mừng sinh nhật đi, Lilith.

☆

Bữa đó lần đầu tiên anh gọi em như vậy. Nhẽ ra em đã phải tra từ điển bách khoa xem Lilith này là ai, còn sau đó nhiều năm, em đã là ai đối với anh.

☆ ☆ ☆

Lila suốt đêm không ngủ, mặc dầu mệt mỏi vì hai mắt đau rát, đầu nhức buốt tại răng đau. Nhà ga thông báo tàu đi Krakow sẽ đến chậm, khách đi tàu, chẳng nhiều nhặn gì, lẩm bẩm chửi thề, họ nhảy chân tại chỗ cho ấm người - Như thường lệ, những luồng gió lạnh mang theo mùi hôi hám khó chịu thổi qua sân Nhà ga Trung tâm. Lila không để ý đến các thông báo về những phút, những mười lăm phút tiếp theo, hoặc - sau chót - thông báo giờ tàu đến muộn, nàng cũng không để tâm đến những lời ca thán của những hành khách khác. Nàng đưa mắt quan sát cầu thang cuốn thứ nhất rồi cầu thang cuốn thứ hai, cứ như người mà nàng trốn chạy sắp xuất hiện ở đó, cho dù người đó không thể biết mình đã mất nàng rồi. Chưa biết đâu. Nàng vẫn còn ít nhất một ngày lợi thế hơn hắn. Sau đó hắn mới đi tìm nàng. Với sự hăng say mà sau đó biến thành nỗi uất ức. Và hắn sẽ tìm cho đến khi tìm được nàng, thế nhưng… Tạm thời Lila chưa cần phải lo lắng chuyện này. Bây giờ nàng phải lên tàu, sau đó xuống tàu, đi đến bến xe buýt công cộng, lên xe rồi lại xuống xe ở một bến xe tại một vùng núi xa lắc xa lơ. Sau đó còn phải đi vài cây số đường rừng và… cho đến khi thở phào với kỷ niệm xưa.

Một ngôi nhà nhỏ tọa lạc trên trảng cỏ, phía trên là một dòng suối. Nơi đây đẹp đến mê hồn. Chắc các phù thủy tốt bụng đã mang xuống đây cảnh đẹp này từ một truyện cổ tích nào đó. Cây ông lão leo trên tường nhà, cây dương xỉ với những chùm lá xòe rộng, đường lên ngôi nhà lát đá đến tận cửa, đằng sau cánh cửa một chiếc bàn đã được bày biện sẵn đang đợi. Bánh trái thơm lựng, trà hoa nhài, dâu đất vừa hái trộn váng sữa đặc…

Không còn lâu nữa đâu, ngày mai là nàng sẽ tới đó! Nàng sẽ tìm thấy đường! Nhất định nàng sẽ tìm thấy!

Nếu kẻ mà nàng phải lẩn trốn không phát hiện ra nàng trước. Thật khủng khiếp. Lila cố nuốt nước bọt, quan sát chung quanh. Hành khách cực chẳng đã đứng đợi chuyến tàu chậm giờ.

Khi rốt cuộc tàu tốc hành lăn bánh vào sân ga, nàng là người đầu tiên đến bên cửa toa tàu gần nhất vừa dừng lại ngay trước mặt mình. Nàng lao thẳng vào nhà vệ sinh, vặn ổ khóa và có cảm giác như hai chân bị khuỵu xuống, nàng tựa vào chậu rửa. Nàng ấn nút đỏ, một tia nước chảy ra. Nàng hứng nước vào lòng bàn tay, rửa mặt. Nàng thở mạnh một, hai lần.

Bên ngoài có tiếng còi. Lila nín thở. Phải khi con tàu chuyển bánh nàng mới dám mở cửa cho người này vào. Đó không phải là tiếng còi của cảnh sát. Đó là tiếng còi của người kiểm tra vé tàu. Nàng đã… được tự do!

Nàng vuốt lại mái tóc, liếc nhìn vào gương, xách hành lý quý giá của mình và đi tìm chỗ cho mình. Tạm thời tìm chỗ trong toa tàu. Sau đó tìm chỗ của mình trong cuộc đời.

☆ ☆ ☆

Đứa trẻ luôn luôn bị bố mẹ đánh đập cảm thấy gì? Tất nhiên là ngoài nỗi đau về thể xác? Sợ hãi. Đúng, có lẽ đó là điều đầu tiên tôi cảm nhận mỗi khi trời sắp tối. Hôm nay bố sẽ vui hay sẽ buồn đây? Tôi sẽ phải làm gì để cho bố không bực mình, khi vừa về đến cổng mặt bố đã hầm hầm, kiếm cớ để nổi trận lôi đình? Trốn vào đâu nếu bố lên cơn điên? Chạy đi đâu bây giờ? Chẳng thể chạy sang nhà hàng xóm, nơi cũng…

Được cái may, ít khi tôi bị bố dùng roi vọt. Thoạt tiên ông nắm lấy hai vai tôi, ấn mạnh các ngón tay khiến tôi đau đến tái mét mặt, rồi lắc mạnh. Và bố quát tháo ầm ĩ. Sau đó cổ tôi đau, những vết tím bầm trên hai cánh tay làm tôi đau, tuy nhiên chưa bao giờ tôi phải đi cấp cứu. Lũ trẻ bên hàng xóm thì đã bị như vậy rồi.

Thế mà chẳng ai chịu đi tố giác với chính quyền. Mắt tôi bầm tím ư? - Tại tôi ngã vào nắm đấm cửa. Tay tôi gãy ư? - Tại tôi vấp ngã trên bậc cầu thang. Tôi bị vỡ đầu ư? - Tại tôi bị ngã xe đạp.

Người ta giấu giếm các vết thương trước mặt các thầy giáo cô giáo, những người đã ngoảnh mặt làm ngơ. Đã có sự đồng lõa lặng thầm. Ở đâu cũng bạo hành như thế này cơ mà. Bổn phận của người làm cha là cầm chịch trong gia đình bằng bàn tay sắt và kiếm tiền nuôi vợ nuôi con; còn bổn phận của người mẹ là lo nuôi nấng, quét dọn và dạy dỗ. Đâu phải chỉ một lần, hai lần dì Anastazia hành hạ Aleksei bằng roi da, chính anh đã nói thầm với tôi, thú nhận không hề xẩu hổ rằng, anh khóc chẳng qua là vì dì của anh đánh anh không biết mệt. Aleksei có thể chịu đựng những trận đòn còn đau đớn hơn thế cơ mà.

Đứa con cũng cảm thấy mình có lỗi. Bởi chính nó đã làm bố mẹ bực mình cơ mà. Không đánh con thì bố mẹ “chẳng được gì”. Đứa con bị đòn nghe thấy: “tao làm việc cật lực vì mày, còn mày…!”, “Đó là tội của mày…!”, và rằng người lớn chẳng thể nhầm lẫn (vì họ chẳng thể, đúng không?), cảm giác tội lỗi của đứa con càng ngày càng tăng. Đứa con quỳ gối, van xin được tha đòn, nó hôn tay mẹ hoặc tay cha và không ai bảo cho thằng bé hoặc con bé biết, chính bố mẹ phải xin lỗi con gái hoặc con trai mình mới phải, chứ không phải ngược lại. Không ai nói ra điều này, vì ở đâu cũng hành xử như vậy. Trẻ con bên hàng xóm cũng bị no đòn khi trong nhà chúng hết nhẵn tiền, mà sau ngày mười lăm hàng tháng thì bao giờ tiền cũng hết nhẵn, tháng nào cũng như tháng nào, khi bố không còn tiền mua rượu, còn mẹ chẳng còn tiền mua bánh mì. Chỉ cần một cái cớ chẳng đâu vào đâu, chỉ cần một tia lửa nhỏ xíu là bùng nổ cơn thịnh nộ và rốt cuộc là trận đòn. Mà có khi cũng chẳng cần đến tia lửa nhỏ này.

Đôi khi đứa trẻ cãi lại - ở tuổi mới lớn trẻ con không còn cam chịu đấm đá, đòn roi. Điều đó không hề cản trở cha mẹ đánh đập một cô gái hay một chàng trai. Bố mẹ vẫn mạnh hơn - nếu không về sức lực thì về tâm lý. Họ vẫn làm nổi cái việc tạo cho con trẻ cảm giác tội lỗi, cho dù khi bị đòn chúng không còn không dám cãi lại như hồi trước nữa rồi. Đứa con đã biết kêu lên: “Tại sao bố lại đánh con?! Tại bố chứ đâu phải tại con”. Không phải chỉ một hoặc hai ông bố đã bị con đẩy ra, hoặc giật phắt roi da từ tay bố.

Tuy nhiên, không phải đứa con gái nào và không phải đứa con trai nào cũng làm nổi cái việc cưỡng lại đòn roi… Những đứa con yếu đuối thường phải chịu trận đòn của bố hoặc của mẹ cho tới cùng. Chừng nào chưa có ai tới can ngăn, giải thoát cho chúng - như vẫn thường diễn ra như vậy - chừng nào không có người nào xông vào đóng vai trò “người dạy dỗ” thay bố mẹ.

Còn anh. Anh Aleksei, thoạt tiên anh là một cậu bé, còn sau này là một người đàn ông, anh là người có tính cách mạnh mẽ nhất mà em thấy trong đời, nhưng chưa bao giờ anh vung nắm đấm với em. Cho nên anh chẳng thể đảm đương vai trò này.

☆

Aleksei một tay ôm cô bạn nước mắt lưng tròng, còn tay kia nắm chặt thành quả đấm. Cậu bé vỗ nhè nhẹ lên lưng cô gái, miệng nói: “Thôi, cậu đừng khóc nữa, mọi chuyện rồi sẽ tốt đẹp thôi”. Nhưng thực ra đã chẳng có gì tốt đẹp cả. Aleksei căm thù những vết tím bầm trên đôi vai gầy của cô bạn, căm thù những vết roi còn lằn rõ trên hai chân cô bé và căm thù tột bậc Stach Borowy, thủ phạm của những vết thương này.

Aleksei Draganow đã báo thù vụ hành hung - vụ Borowy đánh đập cậu bé trong vườn cây ăn quả. Vài ngày sau đó cậu bé đã thả tất cả những con bò cái của ông ta đang buộc vào cọc. Lũ bò được thả rông lao đi phá phách hoa màu của hàng xóm và Borowy đã phải mỏi mồm phân trần với họ, những người la rầy ông ta, sau đó ông ta dắt từng con bò vô tâm trở lại ruộng cỏ nhà mình. Borowy lại một phen bị bở hơi tai khi cậu bé đóng tịt xuống đất tất cả các cây cọc dùng buộc bò. Ông ta luôn miệng văng tục, đến nỗi lũ bò cũng chẳng nên sống nữa. Nấp kín trong bụi cây quan sát hiện tình, Aleksei lấy làm thích thú. Borowy có thể phỏng đoán, kẻ nào đã nhúng tay vào vụ này, nhưng ông ta không bắt quả tang được ai cả, còn Anastazia không đánh thằng nhóc chơi khăm khi không có cớ gì, cho nên Borowy có đến mách với bà dì của cậu bé thì cũng chẳng ăn thua gì. Chỉ còn cách phải đợi đến khi có cơ hội bắt tận tay day tận trán thằng nhóc người Nga này. Borowy mỉm cười với chính mình. Aleksei rùng mình khi nhìn thấy nụ cười này. Vì trả thù rồi sẽ nối tiếp trả thù và vết giày của Borowy rồi lại sẽ hằn rõ trên thân mình cậu bé.

Cuộc chiến nhẽ phải kéo dài vài năm đã bắt đầu như vậy. Lila không nghĩ rằng, chính cô bé đã gây ra cuộc chiến này và lúc này đây cô gái đang khóc trong vòng tay của người bạn trai.

– Bố tớ đã bảo rằng, từ nay tớ không được chơi với cậu nữa, - cô bé kể câu chuyện của mình từ đầu, còn Aleksei, nhân lúc cô bạn ngẩng đầu lên, dùng khăn mùi soa đã ướt đẫm của mình lau mũi cho cô bạn. Bố tớ dọa, nếu còn nhìn thấy tớ đi với cậu thì bố sẽ cho tớ no đòn. Tớ đã van xin bố, vì cậu là người bạn trai duy nhất của tớ mà. Còn có ai khác để chơi… - Như thường lệ, cô bé ngắc lời ở từ này. Cậu bé vỗ nhẹ lưng cô bạn, an ủi. - Tuy nhiên bố tớ thét càng lúc càng to. Tớ khỏi phải nhắc lại với cậu ông ấy thét cái gì? - Cô bé nhìn Aleksei với đôi mắt khẩn cầu. Cậu bé gật đầu. Cậu bé mường tượng trong đầu những lời nói mà kẻ thù của cậu nói về mình. “Mày không được gặp nó nữa, hiểu chưa?!”, sau chót bố tớ nói như vậy, nhưng ông không nghĩ là tớ không đồng ý. - Cô gái định nở nụ cười, nhưng miệng lại mếu máo khóc. Aleksei thở dài, tìm kiếm chung quanh thứ khả dĩ thay thế được cho khăn mùi soa… Lila khỏi phải nói, tiếp theo là chuyện gì. Hai má cô bé sưng vù. Tóc cô bé bê bết máu vì đầu đập vào tường. Aleksei cố gắng rửa thật nhẹ tay. Một tay cậu bé ôm cô bạn, tay kia nắm chặt thành quả đấm. Thả cho bò chạy rông là còn quá nhẹ đó. Phải hành động thật mạnh tay mới được. Thứ hai này phải đi học mất rồi, ai sẽ bảo vệ Lila khi cậu bé bị giam trong bốn bức tường nhà trường? Người đó chẳng thể là người chị ác tâm của cô bé, kẻ ghét cay ghét đắng em mình. Hay là mẹ ghẻ của Lila, người đôi khi đã đứng ra bênh vực cô bé khiến ông chồng bực mình, bản thân mẹ ghẻ lắm khi cũng phải giằng đứa con riêng của mình từ tay người chồng đang nổi trận lôi đình, rồi bỏ chạy vào vườn cây.

Không, Aleksei không có nhiều thì giờ để nghĩ cách hành động, nhưng trong đầu cậu bé bỗng xuất hiện…

☆

Những ngày cuối hè trẻ con trong làng đua nhau chơi bời xả láng. Mặc dầu sáng sớm và chiều tối trời đã trở lạnh, chẳng thể tắm sông, vậy mà trên bờ sông làng Zagrodzina đầy rẫy người tắm nắng. Con trai tuổi dậy thì núp trong các bụi cây, trao những cái hôn đầu đời với bạn gái, lũ con trai nhỏ tuổi hơn vứt bừa quần áo trên bãi cỏ, cởi truồng nhảy xuống sông. Lũ con gái la ó om xòm, lũ con trai nhúng chìm những gì không kịp…

Cách đó không xa, Anastazia cùng Lila ngồi trên chiếc chăn len trải rộng. Như mọi khi cô bé ôm lấy người đàn bà này, còn chị ta cài những bông hoa đồng nội vào mái tóc trắng như bạc của cô bé. Aleksei đang chơi trên bờ sông bên kia. Một mình. Borowy mà bất thần đi ra bãi tắm thì ông ta chẳng thể bắt quả tang Lila chơi với cậu bạn.

Lũ trẻ con, những đứa trẻ thích trêu chọc cô bé nói lắp và thằng bé người Nga, lúc này đang chơi ở đằng xa. Hôm nay Anastazia, người mà dân làng vừa nể vừa sợ, làm cái việc trông nom Lila và Aleksei.

Dáng người cao và thon thả, tóc đen và mắt huyền, đẹp phi thường, người đàn bà này như thể được lấy ra từ những truyện thần thoại về những mụ phù thủy. Cho dù không còn là thời lạc hậu, mê tín dị đoan, cho dù Anastazia không chứng tỏ khả năng ma thuật, dân trong làng vẫn chỉ dám đứng nhìn chị từ xa, trẻ con cũng vậy - mặc dầu Anatazia không hiểu được họ nói gì, nhưng họ vẫn thốt ra những lời lăng mạ sau lưng chị.

Không can dự vào những vụ việc, những cuộc cãi lộn trong làng, Anastazia có những nỗi lo riêng của mình. Aleksei là một trong những nỗi lo như vậy. Một đêm nọ, người em họ xa chở thằng bé sáu tuổi đến nhà chị và hỏi, liệu chị có thể chăm sóc nó một thời gian hay không. Không cần suy nghĩ lâu, người đàn bà ôm lấy thằng bé chân bước loạng choạng, đưa nó vào trong giường. “Một thời gian” thế mà đã hai năm rồi đó.

Aleksei là một đứa trẻ ngoan. Biết đỡ đần việc nhà, không quấy phá, nghịch ngợm. Học khá. Chăm đọc sách, nó ngốn có tới cả đống truyện. Thoạt tiên Anastazia nghi ngờ rằng, thằng bé chỉ lật các trang sách để xem tranh minh họa, nhưng mà không: thằng bé có thể đọc thuộc làu cả một đoạn văn trong sách. Nó có trí nhớ kỳ lạ. Chỉ có điều thằng bé không thể chơi với trẻ con trong làng. Khi thì nó phải bỏ chạy về nhà vì bị lũ trẻ con vây đánh, mặt thằng bé hớt ha hớt hải. Khi thì các bà hàng xóm cãi nhau với Anastazia về chuyện lũ trẻ con đánh lộn. Khi thì cô giáo chủ nhiệm mời người đỡ đầu thằng bé đến trường để một mặt khen ngợi nó chăm chỉ học hành, đạt kết quả tốt trong học tập, mặt khác tỏ ý lo ngại về việc thằng bé tự cô lập mình. Cũng có khi Anastazia được thầy hiệu trưởng mời đến trường, người tỏ ra buồn rầu, hoặc thật hoặc giả, thông báo rằng, thầy buộc phải đuổi học Aleksei một tuần, hoặc một tháng, vì cậu học trò đã đánh… chỗ này thầy nêu tên một trong những học sinh đã bị Aleksei cho ăn đòn.

Mắt lo ngại nhìn dì, Aleksei đi về nhà. Hai mắt sưng vù, môi chảy máu, áo khoác rách bươm.

– Chúng nó đánh con trước, - thằng bé thét lên khi người dì hỏi, chuyện gì đã xảy ra.

– Lúc nào cũng chúng nó đánh con trước! - dì quát, mất kiên nhẫn, trong giọng nói của người đàn bà này ẩn chứa nỗi thất vọng. Anastazia yêu thằng bé như yêu đứa con đẻ của mình và chị muốn nó sẽ có tương lai tốt đẹp hơn tương lai của chính chị - một người đàn bà Nga sống giữa những người Ba Lan vốn không ưa dân tộc này.

– Vì đúng là như vậy! - thằng bé thét to. - Con đã cố tình tránh xa bọn chúng, nhưng con không thể hoàn toàn biến mất được! - Chỗ này thằng bé thường nói nhát gừng để cho dì không nhìn thấy được nước mắt trào ra trong khóe mắt nó, thằng bé chạy lên nhà, lên phòng của mình, rồi nằm lăn ra giường, đấm bình bịch vào gối, khóc nức nở.

Còn Anastazia hoàn toàn bất lực, chị lấy túi bột, túi đường, cho bơ vào chậu gỗ, đổ sữa, nghiền men, rồi sau đó chăm chú nhào bột làm bánh ngọt. Khi bánh bốc mùi thơm phức khắp nhà, người dì đi lên tầng, gõ cửa phòng cậu bé, đoạn gọi nhỏ:

– Aleksei ơi, xuống nhà đi con, ăn bữa chiều.

– Dì không giận con chứ? - câu hỏi vọng ra lừ phía trong cánh cửa đóng kín.

– Dì không giận con đâu.

Sự cô đơn của đứa con nuôi khiến Anastazia buồn lòng. Việc trong cuộc sống của hai dì cháu xuất hiện Lila, mồ côi mẹ, con gái của ông hàng xóm, được chị coi là nụ cười của số phận. Vì rốt cuộc Aleksei có bạn để chơi, còn Lila giúp chị luôn luôn mường tượng trong đầu đứa con xấu số của mình.

Bây giờ Anastazia ngồi trên tấm chăn trải rộng, tết vòng hoa cho cô bé, đồng thời để mắt trông nom Aleksei đang chơi trên bờ bên kia con sông Zagrodzina. Anastazia biết ông Borowy tính cục súc, biết ông ta chẳng ưa gì đứa con gái và thù ghét “người Nga”, ngay từ đầu chị đã biết, khó khăn rồi sẽ nảy sinh từ tình bạn của Aleksei và Lila, tuy nhiên chị cũng hiểu, khó khăn lúc nào chả có, bất luận bạn tìm kiếm nó hay bạn lẩn tránh nó. Có thể lớn, có thể nhỏ, nhưng mà là khó khăn. Anastazia chỉ có thể dặn dò đứa con nuôi của mình là phải canh chừng với người đàn ông này và băng bó vết thương cho cậu bé mỗi khi Aleksei bị ông ta đánh đập. Dẫu vậy, cả Anastazia lẫn đứa con nuôi của chị không hề nghĩ tới chuyện nói với cô bé đang ôm họ rằng: “Mày cút đi. Chúng tao không thích mày nữa”. Họ đang cần Lila như chính cô bé đang cần họ vậy.

Cô bé ngước mắt nhìn người đàn bà có đôi mắt màu hoa lưu ly.

– Dì ơi, chuyện gì sẽ xảy ra nếu Aleksei bỏ đi hả dì? - cô bé hỏi, miệng run run. Sau vài tuần có được người bạn trai và mẹ đỡ đầu, bây giờ Lila rất sợ lại bị cô đơn.

– Thế Aleksei có thể đi đâu được nào? - Anastazia, lấy làm ngạc nhiên, hỏi. - Không có đi đâu cả!

– Dì ơi, đi đến nơi, ở đó cửa sổ có song sắt, - Cô bé trả lời.

Anastazia sợ, lặng người đi.

– Con vừa nói gì lạ vậy hả? - Anastazia hỏi chậm rãi, cảm thấy tê tái cõi lòng. - Sao con biết? Bố con đã nói gì đó phải không?

Lila lắc đầu.

– Con-con-con nhìn-nhìn-nhìn thấy-thấy Aleksei trong căn-căn-căn phòng-phòng-phòng như-như-như vậy. Và thậm-thậm-thậm chí rất-rất-rất vui, chỉ-chỉ-chỉ có song-song-song sắt… Liệu Aleksei có sung sướng ở-ở-ở chỗ-chỗ-chỗ này-này-này không?

– Con ơi, dì không muốn nghe chuyện này đâu nhá! - Anastazia nói. - Aleksei không có đi đâu cả! Dì chán ngấy những chuyện phi lý như vậy rồi, dì phải về thôi, lo việc nhà cửa. - Anastazia ẩy nhẹ cô bé, giải phóng hai chân, chị đứng dậy, đoạn đi về phía làng. Chị biết, chị đã làm cô bé buồn, nhưng những lời nói của cô bé làm người đàn bà này hoảng sợ hoàn toàn không phải là đùa. - Aleksei ơi! - người dì gọi. Về thôi con! Về nhà thôi, dì bảo! - người dì gọi, giọng chắc nịch, không thể cưỡng lại, nếu đứa trẻ định làm như vậy.

Tiễn đưa hai dì cháu. Lila nước mắt lưng tròng.

Cô bé không hiểu mình đã nói điều gì xấu mà dì đã hất mình ra, tuy nhiên cô bé phải hiểu, chỗ mà Aleksei rồi ra phải đến là chỗ như thế nào mà khiến dì Anastazia sợ đến tái mặt như vậy.

☆

– Chỗ người ta nhốt lũ con trai ư? Cửa sổ có song sắt ư? - Mẹ ghẻ Marysia, đang xay thịt làm món thịt viên, không chút tò mò nhìn con chồng. - Đó là trại cải tạo. Nhà tù dành cho các tội phạm ở lứa tuổi vị thành niên. Sao con lại nghĩ dại như vậy hả?

– Không lâu nữa thằng bạn người Nga của hắn sẽ tới đó - Elzunia ngồi bên bàn làm tranh cắt dán, nói.

– Bạn ấy không phải là người-người-người Nga-Nga…

– Người-người-người Nga-Nga… - Cô chị mặt nhăn nhó nói giọng mỉa mai.

– Im mồm. - Maria quát con gái. Lila này, khi nào vào năm học mới, có nhiều thời gian hơn, mẹ sẽ đưa con đến gặp thầy chữa bệnh nói lắp. Mặc dầu Borowy phản đối. Nhưng trẻ con đau ốm thì phải chữa trị, - thế thôi!

– Mẹ-mẹ-mẹ ơi, con-con-con không-không-không ốm-ốm-ốm đâu. Lila giọng nhỏ nhẹ cãi lại.

– Mày ốm-ốm-ốm, - cô chị nói chen, giọng ác ý.

– Đủ rồi! Mẹ đã bảo con không được nhại em cơ mà! - Maria quát. Người mẹ không ưng bụng khi tính nết của đứa con đẻ của mình lại xấu hơn tính nết của con chồng. - Mang các thứ này về phòng của con đi, mẹ sắp cần mặt bàn, còn con, Lila, con đi chơi đi. Mẹ không có thì giờ để buôn chuyện đâu. - Người mẹ phẩy phẩy chiếc khăn lau, đoạn lại xay thịt.

Lila chạy ra ngoài vườn, trèo qua một hố nhỏ ở hàng rào, chạy qua các ruộng cỏ quanh làng, để rốt cuộc đứng trước cổng nhà Anastazia và Akeksei.

Trời sập tối. Giờ này trẻ con không nên lêu lổng một mình ở ngoài đường.

Lila lặng lẽ mở cổng phụ, tay vuốt ve lông con cún đang cọ thân vào chân cô bé, đi vòng quanh nhà, cô bé ngẩng đầu nhìn vào cửa sổ căn phòng trên tầng, nơi đèn đã bật sáng. Cô bé nhìn thấy Aleksei đang đọc một trong những quyển sách mến mộ của mình.

Cô bé cúi xuống, tìm một cục đá rồi ném thật mạnh vào cửa kính, như Aleksei vẫn làm. Tuy nhiên Lila chẳng phải là Aleksei. Cô bé không biết rằng, Aleksei ném viên sỏi nhỏ chứ không phải cục đá to đùng vào cửa sổ phòng cô bé. Cửa kính bị vỡ. Thiếu chút nữa là mảnh vỡ rơi thẳng xuống đầu cô bé. Cô bé nhìn một hồi lâu vào sản phẩm phá hoại của mình, sau đó nấp vào bụi cây tử đinh hương.

– Ê, ai đó hả? - Lila nghe thấy giọng Aleksei.

– Có chuyện gì vậy hả? - Anastazia hỏi. Còn liền sau đó: - Cháu làm cái trò gì ở chỗ này vậy?! - Người đàn bà hỏi tiếp, lúc này chị đã lên tầng.

– Không phải cháu đâu! Có kẻ nào đó đã ném đá!

– Lại trò nghịch trẻ con… - Anastazia thở dài não nuột. - Lão thợ kính lại vớ bở. Dì sẽ phải bán con gà trống. Đúng là số phận…

Đợi cho giọng nói im hẳn, Lila bò ra đằng sau, mặc cho cành cây chà xát trên đầu và trên lưng mình.

“Mình sẽ đập vỡ con lợn để đền tiền kính”, - cô bé nghĩ vậy khi buồn phiền về thiệt hại mà cô bé đã gây nên, cũng như lo cho số phận của con gà trống mà cô bé rất yêu. Thực ra Lila yêu tất cả các con vật nuôi làm cảnh ở nhà Anatazia. Những con gà lùn, những chú vịt đầu lắc sang một bên mỗi khi chân bước, nom rất ngộ nghĩnh, con chó Chuông, con chó thay vì cắn gâu gâu đuổi cổ lũ trẻ con nghịch ngợm lại đi bông đùa, mơn trớn với mỗi người đi đường. “Không phải mỗi người đi đường đâu”, Aleksei nói khi Lila bảo như vậy. - “Hắn biết nhận ra, ai là bạn, ai là thù nữa đấy”. Chú Mèo Đen lông trắng như sữa, mắt xanh như mắt Lila. Cô gái cũng yêu chú mèo này. Chưa hết, còn con bò sữa nữa, nó già như trái đất vậy, sữa nó cho chẳng được là bao, thay vào đó, cái nhìn dịu dàng từ đôi mắt đen và to cùng tiếng rống nho nhỏ của nó có thể làm nguôi bất kỳ cơn thịnh nộ nào của bà chủ. Anastazia không hề tính chuyện đưa nó đến lò mổ. Đúng vậy, Lila không thể để xảy ra tình trạng vì cô bé mà một con vật nuôi nào đó bị vạ lây.

Chui ra khỏi bụi cây, chạy qua ruộng cỏ đằng sau nhà, mặc dầu trời đã tối và… cô bé chỉ còn biết thét lên khi chân bước hụt. Một giây sau đó Lila nằm ngửa người dưới cái hố sâu hai mét, hai mắt hốt hoảng nhìn bầu trời đen ngòm phía trên đầu mình.

Đầu đau, lưng đau và chân trượt ngã cũng đau, nhưng cô bé không hề khóc, rốt cuộc cô bé ngồi dậy, tìm mọi cách thoát ra khỏi hố. Nhưng không được. Thậm chí tay cô bé không với tới nửa chiều cao của hố. Mặc dầu chân đau, Lila nhảy như một con chim sẻ, với tay cố nắm lấy đoạn rễ cây thò ra, nhưng không được, sau mấy lần cố sức.

Cô gái ngồi dưới đáy hố, hai chân co lên, hai tay ôm đầu gối, vì cái lạnh bắt đầu thấm vào người, cô bé khe khẽ gọi tên người bạn trai. Khẽ tới mức Aleksei có thể nghe thấy tiếng cô bạn, nhưng dì của cậu bé thì không.

Không phải Aleksei, mà con chó Chuông đã đến trước giúp đỡ Lila. Con Chuông chạy như điên đến bên miệng hố, miệng rên ư ử và trước khi cô bé kịp gọi thì hắn đã biến mất tăm. Một lát sau cô gái nghe thấy giọng nói nhỏ nhẹ của Aleksei.

– Sao vậy, cún con? Mày dẫn tao đi đâu thế này hả?

– Aleksei, Aleksei, tớ ở đây! Chỗ này, dưới hố! - cô bé gọi to.

Cậu bé chạy về phía có tiếng gọi. Một lát sau cậu chàng nằm sấp bụng, tìm cách nắm lấy hai cánh tay đang giơ lên của cô bạn, không để cho người mình bị tụt xuống hố. Cậu bé quyết cứu bạn bằng được. Thậm chí chẳng phải tại vì bà dì có thể không hài lòng về chuyện mạo hiểm đi chơi đêm, mà là vì danh dự bản thân. Aleksei Dragonow biết tự mình xử lý mọi tình huống cơ mà.

Lila nhảy lên cao hơn, Aleksei nhoài người hết cỡ và sau chót chộp lấy tay cô bạn. Cậu bé kéo cô bạn, tì mạnh hai chân, kéo tiếp chút nữa và cuối cùng Lila lao được lên bờ, ngay bên cạnh bậc cứu tinh của mình.

Đôi bạn nằm ngửa, vai kề vai, thở hổn hển. Trên đầu họ bầu trời lấp lánh ánh sao đêm. Cả hai nằm chiêm ngưỡng bức tranh tuyệt hảo một hồi lâu, sau chót Aleksei phá màn im lặng:

– Cậu làm đã vỡ kính.

Lila ăn năn nhìn bạn.

– Tớ sẽ đập vỡ con lợn. Tớ sẽ đền tiền cho dì, chỉ có điều dì đừng bán con gà trống…

– Tại sao cậu lại làm như vậy hả? Cậu giận tớ hay sao?

– Aleksei ơi, không phải vậy đâu! Tớ chỉ muốn gõ cửa như cậu đã gõ cửa phòng tớ! Chỉ tội cục đá quá to.

– Và vì thế mà cậu chạy trong đêm?

Cô bé gật đầu.

– Tớ định nói với cậu, là cậu đừng có đến nhà tù. Ở đó có nhiều con trai và thậm chí rất vui, nhưng mà có song sắt ở cửa sổ, cậu không chịu nổi song sắt đâu.

Đúng vậy, đã có lần cô bé nhìn thấy cậu bạn thả con chó nhốt trong cũi sắt, con chó mà người ta đem bán ngoài chợ. Lúc thả con chó Aleksei nói: “Ta căm thù song sắt”, và Lila vẫn nhớ chuyện này.

– Tớ sẽ không đến nhà tù đâu. - Cậu bé kiêu hãnh nhìn bạn gái. - Còn nếu như, thậm chí một ngày nào đó tớ có tới đó, thì tớ sẽ bỏ trốn.

Đối với Lila, ngần ấy là đủ rồi. Lila lần tìm trong bóng đêm bàn tay của bạn, rồi nắm chặt.

– Lila ơi, đi thôi, tớ sẽ đưa cậu về tận nhà, để cậu khỏi ngã xuống hố một lần nữa. Rất may là cậu không rơi xuống bể tự hoại, vì nếu vậy thì có khi cậu toi mạng mất rồi.

Đôi bạn đi đúng con đường mà Lila đã đi: qua những ruộng cỏ, vòng quanh làng, vào vườn, vượt qua hố nhỏ trong bờ rào, đến trước cửa phòng cô bé. Phải lúc này, khi nghe thấy giọng nói bực tức, cô bé mới bắt đầu thấy sợ. Lila nhìn Aleksei bằng đôi mắt tối sầm vì sợ, nhưng cậu bé chẳng thể giúp gì được cô bé. Không phải lúc này. Cậu bé ấn tay vặn, đẩy nhẹ cô bạn vào trong nhà.

Aleksei biến mất tăm, như một hồn ma. Sự hiện diện của cậu bé lúc này chỉ tổ làm cho ông Borowy càng thêm tức tối. Cậu bé ngồi xổm bên dưới cửa sổ, lấm lét nhìn vào bên trong.

Người đàn ông hai mắt đỏ rực nhìn Lila một lát, rồi sau đó… Aleksei nắm chặt tay, quay mặt đi, thế nhưng kể cả cậu bé có bịt hai tai lại thì vẫn nghe được tiếng van xin của cô bạn, tiếng chửi mắng của Borowy và tiếng hét của vợ ông ta. Bỗng nhiên mọi thứ im bặt. Aleksei lại nhìn vào bên trong, hy vọng Borowy trấn tĩnh lại.

Không phải vậy. Ông ta cúi xuống nhìn cô con gái đang nằm rũ rượi dưới chân tường. Aleksei nín thở.

Mặt tái mét, Borowy nâng con gái lên, hai tay cô bé buông thõng. Ông lắc nhẹ cô bé. Đầu cô bé rũ xuống. Tóc trắng trên đầu bê bết máu.

– Lila ơi, con ơi, tỉnh dậy đi! - Ông bố tát vào má con gái.

Từ phía bên kia Maria nhảy bổ vào Lila và bất thình lình kêu thất thanh:

– Ông giết chết con bé rồi! Ông giết rồi, đồ súc sinh! Ông sẽ đi ngồi tù! Ông đã giết con mình!

– Lila, con gái ơi, nhìn bố… - Giọng Borowy run bắn.

Aleksei chẳng thể đứng nhìn lâu hơn. Cậu bé chạy vòng quanh nhà, lao vào trong và quỳ xuống bên cô gái. Borowy nhìn cậu bé, vẻ mặt đầy tức giận, nhưng kèm theo hy vọng. “Mày cứu nó đi, còn sau đó… muốn làm gì thì làm” - hai mắt người bố ý chừng muốn nói như vậy.

Cậu bé áp tai vào ngực cô bé. Trong nhà im ắng.

– Còn sống, - cậu bé nói. - Đi lấy nước ngay, thay vì đứng nhìn, - cậu bé nói với người đàn bà.

Nhận được cốc nước đầy, cậu bé rút ra khỏi túi áo chiếc khăn mùi soa, nhúng ướt và lau mặt cho cô gái bất tỉnh. Hai mi mắt cô bé chớp nhẹ. Cậu bé vắt vài giọt nước vào miệng cô gái và lại lau miệng cô bạn.

– Lila, cậu mở mắt ra đi nào, - cậu bé nói, giọng thì thầm.

Cô bé thở dài não nuột, như đang nằm mơ.

– Bác đi gọi xe cấp cứu ngay, còn chần chừ gì nữa hả?! - cậu bé quát Borowy, nhưng ông này nhún vai.

– Hắn sẽ không sao cả đâu.

Như thể để đáp lại câu nói vừa rồi, Lila rướn đôi lông mày, đưa đôi mắt nửa tỉnh nửa mê nhìn chung quanh. Nhận ra Aleksei cô gái ráng mỉm cười, nhưng lại chỉ nghe thấy tiếng rên đau đớn.

Hai mắt uất ức nhìn chồng, Maria bế cô bé lên tay và biến vào đằng sau hai cánh cửa. Elzunia, nãy giờ nấp dưới gầm giường, cũng làm theo mẹ.

Trong bếp chỉ còn lại hai người: Borowy và Aleksei. Họ nhìn nhau một hồi lâu. Trong đôi mắt của người đàn ông không hề nhận ra một chút cảm tạ nào. Chỉ thấy toàn căm giận. Trong cái nhìn của cậu bé cũng bùng lên điều này.

– Ông mà còn cư xử với bạn ấy như vậy nữa và…

– Cái gì hả, cục cứt? - Borowy cao giọng. Ông này người to cao, lực lưỡng. Phải cao hơn cậu bé vài cái đầu. Dẫu vậy Aleksei nhìn thẳng vào mặt ông ta, không chút sợ hãi.

– Tôi sẽ tóm cổ ông trong chiêm bao. Tôi sẽ giết ông như giết lợn.

– A, mày, con đĩ đực Nga! - Borowy thét to, giơ hai tay định túm lấy cậu bé, nhưng cậu bé nhảy phắt ra phía cánh cửa.

– Ông nhớ nhé, tôi cảnh cáo ông. Ông mà còn đánh đập Lila tôi sẽ giết ông trong chiêm bao.

Chiếc bàn con bay vù ngang qua bếp và gãy nát ngay bên đầu Aleksei. Aleksei nhìn Borowy, miệng nở nụ cười nhạo báng, nụ cười làm ông ta tức lộn ruột. Mất hết tỉnh táo, Borowy quan sát chung quanh, vớ chiếc gậy thông lò định đánh thằng bé, nhưng… bếp trống không. Chỉ còn nghe tiếng cậu bé từ bên ngoài cánh cửa vọng vào:

– Ông Borowy, ông nhớ lấy lời hứa của tôi nhé!

Và Borowy đã nhớ. Thằng nhóc Nga cái gì cũng biết, còn ông Borowy, ông phải đi ngủ và thay vì Lila ông có thể cho bà vợ ăn đòn.

☆

Các trận đòn chấm dứt một thời gian. Tôi không biết đó là do công của Aleksei. Tôi đã nghĩ và tôi thích nghĩ như vậy, đó là ý bố, bố sợ tôi và tự kiềm chế bản thân. Hay là bố đã yêu tôi rồi chăng?

Điều Elzunia tự động nói ra đã kéo tôi ra khỏi lầm tưởng này. Số là, sau trận đòn lần tiếp theo của bố, lần này đến lượt Elzunia và mẹ ghẻ Maria ăn đòn, Elzunia mắng tôi rằng, “chỉ tại cái thằng bênh mày, cái thằng Nga nhơ nhuốc! Bố không đụng đến người mày, vì thằng kẻ cướp này đã hứa là sẽ cắt cổ bố, cho nên chúng tao mới phải ăn đòn của bố! Mày biến đi cho khuất mắt, đồ phát vãng! Cả mày và cả cái thằng con hoang chết tiệt kia!”. Tôi không hiểu, “biến” là gì và tôi có phần sợ Elzunia cùng sự báo thù của người chị về trận đòn mà nhẽ ra tôi phải gánh chịu, thế nhưng… Thế nhưng vết thương trên đầu tôi vẫn còn mưng mủ, còn từ bữa đó đến nay tôi có gặp lại Aleksei đâu. Chắc bây giờ bố sẽ không đánh tôi nữa đâu, tôi có thể chạy đến với bố, gọi bố ở ngoài sân, còn khi bố bước lại bên tôi, tôi đưa hai tay ra ôm lấy cổ bố, đánh đu lên người bố. Và trước khi tôi buông bố ra, bố ngượng ngùng khi tôi hôn má bố, có khi hôn cả hai má bố.

☆

Aleksei đi học. Lila đợi cậu bạn suốt cả ngày, cứ quanh quẩn bên chân mẹ ghẻ, khiến bà mẹ tìm đủ mọi cớ tống cổ cô bé ra khỏi nhà. Bây giờ, Elzunia ra khỏi nhà từ lúc rạng đông và đến chiều mới về. Cô bé học cùng lớp với Aleksei, nhưng không có nghĩa hai đứa chơi thân với nhau, không, không có chuyện đó đâu! - giờ đây vợ ông Borowy có thể nghỉ ngơi sau mấy tháng hè vất vả, khi lúc nào công việc đồng áng cũng ngập đầu. Chị không có ý định tranh thủ lúc nông nhàn để chăm sóc cô bé mồ côi mà chị cùng chồng nuôi nấng. Chị yêu quý Lila, con bé không hề quấy rầy, tuy nhiên chị lại rất thích đi ngồi lê buôn chuyện cùng mấy bà hàng xóm chuyên phao tin đồn.

– Chị đã biết tin chưa hả chị? Chị hàng xóm nhà ở ven rừng hỏi, Anastazia đang tính chuyện chuyển chỗ đó. - Chị hàng xóm hạ thấp giọng. - Chị ta đang thu vén nhà cửa, rồi mang thằng bé vô gia cư đi theo, tìm hạnh phúc ở nơi khác. Ở làng này chị ta có kiếm được gã nhà nông nào đâu.

– Nói nhỏ thôi, Jaworowa, trẻ con nghe thấy bây giờ. Maria quay mặt về phía cô bé đang xây nhà bằng những mẩu gỗ ở trong góc, cô bé ngớ người, đứng như trời trồng, vẻ mặt sợ hãi, trố mắt nhìn hai người đàn bà.

– Cứ để cho nó nghe. Thưa bà chị hàng xóm của tôi, chả lẽ tôi lại phải trông thay bà chị con bé mà đời thuở nào con gái lại suốt ngày chơi bời lêu lổng với con trai.

– Chị hãy đi mà trông nom cẩn thận thằng Antek nhà chị ấy, vì nó bắt đầu đi ăn trộm rồi đó! - Maria đay nghiến lại, hễ đàn bà bắt đầu cãi nhau…

Lila không nghe tiếp nữa. Biến mất theo cách của mình, lặng lẽ như một hồn ma, cô bé chạy thẳng sang nhà Anastazia.

Anastazia đang cho chú lợn sữa ăn, chị vỗ béo con lợn để đón mùa Giáng Sinh. Anastazia đổ sữa vào xô, rắc vài vốc cám, cho thêm một ít lá gai thái nhỏ rồi nhúng tay cho ngập đến khuỷu, quay đều xô cám đặc màu xanh xám. Lila lao vào buồng chuồng lợn, hai má đỏ bừng vì chạy vội vàng và vì khóc. Anastazia từ từ bế cô bé lên, còn cô bé áp sát người vào chị, nói nhỏ, giọng khẩn cầu:

– Dì ơi, dì đừng đi đâu cả dì nhé, dì đừng để cháu một mình! Dì ơi, con van dì, dì đừng đi…

Người đàn bà thở dài. Tin đồn lan truyền rất nhanh. Chỉ cần Anastazia hỏi người này hoặc người kia, bất kỳ ai, là có muốn mua lại, chẳng hạn con bò hay con lợn nhà chị hay không, thì ngay lập tức người ta thổi phồng lên rằng chị sắp chuyển đi nơi khác.

– Lila này, dì định bán con bò cái, mà có thể cả con lợn sữa nữa, thế thôi. Và thế là những kẻ đơm đặt ngay lập tức miệng lưỡi liến thoắng… - Anastazia nói, ý chừng muốn trấn an cô bé. Chị không thể đẩy cô bé sang bên vì tay chị dính đầy cám lợn.

– Ngôi nhà mới của dì sẽ là ngôi nhà đẹp, không như ngôi nhà ở đây đâu. - Lila hai mắt mơ màng nhìn chung quanh. - Nhưng mà lại ở quá xa… Phía sau những dãy núi, phía sau những cánh rừng… Cháu sẽ không thể đến thăm dì và bạn cháu được đâu! Dì ơi, dì đừng chuyển đi nơi khác dì nhé! Dì đừng tước mất bạn trai của cháu dì nhé!

Anastazia quan sát cô bé, vừa tò mò vừa sợ hãi. Rõ ràng cô bé có phép thấu thị, vì làm sao nó lại biết được ngôi nhà ở phía sau những dãy núi, phía sau những cánh rừng? Ngay cả Aleksei chị cũng chưa kể cho nghe về nơi này. Vậy nếu như Lila nhìn thấy được ngôi nhà Hy Vọng, thì ảo ảnh của Lila về trại cải tạo nọ phải là ảnh thật… Một lần nữa Anastazia lại cảm nhận nỗi sợ này. Và chị không thích phép màu của đứa trẻ nói dại này. Người đàn bà đẩy cô bé ra, động tác thô thiển, như hôm ngồi ở bờ sông.

– Tạm thời dì không có đi đâu cả. Cháu về nhà đi, để mẹ dọn cơm cho mà ăn, vì kiến đang bò bụng cháu rồi đó.

Đuổi khéo cô bé về nhà, Anatazia cảm thấy lương tâm bị cắn rứt, thế nhưng… chị không muốn cho Aleksei biết chuyện về ngôi nhà quá sớm. Nhất là, đối với thằng bé, không đơn thuần chỉ là chuyện chuyển nhà mà còn là chuyện chuyển đến trường khác có khi còn tồi tệ hơn ngôi trường hiện nay…

– Nếu cháu giữ bí mật…, - thấy cô bé vẫn đứng lì ở ngưỡng cửa, hai mắt mở to, ướt đầm, nhìn mình, người đàn bà nói - thì dì sẽ kể cho cháu nghe về nơi có ngôi nhà hai mái dốc.

– Cháu sẽ giữ! - Chỉ một bước nhảy Lila đã lại ở bên cạnh Anastazia. Không ngại hai tay người đàn bà dính đầy cám lợn, cô bé ngồi lên hai đùi chị, áp má vào ngực chị. - Cả với Aleksei cháu cũng không được tiết lộ phải không dì? - Ngước nhìn lên, cô bé hỏi lại lần nữa.

Anastazia gật đầu.

– Không được nói, chừng nào dì chưa nói cho bạn ấy biết. Sẽ chẳng đẹp đẽ gì khi dì kể cho cháu biết trước, chứ không phải kể cho con trai của dì, đúng vậy không nào?

Lila miễn cưỡng gật đầu.

– Này nhé… - Anastazia nhắm nghiền hai mắt để gọi về những ký ức ngôi nhà của gia đình mình. - Phía sau những cánh rừng, phía sau những dãy núi, có một trảng cỏ nhỏ mà đường đến đó chẳng có mấy người biết. Trên trảng cỏ này tọa lạc một ngôi nhà làm bằng gỗ thông rụng lá. Cháu có biết thông rụng lá là gì không nào? Đó là loài thông lá rụng vào mùa đông. Ngôi nhà này có tường dày để chống giá lạnh mùa đông, mái cao và dốc khiến cho tuyết không thể bám lâu được. Cửa sổ có cửa chớp bên ngoài cho gió không lọt được vào trong nhà. Mùa đông thì như vậy, còn mùa hè… - Anastazia ngừng kể, vẻ mặt mơ màng. Mùa hè các loài hoa đua nở, trảng cỏ đủ sắc màu, dòng suối chảy hầu như bao quanh trảng cỏ ngày đêm ca những bài ca vui, còn những cây tùng cổ thụ to cao, chắc cháu chưa bao giờ được nhìn thấy, thì rì rầm kể cho những đứa trẻ ngoan nghe chuyện cổ tích để chúc chúng ngủ ngon. Vì toàn bộ ngôi nhà này như thể được lấy ra từ truyện cổ tích.

– Dì ơi, dì đưa cháu tới đó dì nhé! - Lila thiết tha đề nghị. - Ba chúng mình sẽ ở trong ngôi nhà lấy từ truyện cổ tích: dì, cháu và Aleksei…

– Cháu có nhà rồi còn gì. Bố cháu sẽ không cho phép cháu đi với dì và bạn cháu đâu, - Anastazia nói.

Cô bé mặt buồn thiu. Lẽ đương nhiên là bố sẽ không cho cô bé ra đi. Lại càng như vậy khi đi cùng với Aleksei. Cô bé nhảy ra khỏi đùi người đàn bà, tiu nghỉu ra về. Về với ngôi nhà cũ kĩ tọa lạc ở cuối làng, bên con đường bụi bặm, nơi không có dòng suối hát ca, cũng chẳng có những cây tùng cổ thụ rì rầm kể chuyện cổ tích ru ngủ trẻ thơ. Ở đó có người bố không yêu con gái, mẹ ghẻ không ưa con chồng và người chị ghét em.

☆

Ấy vậy mà tôi đã đến được ngôi nhà cổ tích nhanh hơn dự đoán của bất kỳ ai. Và có lẽ đó là kỷ niệm đẹp đẽ nhất của tuổi thơ không lấy gì vui vẻ của tôi.

☆

Bố Lila say rượu, ngã vào ô tô - ô tô của ông hàng xóm, cũng say rượu y hệt Borowy. Họ không báo cảnh sát, thay vào đó vợ người bị thương chở ông ta đi bệnh viện. Thì ra không phải chỉ có mấy chỗ da tím bầm và bị gãy tay, mà Borowy còn bị chảy máu nội tạng. Nạn nhân phải lên bàn mổ, còn vợ ông ta phải quay về nhà, vì lũ trẻ con hoảng sợ đang chờ.

Sau nửa đêm ông thôn trưởng thông báo, Borowy sẽ sống và sẽ phải nằm viện một hoặc hai tuần.

Maria là một người đàn bà cứng rắn, sinh ra và lớn lên ở làng quê. Tuy nhiên, chị đã chán ngấy cuộc sống ở nơi này, ở làng Zagrodzina, bên cạnh người chồng vũ phu, người chồng mà tình yêu của chị ngày càng vơi giảm, còn nỗi sợ tăng lên bội phần. Ở gia đình nhà chị, mẹ chị là người cầm chịch, không ai dám nói, dám đụng đến mẹ. Bố chị là người chăm chỉ làm ăn, hiền như cục đất, chẳng mấy khi uống rượu, còn nếu uống rồi thì mẹ đem nhốt bố vào buồng kín, nơi bố có cái giường cà khổ, để bố không làm hổ mặt cả nhà.

Nhốt Borowy vào buồng kín chăng? - Maria mỉm cười, xót xa trong lòng. - Khi chị quyết định lấy người nông dân này làm chồng gã có tệ như bây giờ đâu. Trước lễ cưới, hôm đính hôn, Borowy đến, áo là thẳng ly, quần sạch sẽ tinh tươm, râu cạo nhẵn thín và nước hoa thơm lừng. Chỉ muốn ôm gã vào lòng. Còn khi đã có giấy kết hôn với Maria thì gã quăng áo sơ mi dưới chân, mỗi tuần cạo râu độc một lần, vào chủ nhật, còn nước hoa thì lão đã uống cạn từ lâu, do hết nhẵn rượu. - Người đàn bà nghĩ miên man như vậy khi ngồi bên chiếc bàn trong nhà bếp trống không và tối tăm, cái nhà bếp mà - chẳng biết chị ta lau chùi kiểu gì - sau những năm tháng bị bỏ mặc, nom bẩn thỉu, thật xấu hổ với hàng xóm, có lẽ vì vậy mà hiếm khi chị chủ mời ai đó đến chơi nhà mình.

Kể từ ngày người vợ cả của Borowy qua đời, nhà này ngày càng mục nát, người đàn ông góa vợ chăm sóc bản thân mình chẳng khác gì chăm sóc đứa con mà người vợ quá cổ để lại cho lão. Kể cũng lạ, người vợ cả thì lão yêu, nhưng đứa con gái thì lão lại căm ghét… Không lâu nữa rồi lão sẽ căm ghét không chỉ con gái của mình, mà cả hai mẹ con Maria và Elzunia, được coi là con dê thế mạng để cho lão hành hạ thay vì Lila.

Không. Không hề có gì níu chân Maria ở lại đây cả đâu. Đám cưới dân sự đâu phải là đám cưới. Nếu Borowy muốn có một người quét dọn, một người nấu bếp và một người tình miễn phí thì ông ta phải xin chính quyền làm một đám cưới như vậy, bây giờ là lúc để lão luyến tiếc con hầu tử tế.

Maria đứng phất dậy như kẻ bị roi quất vào mông, chị chạy lên phòng áp mái, lấy va li, vội vàng gói ghém đồ đạc của mình và của con gái.

Con gái…?! Còn đứa thứ hai thì làm sao bây giờ nhỉ?

Cánh tay đang cầm chiếc áo sơ mi của Elzunia rũ xuống. Một mình Maria, cùng với đứa con riêng, thì có thể ra đi, thế nhưng sao lại nỡ lòng để đứa trẻ mồ côi ở lại một mình trong ngôi nhà trống vắng. Mang nó đi theo thì không kham nổi rồi. Maria rên rỉ. Ai sẽ là người trông nom con bé trong tuần này và có thể cả tuần sau? Chưa kể, con bé nói lắp, trẻ con trong làng không thích chơi với nó? Còn là vì nó là bạn của thằng nhóc người Nga?

Đến nhờ Anastazia! Đúng rồi, chị ta sẽ không từ chối đâu! Chị ta quý con bé, không muốn con bé bị khổ và chắc chị ta cũng hiểu, Maria chẳng thể mang Lila đi theo và…

Người đàn bà gõ cửa ngôi nhà cũ kĩ ở cuối làng. Chị ta tuôn ra cả suối lời và Anastazia đã hiểu những gì cần phải hiểu. Anastazia nheo đôi mắt đen, Maria Borowa im bặt, bỗng nhiên thấy sợ và Anastazia cất lời:

– Chị Borowa này, chắc chị đã biết, tôi cũng sẽ ra đi. Chưa phải vĩnh viễn đâu, nhưng có một số việc về giấy tờ tôi phải đi để giải quyết…

– Con bé sẽ không quấy rầy chị và cháu đâu! Nó là một bé gái hiền lành, biết vâng lời!

“Tôi biết”, - Anastazia vẻ mặt suy tư. “Tôi hiểu cháu có khi còn hơn cả chị”. Rồi chị nói thành tiếng:

– Tôi sẽ có chuyến đi rất xa…

– Tôi sẽ đưa tiền cho chị! Chi cho chuyến đi của Lila và chi tiền ăn hai tuần cho cháu. Sau đó thì chắc Borowy sẽ ra viện và chăm nom con gái. Chị Anastazia ơi, tôi thiết tha nhờ chị… Một giờ nữa có chuyến xe buýt rồi, mà đồ đạc của Elzunia tôi vẫn chưa chuẩn bị xong.

Maria cầm lấy bàn tay của người đàn bà, ấn vào đó mấy tờ bạc.

– Đây là toàn bộ số tiền mà tôi có thể đưa. Chỗ còn lại tôi sẽ chi dùng cho hai mẹ con chúng tôi.

Thoạt tiên Anastazia định từ chối nhận số tiền đó, nhưng… thực lòng chị không đủ khả năng nuôi cả hai đứa trẻ. Vả lại, Lila thì chị có thể nuôi không, nhưng giúp không Maria Borowy thì chị không làm.

– Thôi được. Chị về nhà thu xếp hành lý đi. Tôi đi thay quần áo rồi sẽ đến nhận con bé.

Maria cảm ơn rối rít, quay gót và biến luôn, sợ Anastazia thay đổi ý kiến. Chị nhanh chóng thu xếp đồ đạc, đi rón rén vào phòng ngủ của hai vợ chồng, nơi chị cho hai đứa trẻ mệt mỏi và sợ hãi đi ngủ, chị lặng lẽ đánh thức Elzunia, không nhìn Lila đang ngủ bên cạnh, má vẫn còn dấu vết của nước mắt và cả hai mẹ con lặng lẽ ra đi. Mười lăm phút sau họ đã đứng đợi ở bến xe buýt công cộng.

Maria cảm thấy lương tâm bị cắn rứt, con gái của chị mỉm cười oán trách.

– Ngộ nhỡ có kẻ nào đó phá cửa vào nhà và bắt cóc Lila thì sao hả mẹ? - Elzunia vô tư hỏi.

Người đàn bà kiểm tra túi xách xem có mang theo giấy tờ, chị đứng lặng người.

– Đừng có nói dại, mẹ phát vào đít bây giờ!

Hai tay người đàn bà run bắn. Chị đã để đứa bé đang ngủ ở lại một mình, không hề bảo cho nó biết là chị ra đi. Nếu Lila tỉnh giấc trước khi Anastazia đến đón… Chị đã nắm lấy quai va li định quay về làng thì bất thình lình nhìn thấy xe buýt đang lăn bánh ở lối rẽ. Không nhìn mẹ, Elzunia nhảy tót lên xe, đi thẳng vào giữa xe. Không còn cách nào khác Maria nhảy lên theo con. Chị tự hứa với mình là khi đến nơi chị sẽ gọi điện cho ông thôn trưởng, thế nhưng khi ô tô buýt chuyển bánh thì Lila nhanh chóng bay ra khỏi đầu người đàn bà này. Có bao giờ chị ta yêu đứa trẻ này đâu. Chị ta có con đẻ của mình. Thế là đủ rồi.

☆

Biết bao năm đã trôi qua, biết bao lần tôi tỉnh dậy, cho đến bây giờ tôi vẫn nhớ cái đụng của bàn tay, bàn tay ấm áp, tình cảm, đã đánh thức tôi vào buổi sớm mai năm ấy. Trước đó, chưa hề có ai vuốt ve má tôi như vậy. Một hồi lâu tôi giả vờ mình vẫn còn đang ngủ, khi tôi nhận ra mùi hoa cúc và dì Anastazia. Tôi vẫn nhớ những tia nắng trời xuyên qua hai mi mắt nhắm nghiền của tôi. Chiếc chăn ấm quấn quanh người tôi - chật, an toàn. Và cái đụng âu yếm của bàn tay…

– Nào, dậy đi, bé ngoan, - dì gọi nhỏ, phép màu, thay vì chạy đi, vẫn tiếp tục ở lại.

☆

Anastazia rửa tay và miệng cho cô bé đang mừng, sung sướng trong lòng cô bé nhảy tung tăng như một con chim sẻ, chị bện tóc cô bé thành hai cái đuôi sam, mặc cho cô bé bộ váy áo và đôi tất dài, sau đó chị cho vào túi du lịch vài bộ quần áo đủ dùng cho một tuần và thế là cả hai đã sẵn sàng ra đi.

Nhưng trước tiên phải quay về nhà Anastazia cái đã, ở đó Aleksei cùng va li của cậu bé đang đợi. Đôi mắt của cậu bé hôm nay to hơn và đen hơn thường ngày. Cậu bé đang sốt ruột chờ giờ xuất phát.

Khi kể về ngôi nhà cổ tích Anastazia rất kiệm lời. Cho đến lúc này người dì chưa hề tiết lộ cho các con biết, ngôi nhà này nằm ở đâu, trên núi hay trên bờ biển…

– Hay là ở Warszawa nhỉ? - Lila đoán. Warszawa là nơi xa nhất mà cô bé có thể mường tượng. Đó là nơi duy nhất mà có lần Aleksei đã chỉ cho cô bé…

– Đồ ngu, ở Warszawa làm gì có những túp lều cổ. Chỉ có những tòa nhà chọc trời và Cung Văn hóa thôi, - cậu bé giải thích. Bỗng nhiên Aleksei cảm thấy lo ngại. Ngước nhìn dì đang ngồi bên cạnh, cậu bé hỏi dò: - Chúng mình sẽ không đi Warszawa, đúng không dì?

Chiếc xe buýt leo trên con đường dẫn lên núi. Con đường chạy ngoằn ngoèo trong rừng nom như thể một dải lụa không đầu.

– Không đi Warszawa đâu, con trai ơi, - người đàn bà trả lời, trấn tĩnh tinh thần cậu bé, rồi chị lại đăm chiêu.

Hai đứa trẻ đành phải tự chơi với nhau. Lila nhìn qua cửa sổ xe, lúc lúc lại thét lên thích thú:

– Sông kìa, Aleksei ơi, nhìn mà xem, sông và thác! Ô, một cánh rừng! Và con chó! Ai sẽ trông nom con Chuông khi chúng mình đi vắng nhỉ?

Aleksei trả lời điều gì đó cho cô bé. Như vậy là cuộc hành trình của họ không có mục tiêu rõ ràng - vì bản thân Anastazia cũng không biết điều gì đang đợi họ ở cuối con đường. Ngôi nhà của gia đình chị bị người ta lấy mất đã từ lâu. Bây giờ người này đã chết và ngôi nhà trên núi lại trở về tay Anastazia. Chỉ còn phải làm thủ tục thừa kế - vì lý do như vậy mà hôm nay chị đi đến đó. Chị sẽ để các con ở lại nhà, nếu nhà vẫn còn ở được - mình chị đi gặp chính quyền Nowosacz.

Xe ô tô buýt đỗ trên quảng trường chợ cũ, nơi hành khách sẽ chuyển sang xe khác.

Lũ trẻ xuống xe trước tiên, tò mò quan sát chung quanh.

– Đây có phải là những tòa nhà chọc trời hay không nhỉ? - nhìn những ngôi nhà gạch bao quanh quảng trường, Lila hỏi.

Aleksei phì cười, ra bộ chế nhạo, còn Anastazia phân chia hành lý cho các con, đoạn đưa chúng vào quán ăn trưa. Sau một giờ đồng hồ, bụng no nê bơ sữa, ba mẹ con đi túc tắc, quay trở lại bến xe.

Chiếc xe ô tô buýt họ cần đang đợi. Đoạn đường dài, đoạn đường sẽ càng lúc càng đưa ba mẹ con đến gần ngôi nhà trên trảng cỏ, cũng đang đợi họ.

Họ xuống xe ở bến cuối cùng. Ô tô buýt quay đầu, cửa xe mở ra, người lái xe miệng nói, đầu gật gật, chào tạm biệt những hành khách cuối cùng. Đang đợi họ là cỗ xe được thắng vào chú ngựa hồng nhỏ con, chân to và ngắn, bờm dày và đuôi dày lông, cỗ xe làm lũ trẻ ngạc nhiên, thét lên vì thích thú. Họ lên xe, dì ngồi cạnh người quản ngựa miệng chào nho nhỏ như người lái xe ban nãy và… xe ngựa chuyển bánh.

Con đường lát đá dẫn lên núi, vào rừng. Rừng tùng nguyên sinh. Chưa bao giờ Lila lại trông thấy cây to đến như vậy. Kinh ngạc trước sự oai phong và tuyệt mỹ của cây rừng, cô bé im thin thít. Aleksei cũng lặng im. Chỉ có dì và người quản ngựa nhỏ to trò chuyện với nhau. Người đàn bà hỏi người quản ngựa, chỗ nào có cửa hàng gần nhất và chỗ nào có các nhà láng giềng để chị sẽ đến mua sữa, bơ, pho mát, thịt chín và bánh mỳ. Và cả khoai tây nữa. Trứng gà nhà có lẽ cũng cần.

Ông già, tuy có phần nghi ngại, đã chia sẻ với người đàn bà những thông tin trên. Ông vẫn nhớ Anastazia khi chị còn ở trong ngôi nhà Hy Vọng, nhưng từ đó đến nay biết bao nhiêu nước đã chảy qua con sông nhỏ mà họ vừa đi qua. Thế giới đổi thay, con người đổi thay…

Họ rẽ vào rừng. Bây giờ con đường chạy dọc theo con suối, dòng suối nhảy từ tảng đá nọ sang tảng đá kia, cười với mấy đứa trẻ đang vừa ngỡ ngàng vừa thích thú. Dì đã kể y chang như vậy đó! Suối cười và cây rừng rì rầm kể chuyện cổ tích chúc trẻ ngủ ngon! Lila bắt đầu nhảy nhót trên sàn xe, hai tay nắm lấy cái thang bên cạnh. Aleksei nắm chặt vạt áo khoác của Lila, để cho cô bạn khỏi bị ngã.

Rốt cuộc người quản ngựa kéo dây cương. Con ngựa thở phì rồi đứng lại, móng cào xuống đất.

– Bây giờ cả nhà phải đi bộ tiếp. - Người quản ngựa chỉ roi về phía con đường nhỏ xuất phát từ con đường đất nện.

Hai đứa trẻ nhảy xuống đất, người dì giao túi hành lý cho từng đứa bé, riêng chị xách va li, chị đặt vào tay lão nông đánh xe ngựa mấy đồng tiền, cho dù ông lão không muốn lấy tiền của láng giềng. Sau chốc lát chỉ còn ba mẹ con ở lại. Hai đứa trẻ nhìn theo con đường mòn mất hút đằng sau lối rẽ, trong bóng tối của rừng và chúng ngại đi bước chân đầu tiên - chẳng phải vì rừng rậm không khuyến khích người ta đi ngoạn cảnh, mà là vì, đối với mỗi người trong tốp ba, cái đang đợi ở cuối con đường có một ý nghĩa khác.

Đối với Lila đó là ngôi nhà cổ tích, đối với Aleksei đó là ngôi nhà thật sự của cậu bé và sẽ chẳng có kẻ nào ném đá vào cửa sổ nữa - dì đã hứa với cậu bé như vậy. Đối với bản thân Anastazia, đây là sự quay trở lại với tuổi thơ hạnh phúc, cũng như với nỗi đắng cay của kẻ tha phương ở xứ người. Cũng là niềm hy vọng vào một tương lai tươi sáng hơn.

– Đi thôi các con. Chúng ta không thể chôn chân ở đây đến tối được đâu. - Người đàn bà nhấc va li, đi vào con đường mê hoặc. Không chần chừ, hai đứa bé chạy theo sau chị, chúng đuổi kịp và vượt lên trước chị, túi va mạnh vào hai chân, hai đứa trẻ thi nhau chạy, xem ai đến ngôi nhà trước tiên.

Tất nhiên cậu bé đã thắng cuộc. Lila lao vào trảng cỏ, bám sát bạn trai. Cô bé thở hổn hển, nhưng sung sướng.

Hai đứa trẻ cởi túi và… đứng im một cách trịnh trọng, chiêm ngưỡng hình ảnh ngôi nhà đã mọc lên cùng lúc với cây tùng đầu tiên đã mọc lên ở nơi này, ở giữa bãi cỏ trong rừng - đúng vậy: đây không phải là ngôi nhà được xây cất, vì nó không phải là tác phẩm của bàn tay con người.

Cảnh vật tịch mịch không bị khuấy đảo chính là cái đầu tiên ở nơi đây gây ấn tượng mạnh mẽ.

Ngày lặng gió, cho nên những cây tùng cổ thụ đứng im. Ngỡ ngàng trước sự hiện diện của người lạ, chim chóc im tiếng hót. Chỉ có tiếng cười của dòng suối nhỏ vọng lại từ đằng xa là làm vẩn đục chút xíu cái tĩnh lặng tuyệt đối này. Tuy nhiên, chú chim sơn tước bạo gan nhất đã cất tiếng hót. Chim gõ kiến lại mổ vào thân cây. Đâu đó ở trên cao chim ưng cất tiếng kêu. Và trảng cỏ sống động.

Choáng ngợp trước cảnh đẹp, trẻ con chạy lăng xăng chiêm ngưỡng ngôi nhà. Anastazia lau nước mắt, bước lại trước cửa, rút chìa khóa và vặn mạnh ổ khóa. Cánh cửa cọt kẹt mở ra và người đàn bà bước vào trong nhà, nơi thời gian đã ngừng trôi.

Sau ngần ấy năm chị vắng nhà, bên trong ngôi nhà chẳng có gì thay đổi: chiếc bàn gỗ sồi ngày trước vẫn nguyên tại chỗ, mặt bàn nhẵn thín đến độ bóng nhoáng, bởi những bàn tay nhào bột trên đó để làm bánh ngọt, bởi dao thái thịt, bởi cùi tay trẻ con tì vào bàn, đợi ăn sáng, ăn trưa hoặc ăn tối. Chiếc tủ đựng thức ăn, chạm khắc đẹp, được thực hiện bởi bàn tay của một nghệ nhân địa phương đã qua đời từ lâu, vẫn đứng nguyên tại chỗ, đối diện với cửa sổ. Trong góc nhà là bếp than sưởi ấm căn phòng bên cạnh, căn phòng xira kia là phòng ngủ của bố mẹ. Ở đây cũng không có gì thay đổi. Vẫn chiếc giường rộng khổ thuở xưa với hai chiếc gối lông chim đặt trên mặt giường trải vải hoa. Nhà vệ sinh ở phía dưới cửa sổ, một chiếc tủ rộng, ba cánh, trong đó chẳng phải chỉ một hai lần Anastazia trẻ con đã chui vào trốn các anh mình, khi mấy anh em chơi trò trốn tìm. Hai anh tìm cô em khắp nhà, họ giả vờ không nhìn thấy cô em - cô bé được coi là con mắt nhỏ xinh trên cái đầu của gia đình - trốn ở đâu cả. Căn phòng của ông bà, có thời gian hai người anh đã ở đó và sau chót cầu thang lên tầng áp mái, nơi bố ngăn làm hai phòng nhỏ: một phòng khách và phòng thứ hai cho Anastazia, vì cô gái đã lớn, cần phải có phòng riêng. Nín thở, Anastazia leo lên cầu thang nhỏ và dốc, từ từ mở cửa vào vương quốc của mình. Căn phòng trống không. Cái trống rỗng này, so với các căn phòng khác, nơi mọi đồ vật đều nguyên vị và nguyên xi, đã làm Anastazia bị sốc. Tại đây chị mới cảm nhận, kẻ cướp nhà của gia đình chị đã căm ghét chị như thế nào.

Anastazia đóng sập cánh cửa, tựa lưng vào đó.

Chị nghe thấy tiếng gọi của Aleksei ở dưới nhà. Lila hùa theo, nhắc lại lời cậu bé:

– Dì ơi, dì đang ở chỗ nào hả dì?

Anastazia thở đều trở lại, miệng mỉm cười, chị đi xuống dưới nhà.

Chị có thể để cho cánh cửa trở về với quá khứ hoặc đóng hoặc mở. Ngày mai chị sẽ quyết định làm cái gì tiếp. Bây giờ chị phải phân phòng ở cho các con, mở va li hành lý, nhưng trước hết phải đi đốt lò, đun nước tắm.

Đi những bước chân chắc nịch, Anastazia quay trở lại bếp và quyết định:

– Aleksei, cháu đi chuẩn bị củi đốt lò, còn Lila, tạm thời phòng của các cháu sẽ là phòng ngày xưa các anh của dì đã ngủ, như vậy các cháu sẽ thoải mái, cháu đem cất đồ đạc của cháu và của Aleksei vào tủ đi. Làm xong mấy việc đó dì sẽ kiếm việc khác cho mà làm. Chúng mình sẽ không bị buồn chán ở nơi này đâu.

☆

Và chúng tôi đã không bị buồn chán một phút giây nào.

Nếu không quét dọn nhà cửa, một công việc cần phải làm hàng ngày, thì chúng tôi đi tham quan phong cảnh chung quanh với sự theo dõi sát sao của dì Anastazia - Aleksei vẫn chưa biết gì về rừng ở đây, còn dì đã cảnh cáo, rất dễ bị mất tích trong rừng đó. “Mất tích” - dì nhắc lại rành rọt và dì không cho phép chúng tôi đi tham quan một mình.

Hàng ngày dì đi một mình đến thị trấn Nowy Saez giải quyết công chuyện, còn khi dì mang chúng tôi đi dạo chơi trong khu rừng bao quanh ngôi nhà Hy Vọng - hóa ra, Hy Vọng không phải là tên làng, mà là tên ngôi nhà này - thì dì dạy chúng tôi cách xử trí khi bị lạc trong rừng.

– Lila, khi bị lạc cháu phải đi tìm con suối gần nhất… - dì nói, nghiêm túc nhìn thẳng vào mắt tôi, còn tôi nghiêm túc lắng nghe, thỉnh thoảng lại gật đầu tán thưởng - sau đó cháu đi xuống phía dưới, đi men theo dòng nước chảy. Đi như vậy thì kiểu gì cháu cũng sẽ bắt gặp nhà dân ở đây.

– Tuyệt đối không được hái nấm lạ. Chỉ ăn những gì biết chắc. - Chỗ này dì nhìn vào Aleksei vốn lúc nào cũng đói bụng. - Chỉ ăn những thứ cháu đã biết hoặc sắp tới đây sẽ được biết. Lila, cháu không được ăn những loại dâu đất mình không biết, cho dù nhìn bề ngoài chúng rất hấp dẫn. Dâu đất mà quả bóng nhoáng, màu xanh thẫm là loài dâu đất độc, độc chết người. Cháu không được ăn những loại dâu đất như vậy, nhớ chưa?

Những loại quả độc như vậy thậm chí dì không thèm nhìn.

– Dì sẽ dạy cho các cháu cách làm lều tạm trong trường hợp đêm sập xuống khi các cháu còn đang ở trên núi.

Và thế là dì dạy hai đứa trẻ kỹ năng tồn tại.

Tôi chẳng thể biết được, khi nào thì các bài học của dì sẽ cứu rỗi cuộc đời tôi…

☆ ☆ ☆

Xuống tàu ở ga Krakow Trung Tâm, ga cuối cùng, để canh chừng, Lila quan sát khắp lượt sân ga. Nàng đã biết, con thú bị truy lùng cảm thấy gì, cho dù cuộc truy lùng chưa thể bắt đầu. Hãy còn quá sớm.

Bình minh.

Trong những tia nắng đầu tiên của mặt trời mùa đông, thành phố Krakow im lìm cùng với vẻ đẹp và sự uy nghi của mình. Chân bước nhanh qua các con phố trong khu Thành cổ, nàng đi tìm quán bán hoa đã mở cửa, cho dù giờ này vẫn còn quá sớm. Khí trời lạnh giá, sau cái ngột ngạt trên toa tàu, không khí này làm nàng tỉnh hẳn người.

Nàng ước ao được tắm nước nóng, có gối mềm để rúc đầu vào đó, có chăn ấm để được nằm cuộn tròn trong chăn và ngủ bù những đêm mất ngủ, tuy nhiên, lúc này đây nàng chỉ có thể cho phép mình đi uống trà mà thôi. Tiền không thành vấn đề, nàng có tiền, nhưng còn phải làm cái việc trình báo. Ở khách sạn người ta yêu cầu chứng minh thư, nhưng Lila không thể để lại dấu vết. Cho dù kiệt sức, luôn luôn trong trạng thái thấp thỏm và sợ hãi, nụ cười e lệ vẫn nở trên môi nàng. Lần đầu tiên kể từ cái thời xa xưa ấy, nàng cảm thấy mình được tự do.

Có đúng là thời xa xưa không nhỉ? Chỉ mới cách đây không lâu thôi mà, tại ngôi nhà Hy Vọng, Aleksei cùng với Anastazia đã ban cho nàng sự tự do và việc hồi tưởng lại những ngày tự do này đã đưa nàng đến Krakow, vài giờ nữa Lila sẽ đến Nowosacz, sau đó đi đến làng Bogusza và… đúng rồi, đến ngôi nhà nhỏ náu mình trong rừng tùng nguyên sinh, nơi vang vọng tiếng chim hót, tiếng suối reo…

☆ ☆ ☆

– Aleksei ơi! Xem này! Lila lao thẳng vào cậu bạn đang nhăm nhăm bắt con cá hồi. Cậu bé mắng cô bé, khi cô bạn không chú ý, nhảy bừa lên cầu, nhoài người qua thanh chắn, treo lơ lửng ngay trên đầu cậu bé.

Lila chìa cánh tay đang cầm quả trứng nhỏ, quả trứng màu xanh nhạt, đốm nâu, về phía cậu bạn.

– Đây là trứng sáo đen chứ còn gì, - cậu bé nói, giọng làu bàu, tỏ vẻ bực mình vì cô bé đã xua mất của cậu chàng con cá và rằng, có phải cậu bé đã tìm thấy quả trứng đâu.

– Có con sáo làm tổ trong bụi cây tử đinh hương! Thấp đến nỗi tớ có thể với tay lên tổ. Chúng mình sẽ ấp trứng và nuôi chim non nhé!

– Sao cậu lại có thể ấp trứng được hả? - Aleksei ném cái nhìn châm chọc về phía cô bạn, miệng thổi phù phù vào tóc mái cô bạn, vì những sợi tóc đen và dài đang chọc vào mắt cậu bé. - Cậu đem trứng chim trả lại tổ đi, chúng mình sẽ phải quan sát, thoạt tiên chim mẹ làm gì với trứng và sau đó với lũ chim non.

– Nhưng cậu không giết chúng đấy chứ? - Hai mắt Lila tối sầm lại.

– Tại sao tớ lại phải giết chim non nào?! - cậu bé vặc lại.

– Tớ đã nhìn thấy mấy đứa con trai bắt chim và giết…

– Tớ không giống như chúng nó. - Aleksei nhún vai.

Đôi khi Aleksei cũng định làm như lũ trẻ con trong làng: nghịch ngợm, trộm cắp, giết hại và phá phách. Tuy nhiên, lúc đầu là bố mẹ, sau đó là Anastazia đã dạy cậu bé phải biết tôn trọng cuộc sống và tài sản của người khác; ngoài ra, do bị các đứa trẻ cùng trang lứa tẩy chay cho nên cậu bé không có cơ hội đàn đúm và làm chuyện xấu xa. Chơi với Lila thì cùng lắm cậu bé cũng chỉ có thể đào trộm vài củ khoai tây ngoài ruộng nhà hàng xóm, còn khi cậu chàng định vặn đầu chim non thì Lila khóc thét. Đến dì Anastazia chắc cũng phát khóc nếu thằng bé mồ côi học đòi thói hư, nghịch ngợm, phá phách trong nhà. Không - Aleksei thở dài - cậu bé không có cơ hội sống cuộc sống bình thường như những đứa trẻ khác… Đúng lúc này con cá quẫy cạnh chân trần của cậu bé. Ngay lập tức Aleksei cúi khom, giơ đôi tay tê cứng vì giá lạnh định bắt con cá,… nhưng bất thần lại tóm phải cô gái vì nhoài người quá mạnh nên rơi thẳng xuống đầu cậu bạn.

Aleksei loạng choạng khi bị sức nặng của người Lila đè lên, cho dù trọng lượng của cô nàng cũng chẳng hơn gì trọng lượng của con cá hồi này. Cô gái thét lên, có cảm giác mình sắp rơi tõm xuống dòng nước buốt giá, tuy nhiên Aleksei không buông cô bạn ra khi vẫn còn giữ được thăng bằng và cậu bé bế cô bạn lên bờ.

– Cậu vừa cứu tớ đó! - Lila nở nụ cười dễ thương, nói với bậc cứu tinh.

Aleksei nhún vai.

– Thôi, thế là chúng mình hết nợ nhau nhé: cậu hết nợ tớ và tớ hết nợ cậu. Nhưng cậu hãy xem đây này, quả trứng chẳng còn gì…

Cô gái từ từ mở bàn tay ra và òa khóc khi nhìn thấy lòng đỏ chảy trên các ngón tay. Còn Aleksei nhăn mũi.

– Cậu đừng có khóc, không có lý do gì để mà khóc cả, đây là quả trứng cũ. Trứng hỏng.

– Tớ không giết chim non đấy chứ?

– Cậu không giết. Sang xuân trứng sẽ nở ra chim non. Rồi sáo non sẽ bị đuổi đi và chúng sẽ rời tổ. Nửa năm nữa chúng mình quay lại đây…

Tiếng gọi của dì Anastazia ngắt lời cậu bé. Aleksei cảm thấy đói bụng. Cậu bé kéo tay cô bạn nhúng vào nước suối, rửa sạch bàn tay còn dính lòng đỏ trứng chim và sau một lúc chơi bên nhau, lại vui sướng và lại vô tư, đôi bạn chạy về nhà ăn trưa.

Còn Lila, ngày hôm nay đã được biết hai chuyện và cô bé đã nhớ nhập tâm: thứ nhất, Aleksei không như các bạn nam khác, không giết chim non; thứ hai, cô bé, Lila sẽ còn quay lại đây. Sau nửa năm nữa. Aleksei đã nói như vậy. Mà Lila thì tin tuyệt đối vào cậu bạn.

☆

Ngày hôm nay, khi ngồi ăn trưa, gương mặt dì tươi tỉnh hẳn lên, còn mắt dì như có nắng trời trong đó.

– Ngôi nhà này giờ đây thuộc sở hữu của chúng mình rồi, - rốt cuộc, dì tuyên bố, theo yêu cầu của các con. - Tuần tới chúng ta sẽ dọn đồ đạc đến đây và chúng ta sẽ chia tay mãi mãi với làng Zagrodzina.

– Và với ngôi trường, - Aleksei bổ sung, mặt tươi rói như mặt dì.

– Và với lũ trẻ con xấu tính, - Lila nối lời.

Bỗng hai người, Anastazia và Aleksei mặt buồn thiu.

– Con gái cưng ơi, con sẽ không thể ở cùng với dì và bạn trai được. - Giọng người đàn bà run lên khi chị phải nói với cô bé điều đó, dập tắt tia hy vọng trong đôi mắt xanh, đôi mắt ngay tức thì ứa lệ.

– Hai người không thích Lila hay sao? - cô bé nói nhỏ, định đứng dậy khỏi bàn, đi lang thang, như trước kia cô bé đã từng làm, nhưng cậu bé giữ tay cô bạn lại.

– Lila này, dì và tớ thích cậu đấy chứ, chỉ có điều, chắc chắn bố cậu không bao giờ đồng ý cho cậu đến đây sinh sống.

– Tớ sẽ xin phép bố, - cô bé nói, nhưng ngay tức khắc im bặt. Lila rất thèm được ở trong ngôi nhà tĩnh lặng và yên bình này, cùng với Anastazia, người tối tối vẫn chải đầu cho cô bé, vẫn hát những bài ru con cho bé nghe, với Aleksei, người không bao giờ chế nhạo tật nói lắp của cô bé và là bạn trai của cô bé, nhưng… Lila yêu bố cơ mà, bất kể đòn roi, sợ hãi và chửi mắng. Bây giờ, khi mẹ ghẻ Marysia cùng với chị Elzunia đã ra đi, bố chỉ còn lại một mình và nhất định bố đang nhớ đứa con gái bé bỏng của mình…

☆

Không. Bố chẳng hề nhớ tôi. Chí ít bố không thể hiện điều đó ra ngoài, chỉ vài hôm sau là tôi nhận ra điều này. Khi dì Anastazia đưa tôi về nhà, bố đang nằm trên chiếc giường cũ nát, người bố vẫn còn đầy thương tích sau vụ tai nạn. Bố đang mê man vì uống phải chai rượu rẻ tiền, chúng tôi bước vào căn phòng tối tăm, còn dì giọng nhỏ dần vì bực tức, nói:

– Tôi đưa Lila về nhà, tôi không thể chăm sóc cháu lâu hơn được.

– Được cái gì hả? - bố tôi nói, giọng lè nhè khi đáp lại, còn Anastazia tỏ thái độ vừa khinh vừa giận. Bây giờ tôi đã hiểu sự giận dữ này: trong căn phòng tối tăm và hôi hám này dì buộc phải để lại đứa bé mà dì quý mến và giao nó cho kẻ không đáng để dì trao gửi dù chỉ con chó.

Tức tối trong lòng, Anastazia cúi xuống người tôi, đặt hai bàn tay ấm áp, mềm mại lên hai vai tôi, hoàn toàn khác hai bàn tay kẹp chặt như hai gọng kìm của bố tôi, dì buồn bã nói:

– Lila này, con ở lại đây với bố, nhưng con hãy nhớ, lúc nào con cũng được đón nhận thân tình tại nhà dì. Con hãy nhớ lấy, ở nơi đó, phía sau những ngọn núi, phía sau những cánh rừng có một ngôi nhà, nơi có người đang đợi cháu. Anastazia cúi xuống, hôn tôi để chia tay, dì nói thầm vào tai tôi để cho bố không nghe thấy được: - Con đừng có nói cho bất kỳ ai, đó là chỗ nào. Nhớ nhé.

Tôi gật đầu, không được trịnh trọng cho lắm.

Và không bao giờ tôi nói với ai rằng, ngôi nhà Hy Vọng là nơi duy nhất tôi nhung nhớ suốt đời.

☆

Đối với Lila bắt đầu những ngày buồn mà sau đó kéo dài thành những tháng buồn và những năm không vui.

Những người bạn duy nhất mà cô bé có được - Aleksei và Anastazia - bỗng dưng biến khỏi cuộc đời cô bé, như khi họ xuất hiện vậy, để lại trong con tim cô bé đơn côi nỗi nhớ nhung và tiếc nuối.

“Tại sao vậy?” - cô bé hỏi nhỏ con misa trắng, mà để chia tay Aleksei đã ấn vào tay cô bé. Và cái “tại sao vậy” này thâu tóm cả thế giới: đó là một người cha không biết yêu thương, đó là người mẹ ghẻ và người chị đã đẩy ra xa cô bé muốn ôm lấy họ, đó là những đứa trẻ càng ngày càng chửi nhau, càng đánh nhau dữ tợn và sau chót, đó là hai người, ở một nơi xa xôi, có cuộc sống tuyệt vời trong ngôi nhà nhỏ trên trảng cỏ trong rừng, họ đã quên cô bé Lila.

Cô bé không biết rằng Aleksei cũng chẳng sung sướng gì hơn mình, khi với nỗi xót xa trong lòng tháng nào cậu bé cũng hỏi người dì:

– Tại sao dì lại đem giao con cho cái trường chết tiệt đó vậy?

Để giáo dục và dạy kiến thức, Anastazia đã giao cậu bé cho những bàn tay xứng đáng hơn, nhất là kiên quyết hơn với các học trò của mình. Aleksei, một cậu bé quen sống tự do, đã bị giam hãm ở nơi chẳng khác gì một tu viện được biến thành một trường dòng dành cho những đứa con trai.

Không còn có chuyện cậu bé bị các đứa trẻ cùng trang lứa hành hạ, không còn nữa “thằng Nga nhơ nhuốc này”, nói đúng ra, thằng bé lại cầm đầu một toán học sinh và chắc là nó phải thích - tuy nhiên, nội quy nghiêm khắc mà các học sinh phải thực hiện, bàn tay rắn của các thầy cô chủ nhiệm, đặc biệt của thầy hiệu trưởng và đòi hỏi cao của các giáo viên khiến cậu bé cảm thấy mình như đang ở trong một nhà tù hà khắc - cho dù thực tế cậu bé chẳng biết nhà tù diện mạo nó ra làm sao. Tháng này qua tháng khác, khi cậu bé được nhà trường ban thưởng bằng việc cho phép về thăm ngôi nhà Hy Vọng (vì bị phạt nên mấy lần cậu bé để tuột mất chuyến về thăm nhà này), cậu bé đã hỏi, chú ý để giọng nói của mình không tỏ ra oán trách hoặc tiếc nuối:

– Tại sao dì lại đem giao con cho cái trường chết tiệt đó vậy?

Cảm thấy mình có lỗi, Anastazia giải thích cho đứa con nuôi: ở trường này điều kiện học tập tốt, học sinh ngoan, trình độ sư phạm cao. Nhưng Aleksei nghiến chặt hai hàm răng đến nỗi răng kêu ken két và nói chậm rãi từng lời một:

– Dì phải đưa cháu ra khỏi nơi đó ngay lập tức.

Nhưng người dì vẫn không chịu. Cho đến tận tháng Sáu. Hồi chuông cuối cùng của năm học vang lên trong trường. Lũ học trò quăng sách vào góc tường, vớ ngay những chiếc va li hoặc túi du lịch đã chuẩn bị sẵn từ trước và trong vòng ba phút ngôi nhà tu viện trở nên trống rỗng. Thậm chí cậu học trò nào đi chuyến xe buýt chiều muộn, thì chạy ngay ra bãi cỏ ven sông, trên đường cởi phăng đồng phục, để ở đó - chứ không phải ở trong trường - đợi bố mẹ hoặc xe buýt. Tất nhiên Aleksei bao giờ cũng chạy dẫn đầu, tung lên cao nào áo sơ mi có đính biểu tượng của trường, nào áo lót, nào giày. Chỉ còn quần là không thể cởi ra lúc đang chạy, việc đó sẽ làm khi cậu bé ra tới bờ sông.

Suốt thời gian còn lại của buổi chiều cậu bé chơi bời thỏa sức, ngụp lặn, dìm nhau dưới nước, lên bờ phơi nắng rồi lại nhảy xuống sông. Sau đó lũ học trò rủ nhau đá bóng với lũ trẻ của làng gần đó - Tất nhiên Aleksei là tiền đạo - Khi mặt trời xuống thấp, lũ học sinh tản mác ra về, Aleksei cũng mặc quần áo vào - bây giờ không phải mặc đồng phục học sinh, mà thường phục, như một đứa trẻ bình thường - và đúng lúc cậu bé phải chạy ra bến xe, xe buýt chạy đến Bogusza cứ một giờ lại một chuyến, thì đằng xa xuất hiện nhân vật quen biết.

– Dì! - cậu bé thét to và chạy lại gặp mẹ nuôi. Cậu bé sà vào hai cánh tay dì, không sợ chúng bạn cười. Chúng không xấu tính.

– Con trai ơi, dì nhớ con lắm đó, - Anastazia nói nhỏ, hai mắt ngấn lệ.

Buông dì ra, cậu bé chạy đi lấy cặp và quay lại với học bạ trong tay, cậu bé tự hào trao học bạ cho người đàn bà. Chị nhìn lần lượt các điểm năm, các điểm bốn và dừng lại ở cột “đạo đức”.

– Dì đừng có nhìn vào chỗ đó, - cậu bé nói lúng búng.

Người dì chỉ mỉm cười.

– Tuyệt vời. Dì cảm ơn con, Aleksei này, dù sao thì con đã chịu đựng được. Và đã mang về cho dì nhiều điểm tốt như vậy.

Cậu bé nhún vai theo kiểu của mình.

– Dì có tin mới cho con đây. Cũng tốt lành như những điểm tốt trong học bạ của con vậy.

Cậu bé ngước nhìn dì, hai mắt tò mò.

– Con sẽ không phải quay lại trường này nữa. Dì đã quyết định, một khi con không thích học ở trường này, thì con sẽ chuyển đến học ở một trường phổ thông cơ sở khác, gần nhà.

Aleksia vẻ mặt buồn. Hai mắt mở to.

– Nhưng…

– Rất nhiều lần con đã kêu ca các thầy giáo cô giáo, thầy hiệu trưởng và giáo viên chủ nhiệm.

– Nhưng mà, dì ơi, ở trường này các thầy cô dạy tốt.

– Dẫu vậy, dì muốn con được sung sướng. Dì đã nói chuyện với cô hiệu trưởng trường Bogusza, bây giờ chúng ta đến gặp hiệu trưởng và con…

– Nhưng… con sẽ chịu đựng được! Dì ơi, con chịu đựng được, con xin thề! Ở đây… đúng, đã nhiều lần con kêu ca, như bà già, nhưng đúng là…

Anastazia cố gắng giữ thái độ nghiêm túc, tuy nhiên đôi mắt chị mỉm cười. Chị mong muốn tìm cho Aleksei một ngôi trường tốt - đời chị đã không có được điều này, nhưng mặt khác chị cũng không muốn Aleksei cảm thấy như mình đang ở trong một tu viện hà khắc, có lẽ là quá hà khắc đối với một đứa bé như thế này, đứa bé cô đơn và bất hạnh, lần này…

– Dì ơi, con sẽ ở lại đây, ở lại trường cũ, được chứ dì? Con sẽ trở lại trường sau kỳ nghỉ hè và sẽ không bao giờ con kêu ca phàn nàn gì nữa đâu. Có thể đôi khi. Chút xíu.

Anastazia ôm chặt đứa con mà chị yêu thương như con đẻ. Cậu bé cũng ôm chặt lấy người dì và chuyện trường học cho cậu bé trong mấy năm sắp tới đây coi như đã ổn.

– Thế còn tin mới thứ hai? - cậu bé nhắc.

– Chúng ta sẽ đi Zagrodzina. Có thể bố Lila sẽ cho phép bạn ấy đến nghỉ hè cùng với chúng ta.

Hai mắt cậu bé sáng bừng. Cậu bé nhớ người bạn gái, cho dù cậu ta không thú nhận, đó là của báu trần gian của mình. Aleksei lo cho cô bạn chịu sự bạc đãi của người bố nhẫn tâm. Cho nên, bây giờ cậu bé vớ ngay chiếc túi du lịch, lại đứng trước mặt dì và sẵn sàng đi về làng cũ ngay tức khắc.

Tuy nhiên ngôi nhà của Lila cửa khóa chặt. Mang theo con gái, vợ và con riêng của vợ, Borowy đã ra đi, phiêu bạt trên đất Ba Lan để kiếm việc làm và dân làng không ai biết, khi nào họ mới quay trở về.

Mãi chín năm sau Lila và Akeksei mới gặp lại nhau.