Có những lúc, thành công của Cách mạng đến vô cùng nhanh chóng, sẽ đem đến cho chúng ta tư tưởng lơ là, tưởng là sự khó khăn của con đường Cách mạng chỉ là tạm thời, còn thành công là tất yếu, tất nhiên và giản đơn như là sau cơn mưa trời lại sáng vậy thôi. Đây chính là một tư tưởng sai lầm, gây cho chúng ta, gây cho căn cứ địa Cách mạng và cơ sở quần chúng mà chúng ta phải vạn ngàn gian khổ mới giành lấy được tổn thất không thể bù đắp và những bài học máu. Chúng ta bắt buộc phải nhớ rõ, sở dĩ Cách mạng có thể thành công trước kì hạn, là bởi vì chúng ta chấp hành chính xác phương châm, đường lối, sách lược của Đảng, là bởi vì chúng ta đã thâm nhập vào quần chúng, phát động quần chúng, dựa vào quần chúng. Nếu như vì thành công mà quên mất điều này có nghĩa là đã quên đi sự tồn tại của kẻ địch, có nghĩa là đem thành công trở thành người đào mộ của chính mình. Hãy nhớ rõ: điều này cần phải ghi lòng tạc dạ ngàn ngàn vạn vạn lần. Nếu không, thất bại, thất bại, sự thất bại còn lớn hơn cả thành công sẽ đến trước một cách đơn giản nhất, bất ngờ nhất, và nhanh gọn nhất.

Nhưng tiếc là, tôi đã quên mất điều này. Thành công ngoài mong đợi đến bất ngờ, tốc độ quá nhanh, bội số quá lớn, chúng tôi hoàn toàn bị thắng lợi làm mê man đầu óc. Chúng tôi quên mất trước thắng lợi phải bảo đảm sự bình tĩnh lạnh lùng, trước hoa tươi và vinh quang phải kiềm chế sự kiêu ngạo và nóng vội, phải phòng ngừa nguyên tắc hành động tự mãn, nếu không cuối cùng thất bại sẽ nhanh chóng nối gót thành công mà đến. Chúng tôi không hề nghĩ đến, bội số của thành công quá lớn so với kì vọng của chúng tôi, mà thất bại, còn lớn hơn, còn thê thảm hơn gấp ngàn lần những gì chúng tôi tưởng tượng.

Hài kịch làm chúng tôi cười to ha hả, nhưng bi kịch do cười to dẫn đến làm chúng tôi muốn khóc cũng không còn nước mắt, đau đến không còn muốn sống. Hài kịch của thành công vì chôn vùi cuộc đời trẻ tuổi của tôi và Hồng Mai mà dựng nên một vũ đài bi kịch, đồng thời với điều đó, nó cũng vì chúng tôi mà viết lên một khúc tụng ca cuộc đời.

Nói thì không có ai có đủ dũng cảm để tin, chính là cùng lúc với khi chúng tôi tự tay đưa lên huyện các tờ khai về việc Vương Chấn Hải đem đất đai phân cho các hộ cá thể (nhân chứng) và những cọc gỗ chôn ở đầu ruộng (vật chứng), để thu hút sự chú ý cao độ của cấp trên, tôi lại viết cho ủy ban địa khu một phong thư tố giác, gọi đây là một hoạt động mưu đồ nhằm lật đổ chủ nghĩa xã hội tập thể (tôi không ngờ tôi lại anh minh như vậy, giống hệt như một nhà tiên tri vĩ đại). Lúc đó sự tình bất ngờ như tôi đã nói đã xảy ra một cách kinh thiên động địa rồi.

Trong tháng đó, chúng tôi vốn chờ trên huyện thông báo chúng tôi đi tố giác sâu hơn tư tưởng tư bản chủ nghĩa của Vương Chấn Hải, nhưng chưa đầy một tháng, thông báo tiếp theo lại là: Vương Chấn Hải và nguyên bí thư công xã Đại Miếu, phó bí thư huyện ủy đương nhiệm Triệu Thanh trong cùng một đêm bị bắt, bọn họ đều bị xử hình phạt hai mươi năm tù (điều này lại một lần nữa chứng minh tính tàn khốc và sự không thể điều hòa của đấu tranh giai cấp). Bởi vì Triệu Thanh quả nhiên giống như Vương Chấn Hải, trong một đại đội vùng núi đem đất đai giao quyền cho cấp dưới (trời ơi, ông ta không may bị tôi nói đúng. Tôi không biết tôi là người hay là một vị thần, chỉ nghe nói ông ta đưa sản lượng mẫu của đại đội từ hai trăm hai mươi cân nâng lên đến bốn trăm năm mươi cân, vì vậy được để bạt làm phó bí thư huyện ủy, không ngờ ông ta cũng giống như Vương Chấn Hải, đều phải trả giá vì đã hi sinh chủ nghĩa xã hội tập thể), điều càng quan trọng hơn là tôi có nằm mơ cũng không nghĩ đến, Triệu Tú Ngọc cũng bị bắt, chị ta chỉ ở trong ngục chưa đến nửa tháng, viết một bản tài liệu "Phân ruộng đất và Vương Chấn Hải không liên quan đến nhau, tất cả đều do Triệu Tú Ngọc tôi làm (ấu trĩ)" rồi sau một lần thẩm vấn đã tự sát rồi. Còn đội trưởng Lý Lâm, nghe nói đã bị vài nông dân của đại đội Vương Gia Dụ đánh chết, bởi vì anh ta dẫn tôi và Hồng Mai đến các nhà các hộ khiến người ta viết bản tường trình. Người Vương Gia Dụ cho rằng, nếu không phải vì tay đội trưởng Lý Lâm này, tôi và Hồng Mai sẽ không phát hiện ra việc phân đất đó, Vương Chấn Hải sẽ không bị chính phủ bắt, Triệu Tú Ngọc sẽ không phải tự sát trong tù, đất đai của bọn họ, tất nhiên sẽ không bị thu hồi lại một lần nữa vào trong chiếc làn của tập thể. Như vậy, chị ta thì tự sát, anh ta thì bị đánh chết rồi. Bi kịch, một bi kịch làm lòng người đau đớn! Đây quả là tư duy hạn hẹp và ấu trĩ của nông dân, là một loại bi kịch lớn do bị phong bế mà ngu dốt và thiếu hiểu biết cùng sáng tạo nên. Nhưng mà, mỗi khi nghĩ đến Triệu Tú Ngọc, nghĩ đến đội trưởng Lý Lâm, nghĩ đến cụ già Đức Quý và con trai con dâu thật thà chất phác của ông ta, vẫn làm cho lòng người không khỏi áy náy, làm lòng người không khỏi cảm thấy có chút hổ thẹn với bọn họ. Lúc đó tôi thầm nghĩ, sau khi tôi và Hồng Mai làm huyện trưởng, trấn trưởng, nhất định mỗi năm chúng tôi sẽ phát cho đại đội Vương Gia Dụ nhiều hơn vài nghìn cân lương thực trợ giá, nhất định sẽ cho người đem phân bón giá thấp đến đầu thôn của họ. Đây là điều duy nhất chúng tôi có thể làm cho Vương Gia Dụ, chúng tôi tuy là một đôi người Cách mạng, nhưng chúng tôi rốt cuộc vẫn là những người nhân đạo chủ nghĩa của Cách mạng. Cho đến Vương Chấn Hải, Triệu Thanh bị phạt hai mươi năm tù, Vương huyện trưởng có khả năng bị khai trừ khỏi Đảng và tất cả mọi chức vụ trong ngoài Đảng, cũng làm người ta ngạc nhiên, nhưng cũng vẫn nằm trong tình lí Cách mạng mà thôi. Các bạn thử nghĩ xem, lí tưởng chung của quốc gia, dân tộc, Đảng và nhân dân là xây dựng xã hội chủ nghĩa một cách "nhiều - nhanh - tốt - kiệm", ra roi thúc ngựa thực hiện chủ nghĩa Cộng sản. Trên "Điều lệ Đảng" và "Hiến pháp" đều viết tính chất của quốc gia chúng ta là xã hội chủ nghĩa, mục đích cuối cùng của Đảng chúng ta là thực hiện chủ nghĩa Cộng sản, mà cơ sở của chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản là chủ nghĩa tập thể, là thực hiện chế độ công hữu xã hội chủ nghĩa, đạo lí này sao mà đơn giản, như kiến xếp hàng về nhà, chó đái một bãi bên đường để nhớ đường, nhưng Vương Chấn Hải và Triệu Thanh lại dám đem đất đai của công xã nhân dân phân lại cho các nhà các hộ, đây không phải là chủ nghĩa tư bản đang ngóc đầu dậy trong chủ nghĩa xã hội thì là gì?

Chỉ một tay trấn trưởng và một tay bí thư công xã lại dám đối nghịch với quốc gia, dân tộc, Đảng và nhân dân, chuyên chính gân sắt xương thép đó của giai cấp vô sản đó không chuyên chính ông thì có thể chuyên chính ai? Lẽ nào câu chuyện trong vở kịch "Làng cây hòe" nổi tiếng ông không biết đến sao? Đoạn đối thoại đanh thép gay gắt nổi tiếng giữa Quách Đại Nương và Thôi Chí Quốc đó ông không biết hay sao?

Thôi Chí Quốc: (cười) tôi hỏi bạn, bạn đây là xã hội chủ nghĩa gì? Các bạn có máy kéo không? Có trạm thủy điện không?

Quách Đại Nương: Chúng tôi có sự lãnh đạo của Đảng, chúng tôi có Mao Chủ tịch! Chỉ cần bần cố nông chúng tôi đồng lòng, tổ chức lại, làm tốt hợp tác xã, mãi mãi đi theo Mao Chủ tịch, chúng tôi có thể đi đến Chủ nghĩa xã hội, có thể đi đến Chủ nghĩa cộng sản!

Thôi Chí Quốc: Tôi đã nghĩ mọi phương hướng rồi, phải làm cá thể, làm "ba ngựa một cày", làm các hộ giàu có lên. Thôn cây hòe phải có tám mươi phần trăm hộ nông dân có ba con ngựa một cái cày, như thế mới có thể sống tốt được!

Quách Đại Nương: Mấy câu này của anh từ đâu ra đấy? Muốn làm theo như anh nói, người nghèo càng nghèo, người giàu càng giàu, bần nông trung nông vẫn phải đi xin ăn, vẫn phải bị bóc lột, đó chẳng phải là lại quay lại xã hội cũ sao? Đây là ý muốn của bố anh sao?

Thôi Chí Quốc: Không, không, không! Ông ta làm sao có trình độ cao như vậy, đây là lời nói của một nhân vật lớn, nhưng mà bố tôi rất đồng ý với ý kiến của ông ta…

Quách Đại Nương: Ồ, hóa ra là nhân vật lớn này và bọn địa chủ, tư bản cùng mặc một cái quần…

Kết thúc câu chuyện là hợp tác xã mà Quách Đại Nương lãnh đạo hoàn toàn thắng lợi, tóm ra tay bí thư Đặng từ đầu đến cuối không lộ diện nhưng lại ở phía sau bày ra đủ loại mưu kế để duy trì cổ vũ cho con đường tư bản chủ nghĩa.

Tháng sáu thiên binh trừng hủ ác, dây dài vạn trượng trói côn bằng [43] .

Nghe nói việc Vương Chấn Hải và Triệu Thanh đem đất đai chia cho nông dân, huyện trưởng Vương đều biết hết, đều đã có sự thỏa thuận ngầm của ông ta rồi. Từ đấy phân tích sâu thêm, nghiên cứu sâu hơn sẽ thấy Vương huyện trưởng, Vương Chấn Hải, Triệu Thanh, ba người bọn họ đều là cán bộ chuyên nghiệp, lại đều đã từng đánh nhau trong cuộc chiến giúp đỡ Triều Tiên chống Mỹ và chiến tranh Trung Ấn, là chiến hữu lại có thêm tình huynh đệ, cấp trên cấp dưới cùng một chiến hào, làm thế nào có thể chứng minh bọn họ không phải là tập đoàn phản Cách mạng đây? Làm thế nào có thể chứng minh bọn họ không lật đổ chủ nghĩa xã hội tập thể, thực hiện khôi phục tư bản chủ nghĩa đây? Lúc cái ý nghĩ kinh ngạc mà phấn chấn này giống như một tia chớp lóe lên trước mặt tôi, tôi giương mắt đờ đẫn không nói ra lời, nửa si nửa ngây, đang ăn cơm trong góc sân, miệng tôi há to như cái bát, mắt to như là đế bát, sau khi cảm thông sâu sắc với Triệu Ngọc Tú, đội trưởng Lý Lâm, cụ già Đức Quý và người dân Vương Gia Dụ, tôi lập tức đứng lên, đối diện với không trung, điên cuồng hô lên một tiếng lớn:

Gió Tây phấp phới cờ hồng/ Hôm nay trói chặt ác thần/ Rừng sâu đường hiểm rêu trơn/ Cuối cùng gió trải cờ hồng như tranh / Mặt trời đỏ chói/ Tiếng chim kêu hót/ Hòe xanh bào đồng biếc/ Du thắm thầu dầu non/ Khắp nơi oanh ca yến múa/ Lại có suối róc rách kêu/ Đường đi cao mãi vào mây/ Xin hỏi anh đi nơi nào/ Chim sẻ đáp lời: có núi tiên lầu ngọc/ Cõng trời xanh nhìn xuống/ Hóa ra đều là thành quách nhân gian.

2. Thành công chưa từng có của Cách mạng

Tin tức truyền đến không lâu, tôi và Hồng Mai được một chiếc xe hơi đón đi. Người đến đón chúng tôi không phải là một cán bộ bình thường, mà là người đã từng tham gia cuộc vạn lý trường chinh [44] - bí thư ủy ban địa khu Quan (kiêm chính ủy phân khu), người ông ta gầy, đen thui, tóc đã bạc hoa râm, ánh mắt sáng ngời rất có thần, mặc một bộ quân phục cũ, hình dáng giống hệt như chúng tôi tưởng tượng. Lúc đó, chúng tôi đã biết việc gì xảy ra rồi, khi người trong thôn đang ăn cơm sáng, đột nhiên có hai cán bộ huyện ủy mà tôi không quen lắm xông vào nhà tôi, giằng bát cơm của tôi xuống, nhìn chỗ canh ngô trong bát một chút, nói: "Anh vẫn còn uống cái này sao? Nhanh đi đi, từ hôm nay anh sẽ được ăn tiêu chuẩn tiểu táo đấy [45] ." Tôi nhìn họ có chút không hiểu, bọn họ lại cực kì quen thuộc nhìn tôi: "Lãnh đạo địa khu muốn tìm anh và Hạ Hồng Mai trực tiếp nói chuyện, một vụ phản Đảng, phản xã hội chủ nghĩa cực lớn đã bị anh và Hạ Hồng Mai tóm ra, chắc chắn anh và Hạ Hồng Mai sẽ làm trấn trưởng hoặc bí thư đảng ủy trấn rồi."

Cái chúng tôi muốn làm không phải là trấn trưởng hoặc chức bí thư còm trên trấn. Khi chúng tôi nhìn thấy chiếc xe hơi dừng dưới cổng đá Nhị Trình, chúng tôi mới biết theo xe đến đón chúng tôi là trưởng phòng Lưu chuyên quản lý phòng ban các huyện của phòng tổ chức địa ủy. Trưởng phòng Lưu hơn bốn mươi tuổi, làm việc thận trọng, có nhiều kinh nghiệm, lưng hơi hơi gù, giống như một ông già năm mươi mấy tuổi, ông ta từ rất xa đã đón chúng tôi, bắt chặt tay chúng tôi, nhẹ nhàng gọi một tiếng "Cao huyện trưởng." Tôi bị tiếng gọi này của ông ta làm chấn động như có sấm nổ bên tai, muốn lập tức làm rõ mọi chuyện, lúc này một cán bộ phụ nữ huyện ủy khác từ đầu ngõ kia đi tới cùng với Hồng Mai, trưởng phòng Lưu càng cực kì thần bí nói: "Lên xe đi, Cao huyện trưởng, đừng hỏi điều gì, đến huyện anh sẽ biết."

Chúng tôi được đón đi khỏi Trình Cương như vậy. Từ biệt cổng đá Nhị Trình, chùa Trình và hơn nghìn nhân khẩu của đại đội Trình Cương, từ biệt Cách mạng và đấu tranh, chiến đấu và bằng hữu, kẻ địch và bạn bè, Trình Khánh Lâm và Trình Thiên Thuận, phố lớn và ngõ nhỏ, đường hầm và ruộng mạch, Bả Lâu và cây cối, gà lợn và bát đũa, vân vân và vân vân. Tôi ngồi ở ghế trước trên xe, ba người họ ngồi ở ghế sau. Từ tấm gương nhỏ trên xe, tôi nhìn thấy một tầng mây nghi ngờ mà háo hức tràn ngập trên mặt Hồng Mai. Lúc đó, tôi muốn vô cùng được ngồi ở hàng sau, cùng ngồi chen với em, thân sát bên thân, đùi sát bên đùi, hai tay kéo trộm lẫn nhau, để truyền cho nhau niềm vui và sự kiềm chế đang kích động và nhảy nhót giữa hai người. Nhưng mà, tôi đã bị trưởng phòng tổ chức địa ủy coi là huyện trưởng - ngôi sao đang lên - được xếp ngồi ở phía trước rồi, là huyện trưởng hay là phó huyện trưởng? Có thể là phó huyện trưởng, xét đến cùng thì tôi mới có ba mươi tuổi, xét đến cùng thì tôi mới là phó trấn trưởng, hộ tịch vẫn ở trong đại đội Trình Cương, xét đến cùng thì tôi vẫn là một nông dân mà. Trong xã hội lưu hành một thói quen lúc gọi tất cả các chức vụ phó đều không thêm chữ "phó", lần này làm khổ tôi rồi. Tôi muốn biết rõ xem mình xét đến cùng là huyện trưởng hay là phó huyện trưởng nhưng lại không tiện hỏi, niềm hạnh phúc và nỗi khổ làm tôi ngồi không yên suốt một đoạn đường, để thể hiện phong độ của một nhà Cách mạng giỏi giang, tôi lại chỉ có thể ngồi đoan chính không động đậy, cho đến khi xe con đi qua trên đoạn đường có ngôi mộ ở ngoài trấn mười tám dặm mà tôi và Hồng Mai đã từng ở đó yêu nhau cuồng nhiệt, tôi mới nhìn ra cửa sổ quay đầu một chút, ho nhẹ một cái.

Hồng Mai ho hai cái, để ngầm đối với cái ho của tôi. Sau đó, chiếc xe con đó - chúng tôi đều lần đầu tiên ngồi xe con, không thể nói hết được chõ ngồi mềm thế nào, trên cả con đường vô số lần tôi đã nghĩ, chiếc xe vỏ đen bóng đó có phải là sẽ thuộc về tôi sau khi tôi thật sự làm huyện trưởng không? Xe hơi lướt qua đại đội Hoàng Gia Cương, lướt qua công xã Hồng Xa, lướt qua công xã Đại Binh, lướt qua chỗ thành cổ trong huyện, bảy mươi chín dặm nhanh như chớp, rất nhanh đưa chúng tôi đến một sân nhỏ ở phía sau trụ sở của huyện ủy.

Đó là một cái sân vuông, ba mặt là mái tôn nhà đỏ, mặt giữa là hai cánh cửa sắt lớn mở một nửa. Lúc chúng tôi đi, có lính canh cầm súng nhìn chăm chú biển xe, rồi vội vàng mở to cổng sắt. Khi xe dừng lại ở cái sân rải gạch đỏ và tường đỏ ngói đỏ đó (chúng tôi như là rơi vào một cái ao máu vậy), trưởng phòng Lưu xuống trước, đến một gian phòng một lát, rồi dẫn chúng tôi vào một phòng tiếp khách khác, cung kính rót nước cho tôi, để chúng tôi ngồi trên một cặp ghế sô pha. (Tôi và Hồng Mai đều lần đầu tiên ngồi sô pha, không ngờ sô pha còn mềm hơn cả ghế xe hơi, lúc ngồi xuống chúng tôi dường như đều giống như ngồi tù, đồng thời vội vàng nhấc nhấc người về phía trước, ép mông xuống mép sô pha. May mà trưởng phòng Lưu đang pha nước nên không nhìn thấy. Một trưởng phòng của phòng tổ chức địa ủy tự tay pha nước uống cho tôi, điều này nói lên cái gì, chứng minh điều gì?) Ông ta đặt hai cốc thủy tinh ngâm trà xanh lên trên chiếc bàn nhỏ trước mặt chúng tôi (sau này tôi mới biết cái bàn nhỏ dài, thấp màu đỏ sậm đó gọi là "trà kĩ') sau đó ông ta nói như máy: "Bí thư địa khu Quan sống ở đây, một chút nữa ông ấy sẽ ra nói chuyện với các bạn, các bạn hãy uống trà trước nhé." Nói xong trưởng phòng Lưu liền lui đi.

Chúng tôi biết bí thư địa ủy Cửu Đô tên là Quan Minh Chính, nhưng chúng tôi không dám tin rằng bí thư địa ủy sẽ đích thân nói chuyện với chúng tôi, không dám tin rằng Cách mạng xảy ra lớn đến mức rung trời chuyển đất như vậy. Xét đến cùng chúng tôi đã đi một chuyến vào sâu núi Bả Lâu, vạch trần ra âm mưu phân đất của Vương Chấn Hải dưới ánh sáng Cách mạng. Mục đích trực tiếp nhất của chúng tôi, là nhanh nhất đá Vương Chấn Hải từ trên đài xuống, đoạt lấy quyền lực trong tay ông ta, chúng tôi nào có thể nghĩ đến chúng tôi đã vạch trần một trọng án âm mưu phục hồi tư bản chủ nghĩa lớn nhất trên toàn quốc? Làm sao có thể nghĩ đến cái án quan trọng này cũng đã ầm một cái kéo cả huyện trưởng xuống? Ánh sáng nóng bỏng của thành công thực sự đã đến sớm hơn dự định rất nhiều, đã đến sớm chiếu vào hai mắt chúng tôi đến mức choáng váng hôn mê, đã làm cho tâm hồn chúng tôi bị đun nấu đến không thể yên bình. Chúng tôi không hề có một sự chuẩn bị nào với thành công đến sớm đó, giống như khi lần đầu tiên trở về Cách mạng Trình Cương chúng tôi đã phạm phải chứng ấu trĩ Cách mạng, thành công của Cách mạng lần này đã hoàn toàn đẩy tôi và Hồng Mai vào vực sâu của tai nạn.

Sau khi trưởng phòng Lưu đi rồi, tôi và Hồng Mai không dám nói chuyện to. Chúng tôi nhìn nhau nóng bỏng, khát khao, đều cảm thấy ánh mắt của đối phương nóng bỏng như sự nóng lòng của thanh sắt bị nung đỏ trong lò luyện muốn được dội gấp nước lạnh vào, nóng lòng muốn được đối phương an ủi và hạ nhiệt. Chúng tôi ngồi trên ghế sô pha, nhìn thấy trưởng phòng Lưu từ cửa sổ phía trước rẽ đi, hai tay (tay trái của em và tay phải của tôi) liền cùng lúc nắm lấy nhau. Tôi cảm thấy tay em trong tay tôi vừa nóng vừa bỏng, mềm mại êm dịu, thổn thức phập phồng, máu từ đường mạch ngón tay dội vào lòng bàn tay tôi giống như thác nước ở đầu nguồn đổ xuống trên tay tôi vậy.

Em nói: "Ái Quân, Cách mạng của chúng ta thành công rồi."

Tôi nói: "Em có biết chúng ta được cơ cấu nắm quyền đến cấp nào không?"

Em nói: "Quyền lớn của trấn Trình Cương chắc chắn phải giao cho anh và em rồi."

Tôi cười cười.

"Em và anh ít nhất cũng phải được đề bạt cấp huyện phó!"

Em đột nhiên rút tay ra, nhìn chằm chằm vào tôi.

Tôi hạ âm thanh xuống khẽ hơn.

"Không chắc còn làm huyện trưởng đấy. Những ngày lên thẳng mây xanh của chúng ta bắt đầu rồi."

Em nhìn trong phòng và ngoài phòng, không dám tin nhìn tôi lắc lắc đầu.

Tôi muốn dùng lời nói và việc làm của trưởng phòng Lưu để chứng minh cho em sự suy đoán của mình, nhưng có tiếng động không biết từ đâu truyền đến, giống như một miếng gỗ cực nhỏ từ bệ cửa sổ rơi xuống. Âm thanh mang theo đám bụi nhỏ đó trong phút chốc làm chúng tôi kinh ngạc đến sững sờ. Cho đến lúc này, cho đến khi đó, chúng tôi mới phát hiện ra trên bức tường ở phía trong đối diện với chúng tôi đang mở ra một cánh cửa, mới phát hiện ra phòng khách chúng tôi đang ngồi ngoài một đôi sô pha, một chiếc trà kĩ, một chiếc bàn, một chiếc điện thoại, một giá rửa mặt và một chậu nước sạch ra, bên giá rửa mặt còn có một cánh cửa đơn màu đỏ, trên cánh cửa đơn có treo một tấm rèm trắng được kéo che một nửa, trên rèm cửa thêu năm chữ "Vì nhân dân phục vụ". Cửa đằng sau rèm bị che rồi. Chúng tôi không biết âm thanh vừa rồi là từ trong phòng truyền ra hay là từ bên ngoài truyền lại. Chúng tôi đâm ra sợ bí thư địa ủy sẽ đột nhiên từ sau cánh cửa nào đó đi ra, đâm sợ ông ta nghe thấy đoạn đối thoại vừa rồi của chúng tôi, nhìn thấy tay chúng tôi lúc đó gắn chặt lấy nhau như một mối hàn.

Chúng tôi thảng thốt buông tay ra, ngồi nghiêm chỉnh lại, để mông đặt ngay ngắn lên trên mép của hai chiếc sô pha đỏ, cảm thấy trong họng có chút khô, nhưng lại không dám uống trà trong cốc thủy tinh đó. Chúng tôi nóng lòng muốn lập tức cởi hết quần áo ra trần truồng quấn lấy nhau, nhưng chúng tôi lại không thể ngồi gần nhau hơn một chút. Chúng tôi biết bí thư địa ủy Quan đang họp trong phòng hội nghị nhưng chúng tôi cũng sợ kinh khủng bí thư Quan sẽ vén tấm rèm cửa màu trắng bước ra. Chúng tôi không động đậy, không nói một lời, chờ bí thư Quan đến giống như mùa hạ khô khốc chờ một trận gió, giống như đêm trường Xích huyện đang chờ một ngọn đèn, giống như xã hội cũ tối tăm đang chờ mặt trời hồng soi sáng. Thời gian giống như dòng nước lũ sính trướng lên phía sau cửa cống, sự nôn nóng của chúng tôi giống như đàn kiến trong lò nóng toán loạn chạy đông chạy tây. Trong phòng có chút nóng, trong không khí có một mùi hương lẫn lộn dính sệt với nhau, trong ánh mặt trời tiến vào từ cửa và cửa sổ, những hạt bụi đang múa bay lấp lánh. Có thể nghe thấy tiếng tinh tang của những hạt bụi bay đụng vào nhau, có thể nhìn thấy bóng dáng những hạt bụi trên đất giống như những con bướm đen rất nhỏ bay bay hạ hạ, có thể nhận ra mùi thơm đang rắc xuống trong phòng để dành riêng cho bí thư Quân, mùi nước hoa thanh mát dày đặc khắp bốn phía. Thời gian ngày càng đặc quánh lại (tôi quyết định sau khi tôi làm huyện trưởng sẽ ở trong cái sân nhỏ này trong tòa nhà này), không khí ngày càng nóng vẩn lên, (tôi nghĩ Cách mạng một lần nữa thành công cực lớn rồi, tôi có nên kết hôn với Hồng Mai không?) Những hạt bụi bay trong ánh mắt càng ngày càng to, sắc đỏ vàng càng ngày càng nhạt (Tôi nghĩ lúc này có thể cùng với Hồng Mai ở một mình trong một thung lũng nào đó không một bóng người ở dãy núi Bả lâu thì tốt biết bao!). Hương thơm trong phòng càng ngày càng giống như hương cỏ buổi sớm, phân ngựa nóng và thịt luộc nhà ai trộn lẫn với nhau (tôi nghĩ lúc này nếu như ở núi Bả Lâu hoặc trấn Trình Cương, tôi nhất định bảo Hồng Mai trần truồng ra, không mảnh vải che thân múa điên cuồng trước mặt tôi). Chúng tôi vô cùng buồn chán, thận trọng từng tí một, muốn uống nước nhưng không dám động đến cốc, muốn mát mẻ nhưng không dám cởi cúc áo, muốn làm việc đó nhưng lại không dám một lần nữa nắm tay nhau. Chúng tôi rất muốn tìm việc gì đó làm (như là xem báo, học văn kiện), rất muốn tìm một chủ đề hợp thời để nói chuyện phiếm (ví dụ như gần đây trên thế giới xảy ra việc gì, trung ương có truyền xuống tinh thần chỉ thị gì mới không), thế là tôi liền đưa mắt từ trên trà kĩ xuống bàn làm việc, nhìn thấy một tờ tham khảo lớn bị chiếc điện thoại đặt trên bàn đè lên. Tôi liền nhổm người cầm lấy tờ "Tin tức tham khảo", thình lình từ trong tờ "Tin tức tham khảo" rơi ra một bức ảnh màu bốn tấc. Nhặt bức ảnh lên nhìn, thì thấy trong ảnh là một nữ quân nhân trung niên đoan trang, đeo kính trên mắt và đội chiếc mũ giải phóng không vành, khuôn mặt nhìn rất quen mà nghiêm khắc, dường như cô ta đang coi khinh việc gì trước mắt. Chính dưới bức ảnh đó, rất tự nhiên viết một câu:

Phu nhân thân yêu của tôi!

Tôi cảm thấy người phụ nữ trên tấm ảnh đó cực kì quen, nhưng lại nhất thời không nhớ ra cô ta là ai. Không dám tin cô ta là ai. Nếu như cô ta quả nhiên là ai đó thì ai lại dám to gan viết lên bức ảnh một câu như thế? Tôi nhìn chằm chằm vào bức ảnh một lúc, dán mắt vào nét bút thông thuận trôi chảy viết "phu nhân thân yêu của tôi!" Nhìn một lúc, hứng thú đưa bức ảnh truyền qua cho Hồng Mai.

Hồng Mai đón bức ảnh vội vàng liếc một cái, cái giây phút trang nghiêm, khó quên mà chúng tôi chờ đợi đó đột nhiên đến rồi. Thời khắc vĩ đại đã đến rồi. Từ ngoài cửa đột nhiên truyền đến tiếng bước chân thong thả. Tiếng bước chân đó không gấp không chậm, rất có tiết tấu, thân thiết ấm áp, làm người ta cả đời không quên vang lên dưới cửa sổ. Chúng tôi biết là bí thư địa ủy Quan từ phòng họp đi ra. Rốt cuộc là cái thời khắc có tính lịch sử cho chúng tôi làm người tiếp nối Cách mạng trên trấn hoặc là lên huyện làm người cầm lái Cách mạng đã đến trước mắt rồi. Cuộc đàm thoại có tính then chốt làm cho chúng tôi một bước lên mây hay là làm chúng tôi phải từng bước từng bước trèo lên bậc thềm và cầu thang đã bắt đầu rồi. Tôi và Hồng Mai nhìn nhau một chút, đồng thời từ sô pha nảy người lên, lập tức người đàn ông ngoài trung niên như chúng tôi đoán - bí thư địa ủy Quan đã xuất hiện ở cửa. Ở trên tôi đã nói rồi, ông ta gầy gò, đen thui, tóc hoa râm, mắt sáng như có thần, mặc một bộ quân phục cũ, bộ dạng giống y chang như chúng tôi nghĩ (người phụ nữ trung niên trên tấm ảnh vừa rồi có quan hệ gì với ông ta), bước vào phòng, ông ta với khuôn mặt hồng hào phấn chấn nhìn chúng tôi một cái, vẫy vẫy tay với chúng tôi, nói: "Ngồi, ngồi xuống. Uống nước, uống nước đi."

(Thật là thân thiết dễ gần, làm người ta cả đời khó quên! Người nữ quân nhân trên bức ánh vừa rồi và ông ta xét đến cùng có quan hệ gì?)

Bí thư Quan vừa bảo chúng tôi ngồi xuống uống nước, vừa kéo chiếc ghế ở bên bàn làm việc ra ngồi xuống, trong trăm công nghìn việc nói với chúng tôi ba phút:

"Hồ sơ và biểu hiện của các bạn tôi đều tìm hiểu rồi, rất tốt, Cách mạng cần những người tiếp bước như các bạn.

"Các bạn có biết ý nghĩa của việc các bạn phát hiện và tố giác Vương Chấn Hải lớn thế nào không? Trong tỉnh vô cùng coi trọng, lãnh đạo trung ương đều có phê duyệt. Đây là một án lựu đạn hẹn giờ vô cùng đáng sợ chôn giấu trong cơ thể của chủ nghĩa xã hội tập thể, nếu các bạn không phát hiện, có một ngày mìn nổ tung, có lẽ sẽ làm bầu trời xanh chủ nghĩa xã hội nổ tung thành một cái hố đen ngòm.

"Tiểu Cao à, cậu nghĩ đi, tôi và các đồng chí phòng tổ chức địa ủy đều có ý để cậu phụ trách toàn diện công tác của huyện này; làm huyện trưởng hoặc là bí thư huyện ủy chúng ta sẽ thương lượng sau. Gánh vác càng nặng, càng là kiểm nghiệm của tổ chức Đảng với cậu, không phải sợ, không phải lo lắng, phải dũng cảm công tác, chỉ cần nắm vững phương châm và đường lối, là có thể làm được việc rồi." Bí thư Quan nói đến đây quay đầu sang Hồng Mai nói. "Tiểu Hạ, tôi ở địa khu công tác mấy năm nay, rất ít gặp những nữ đông chí giác ngộ như bạn, đặc biệt là ở nông thôn. Bạn và Tiểu Cao là những cán bộ thanh niên vô cùng hiếm thấy, trẻ tuổi đầy hứa hẹn, tiền đồ xán lạn, bạn làm chủ nhiệm Hội phụ nữ huyện hay là phó huyện trưởng, đợi chúng tôi sau khi nghiên cứu sẽ quyết định. Đương nhiên, không làm chủ nhiệm phụ nữ thì cũng sẽ làm ủy viên huyện ủy, làm phó huyện trưởng."

Cuối cùng, trong lời cảm ơn bị kích động đến phát run và biểu hiện nhất định sẽ không phụ lại sự bồi dưỡng giáo dục của cấp trên của chúng tôi, bí thư Quan đứng dậy khỏi chiếc ghế dựa sơn đỏ đó, nói bằng giọng trầm thấp, khàn khàn đầy sức mạnh của ông ta:

"Cuộc họp của tôi vẫn chưa xong, các bạn hãy đến ở phòng tiếp khách trước, chiều hôm nay có thời gian chúng ta sẽ nói kĩ hơn." Ông ta nhìn hai chúng tôi, trên mặt hiện lên nụ cười, "Hoàn cảnh gia đình của các bạn chúng tôi đều đã tìm hiểu rồi, đều là những gia đình không hạnh phúc. Đều không vì gia đình không hạnh phúc mà sụp đổ ý chí. Các bạn là một đôi hiếm thấy, nếu như các bạn có tình đồng chí, tình yêu Cách mạng, cùng chung chí hướng, bí thư địa ủy tôi đây nguyện làm ông mối cho hai bạn, nhưng điều kiện là kết hôn rồi các bạn không thể cùng công tác trong một đơn vị, cần có một người chuyển đến huyện ngoài hoặc địa khu công tác, đây là kỉ luật Đảng. Đảng Cộng sản không cho phép có người đang làm Cách mạng lại mở cửa hàng vợ chồng đâu."

Sau cùng, bí thư Quan thân thiết mà hữu nghị nắm lấy tay chúng tôi, đưa chúng tôi tiễn ra ngoài phòng của ông ta, gọi người đưa chúng tôi đến phòng tiếp khách huyện ủy

3. Bóng đen dưới ánh mặt trời

Giống như nỗi nhớ của búp hoa với gió xuân, giống như đất hạn mong chờ mưa lũ, giống như hải yến chờ đợi bão, giống như tiếng réo gào của nước lũ với đập nước. Sau khi chúng tôi được dẫn đến hai phòng đơn phân biệt của nhà khách huyện ủy, chúng tôi liền mong chờ người nhân viên không rõ nội tình gì kia lập tức đi ra. Nhưng dường như anh ta đã biết tôi và Hồng Mai đến huyện ủy này để trở thành những người lãnh đạo tương lai. Trong phòng tiếp khách không ngừng vang lên những tiếng giới thiệu khăn mặt ở đâu, xà phòng thơm ở đâu, nước uống hết rồi gọi một tiếng là sẽ có người đến thay, dãy công tắc điện ở trên tủ đầu giường cái nào là đèn tường, cái nào là đèn trần, cái nào là máy thu thanh (lại có cả máy thu thanh, lại có thể bất cứ lúc nào được nghe ca khúc Cách mạng rồi). Anh ta nói lắm, nhiệt tình, chu đáo làm cảm động lòng người. Sau khi chờ anh ta đi rồi, tôi lập tức ấn nút công tắc của máy thu thanh ở trên tủ đầu giường, liền lập tức có đoạn trích kinh kịch trong "kịch nêu gương" [46] vọng ra, thế là, tôi vội vàng từ phòng sổ hai chạy đến phòng số 8 của Hồng Mai, đến hành lang không dính một hạt bụi nào, gặp phải Hồng Mai cũng đang chạy đến phòng tôi, nhìn thấy tôi em lại nói chính câu mà tôi muốn nói với em:

"Ái Quân, ở tủ đầu giường phòng em là một chiếc máy thu thanh, đang phát kịch nêu gương Cách mạng "Dùng mưu lấy Uy Hổ Sơn".

Tôi nói: "Đến phòng anh đi, tủ đầu giường anh cũng là máy thu thanh."

Chúng tôi trở về căn phòng số hai.

Đến phòng chúng tôi không thể nhịn được khóa trái cửa lại, kéo rèm cửa sổ lại, bật máy thu thanh lên, cởi quần áo xuống. Chúng tôi hừng hực như lửa, khao khát dâng trào, cả hai không nói với nhau câu nào, cả hai không có một động tác dùng tay ra hiệu và ám thị nào, hoàn toàn ngầm hiểu nhau như điên như cuồng làm việc đó trên giường.

Chúng tôi dùng việc đó để chúc mừng thành công và niềm vui sướng của chúng tôi, lấy việc đó để làm dịu lại con sóng và sự hưng phấn của tâm hồn chúng tôi, lấy việc đó để khắc sâu hơn tình đồng chí và tình yêu Cách mạng của chúng tôi.

Tôi dưới nền nhạc của máy thu thanh, khi làm cái việc làm cho người ta sung sướng thoải mái, hồn tan phách tán đó, tưởng là Hồng Mai sẽ giống như mọi lần ở dưới người tôi sung sướng đến hét to lên, thậm chí sẽ giống như mọi lần sắc mặt xanh trắng một hồi, mồ hôi như mưa đến ngất đi, nhưng em đã không kêu lên tiếng kêu khoái lạc đỏ rực nào, càng không hề mê man trong cõi trắng mênh mang. Em ở dưới người tôi ngây dại nhìn khuôn mặt tôi, hai tay sờ lên mặt tôi, đột nhiên khóc to lên, lệ giống như mưa từ khuôn mặt em trút xuống gối. Tôi bị tiếng khóc của em làm kinh sững lại. Nhìn thấy em tuôn nước mắt, tôi không biết sự cuồng mãnh của mình đã làm đau em ở chỗ nào, vội vàng phanh động tác lại, lấy tay lau nước mắt trên mặt em.

Tôi nói: "Em làm sao vậy?"

Em càng yêu thương vuốt ve mặt tôi:

"Em không sao cả."

Tôi nói: "Em khóc vậy kia mà, áo gối đều ướt đẫm cả rồi."

Em nói: "'"Ái Quân, chúng ta xứng đáng, Cách mạng xứng đáng, sống chết xứng đáng."

Em vén mái tóc đẫm lệ của mình ra sau tai.

"Chính điều này mà em khóc sao?"

Em nói: "Em nghĩ đến những việc trong quá khứ, sau đó nỗi sợ dấy lên dọa làm em khóc."

Tôi nói: "Sợ gì chứ? Chúng ta có lí tưởng, có hoài bão? dám phấn đấu, thoắt cái không qua cơ sở mà được thăng chức cấp huyện, chỉ cần chúng ta cố gắng, cố gắng, không ngừng cố gắng, Cách mạng, Cách mạng, không ngừng Cách mạng, cấp huyện, cấp phó địa khu, cấp địa khu, cấp phó tỉnh, cấp tỉnh, sẽ từng cấp từng cấp mà thăng tiến, chúng ta cũng từ nông dân trở thành cán bộ cấp cao, trở thành cán bộ cấp cao rồi việc trong quá khứ sẽ chẳng là gì? Muốn Cách mạng thì phải có hi sinh, việc mà em biết anh biết trời cũng không biết, em lo gì nào?"

Bởi vì chúng tôi nói đến một chủ đề cực kì nghiêm trọng, bởi vì nước mắt em càng lau càng chảy ra dữ dội, bởi vì em đột nhiên đau thương như trước làm cho cơn lũ kích thích đang hưng phấn trào lên trong chúng tôi giống như nước lũ lên bị đất chặn đứng mất rồi, làm cho sự nôn nóng mới hừng lên không thể kiềm chế được của chúng tôi dần dần như khói tản mây tan. Bình tĩnh lại, tôi nuối tiếc vô hạn nhìn em. Em cũng vô cùng áy náy nói với tôi: "Ái Quân, đều trách em cả." Tôi tắt máy thu thanh nói với em: "Không sao đầu, ở đây còn có máy thu thanh, muốn làm việc đó chúng ta có thể bất cứ lúc nào làm việc đó." Nói vậy em liền ngồi dậy chỉnh đốn lại thân thể và ga giường. Mặc quần áo lên rồi, gấp chăn lại rồi, kéo ga giường thẳng ra, để áo gối đẫm lệ lật lại vắt lên trên gối, sau đó kéo rèm cửa sổ ra, làm cho ánh nắng mùa xuân tháng tư ríu ra ríu rít chiếu vào phòng, làm cho căn phòng được chiếu sáng bóng loáng lên, giống như căn phòng tim người Cách mạng.

Đã trưa rồi, cùng với ánh mặt trời rọi vào trong căn phòng của chúng tôi, những hạt bụi nhỏ li ti lấp lánh múa bay. Trên tường dán bức chân dung Mao Chủ tịch và tấm ảnh trong vở kịch "Hồng đăng kí", trong ánh mặt trời hiện ra ảo mờ mà lóa mắt. Từ cửa sổ nhìn ra, có thể nhìn thấy những cây cảnh xanh trong bồn hoa lớn của nhà tiếp khách, lúc nhìn kĩ, mới phát hiện ra những cây này khi trồng đã được xếp thành hình chữ "trung', lúc này cây cối đang rậm rạp, chữ "trung" hiện lên mờ nhòe mà đầy sức sống. Tôi đẩy cửa sổ ra nhìn chữ "trung" đó, bảo Hồng Mai đến xem, bí thư Quan nói để anh suy nghĩ về công việc trong huyện, anh nghĩ sau khi anh làm huyện trưởng hoặc bí thư, việc đầu tiên là ở mỗi ngã tư trong huyện thành sẽ cho xây một bồn hoa lớn, trong mỗi bồn hoa đều trồng cây tùng, cây bách thành hình chữ "trung". Hồng Mai thu dọn ga trải giường xong đi ra, giống như tôi cũng nhìn chữ "trung" màu xanh trong bồn hoa đó, nói ở huyện thành đều trồng chữ "trung" thì hơi đơn điệu, mà có thể trồng thành các kiểu chữ như "Ba điều trung" và "Bốn vô hạn". Tôi nói như thế thì cần bao nhiêu cây? Cần luống hoa to đến thế nào? Em nghĩ rồi lại cười cười, tự nhiên vắt chéo hai tay lại, đặt bên vai tôi nói, chúng ta không chỉ phải làm Cách mạng, làm nông nghiệp, mà còn phải làm lâm nghiệp, thủy lợi và làm chăn nuôi nông thôn nữa. Lúc làm lâm nghiệp anh tìm một vạt núi, trồng cây hình "Mao Chủ tịch vạn tuế!" Năm chữ to! Làm người ta ở ngoài mười mấy dặm cũng có thể nhìn thấy năm chữ đó, làm cho người ta ở trên máy bay cũng có thể nhận ra "Mao Chủ tịch vạn tuế!" như vậy anh và em sẽ nổi tiếng cả nước ngay, không chừng Bắc Kinh có người đến chụp ảnh kỉ niệm lại, chiếu phim khắp nơi trong toàn quốc.

Tôi bị hấp dẫn bởi ý kiến này của Hồng Mai, quay người lại dùng hai tay nhấc khuôn mặt của em lên, nhìn thấy hai mắt của em vừa trong vừa sáng, khóe mắt lại có vân cá. Vân cá đó giống như cái gai đâm vào trong tim tôi. Em nhìn thấy mặt tôi khác thường "em già rồi sao?" Em nửa lo lắng, nửa đau lòng hỏi vậy. Tôi nói: "Người dễ già mà trời thì khó, trời nếu có tình thì trời cũng sẽ già." Em nói: "Em già rồi héo rồi anh vẫn còn thích em thật sao?" Tôi nói: "Chúng ta là một đôi người tình Cách mạng, Cách mạng là khi anh và em ở bên nhau, chứ không chỉ là trẻ trung và xinh đẹp. Chỉ cần Cách mạng còn, tình cảm của hai ta vẫn sẽ mãi còn." Tôi không biết tôi trả lời như vậy em có vừa lòng không, nhưng tôi biết là em không có lời nào để nói lại. Không có lời nào để đáp lại, em liền quay ra ngồi ở mép giường. Để an ủi em, tôi kéo ghế lại ngồi bên cạnh em, nắm lấy tay em trong tay tôi, nói: "Em muốn làm chủ nhiệm Hội phụ nữ hay là muốn làm phó huyện trưởng? Làm phó huyện trưởng nghe hay hay, nhưng em phải nghe huyện trưởng điều khiển đấy, huyện trưởng nói là xong. Làm chủ nghiệm Hội phụ nữ nghe không hay lắm, nhưng Hội phụ nữ do em quyết là xong."

Em để mặc tôi cuộn tay em trong tay tôi, giống như một con chim mềm ấm nằm cuộn tròn trong tổ, ánh mắt có chút ao ước treo trên mặt và trên miệng tôi, nhưng nụ cười ở khóe miệng lại có chút bất an khẽ nhếch nhếch lên. "Em biết là anh muốn làm bí thư huyện ủy, không muốn làm huyện trưởng. Lực lượng hạt nhân lãnh đạo sự nghiệp của chúng ta là Đảng Cộng sản Trung Quốc, Đảng lãnh đạo tất cả. Đảng còn có thể chỉ huy súng. Cho nên anh muốn làm bí thư, anh đoán em muốn làm gì? Em muốn làm phó huyện trưởng kiêm chủ nhiệm Hội phụ nữ. Chúng ta vừa danh chính ngôn thuận kết hôn vừa không phải tách nhau ra, hi vọng có một ngày anh được điều đến địa khu để em làm huyện trưởng hoặc bí thư."

Tôi nói: "Việc này sao có thể xảy ra đây?"

Em nói: "Sao lại không thể được?"

Tôi nói: "Bí thư Quan có đồng ý không?"

Em nói: "Chúng ta không chỉ bảo bí thư Quan làm mối khi kết hôn, tốt nhất còn phải nghĩ cách làm thân với ông ta nữa."

Tôi buông tay em ra khỏi tay tôi: "Em quả là đang mua danh học bá vương?"

Em cười cười: "Anh cảm thấy không thể sao?." Em lau lau bàn tay bị tôi bóp đến toát mồ hôi lên ga giường, sau đó ánh mắt liền sáng lên sự thông tuệ, nhìn tôi giống như một người chị nhìn người em trai của mình, nói em từ nhỏ đã biết các hồng quần của phòng hưu trí huyện đặc biệt thích nhận cháu trai hoặc cháu gái. Chỉ cần anh và em kết hôn, bí thư Quan làm mối, quan hệ của hai ta và bí thư Quan sẽ không còn bình thường nữa. Không còn bình thường thì có thể cách dăm ba ngày đến nhà bí thư Quan rồi. Đi đến nhà bí thư Quan chúng ta liền lần lượt đem Hồng Sinh, Hồng Hoa, Đào Nhi đem đến, để bọn chúng liên tục gọi bí thư Quan là ông nội, gọi phu nhân của bí thư Quan là bà nội. Sau đó, lại hỏi rõ nhà bí thư Quan là người ở đâu, là người miền Nam thì chúng ta mỗi lần đến đều mang theo ớt và dưa, nhất thiết không được mang theo một chút đồ gì quý giá đáng tiền, nếu là người miền Bắc, mỗi lần chúng ta đến sẽ mang theo gạo kê và táo đỏ, con trai, con gái miệng ngọt hơn chút nữa, liên tiếp gọi ông nội, bà nội, anh xem làm sao không thể nhận chúng ta làm thân thích đây? Nhận là thân thích rồi ông ta có thể không bằng lòng cho chúng ta cùng công tác sao? Có thể không để em làm phó huyện trưởng kiêm chủ tịch Hội phụ nữ sao?"

(Linh hồn của tôi da thịt của tôi, người tình Cách mạng và phu nhân của tôi!) Tôi bị lời nói của Hồng Mai làm cho vừa như mở cờ trong bụng lại vừa câm như hến không thể nói ra lời, giống như học sinh thay giáo viên giải được câu đố cả đời khó giải, tôi bắt đầu ngây ngây si si dán mắt vào miệng của Hồng Mai, dán mắt vào mặt em, vào tóc và vai em, nhìn chằm chằm một lúc tôi liền đột nhiên nắm chặt hai tay của Hồng Mai trong tay tôi, giống như bắt được một đôi chim vừa mới bay đi nói; "Bí thư Quan dường như là người miền Bắc, nếu như ông ta là người Đông Bắc, mỗi lần chúng ta đến đều mang cho ông ta bánh phở Đông Bắc, nếu như là người Sơn Đông, chúng ta sẽ mang cho ông ta rau hẹ và bánh rán, nếu như là người Thiểm Tây thì sẽ mang theo gạo kê và ngô, nếu như là người Sơn Tây thì sẽ mang giấm chua dầm lâu năm.

Trong thời gian trước bữa trưa dài như cây sào, chúng tôi ngồi trong nhà tiếp khách, tính toán Cách mạng và công việc, sự nghiệp và tương lai, hôn nhân và gia đình, quan hệ và bạn bè. Chúng tôi đã quyết định chờ tuyên bố nhậm chức xong thì sẽ kết hôn, để song hỉ lâm môn thêu hoa trên gấm cho sự huy hoàng của cuộc đời chúng tôi thêm khởi sắc, để cho con thuyền Cách mạng của chúng tôi căng gió giương buồm, ngày càng xán lạn, từng ngày đi lên, một bước bước qua ngàn dặm lên trời, tốt nhất là trước khi chúng tôi (tôi) ba mươi ba tuổi đến ba mươi lăm tuổi rời huyện đến địa khu, làm chuyên viên phó của địa khu hoặc là thị trưởng của thành phổ Cửu Đô.

Chính lúc này, chính thời gian này, trưởng phòng tiếp khách gọi chúng tôi đi ăn cơm.

Cơm đương nhiên là cơm ngon tuyệt hảo, nhà khách làm cơm và thức ăn hoàn toàn theo tiêu chuẩn tiếp huyện trưởng mới nhận, cá kho, gà hầm, xương sườn, vịt muối và canh thịt băm viên, đủ loại đủ kiểu đặt lên bốn chiếc bàn. Nhưng đến cùng chúng tôi ăn cơm lại chỉ có trưởng phòng Lưu phòng tổ chức địa ủy. Vốn dĩ đã sấp xếp ban lãnh đạo huyện đều đến dự, bí thư Quan muốn theo phương thức "tin tức nội bộ" ở trên bàn ăn giới thiệu tôi và Hồng Mai với tất cả lãnh đạo huyện, muốn để chúng tôi làm quen một cách nhanh nhất với lãnh đạo và công tác các phòng ban. Nhưng bí thư Quan không đến, lãnh đạo huyện cũng không đến. Phòng ăn lớn trong nhà khách huyện ủy, bày bốn chiếc bàn đầy thức ăn nhưng chỉ có ba người trưởng phòng Lưu, Hồng Mai và tôi. Hồi tưởng lại, cơn động đất của sự nghiệp Cách mạng của chúng tôi đã ủ rượu dưới chân rồi, đất đai vững chắc đã bắt đầu rung lắc rồi, nhưng chúng tôi bị thắng lợi làm cho mê mẩn đầu óc, tiền cảnh mỹ mãn của Cách mạng đã bao phủ một bi kịch cực lớn đang xảy ra . Từ lầu hai của nhà khách đi xuống, rẽ một cái là đến phòng ăn lớn ở phía đông, nhìn thấy trưởng phòng Lưu, tôi dùng phong cách hòa nhã dễ gần của huyện trưởng mới bắt tay anh ta, ba chữ "chào trưởng phòng" được Hồng Mai gọi đến mức vừa giòn tan vừa tinh tế, giống như là Hồng hạnh đã chín trong mùa xuân đó, nhưng lúc trưởng phòng Lưu và tôi bắt tay, ông ta chỉ kéo kéo đầu ngón tay tôi, lúc trả lời Hồng Mai chỉ liếc em ngâm nga một chút.

Tôi nhìn bốn bàn ăn cùng với rượu ngon và chung rượu đã bày đâu ra đấy trong nhà ăn đó hỏi:

"Bí thư Quan chưa đến sao?"

Trưởng phòng Lưu ngồi trên chiếc ghế phía trước một bàn ăn nói:

"Không đến."

Tôi vô cùng ngạc nhiên: "Vậy các lãnh đạo khác trong huyên…"

Trưởng phòng Lưu cầm đũa cầm bát.

"Ăn cơm trước, ăn xong rồi tôi sẽ nói với các bạn."

Tôi bắt đầu cảm thấy dưới chân có chút lắc lư, cảm thấy gan bàn chân có một luồng gió lạnh đi ra. Nhìn Hồng Mai, thấy sắc mặt em nhợt nhạt, khỏi cần nói em cũng đã cảm thấy điều khác thường chẳng lành từ thái độ và cử chỉ của trưởng phòng Lưu. Rốt cuộc chúng tôi đều từ trong mưa gió đấu tranh xông đến, rốt cuộc chúng tôi đều là những người Cách mạng có kinh nghiệm đấu tranh, rốt cuộc trong Cách mạng dù mưa gió thế nào chúng tôi đều đã nhìn thấy, nếu như chưa nhìn thấy thì cũng đã nghe thấy. Chúng tôi biết, Cách mạng có lúc sẽ thành công trong phút chốc, cũng có lúc sẽ thất bại trong phút chốc. Mà thành công của Cách mạng, không hề đồng nghĩa với kết thúc đấu tranh. Chỉ cần giai cấp tồn tại, đấu tranh giai cấp sẽ vĩnh viễn còn, sự đấu tranh giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản, đấu tranh giai cấp giữa các phái chính trị, giai cấp vô sản và giai cấp tư sản trong tranh đoạt quyền lực và chiếm lĩnh hình thái ý thức còn lâu dài, khúc khuỷu, có lúc thậm chí còn phong vân đột biến, kịch liệt dị thường. Nhìn thấy trưởng phòng Lưu đã cầm đũa ăn cơm, lại ra hiệu cho Hồng Mai, chúng tôi liền tách ra ngồi hai bên ông ta ăn.

Phòng ăn sáng sủa, hơi nóng ở bàn ăn bốc lên nghi ngút, những con nhặng xanh mới sinh sau giấc ngủ đông cùng trắng trơn vui vẻ ăn uống trên ba chiếc bàn còn lại, tiếng vo ve của chúng giống như là tiếng nhị hồ trầm trong đoạn hát đối của vở kịch "Kì kích bạch hổ đoàn". Ánh mặt trời nhơn nhớt, từ bàn ăn di chuyển lên mặt và lên người chúng tôi, giống như là miếng vải dầu nhầy nhụa bọc lên người chúng tôi. Trưởng phòng tiếp khách không biết đã xảy ra chuyện gì, cẩn thận đứng ở bên ngoài nhà ăn. Trưởng phòng Lưu ăn nửa bát cơm rồi, gắp liên tục trên đĩa thịt xào ớt bên cạnh. Tôi và Hồng Mai đã xới cơm rồi, nhưng như ăn như không cầm lặng bát trong không trung, lúc gắp thức ăn chỉ gắp rau, không dám đi gắp thịt cá và xương sườn, gà hầm và vịt muối. Thời gian giống như mỡ lợn ngưng ở trên đầu đũa chúng tôi. Tiếng nhai cơm của trưởng phòng Lưu như gạch ngói rơi trên bàn ăn. Hồng Mai liên tục nhìn tôi, mây đen trên mặt như một miếng vải đen đã đẫm nước.

Tôi cuối cùng để bát cơm đông cứng trong không trung,

"Trưởng phòng Lưu, đã xảy ra việc gì vậy?"

Trưởng phòng Lưu liếc liếc tôi: "Xảy ra việc gì phải hỏi bạn, hỏi các bạn."

Tôi đặt bát lên bàn: "Chúng ta đều là Đảng viên, là đồng chí, đều là những người Cách mạng đồng tâm nhất chí, đồng tằm nhất chí vì Mao Chủ tịch, vì Đảng Cộng sản, rốt cuộc đã xảy ra việc gì, xin trưởng phòng Lưu hãy nói thẳng với chúng cháu."

Trưởng phòng Lưu dùng ánh mắt nghi hoặc nhìn chúng tôi.

Hồng Mai cũng buông bát đũa: "Trưởng phòng Lưu, về tuổi tác chú cũng như bố mẹ chúng cháu, về lí lịch không cần nói chú là nhà Cách mạng tiền bối, về chức vụ không cần nói chú là thượng cấp của chúng cháu, cần phê bình chú cứ phê bình chúng cháu, cần phê phán chú cứ phê phán chúng cháu, nhưng chú không nói gì chúng cháu có sai muốn sửa cũng không có cách nào sửa được."

Trưởng phòng Lưu cuối cùng cũng đặt bát cơm xuống. Ông ta tự mình ra đóng cửa phòng ăn chặt lại, rồi trở về ngồi chỗ cũ, dùng tay lau lau miệng, rồi thổi hạt cơm ở kẽ răng xuống bàn, "Tiểu Cao, Tiểu Hạ", bản mặt của trưởng phòng Lưu giống như là một phiến đá xanh nói, "Tôi đây định chính thức nói chuyện với các bạn, định tổ chức chính thức nói chuyện với các bạn. Các bạn là một đôi trong những người tiếp bước có tiền đồ xán lạn. Bí thư Quan nhìn lí lịch các bạn rồi quyết định bồi dưỡng các bạn, hơn nữa bí thư Quan sớm muộn cũng sẽ được điều đến tỉnh. Bí thư Quan đều có qua lại với lãnh đạo trung ương. Nhưng các bạn đã phụ đi kì vọng của bí thư Quan, phụ đi sự bồi dưỡng và giáo dục của tổ chức Đảng dành cho các bạn. Đến nỗi xảy ra việc gì, họ Lưu tôi cũng không biết, nhưng các bạn đã khiến bộ mặt của bí thư Quan tức xanh lên, tức đến mức bí thư Quan vứt máy điện thoại xuống đất. Cuối cùng là gì, các bạn là người rõ nhất, lúc này chính là lúc mà các bạn thể hiện mình trung thật hay trung giả với tổ chức, với Đảng, với Mao Chủ tịch. Nói ra có lẽ cũng còn kịp nếu như không nói, hậu quả có lẽ không chỉ là việc làm hay không làm huyện trưởng và chủ tịch Hội phụ nữ đâu, không chỉ là việc tiền đồ chính trị bị chôn vùi đâu." Nói đến đây, trưởng phòng Lưu liếc ra ngoài phòng ăn, nhìn chúng tôi, khép chặt miệng một lúc, chờ hai người bên ngoài đi khỏi, lại nửa như gợi ý, nửa như khủng bố đe dọa nói: "Cuộc Cách mạng này rốt cuộc có bao nhiêu thảm khốc các bạn còn rõ hơn tôi, đấu tranh giai cấp có bao nhiêu phức tạp, bao nhiêu vô tình các bạn đều đã biết. Nhưng có một điểm, trong đấu tranh giai cấp, nhất thiết không thể làm cái việc mà mình tự cho là thông minh, nhất thiết không thể đem đá đập vào chân mình, không thể kéo mình từ phía Cách mạng đẩy sang phe phản Cách mạng dược."

Nói xong những điều này trưởng phòng Lưu lại bưng bát cơm lên ăn, ông ta giống như đã làm xong cái việc ông ta nhất thiết phải làm, yên tâm thoải mái đưa một cái đùi gà quay vào trong miệng. (Phong vân đột biến, cuộc chiến lại bắt đầu. Mênh mang mưa như khói, rùa rắn khóa sông dài. Sẽ đi về nơi đâu? Cán Giang tràn phong tuyết. Mây trắng đầu núi muốn dựng lên, mây trắng dưới núi đang gào thét. Chợt báo nhân gian từng phục hổ, lệ bay như mưa trút ngang trời [47] ). Chúng tôi biết một việc cực kì quan trọng đã xảy ra rồi, từ thời gian suy tính, hẳn là xảy ra không lâu khi chúng tôi và bí thư Quan gặp mặt, đã xảy ra khi chúng tôi đang hoan lạc trong nhà tiếp khách, cùng mứu tính tương lai. Chứng tôi dự cảm thấy, việc đó chính là việc trong địa đạo, chính là cái chết của Trình Khánh Đông. Tôi cách Trưởng phòng Lưu nhìn Hồng Mai, sắc mặt em nhợt nhạt trắng như là giấy, tay đặt trên mép bàn, lắc lắc run run, giống như ai đang nắm lấy bát của em rung tay của em. Tôi cũng có chút hoang mang giống như em, nhưng tôi biết tôi là đàn ông, tôi là trấn trưởng, là huyện trưởng mới, tôi là người Cách mạng trẻ tuổi, là nhà chính trị hiếm thấy, là nhà quân sự đã trải qua vô số sa trường chính trị. Hồng Mai nhìn ánh mắt của tôi giống như một đứa trẻ rơi vào vòng nước xoáy nhìn bố mẹ trên bờ, tôi không thể làm em cảm thấy tôi không xứng là một người đàn ông và là một nhà Cách mạng, không xứng làm một nhà quân sự và nhà Cách mạng, nhà chính trị, em là linh hồn của tôi, da thịt của tôi, là tinh thần và người tình của tôi, tôi đương nhiên không thể làm em thất vọng. Tôi ho một cái, ngầm ra hiệu em không được hoang mang, phải trấn tĩnh, cho dù là thân rơi vào trong ngục, thì cũng phải có quyết tâm và nghị lực, dũng khí và can đảm.

Tôi để ánh mắt mình di chuyển từ mặt Hồng Mai đến hai tay dính đầy mỡ của trưởng phòng Lưu: "Trưởng phòng Lưu, Mao Chủ tịch nói, chúng ta nói và làm việc đều phải có tính chính xác, đều phải có căn cứ, chỉ như vậy, mới có thể làm người tín phục, làm người tâm phục khẩu phục."

Trưởng phòng Lưu không ăn cái đùi gà đó nữa, lạnh lùng nhìn chúng tôi: "Tiểu Cao, tôi nói thực với các bạn, người mà các bạn chọc tức không phải là họ Lưu tôi, mà là bí thư địa ủy Quan. Các bạn chọc tức bí thư Quan thế nào, chỉ có các bạn biết, nếu như không ăn cơm các bạn hãy trở về phòng phản tỉnh đi, sau khi ăn cơm xong tôi sẽ đến báo cáo bí thư Quan, có thể ông ta sẽ đích thân thẳng thắn vô tư nói chuyện với các bạn."

Tôi và Hồng Mai liền rời khỏi phòng ăn trước.

4. Phòng tạm giam đặc biệt

Nếu như nói việc ngồi tù của của Vương Chấn Hải và Triệu Thanh cũng như việc Vương huyện trưởng bị cách mọi chức vụ và khai trừ khỏi Đảng nhanh đến mức chỉ cần một tháng, thì việc tôi và Hồng Mai từ huyện trưởng và chủ nhiệm Hội phụ nữ sắp được đề bạt bị nhốt vào nhà tạm giam đặc biệt của đồn công an chỉ mất không đến một ngày.

Cơm trưa xong không lâu, trưởng phòng Lưu đến phòng tôi cùng nói với tôi và Hồng Mai chỉ có ba câu, rồi đưa chúng tôi đến đồn công an tiến hành thẩm vấn đặc biệt.

Trưởng phòng Lưu nói: "Thứ nhất, bí thư Quan chiều nay phải đến tỉnh lị tham gia một hội nghị khẩn cấp, ông ta quyết định không gặp các bạn nữa. Thứ hai, tính chất nghiêm trọng của sai lầm mà các bạn phạm phải, e rằng chỉ có các bạn là rõ nhất. Có thời gian bí thư Quan sẽ đích thân hỏi việc này, ông ta hi vọng các bạn sẽ không mê muội không chịu tỉnh ngộ, không tự đập đầu vào bức tường sắt của giai cấp vô sản chuyên chính. Thứ ba, bí thư Quan nói nếu như ông ta không có thời gian, ông ta sẽ phái người ông ta tin cẩn nhất đến nói chuyện với các bạn, hi vọng các bạn không giấu diếm, không trốn tránh, trung thực nói ra, bí thư Quan sẽ tha thứ cho các bạn." Nói xong những điều này, trưởng phòng Lưu với dáng người gầy nhỏ liền rời khỏi căn phòng số hai. Xét ra trưởng phòng Lưu có thể được xem là một đồng chí tốt, ông ta đến cửa còn quay đầu lại, thông cảm nhìn tôi và Hồng Mai: "Các bạn còn trẻ, không nên che giấu điều gì, điều nên nói thi hãy nói ra nhé, những năm tháng này, vì Cách mạng có người giết đến mười mấy người còn được làm quan như thường, các bạn có điều gì mà không nói được?"

Trưởng phòng Lưu liền đi.

Trưởng phòng Lưu vừa đi khỏi thì bốn người đàn ông cao lớn mặc đồng phục đi vào phòng chúng tôi, không nói một lời lục soát khắp người chúng tôi, sau khi ngay cả tóc và mang tai bị tóc che lên của Hồng Mai cũng đều bị lục soát một lượt liền đeo gông vào tay chúng tôi. Lúc đó, khóe mắt Hồng Mai ngấn lệ, nhưng em cắn môi mình không để nước mắt rơi xuống. Trước khi trưởng phòng Lưu chưa đến, tôi và Hồng Mai đã thống nhất tư tưởng. Tôi nói: "Hồng Mai, em có hối hận không?" Em nói: "Chỉ cần anh từ đáy lòng thích em, em sẽ không hối hận." Tôi nói: "Anh hối hận. Anh hối hận đã không kịp danh chính ngôn thuận cưới em." Em òa lên khóc, liền nhoài người về phía tôi khóc, nói: "Ái Quân, em đủ rồi, thấy đáng rồi, có câu nói này của anh em đi theo anh làm Cách mạng cũng đáng rồi." Chúng tôi nói cho dù xảy ra việc gì cũng không thể để nước mắt rơi xuống. Chúng tôi quyết tâm không để bất cứ ai coi đôi người Cách mạng chúng tôi là người bùn, người cỏ và người giấy. Đầu có thể rơi, máu có thể chảy/ Ý chí Cách mạng không thể mất/ Đừng nhìn chúng tôi đeo cùm sắt xiềng tay/ Có thể khóa chân tay của chúng tôi/Nhưng không khóa được tráng trí ngút trời/ Gân xương nát, thịt da tan, ý chí càng kiên định/ Ra pháp trường, ngẩng cao đầu hiên ngang nhìn xa/ Chúng tôi nhìn thấy - / Cờ đỏ Cách mạng đã giương cao/ Khói lửa đấu tranh đã bùng cháy/ Nhưng hãy đợi, gió mưa qua, trăm hoa bừng sắc diễm/ Hương thôn mới, như bình minh, ánh sáng chiếu nhân gian/ Lúc này hồng cờ cắm khắp toàn Trung Quốc/ nghĩ đến đây, chúng ta càng tin tưởng, ý chí càng kiên cường/ Tôi vì Đảng, em vì dân, cống hiến rất ít/ Chỉ quan tâm nhất, tình Cách mạng, tình đồng chí có thể thơm mãi ngàn năm?/ Truyền tụng đời đời.

Sau khi đeo còng tay, lại bị vải đen che hai mắt, giống như những người tù thực sự, chúng tôi bị một chiếc xe hơi chở đi chừng hai tiếng đồng hồ, khi vải đen được kéo xuống khỏi mắt tôi, còng tay được mở ra, chúng tôi đã đến một nhà tạm giam đặc biệt của một nhà tù nào đó. Nhà tạm giam có ba gian phòng to, kích cỡ giống như phòng hội nghị Đảng ủy trấn Trình Cương, điều khác biệt là cửa sổ của phòng hội nghị sáng lóa, nhưng cửa sổ ở đây chỉ nhỏ bằng một nửa bức chân dung tiêu chuẩn của Mao Chủ tịch, mà ba gian phòng chỉ có một cái cửa sổ, cửa sổ mở cao hơn đầu người rất nhiều, có kiễng chân duỗi tay cũng không với tới mép dưới của cửa sổ. Song sắt bên cửa sổ to như là ngón tay dày như một cánh rừng mận gai, giữa hai song cửa sắt nhiều nhất chỉ có thể thò một nắm tay ra. Tóm lại, phòng biệt giam giống như một kho lương thực bị chiến chống bọn đế quốc và xét lại của nhà nước. Càng đặc biệt hơn, không phải vì phòng tạm giam này giống như kho lương thực, mà là trên đất, trên đỉnh và bốn bức tường của phòng tạm giam nằy, trừ các phía, các góc đều lắp bóng đèn ra, tất cả đều được sắp xếp một cách dày đặc chi chít, tề chỉnh các câu danh ngôn và chân dung của Marx, Engels, Lenin, Stalin, Mao Chủ tịch (của Mao Chủ tịch chiếm trên tám mươi phần trăm), những câu thơ của Mao Chủ tịch đỏ có, vàng có, xanh có, thể phỏng Tống, thể tân ngụy, thể tân liễu và những câu thơ của Mao Chủ tịch được viết theo thể ấn loát thư pháp như rồng bay phượng múa. Lúc vải đen được kéo ra khỏi mắt tôi và Hồng Mai (không ngờ bọn họ nhốt chúng tôi vào cùng một phòng), trong phút chốc hai chúng tôi không biết phải xử trí thế nào. Không khí Cách mạng cháy bừng bừng đỏ rừng rực làm cho chúng tôi nghẹt thở. Ở chính giữa nhất của trần nhà trên đầu chúng tôi, dán một bức tranh ngôi sao năm cánh đỏ vàng cực lớn đang phản chiếu lấp lánh, mà trên đầu nhọn của năm góc ngôi sao treo năm cái bóng đèn lớn, ở ngoài bóng đèn lại dán năm bức chân dung của Marx, Engels, Lenin, Stalin, Mao Chủ tịch; vòng ngoài của năm bức tranh, dán đầy những danh ngôn và nhận định của các vĩ nhân, trải ra cho đến bốn bên và bốn góc của trần nhà. Mà trên bốn mặt tường cao lớn, đều nhất loạt dán năm hàng tranh ngữ lục (bức tranh cổ động ghi các câu trong cuốn Ngữ lục Mao Chủ tịch - N.d) nền đỏ chữ vàng, kích thước giống nhau, nhưng nội dung lại khác biệt. Năm hàng tranh ngữ lục giống như đại dương đỏ đó, mép trên chạm đến trần, mép dưới chạm đến nền đất, không hề để lộ ra một viên gạch nào ở bốn mặt tường. Mà trên nền nhà dẫn ra cửa phòng tạm giam, ở giữa có một cái nền xi măng to một mét vuông, trên nền bày hai chiếc ghế cao cách đất ba thước, mặt ghế to bằng tờ giấy, những chỗ khác đều bày đầy những tượng thạnh cao to nhỏ các loại của Mao Chủ tịch. Lấy khăn bịt mặt mở khóa tay cho chúng tôi là một binh sĩ trẻ đeo phù hiệu, đội mũ có huy hiệu, tay trái anh ta xách còng tay kêu tinh tinh tang tang, tay phải xách hai miếng vải đen, nhìn hai chúng tôi một cách kì lạ, dùng chân dịch hai chiếc ghế cao cách xa nhau ba thước, rồi nói không hề có một chút tình giai cấp nào: "Đứng lên! Lúc nào muốn nói thực lòng thì gọi chúng tôi."

Câu nói đó vừa xanh vừa tím, lại có màu đen thẫm, tôi và Hồng Mai sau khi do dự liền đứng lên hai chiếc ghế gỗ cao đó giống như trồng cây. Lúc đứng lên tôi mới nhìn rõ, chính giữa mặt ghế có ba chiếc đinh lớn từ phía mặt dưới ghế đâm lên, lộ hơn một tấc trên mặt ghế. Có nghĩa là, chiếc ghế đó chúng tôi chỉ có thể đứng hoặc ngồi xổm, chứ không thể ngồi lên. Ngồi lên thì ba chiếc đinh đó sẽ đâm vào thịt. Tôi nghĩ đến câu nói chúng ta phải thực hành chủ nghĩa nhân đạo Cách mạng, muốn nói với người binh sĩ đó vài câu, nhưng nhìn anh ta khom lưng đi ra, đầu tiên dán hồ lên mặt sau của bức tranh Mao Chủ tịch cực lớn, dán vào nền đất ở giữa hai chiếc ghế, rồi lại đem các bức tượng thạch cao đủ loại của Mao Chủ tịch chen chúc ở hai bên như là làm ảo thuật, chỗ này chọn một bức, bày ở lối dẫn ra cửa bên trái, chỗ kia nhấc một bức, bày ở lối ra bên phải. Động tác của anh ta nhanh nhẹn, miệng lẩm bẩm làu bàu, dường như đang nhẩm bí quyết, khi anh ta lui ra ngoài cửa/ thì những bức tượng Mao Chủ tịch đặt trên đất ở lối ra dẫn đến cửa đã trở thành bốn hàng hình vân sóng như thế này ~, hoàn toàn phong kín lối vào lối ra. Cho đến lúc này, cho đến thời khắc này, tôi mới hiểu ra chúng tôi bị nhốt trong phòng tạm giam đặc thù của một nhà ngục đặc thù. Chúng tôi chưa từng nghe nói đến nhà tạm giam. Từ trước đến giờ không nghĩ ra trong thế giới Đại Cách mạng còn có cái nhà tạm giam như thế này. Cùng với tiếng loảng xoảng lạnh lùng, người binh sĩ đó đóng chặt cánh cửa gỗ được viền bằng sắt lại, ánh sáng trong phòng phút chốc tối sầm lại, không khí trầm lắng lại. Trong phút chốc chúng tôi hoàn toàn bị tuyệt giao với thế giới bên ngoài, tuy rằng vẫn trong môi trường Cách mạng, nhưng lại hoàn toàn là một Cách mạng khác, một loại không khí khác. Hồng Mai đứng trên cái ghế cao phía lấy, tôi đứng trên ghế cao phía đông, bức tranh chân dung Mao Chủ tịch cực lớn ở giữa hai cái ghế cao chia cắt chúng tôi. Trong một bó ánh sáng lúc xế chiều từ cửa sổ hắt vào, tôi nhìn thấy mặt Hồng Mai bình tĩnh hơn trước, như là đã hiểu rõ tất cả, có thể đối diện với tất cả, có chút vẻ lẫm liệt hiên ngang. Tôi không biết trên chiếc xe có hình dạng thế nào (có lẽ là chiếc xe Jeep đít vuông), em ngồi bên nào của tôi, ở trên xe run rẩy nước mắt tràn hết ra ngoài, hay là giống như Lý Ngọc hiên ngang ngạo nghễ khi ra bãi hành hình. Nhưng mà lúc này mặt trời đang từ phía núi Tây rơi xuống, từ khung cửa sổ bé nhỏ của phòng tạm giam xối xuống một chùm ánh sáng, khắp nơi đều là màu đỏ và tranh in, chùm ánh sáng đó càng chiếu càng ánh thành một bó lửa đỏ rực. Có thể nghe thấy tiếng bước chân thong thả của lính gác bên ngoài, có thể nhìn thấy trên cánh cửa sổ nhỏ đó không ngừng có một khuôn mặt ngó vào phòng liếc, mỗi khi bọn họ liếc một cái (bọn họ chắc chắn là đứng trên một cái bục nào đó), ánh sáng trong phòng liền tối ầm một cái. Khi ánh sáng vừa bị tối, chúng tôi liền biết chúng tôi bị giám sát thế nào, coi giữ thế nào. Tôi nhìn qua loa những ngữ lục và nhận định trong phòng tạm giam, đa số nội dung đều đã nhìn qua trong Cách mạng thường ngày rồi, mười người thì có đến tám người thuộc làu làu như cháo chảy. Ví dụ: "Lực lượng hạt nhân lãnh đạo sự nghiệp của chúng ta là Đảng Cộng sản Trung Quốc, cơ sở lí luận dẫn dắt tư tưởng của chúng ta là Chủ nghĩa Marx Lenin." Ví dụ: "Đấu tranh giai cấp, viên linh đan đỏ." Ví dụ: "Đường lối là cương lĩnh, nắm mấy mấu chốt, mọi việc sẽ xong." Lại ví dụ: "Học học nữa học mãi, tiến bộ tiến bộ tiến bộ mãi." Vân vân vân vân. Nhưng ở giữa bốn mặt tường và chỗ nổi bật thu hút mắt nhìn nhất thì lại không giống như vậy, nội dung sâu sắc mà chuẩn xác, hàm ý thầm thúy mà thẳm xa, dư ba vô tận mà phong phú, vừa làm người ta phải suy nghĩ sâu sắc vừa làm người ta phải kinh sợ mà run rẩy. Trên tường chính đối diện với cửa, ở chỗ nổi bật nhất là tám chữ "trung thực khoan dung, chống đối nghiêm tri." Trên tường đối diện với tôi là: "Nhân dân là gì? Ở Trung Quốc, giai đoạn hiện nay, là giai cấp công nhân, giai cấp nông dân, giai cấp tiểu tư sản thành thị và giai cấp tư sản dân tộc. Những giai cấp này dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân và Đảng Cộng sản, đoàn kết lại, tạo thành quốc gia của chính mình, bầu ra chính phủ của chính mình, thực hành chuyên chính, thực hành độc tài với bọn chó săn, tay sai của chủ nghĩa đế quốc tức là giai cấp địa chủ và giai cấp tư sản quan liêu và bọn phản động Quốc dân Đảng tiêu biểu cho những giai cấp này cũng như bọn đông lõa với chúng, áp bức bọn chúng, chỉ cho phép chúng ngoan ngoãn phục tùng, không cho phép chúng lộng hành." Sau lưng tôi, đối diện với Hồng Mai là: "Tổng kết kinh nghiệm của chúng ta, tập trung vào một điểm, chính là chuyên chính dân chủ nhân dân mà cơ sở là liên minh công nông do giai cấp công nhân lãnh đạo. Chuyên chính này nhất thiết phải đoàn kết nhất chí với lực lượng Cách mạng quốc tế. Đây chính là công thức của chúng ta, đây chính là kinh nghiệm chủ yếu của chúng ta, đây chính là cương lĩnh chủ yếu của chúng ta." Còn ở dưới cửa sổ kia, là hai đoạn nổi tiếng và mạnh mẽ như là kíp mìn và thuốc nổ. Cửa sổ trái là "Đấu tranh, thất bại, lại đấu tranh, lại thất bại, cho đến thắng lợi - đây chính là logic của nhân dân, nhân dân quyết sẽ không phản bội lại logic này." Cửa sổ trái là: "Đấu tranh giai cấp, một vài giai cấp thắng lợi rồi, một vài giai cấp bị tiêu diệt rồi, đây chính là lịch sử, đây chính là văn minh sử mấy ngàn năm." Còn trên trần nhà có nhận định anh minh đầy tính tiên tri và vĩ đại như ngọn hải đăng soi rọi cho con thuyền chủ nghĩa xã hội của Marx về chuyên chính giai cấp vô sản: "Giữa xã hội chủ nghĩa tư bản và xã hội chủ nghĩa cộng sản, có một thời kì chuyển biến Cách mạng từ cái trước đến cái sau, tương ứng với thời kì này chính là thời kì quá độ chính trị, quốc gia ở trong thời kì này chỉ có thể là chuyên chính Cách mạng của giai cấp vô sản." Trên đất là luận điểm tinh túy do Lenin phát triển sâu hơn từ học thuyết vĩ đại của chủ nghĩa Marx, đó chính là học thuyết Cách mạng về đấu tranh giai cấp: "Chuyên chính giai cấp vô sản là một cuộc chiến tranh tàn khốc. Giai cấp vô sản giành được thắng lợi ở một quốc gia, nhưng ở trên phạm vi quốc tế nó vẫn còn yếu… Loại đấu tranh mà trước mắt chúng ta nhìn thấy này trong lịch sử chưa từng có… Nhân dần không thể có kinh nghiệm của loại đấu tranh này. Chúng ta nhất thiết phải sáng tạo ra kinh nghiệm này."

Những ngữ lục, nhận định này trong cuộc sống thường nhật của Cách mạng, có lẽ chúng ta không cảm thấy sự hùng kì và sức mạnh của nó, nhưng ở trong ngục, trong phòng thẩm vấn hoặc phòng tạm giam đặc thù này, sau khi xem xong những dòng ngữ lục này, tôi cảm thấy dưới chân có một mạch nước ngầm cực lớn đang khẽ nhúc nhích, giống như Hoàng Hà, Trường Giang ở dưới mặt đất dưới chân bạn mười mét, năm mươi mét đang cuộn trào không nghi, giống như dòng đất đá đang gào thét và vùng vẫy dưới chiếc ghế nơi tôi và Hồng Mai đang đứng, giống như nham thạch của núi lửa sắp phun đang ở dưới vỏ đất cuộn những lớp sóng sôi sùng sục. Tôi có thể thầm cảm thấy đất đai đang rung chuyển, chân ghế gỗ đang phát run, như là bất cứ lúc nào chúng tôi cũng có thể ngã từ trên ghế xuống.

Tôi vội vã nhìn những ngữ lục, nhận định ở bốn phía một lần cuối cùng, Hồng Mai cũng đã quay người từ trên ghế đọc nhẩm chúng một lượt. Mặt em có một màu xám đất, bởi vì ánh sáng mặt trời sắp lặn, trên màu xám đất đó có phủ một lớp hồng mờ ảo. Chúng tôi cách nhau hơn một mét, bức tranh Mao Chủ tịch cực lớn đặt ở giữa trên đất, khiến chúng tôi như cách nhau cả một núi tuyết và thảo nguyên. Trước mắt chúng tôi dường như có một quả núi pha lê hoặc một bức tường pha lê, cả hai có thể nhìn thấy nhau nhưng không thể nắm tay nhau, có thể nói chuyện nhưng không thể làm nước bọt rơi xuống đất. Chúng tôi tưởng là bọn họ nhốt chúng tôi trong phòng giam đặc biệt này, bởi vì chúng tôi rốt cuộc là một đôi người Cách mạng tuyệt đối, là những người lãnh đạo vừa hồng vừa chuyên, là những người suýt nữa chỉ một ngày nửa ngày sẽ được tuyên bố làm huyện trưởng và bí thư đảng, tưởng rằng bọn họ sẽ không nhốt chúng tôi vào tù là đang thực hành nhân đạo chủ nghĩa Cách mạng và thể hiện tình yêu nỗi hận theo kiểu đồng chí đối với chúng tôi, tưởng rằng sau khi để chúng tôi chịu sự trừng phạt Cách mạng này sẽ lại giải chúng tôi đi đến nơi đâu đó.

Tôi nói: "Hồng Mai, không sao chứ?"

Em quay về phía tôi gật đầu một cái: "Chân em có chút run."

Tôi nói: "Run thì em ngồi xuống, nhất thiết không được đứng xuống đất."

Em nói: "Em biết rồi."

Sau đó, cái bóng trước cửa sổ dao động, chúng tôi nhìn thấy một khuôn mặt xương dài ngó vào phòng tạm giam, lưỡi lê trên súng mà anh ta vác trên vai làm thành một đường song song thẳng đứng với cổ anh ta. Tôi và Hồng Mai nhìn anh ta, thấy anh ta không hề cấm chúng tôi nói chuyện, cũng không hề cấm chúng tôi ngồi xuống, chúng tôi liền cảm thấy rõ hơn một chút sự ấm áp của chủ nghĩa nhân đạo Cách mạng. Chúng tôi ngồi xổm xuống, đều dùng tay nắm chặt lấy mặt ghế gỗ to như là quyển sách (giống như gỗ liễu), tôi nói: "Ngữ lục trên bốn bức tường là để cho chúng ta cải tạo tư tưởng, trên đất dựng đầy tượng Mao Chủ tịch là để ngăn chúng ta bỏ trốn, làm chúng ta hễ để chân rơi xuống đất là sẽ phạm tội chính trị, tội càng thêm tội." Em nhìn tượng Mao Chủ tịch trên mặt đất, nụ cười nhợt nhạt hiện lên trên khuôn mặt, muốn nói gì nhưng lại không nói ra. Tôi nói: "Chi cần tình Cách mạng còn, sự đồng cảm sẽ còn, điều gì không nên nói ra em chỉ cần ra hiệu cho anh là anh sẽ hiểu."

Em nói: "Họ sẽ để chúng ta ngồi xổm một đêm ở trên ghế này sao?"

Tôi nói: "Anh không biết."

Em nói: "Để chúng ta ngồi xổm một đêm chúng ta sẽ bị ngã xuống đất mất, sẽ dẫm lên tranh và dẫm đổ tượng của Mao Chủ tịch mất."

Tôi nói: "Như vậy thì chúng ta đã làm đúng ý họ rồi, tội càng thêm tội."

Lúc này, tia nắng cuối cùng trong phòng vẫn chưa lùi đi, bóng tối mới đến dần dần dâng lên, phòng tạm giam đột nhiên đèn điện sáng trưng. Tất cả đèn trong phòng đều sáng lên. Trên trần là năm chiếc đèn pha, bốn bức tường đều có hai chiếc, tổng cộng là tám chiếc đèn pha. Mười ba chiếc bóng đèn này đều là hai trăm oát hoặc năm trăm oát, rừng rựng phát sáng giống như cái chụp loa phóng thanh chĩa vào tôi và Hồng Mai. Chúng tôi đột nhiên cảm thấy toàn thân như lửa đốt, mắt vừa đau vừa nhói, giống như là có hàng bó kim châm nung đỏ đâm vào mắt. Chúng tôi vội vàng dụi dụi mắt, lúc hơi hơi quen với ánh đèn sáng chói đó rồi, cánh cửa sổ nhỏ đã bị đóng chặt lại. Nghe thấy tiếng bước chân của lính gác bước xuống lầu canh và tiếng lộc cộc của bước chân trên cầu thang gỗ, giống như sau khi vứt chúng tôi vào trong lò Cách mạng bọn họ liền đi, không thèm để ý hỏi han, chỉ chờ sau khi chúng tôi bị đốt thành cặn bã phản Cách mạng sẽ nhấc chúng tôi ra, lại đạp lên thân thể chất thải phản Cách mạng của chúng tôi một cái, lại đạp thêm cái nữa cho đến khi chúng tôi chết mới hả lòng hả dạ, làm cho chúng tôi vĩnh viễn đời đời không bằng một đống cứt chó của nhân loại.

Sự nhạy bén của tôi đã nhìn thấu suốt điều này.

Trực giác của chúng tôi đã hiểu rõ tất cả điều này.

Chúng tôi đã nhìn thấy trăm phần trăm dụng ý và mục đích của bọn họ. Mỗi bức tranh Mao Chủ tịch ở dưới chân không dính một hạt bụi, chỉ cần chúng tôi từ trên ghế dẫm xuống, trên tranh Mao Chủ tịch chắc chắn sẽ lưu lại dấu giày, nếu như bỏ giày dẫm lên, dấu ngón chân cũng sẽ in lại trên đó. Lại còn lối đi đến cửa bày các tượng thạch cao của Mao Chủ tịch thành bốn hàng vân sóng, đèn vừa sáng, tôi đã nhìn thấy ở bên vài bức tượng lộ ra vài chữ Hán có nét đơn giản, có chữ "Công", có chữ "Thập", có chữ "Ngũ", có chữ "Tam", còn có chữ "Hoặc" "nét hất 、", chắc chắn là, mỗi bức tượng Mao Chủ tịch to nhỏ, kích cỡ không đều đó, đặt ở đâu ở đâu là có những ghi chép bí mật về vị trí của chúng. Càng hiểm ác hơn, mặt của mỗi bức tượng Mao Chủ tịch đó quay về hướng nào, những kí hiệu kia không chỉ nhớ rõ vị trí tọa độ, mà còn ngầm nhớ cả phương hướng và hướng quay mặt mỗi bức tượng đó. Tôi và Hồng Mai chăm chú quan sát, nếu không nhấc lên hai đến ba bức tượng Mao Chủ tịch ở đó, bạn sẽ không thể hạ chân xuống được, nếu như từ ghế gỗ đi xuống, bạn nhất thiết phải cầm liền năm đến sáu bức tượng Mao Chủ tịch, mới có thể để hai chân xuống được, mà bạn đi về phía trước mỗi bước, lại bắt buộc phải để những bức tượng Mao Chủ tịch đã bước qua về nguyên vị trí. Mà lần này phiền phức đến rồi, cho dù bạn nhớ được ba cái, bốn cái, thậm chí năm cái, sáu cái vị trí của các bức tượng Mao Chủ tịch ở đâu, bạn cũng không thể nhớ được hướng của các bức tượng Mao Chủ tịch quay về đâu. Chúng dường như không hề có hai phương hướng trùng nhau, mà sự khác biệt phương hướng của mỗi bức tượng không chỉ là chính đông hoặc chính tây, chính nam hoặc chính bắc, mà là chính đông hoặc chính tây một chút, tây nam và đông nam một chút, hoặc là đông nam và tây nam chếch bắc một chút. Những bức tượng đứng ken dày thành bốn đường vân sóng đó giống như là một trận đồ bát quái Cách mạng, mà nếu như không nắm được bí quyết bạn sẽ không thể bước ra. Tôi và Hồng Mai nhìn lẫn nhau, không ai nói câu gì. May mà thời tiết lúc đó vẫn chưa đến giữa hè, khí nóng vẫn chưa như cái lồng hấp bao phủ lấy chúng tôi. Trong sự tĩnh mịch của thời gian sau hoàng hôn (có lẽ là sau hoàng hôn), chúng tôi không nghe thấy những tiếng ầm ầm của công xưởng trong thành phố nữa, cũng không còn nghe thấy tiếng còi tàu hỏa chở than ngày đêm đi lại trên đường sắt ở ngoại thành (con đường sắt khó quên ở ngoại thành ơi!)chúng tôi mơ hồ ngửi thấy mùi của ruộng hoang, giống như tơ nhung từ kẽ cửa, kẽ cửa sổ chen đến, dường như còn ngửi thấy mùi lò gạch xen trong hương vị của ruộng đồng (hoặc là mùi vị của ruộng đồng xen trong mùi lưu huỳnh của lò gạch). Tôi không nhìn thấy mặt tôi có màu gì, nhưng tôi nhìn thấy tim mình vừa xám vừa lạnh giống như miếng vải xanh và vải xám ướt sũng nước, nhìn thấy mặt Hồng Mai không biết từ lúc nào lại hiện lên màu trắng nhợt, dường như lại có chút hoang mang. Thời gian giống như một vũng nước bùn tù đọng, vừa dính vừa sánh, chậm chạp trì hoãn, chất đầy ở đây vừa rỗng không vừa to lớn, đem tình thế Cách mạng chất đến chật ních trong căn phòng. Chúng tôi ngồi xổm trên một mét cao, vừa khéo có thể đặt hai chân trên mặt ghế gỗ liễu, lúc thì nhìn chân, lúc thì nhìn Mao Chủ tịch dưới chân (ông ta vẫn mỉm cười hiền từ như vậy), có lúc lại cùng ngẩng đầu nhìn nhau. Rất muốn tìm một câu nào đó cổ vũ tinh thần cho nhau (vật chất là tính thứ nhất, tinh thần là tính thứ hai, nhưng trong những thời điểm nhất định, trong những điều kiện đặc thù, vật chất phải nhường chõ cho tinh thần, tinh thần thay thế vật chất trở thành tính thứ nhất, trở thành chủ đạo và thống soái - đây là phương pháp biện chứng duy vật chủ nghĩa, là vũ trụ quan của chủ nghĩa duy vật lịch sử). Chúng tôi thật sự rất muốn tìm một chủ đề cổ vũ tinh thần của chúng tôi để nói một chút. Tôi nghĩ rất lâu cuối cùng cũng nghĩ ra một câu.

Tôi nói: "Hồng Mai, em có đói không?"

Em nhìn tôi lắc lắc đầu.

Tôi nói: "Sớm biết thế này bữa cơm trưa ngon như vậy, chúng ta nên ăn nhiều một chút."

Em cười cười, nhưng không phát ra tiếng.

Tôi nói: "Em nói bí thư Quan sao lại biết việc của anh và em?."

Em mở to mắt lên, nghĩ một lúc rồi nói nhỏ: "Hay là khi chúng ta ở phòng anh có người…?"

Tôi nói như đinh đóng cột: "Không thể nào. Rèm cửa kéo đến mức ngay một kẽ hở cũng không có."

Em nói: "Hay là… có người tố cáo?."

Tôi nói: "Chắc chắn."

Em nói: "Sẽ là ai? Trời không biết, đất không biết…"

Tôi nói: "Chi có bố vợ em, chỉ có Trình Thiên Dân. Vương Chấn Hải bị bắt ông ta liền dự cảm thấy Cách mạng của chúng ta thành công rồi, sắp lên như diều gặp gió rồi. Em nói xem ông ta sẽ cam tâm để cho chúng ta sát cánh cùng bay như diều với gió không? Ông ta không cảnh giác với cái chết của con trai ông ta sao? Ông ta không kín đáo để tâm quan sát hành động của anh và em sao?" Tôi liền chăm chú nhìn ra ngoài cửa sổ, nghe thấy sự vắng lặng bên ngoài giống như một trận gió thổi đến trong tai. "Buổi sáng hôm nay khi chúng ta rời khỏi trấn ông ta đã nhìn thấy rồi." Tôi nói, "có lẽ, ông ta thấy anh và em đi rồi ông ta liền về nhà, về nhà ông ta liền vào phòng em. Vào rồi ông ta liền phát hiện ra cửa hầm ở dưới tủ đứng. Phát hiện ra cửa hầm rồi thì sẽ phát hiện ra tất cả, rồi sau đó bám sát theo vào trong thành, đúng lúc bí thư Quan và chúng ta nói chuyện không lâu thì tố cáo chúng ta."

Hồng Mai nửa tin nửa ngờ nhìn tôi. Em ngồi xổm ở đó đến mức hai chân tê dại, cẩn thận đứng lên, duỗi eo chậm chậm, ghế rung một cái, em lại hoang mang ngồi xuống, hai tay bám chặt lấy mép ghế. Điều này dọa em sợ đến mức trên mặt toát mồ hôi, sắc mặt càng nhợt nhạt, giống như là một tờ giấy (còn có thể vẽ lên bức tranh mới nhất đẹp nhất không?). Tôi nói: "Nhất thiết phải cẩn thận hơn." Em định than rồi nói: "Hai chân anh không tê sao?" Tôi nói: "Tê." Em nói: "Phòng em đã khóa rồi, ông ta làm sao vào được?" Tôi nói: "Trình Thiên Dân là một con hồ li già, ông ta có lẽ đã sớm đánh chìa khóa phòng em rồi."

Em ngơ ngác nhìn tôi: "Ông ta đánh chìa khóa phòng rồi, ông ta cũng không có cách nào đánh chìa khóa tủ đứng. Chìa khóa tủ đứng ngoài em ra không ai có cả."

Tôi hỏi: "Lần này em đi có khóa tủ đứng lại không?"

Em nói: "Khóa rồi." Nhưng em nghĩ một lúc, nhìn chiếc áo cổ bẻ ngắn tay màu hồng nhạt em đang mặc trên người, lại có chút không chắc chắn mình đã khóa hay chưa, như thể tự nói với minh: "Lúc em đi ra ngoài mở tủ thay chiếc áo này cuối cùng đã khóa tủ chưa nhỉ?"

Tôi nói: "Em nghĩ kĩ lại xem."

Em nói: "Có lẽ chưa khóa."

Tôi nói: "Chắc chắn là chưa khóa. Anh mấy lần nhìn thấy em không khóa."

Em không nói gì nữa. Em dường như cuối cùng đã nhớ ra mình không khóa cánh cửa tủ đó, trên mặt hiện ra vẻ hối hận màu vàng đất, giống như là trên khuôn mặt thanh tú ấy chất đầy đất vàng của đồng ruộng và những hạt bụi phấn của hoa màu chín. Em yên lặng nhìn tôi một hồi, đầu cúi sâu xuống.

Tôi nói: "Con đê ngàn dặm, sập vì tổ kiến."

Em liền ngẩng đầu lên. Lúc ngẩng đầu nước mắt em giàn giụa đầy mặt, có thể nhìn thấy em đang tự mình hối hận và áy náy sâu sắc, hận không thể đập đầu xuống đất mà chết để biểu bạch sự áy náy và hối hận của mình. Ánh đèn sáng rực, khuôn mặt trắng như tuyết của em đậm màu xanh thẫm, nước mắt rơi trên chiếc áo màu phấn hông giống như giọt mực đen. "Nếu thật là em quên khóa anh có hận em không?" Lúc em hỏi tôi như vậy, ánh mắt khẩn cầu tha thứ sáng rực trên mặt, giống như những sợi rơm lúa mạch được bóc vỏ vắt ngang giữa hai khuôn mặt của chúng tôi, âm thanh tiếng hỏi run run rẩy rẩy, có hai giọt nước mắt rơi xuống chân ghế, làm nảy lên một tầng bụi, vỡ thành vài hạt nước mắt nhỏ, rơi xuống trên tranh Mao Chủ tịch, giống như vài hạt cát rơi trên tờ giấy Tôi nói: "Hồng Mai, em nhất thiết không được khóc, nhất thiết không được để nước mắt rơi trên tranh Mao Chủ tịch."

Em không quản nhiều như vậy vẫn để nước mắt rơi trên ghế, bắn tóe lên tranh Mao Chủ tịch, vẫn cố chấp hỏi như vừa rồi: "Anh nói, thật sự như vậy, thì em đã chôn vùi sinh mệnh chính trị của anh rồi, anh có hận em không?"

Tôi cũng bắt đầu tin việc em không khóa cánh tủ đó đã dẫn đến đại bi kịch hôm nay, nhưng tôi muốn hận em mà không thể nào hận được. Em là linh hồn của tôi da thịt của tôi, là người tình Cách mạng và động cơ vĩ đại của nhiệt tình Cách mạng. Tôi nghiêm túc từng chữ từng câu nói với em: "Hồng Mai, anh một chút cũng không hận em, một chút cũng không hối hận, chỉ hận anh, chỉ hận không tranh thủ thời gian để danh chính ngôn thuận cưới em."

Em lau nước mắt nhìn tôi, như là muốn làm rõ lời tôi nói có bao nhiêu phần thật bao nhiêu phần giả.

Tôi lại từng câu từng chữ, nghiêm túc nói với em: "Nếu như danh chính ngôn thuận cưới em rồi, những người trong thôn muốn chôn anh và em cũng phải chôn cùng một mộ."

Hai giọt nước mắt trên mắt em đột nhiên trở nên to hơn hai hạt đậu to rất nhiều, lóng la lóng lánh, mắc ở vành mắt dưới giống như là muốn lăn đi, nhưng em đã ghìm lại không cho nó rơi xuống. Tôi ngửi thấy vị mặn nồng đượm trong nước mắt của em. Em hoàn toàn bị sự thổ lộ của tôi làm cảm động. Tôi hoàn toàn bị hai giọt nước mắt đó chinh phục rồi, bị ánh mắt bi thương lúc em nhìn tôi chinh phục, bị sắc mặt nhợt nhạt của em chinh phục. Tôi nghĩ từ sâu thẳm lòng mình, nếu như em thật sự đã quên không khóa cửa tủ làm cho chúng tôi bị đưa đến phòng tạm giam đặc thù trong nhà giam đặc thù này, vậy thì tôi sẽ không chỉ lấy sự rộng lượng của một nhà chính trị và nhà Cách mạng tha thứ cho em, khoan dung cho em, mà còn phải càng yêu em cuồng nhiệt hơn, trân trọng em hơn. Yêu cuồng nhiệt mối tình Cách mạng của chúng tôi, trân trọng tình đồng chí của chúng tôi. Tôi phải để cho tình yêu Cách mạng của chúng tôi trở thành tấm gương và niềm vinh dự của thế hệ sau, trở thành kiệt tác có một không hai mà người đời sau vĩnh viễn còn tán tụng. Tôi rất muốn lại nói một cầu vài câu hào ngôn tráng ngữ để biểu đạt tình cảm trung trinh của mình, nhưng trong lòng tôi có một nỗi thương cảm mãnh liệt dâng lên, làm cho tôi không thể nói một câu, làm cho tôi chỉ có thể cắn chặt môi dưới của mình, nhìn không chớp mắt khuôn mặt em vì nhợt nhạt mà đã càng trở nên trong suốt, đôi mắt em vì nước mắt mà đã càng thêm động lòng người. Chúng tôi nhìn nhau lâu như năm dài tháng rộng, trầm lặng sâu sắc như vậy. Chúng tôi nhìn ánh mắt của nhau ướt át mà đông lặng, nhìn thấy nội tâm của nhau thuần khiết mà cao thượng, nghe thấy thời gian bị ánh đèn chiếu sáng tích tắc tích tắc đi qua trước mắt chúng tôi, nghe thấy tiếng đập trái tim của mỗi người tích ta tích tắc, thanh khiết sáng trong như giọt sương đêm không ngừng rơi xuống thảm cỏ hoặc trên lá khô. Chúng tôi ngửi thấy mùi lưu huỳnh vàng vọt của lò gạch tràn đến từ kẽ cửa và trần nhà, ướt át đến mức ngấm cả vào trong mũi và trong cổ họng, thân thiết đến mức muốn há to miệng nuốt lấy mùi hương ấy vào trong bụng. Chúng tôi nhìn nhau như vậy, trầm mặc như vậy nhìn đến có chút mệt rồi, em liền đột nhiên nhấc tay lau hai hạt nước mắt trên mắt đi, cúi đầu cười toét miệng nói: "Ái Quân, anh có biết bây giờ em muốn làm gì không?"

Tôi ngoảnh mặt về phía em lắc lắc đầu. Em thu nụ cười lại, đoan trang nói: "Em muốn nhất là được cởi quần áo trước mặt anh lần cuối cùng, một chút cũng không mặc gì, điên cuồng giống như lần khiêu vũ ở trong mộ ấy sau đó sẽ nằm xòe ra trước mặt anh, anh muốn em thế nào thì em thế ấy, anh muốn làm gì em thì anh làm như thế ấy với em."

Tôi không hề cảm thấy điều em nói này bất ngờ và ngoài sức tưởng tượng. Dường như điều tôi muốn nghe nhất chính là những lời lúc đó em vừa nói. Tôi hoàn toàn bị sự bộc lộ của em làm cảm động, giống như tôi đã trăm phần trăm làm cảm động em, em cũng trăm phần trăm làm cảm động tôi. Tôi không biết lúc đó lời tôi buột miệng nói ra là suy nghĩ đã lâu, hay là câu nói để chứng thực độ thuần khiết thành tâm trong điều em nói mà buột miệng nói ra. Tôi nhìn khuôn mặt em, nhìn nắm tóc đen từ sau tai vểnh lên trước tai của em, trong lòng dập dờn chút niềm phơi phới và vui sướng, nói:

"Em nói thật sao?"

Em dường như có chút ngạc nhiên và không hiểu khi tôi hỏi vậy: "Anh không tin em sao?"

"Tin." Tôi đáp, "Nhưng em có biết lúc này anh muốn làm nhất là gì không? Lúc này anh muốn nhất là ôm thuốc nổ giống như Đồng Tồn Thụy [48] khiến chùa Trình nổ tan tành, muốn chúng mình không mảnh vải che thân làm việc đó một lần điên cuồng không sợ đất không sợ trời giữa thanh thiên bạch nhật trước chùa Trình."

Em hỏi: "Sao anh lại có suy nghĩ này?"

Tôi nói: "Không biết vì sao, đột nhiên có suy nghĩ như vậy."

Em nói: "Nổ tung chùa Trình cũng không phải mục đích Cách mạng của chúng ta mà."

Tôi nói: "Nhưng anh từ nhỏ lúc nhìn thấy nhà họ Trình ở đó tập trung bái tổ, đã muốn có một ngày phải dỡ cái chùa Trình và cái cổng đá đi, làm chúng nổ tung."

Em khẽ nhúc nhích chiếc chân đã mỏi, lại cẩn thận đứng lên, lại ngồi xổm xuống nhìn mặt tôi. "Sao lại muốn ở trong chùa Trình điên cuồng làm một lần việc đó?"

Tôi nói: "Nếu như có thể ở chùa Trình điên cuồng làm một lần việc đó, thì còn làm lòng người khoan khoái hơn cả tát một cái vào mặt chùa Trình, đá một cái vào tim chùa Trình."

Em hỏi: "Anh nói chúng ta vẫn sẽ đi ra sao?"

Tôi nói: "Anh không biết."

Em nói: "Có thể đi ra thì anh nói thế nào chúng ta sẽ làm thế ấy!"

Lúc này, ở phía ngoài phòng có tiếng bước chân, có một binh sĩ từ dưới cửa sổ phía trên cao trèo lên cầu thang gỗ, đến trước cửa sổ đẩy cửa ra nhìn vào trong một chút, lại tiếp tục đi lên cầu thang không biết đi về hướng nào. Anh ta đi như vậy làm cho chúng tôi hiểu rõ ở bên ngoài đã tối hẳn rồi, đã ăn xong cơm tói rất lâu rồi. Chúng tôi đột nhiên cảm thấy đói, cảm thấy đùi phát mỏi chân phát tê. Tôi rất muốn bảo cái người vừa nhìn chúng tôi rồi đi đó, lấy cho chúng tôi một ít cơm ăn, hoặc là bưng một bát nước uống, nhưng tiếng bước chân lại biến mất từ gần đến xa. Chúng tôi quyết định chỉ cần có người đến nhìn chúng tôi lẳn nữa thì sẽ hỏi cơm họ, hỏi nước họ, nhưng chúng tôi không ngờ đêm đó lại không hề có người trèo lên trên cửa sổ nhìn chúng tôi một lần nào nữa.

Tôi đánh giá vẫn chưa hết sự trừng phạt có ý nghĩa lịch sử Cách mạng mà chúng tôi phải chịu đựng ở phòng tạm giam đặc thù đó. Trong lúc cái đói dồn đến, trong lúc chúng tôi vì nói chuyện mà miệng lưỡi khát khô, trong lúc ở trên ghế đứng đứng ngồi ngồi ngồi ngồi đứng đứng đến nửa đêm đó, chúng tôi đã thể nghiệm đến tính tàn khốc của sự trừng phạt mà chúng tôi phải chịu.

Cơn buồn ngủ từ bốn phương tám hướng tấn công chúng tôi. Ánh đèn gay gắt chích vào mắt chúng tôi giống như kim đâm vào tròng mắt. Ba chiếc đầu đinh nhọn sáng loáng trên mặt ghế giữa hai chân giơ nanh múa vuốt. Không thể ngồi, lúc đứng hai chân mềm nhũn, lúc ngồi xổm hai chân tê dại. Không biết đêm đó chúng tôi đã chịu đựng thế nào, ngồi xổm lại đứng lên, đứng lên lại ngồi xổm, thực sự lúc buồn ngủ thì ngồi xổm ở đó dùng hai tay túm chặt mép ghế ngủ gật một lúc. Nhưng mà, chúng tôi không thể xuống đất. Căn phòng vừa to vừa trống rỗng, trước cửa sổ trên cao lại không có binh sĩ, chỉ cần một bước chân thôi chứng tôi có thể xuống ghế rồi, có thể nằm trên đất ngủ một giấc. Nhưng mà, chúng tôi không thể xuống. Chúng tôi cũng quyết tâm không xuống. Chỉ có chúng tôi hiểu rõ, một khi dẫm lên tranh Chủ tịch trước mặt, một khi chạm đổ tượng thạch cao dưới đất, một khi dẫm lên chữ nào đó trong ngữ lục Mao Chủ tịch, thì sẽ phạm phải sai lầm và tội ác lớn thế nào, nghĩa là bạn mắc tội phản động, cái tội ác do bạn dẫm lên, chạm đổ này còn lớn hơn nhiều tội ác mà bạn đang phạm phải. Chúng tôi là những người đi ra từ sóng gió Cách mạng, chúng tôi là những người Cách mạng chân chính, chúng tôi có thể hiểu sâu sắc hậu quả nghiêm trọng nếu như chúng tôi xuống ghế. Chúng tôi đầy thông minh, trí tuệ, và tài hoa, chúng tôi quyết sẽ không tự đưa mình đến đoạn đầu đài chính trị.

Đến sau nửa đêm, thế giới tuyệt đối yên tĩnh, chúng tôi mơ hồ nghe thấy tiếng cơ khí của công xưởng từ phương nào vọng đến, còn mơ hồ cảm thấy tiếng ầm ầm của hai đoàn tàu chạy qua đường ray. Từ âm thanh chúng tôi phán đoán ra, chúng tôi cách huyện thành ít cũng phải ba mươi dặm, hoặc là năm mươi dặm. Sương đêm mát mẻ thấm vào trong phòng tạm giam. Sự thiêu đốt dữ dội của ánh đèn làm chúng tôi càng cảm thấy không thể chống lại được cơn buồn ngủ. Có mấy lần chúng tôi ngủ gật suýt nữa thì ngã từ trên ghế cao xuống tượng Mao Chủ tịch, có mấy lần vì buồn ngủ mà ngồi liệt trên mặt ghế, bị những chiếc đinh nhọn đâm vào mông. Có một lần Hồng Mai bị đinh đâm vào, tiếng thét đau đớn của em làm cho bụi trên trần chấn động ầm ầm rơi xuống, nhưng sau khi tỉnh lại, cơn buồn ngủ vẫn ở dính lấy dán lấy trên mí mắt. Em nói: "Ái Quân. sợ chúng ta không qua được khổ hình này." Tôi nói: "Em buồn ngủ không chịu được rồi sao?." Em nói: "Sớm muộn chúng ta cũng phải ngã từ trên ghế xuống trở thành những kẻ phản Cách mạng." Tôi nói: "Thường thì kiên trì đến phút cuối cùng, bước ngoặt thời cơ sẽ đến, thắng lợi sẽ xuất hiện." Em nói: "Chân em tê, đùi mỏi, mắt mỏi, em sợ không chịu được bao lâu nữa." Tôi nói: ""Em nắm chặt mép ghế nhắm mắt, một mặt yên tâm ngủ gật, một mặt để ý nghe anh đếm, anh đếm đến mười thì em mở to mắt ra, mở không được anh sẽ gọi em." Em liền nắm lấy mép ghế nhắm mắt lại, tôi vừa đếm, vừa nhìn em, nhìn thấy đâu em có chút gật xuống thì vội gọi em tỉnh lại. Chúng tôi cứ một người ngủ gật, một người đếm và quan sát như vậy đếm đến mười hoặc mười mấy thì gọi đối phương từ trong giấc ngủ tỉnh lại.

Chúng tôi dùng nghị lực và trí tuệ của mình cuối cùng cũng đuổi đi được một đêm dằng dặc.

Khi trời sáng, người binh sĩ trẻ tuổi đó cầm cốc đánh răng, bàn chải đánh răng vừa dùng xong mở cửa, anh ta đưa cốc, bàn chải đặt ở dưới nền cửa, tùy tiện dịch những hàng tượng hình bốn đường vân sóng sang hai bên, dọn ra một con đường, lộ ra hai hàng chữ Hán hoặc bộ thủ viết bằng phấn với các nét đơn giản mà khó hiểu, từ giữa chỗ những chữ Hán đến đứng trước ghế cao, nhìn nhìn tranh Mao Chủ tịch giữa hai ghế, nhìn thấy không có dấu chân hoặc các vết tích khác, bèn khom người mượn ánh sáng từ cửa phòng xuyên tới, đến trên bức tranh tìm vân chân hoặc vân tay. Khi anh ta cho rằng chúng tôi không hề dẫm lên bức tranh Mao Chủ tịch cực lớn đó, liền nhìn những bức tranh và ngữ lục ở sau ghế, bên trái ghế, bên phải ghế. Anh ta chí ít cũng đã nhìn đến mười phút ở xung quanh ghế, cuối cùng khi xác nhận chúng tôi cả đêm không bước xuống ghế, liền kinh hoàng ngẩng đầu lên liếc hai chúng tôi.

Tôi nói: "Thực sự chúng tôi đã một đêm không xuống."

Anh ta nói: "Các bạn là trường hợp đầu tiên chịu được ở trên ghế trong một đêm."

Tôi nói: "Chúng tôi vừa đói vừa khát, các bạn cũng nên cho chúng tôi ăn gì đó, nếu không thì để chúng tôi uống một ngụm canh cũng được."

Anh ta nói: "Có cái ăn, cũng có cái uống, nhưng tôi cho các bạn ăn, thì e rằng sẽ đến lượt tôi phải đứng trên ghế đó."

Tôi nói: "Không thể nhân đạo hơn một chút sao."

Anh ta nói: "Khai ra đi. Khai ra thì các bạn có thể xuống ghế, đừng để đến cuối cùng cho dù đã thật thà khai báo rồi, còn bị thêm tội trở thành kẻ phản Cách mạng."

Tôi thăm dò hỏi, "Muốn chúng tôi nói gì?"

Anh ta lạnh lùng nhìn tôi: "Anh hỏi tôi? Phạm tội gì anh tự mình rõ nhất, không muốn nói thì anh hãy ở trên ghế chờ tội nặng hơn một bậc nhé." Nói xong, anh ta lại bắt đầu lui ra, đẩy những bức tượng thạch cao lại từng bức từng bức trở về nguyên vị trí. Có lúc, dường như quên mất những bức tượng thạch cao đó nên đặt ở đâu, anh ta để những bức tượng quay ngược lại, nhìn đáy tượng, lại nhìn những chữ Hán giản dị hoặc bộ thủ trên sàn, đổi chỗ một bức tượng thạch cao đặt ở trên chữ Hán hoặc trên bộ thủ đó. Động tác này của anh ta mê hoặc hấp dẫn tôi và Hồng Mai, chúng tôi không nghe rõ miệng anh ta làu bàu lẩm bẩm những gì, nhưng chúng tôi nhìn thấy miệng anh ta khi khép khi mở, có nhẩm đọc từ gì đó, nhìn thấy những chữ Hán và bộ thủ ở dưới hai hàng tượng hình vân sóng sát chúng tôi được anh ta nhấc ra, phía trước hàng thứ nhất là năm chữ "chữ "thạch",chữ "sơn" chữ "ủy', bộ quai xước, chữ "nguyệt" năm chữ ở trước hàng thứ hai là chữ "nhân", bộ chấm thủy, chữ "thủy", bộ thủ, chữ "vân", phía sau thì nhìn không rõ nữa, cũng không nhớ rõ nữa. Để tức khắc ghi hai hàng mười chữ Hán và bộ thủ này vào não mình, tôi lập tức biến chúng thành hai câu: "Ngũ sơn ủy tẩu nguyệt, nhân thủy thủy thủ vân". Chờ người lính trẻ lui ra khỏi phòng rồi, tôi đọc hai câu đó một lượt trong đầu, nhìn Hồng Mai nói:

"Em có nhớ rõ những từ ở dưới tượng không?"

Em nói: "Em nhớ bảy từ, bốn chữ trước là 'ngũ', 'sơn', 'ủy' và gì đó, bốn chữ sau là 'nhân, 'thủy', 'thủy' và 'thủ'."

Tôi nói: "Em có biết ý nghĩa là gì không?"

Em nói: "Biết thì chúng ta đã có thể đi xuống ghế rồi."

Chúng tôi bắt đầu đoán: mười hán tự và bộ thủ này "ngũ, sơn, ủy, xước, nguyệt" và "nhân, chấm thủy, thủy, thủy, vân" và tượng Mao Chủ tịch có quan hệ gì, những bức tượng Mao Chủ tịch mà mỗi chữ Hán và bộ thủ này đại biểu cho vì sao lại nhất định phải mặt hướng tây hoặc mặt hướng đông. Chúng tôi biết mỗi chữ hoặc bộ thủ đều biểu thị một pho tượng, nhưng quan hệ giữa mỗi chữ hoặc chữ và bộ thủ là gì? Chúng tôi chìm đắm một thời gian rất dài trong trò chơi đoán đó, muốn lấy nó để quên đi cái đói, cái khát và sự mệt mỏi, lấy nó để đuổi đi thời gian khó chịu này, để thời gian bước qua trước chúng tôi thật nhanh. Chúng tôi đoán những chữ có nhiều nét là đại biểu cho các tượng thạch cao hơi to một chút, nhưng phát hiện ra tượng thạch cao đè lên chữ "ủy" có tám nét lại chỉ là bức tượng bán thân của Mao Chủ tịch, chỉ to bằng nắm tay. Chúng tôi đoán có lẽ nét chữ ít mới đại biểu cho tượng thạch cao có thể tích to một chút, nhưng chúng tôi lại phát hiện ra bức tượng toàn thân Mao Chủ tịch cao hơn một thước đặt ngay dưới chữ "Vân" chỉ có bốn nét mà thôi, mà đè lên chữ "Nhân" chỉ có hai nét lại là bức tượng thạch cao vừa vừa không to không nhỏ. Chúng tôi đoán tượng ở trên chữ mặt đều hướng đông, hoặc là đông nam, hoặc là đông bắc, nhưng lại phát hiện ra tượng ở trên bộ thủ mặt cũng hướng đông. Chúng tôi đoán phàm là tượng trên bộ thủ đều là mặt hướng tây, hoặc tây nam và tây bắc, nhưng tượng trên chữ "thủy" lại vẫn hướng về phương đông như thường. Chúng tôi đoán mỗi chữ hoặc bộ thủ nhất định sẽ tổ thành một câu hoặc một câu thành ngữ, hoặc là một câu thơ, nhưng chúng tôi như bị đầy vào ngõ cụt, nghĩ mãi vẫn không ra "ngũ, sơn, ủy, tẩu, nguyệt" có ý nghĩa gì, không nghĩ ra "nhân, thủy, thủy, thủ, vân" rốt cuộc là bao hàm ý nghĩa gì. Chúng tôi cho rằng chữ "nguyệt" ở câu trên và chữ "vân" ở câu dưới nhất định là vế đối tương ứng, nhưng vẫn không thể đem "ngũ sơn ủy tẩu nguyệt, nhân thủy thủy thủ vân" liên kết lại, làm cho chúng phát sinh ra một loại quan hệ nào để có thể trở thành chiếc chìa khóa mở ra trận đồ Cách mạng đột nhiên xuất hiện trước mặt. Chúng tôi có thể thuộc lòng toàn bộ thơ và từ của Mao Chủ tịch, nhưng thơ của Mao Chủ tịch ôm cả nhân loại vào lòng, hùng tâm tráng chí, trong thơ của Mao Chủ tịch căn bản tìm không thấy những câu vịnh mây tả trăng và những ý cảnh ngâm nga dương liễu. Quá trình đoán các chữ và bộ thủ đó cuối cùng đi vào ngõ cụt, giống như đi vào một gian phòng tối bị cửa đóng sập lại, giống như đi vào một thung lũng mà trước mặt là vách đá cao dựng đứng, chúng tôi không thể không quay đầu trở ra.

"Sợ rằng đến chết chúng ta cũng không đoán ra những chữ và bộ thủ đó có nghĩa là gì." Hồng Mai nói xong, để ánh mắt rời ra khỏi những bước tượng thạch cao hình bốn hàng sóng nước.

Lúc này, tôi nhìn thấy trước cánh cửa sổ trên cao không biết đã mở ra từ lúc nào và lại có binh sĩ đang lắc lư ở đó, nhìn thấy ánh mặt trời từ trước cửa sổ chiếu vào, giống như ánh sáng của đèn pha. Thời gian chừng đã nửa ngày rồi, từ trong ánh mặt trời đó tôi cảm thấy hơi nóng bắt đầu tỏa ra khắp căn phòng. Hồng Mai đứng lên vò đầu gối của em, bấm bụng chân của em, bấm xong rồi lại dùng nắm tay đập vào mu bàn chân và gót chân của em. Chúng tôi đã đứng, đã ngồi xổm trên ghế đó một đêm nửa ngày rồi, ít nhất cũng phải mười lăm giờ đồng hồ, nếu như hôm nay bí thư Quan không cho người đến nói chuyện với chúng tôi, chúng tôi sẽ phải ở trên ghế đó ngồi tiếp một ngày lại một đêm. Một ngày lại một đêm này, chúng tôi làm sao có thể chịu qua được cảnh ngồi xổm lại đứng, đứng lại ngồi xổm, trong cuộc đấu tranh tàn khốc nhất này, không cần nói, cuối cùng bại tướng có thể là chúng tôi. Nhưng chúng tôi không thể trong lúc chưa trải qua nói chuyện chính thức - cho dù là thẩm vấn, mà nói ra tất cả, không thể trong lúc chí lớn chưa thành thì đã đem bán đứng chính mình. Chúng tôi nhất định phải nhìn thấy bí thư địa ủy Quan. Chúng tôi xét đến cùng là thế hệ tiếp bước đỏ mà Quan bí thư khen ngợi, có lẽ bởi vì thành tích và công lao Cách mạng của chúng tôi, Quan bí thư sẽ đem nét móc lỗi lầm của chúng tôi hủy đi. Chí ít, bí thư Quan quyền cao chức trọng, nhất định sẽ khoan dung với chúng tôi. Trưởng phòng Lưu trong phút cuối cùng khi rời đi, chẳng phải đã nói: "có người giết mười mấy người còn được làm quan như thường, việc của các bạn có gì mà to" sao? Có Cách mạng thì sẽ có hi sinh, việc người chết là việc vẫn thường xảy ra. Quy luật và logic trong Cách mạng này bí thư Quan không thể không hiểu, không thể không thông suốt. Quan trọng là, chúng tôi phải đợi bí thư Quan đến, ít nhất là đợi bí thư Quan đích thân phái người đến. Mà trước mắt, điều quan trọng nhất là, chúng tôi nhất thiết phải đuổi đi được cái thời gian khó chịu này phải nghĩ cách ở trên cái mặt ghế năm tấc rộng, tám tấc dài này, khiến cho chúng tôi quên đi miệng khát, bụng đói, lưng mỏi, đùi mệt, gân đau và chân tê, nhất thiết không thể ngã từ trên ghế xuống, không thể dẫm lên tranh Mao Chủ tịch được.

Hồng Mai nói: "Ái Quân, hôm nay có người đến xét hỏi chúng ta không?"

Tôi nói: "Cho dù xét hỏi hay không, chúng ta cũng không thể xuống ghế."

Hồng Mai nói: "Ái Quân, hôm nay ban ngày không chịu được đến đêm, em sẽ ngã từ trên ghế xuống, sẽ dẫm lên trên tranh của Mao Chủ tịch, hai chân em và cổ chân em đã bị phù lên như bột nở rồi."

Tôi bảo Hồng Mai vén quần lên, quả nhiên cổ chân và cẳng chân của em đã to như nhau, vừa sáng vừa bóng, phát sáng lấp lánh. Em nói: "Làm thế nào bây giờ? Chúng ta lại ở trên ghế này chờ chết sao?." Tôi nói anh kể cho em một câu chuyện nhé, em nói em không muốn nghe. Tôi nói có một người đặc biệt trung thành với Mao Chủ tịch, trung thành với Trung ương Đảng, tư tưởng giác ngộ còn cao hơn cả anh và em. Anh ta nghe nói hàng ngàn hàng vạn học sinh đều có thể ở quảng trường Thiên An Môn nhìn thấy Mao Chủ tịch, sao mình lại không đến Bắc Kinh Thiên An Môn một lần? Thế là, anh ta bán lợn, bán dê, bán lương thực và gỗ trong nhà đi, cầm tiền đi đường xa vạn dặm đến Bắc Kinh, ngồi xe khách, tàu hỏa, đường núi chưa thông xe thì anh ta đi bộ, từ mùa thu đến mùa hạ, rồi lại từ mùa hạ đến mùa thu, cuối cùng anh ta đã đến quảng trường lớn trước thành lầu Bắc Kinh Thiên An Môn, em đoán xem anh ta đứng giữa quảng trường đó nói câu gì?

Hồng Mai nhìn tôi.

Tôi nói: "Em đoán xem anh ta nói câu gì?"

Hồng Mai nói: "Anh ta vung tay hô cao một tiếng Mao Chủ tịch vạn tuế."

Tôi nói: Không phải.

Hồng Mai nói: "Là 'Đảng Cộng sản vạn tuế' phải không?"

Tôi nói: "Không phải."

Hồng Mai nói: "Chính giữa quảng trường Thiên An Môn là bia kỉ niệm nhân dân anh hùng, anh ta chắc chắn nhìn thấy bia kỉ niệm đó đã làm một bài thơ kiểu như 'Đổi đời không quên Đảng Cộng sản, giải phóng không quên Mao Chủ tịch, uống nước không quên người đào giếng, hạnh phúc không quên cắm cờ hồng'."

Tôi nói: "Càng không phải."

Hồng Mai nói: "Vậy anh ta nói câu gì?"

Tôi nói: "Em đoán lại thử xem."

Hồng Mai nói: "Em thật sự đoán không ra."

Tôi nói: "Anh ta đi một vòng quanh quảng trường Thiên An Môn, sau cùng đứng ở nơi trung tâm nhất của quảng trường hét to lên: Trời ơi, quảng trường này thật là to, tôi không thể tính được bao nhiêu mẫu, không có cây, lại sạch sẽ, tại sao Mao Chủ tịch lại không ra một chỉ thị đem lương thực của toàn quốc đều đem đến đây phơi nắng?"

Tôi nói xong Hồng Mai liền cười, hai tay giữ chặt mép ghế cười đến mức suýt nữa ngã từ trên ghế xuống. Lính gác bên ngoài nghe thấy em cười, không biết chuyện gì chạy vào xem, dùng tay gõ lên cửa sổ ngăn cấm chúng tôi vui vẻ. Nhưng khi anh ta ngăn tiếng cười của Hồng Mai lại rồi, Hồng Mai liền quên đi cổ chân em đang bị phù lên, quên đi một đêm không ngủ, quên đi chúng tôi đang ở trong nhà tạm giam của cái nhà tù này. Em nói, Ái Quân, anh lại kể cho em một câu chuyện nữa đi. Tôi lại kể liền cho em ba câu chuyện cười Cách mạng, em vẫn còn muốn nghe nhưng tôi thì vắt óc cũng không nghĩ ra nữa (tôi phát hiện ra tôi là nhà Cách mạng chứ không phải là nhà kể chuyện Cách mạng, không phải là nhà truyện cười Cách mạng và nhà hài hước Cách mạng). Thế là, chúng tôi bắt đau cùng nhau chơi trò đối thơ, tôi nói một câu, yêu cầu em nói câu tiếp theo, em nói ra câu trên, tôi liền đối câu dưới.

Tôi nói: "Chung Sơn mưa gió giật bàng hoàng."

Em nói: "Trăm vạn hùng binh qua đại giang." [49]

Tôi nói: "Gió xuân dương liễu xanh muôn sợi."

Em nói: "Lục ức Thần Châu hóa Thuấn Nghiêu." [50]

Tôi nói: "Tôi mất Kiêu Dương người mất liễu."

Em nói: "Dương liễu vút bay chín tầng mây." [51]

Tôi nói: "Một mình trong thu lạnh, đứng ở đầu Quất Tử Châu, nhìn Tương Giang cuồn cuộn chảy về phương bắc."

Em nói: "Nhìn dãy núi trải hồng, sương thắm nhuộm rừng cây, sông xanh biêng biếc, trăm thuyền chạy đua." [52]

Tôi nói: "Núi, không xuống yên mà thúc ngựa. Kinh hãi quay đầu cách trời ba thước ba."

Em nói: "Núi, sông cuộn biển trào dâng sóng lớn. Phi như bay vạn mã tương tàn." [53]

Em nói: "Đất đai của Cách mạng trời của Cách mạng."

Tôi nói: "Ánh dương huy hoàng trăng huy hoàng."

Em nói: "Bảo tháp Diên An như ngọn đèn giữa biển."

Tôi nói: "Thành lầu Thiên An Môn ngôi sao dân tộc."

Em nói: "Nhân dân các dân tộc đều hướng về Đảng, trái tim chúng ta hướng về mặt trời hồng."

Tôi nói: "Trái đất quay quanh mặt trời, ức vạn nhân dân đi theo Đảng."

Em nói: "Mở rộng hai vai chúng ta, đón mặt trời mới mọc."

Tôi nói: "Mở rộng trái tim chúng ta, gieo trồng tình yêu Cách mạng."

Em nói: "Chúng ta phải chất phác như ngọn cỏ, vô tư như đá nền đường sắt, như đinh ốc không bao giờ gỉ."

Tôi nói: "Chúng ta phải mênh mông như đồng ruộng, kiên cường như núi cao, lao nhanh như Trường Giang Hoàng Hà, chiến đấu không ngừng nghỉ."

Tôi nói: "Tay xách đèn nhìn bốn phía, cấp trên phái người đến Long Than."

Em nói: "Thời gian đã hẹn bảy giờ rưỡi, chính là chờ chuyến xe này."

Tôi nói: "Nói rằng thế gian chỉ có tình ruột thịt là nặng."

Em nói: "Theo tôi thì tình giai cấp còn nặng hơn núi Thái Sơn." [54]

Tôi nói: "Hoàng liên và mật đắng khó chia phân. Họ đẩy xe, anh khiêng kiệu, lòng cùng ôm nỗi hận, cùng hận nhân gian nỗi bất bằng, nỗi bất bằng."

Em nói: "Nhưng từng nhìn thấy áo quần anh ta chỗ rách ra có in dấu máu, làm sao có thể nhẫn tâm có thể nhẫn tâm chồng vết thương mới lên trên vết thương xưa?" [55]

Tôi nói: "Bão đạn mưa bom quân dân cũng chẳng rời, những em gái hậu phương vẫn bao bọc anh quân giải phóng."

Em nói: "Dù nói có mấy lần không gặp người đưa lương, nhưng để chi viện cho tiền tuyến em không sợ phải đi khắp đất bằng." [56]

Tôi nói: "Chúng tôi là anh em công nông binh đến nơi núi sâu, phải tiêu diệt bọn phản động mà thay trời đổi đất."

Em nói: "Vài chục năm làm chuyển chiến Cách mạng Nam Bắc, cộng sản Đảng, Mao Chủ tịch dẫn dắt chúng ta tiến lên phía trước. Trên đầu đội ngôi sao Hồng Cách mạng, cờ hồng Cách mạng treo hai bên, cờ hồng phất lên, mây đen bay tản, khu giải phóng nhân dân đánh đổ địa chủ để vùng lên…"

Tôi nói: "Dựng chiến trường trên Cửu Long giang, cùng chi viện nối dài tình bạn."

Em nói: "Ngẩng đầu nhìn, đê dài mười dặm người qua lại, chiến tranh trên mặt đất ý chí ngút trời cao. Tôi lập chí, học anh hùng, gánh nặng gánh trên vai, gót chân đứng trên đầu ruộng, trái tim hướng mặt trời hồng, lập nên thời đại mới, để tuổi thanh xuân tỏa ánh hào quang." [57]

Em nói: "Ái Quân, dưới đây em có thể nói những câu có sẵn, anh chỉ có thể biên ra, hơn nữa không thể ngừng thời gian dài."

Tôi nói: "Việc khó trên đời không khuất phục được Đảng viên Cộng sản - em nói đi."

Em nói: "Nhà ở Bình Thủy An Nguyên, ba đời đào than làm trâu ngựa."

Tôi nói: "Cúi đầu nhớ lại xã hội cũ, không ngăn được nước mắt tràn."

Em nói: "Tốt! Đường trường chinh trăng soi gió mát, tập kích bất ngờ Sa Gia Bang."

Tôi nói: "Bước trên đường, hát trên đường, trăng giục gió vần không ngăn được trái tim tôi vui sướng, chí kiên cường, chí kiên cường hiên ngang chiến dấu."

Em nói: "Bình thường - giống như là từ lời nói chơi biên lại. Dưới đây anh chú ý nhé, em nói vài từ, anh bắt buộc phải đối được vài từ đó, phải đối, phải ép vần, phải tự mình biên."

Tôi nói: "Được."

Em nói: "Một tiếng gà gáy trời liền sáng."

Tôi nghĩ một chút: "Vặn tiếng oanh ca mừng ánh trăng."

Em nghĩ một chút: "Cầu gãy ngoài trạm dịch"

Tôi nghĩ một chút: "Hoa nát tràn cô đơn."

Em lại nghĩ một chút: "Hồng quân không sợ viễn chinh nan."

Tôi cười cười: "Chờ nhìn sông núi đợi an nhàn."

Em nói: "Không phải cười, người cười cuối cùng mới là người chiến thắng - Ngũ Lĩnh trập trùng bay ngọn sóng."

Tôi nói: "Núi non hàng hàng như bi đất."

Em nói: "Anh đây đâu phải là thơ, chỉ là một câu thuận miệng buột ra thôi - Kim Sa nước vỗ chân trời ấm - anh nhất định phải đối tề chỉnh thơ thất luật."

Tôi đang nghĩ mà không nói ngay ra.

Em nói: "Anh chịu khó nghĩ đi - anh không phải đã nói là khi nhập ngũ đã từng đăng thơ trên "Báo Giải phóng quân" sao?"

Tôi vẫn không nói gì.

Em nói: "Kim Sa nước vỗ chân trời ấm - Anh nghĩ lâu rồi đấy."

Tôi nói: "Câu trên là 'Ngũ Lĩnh trập trùng bay ngọn sóng' câu này là 'Kim Sa nước vỗ chân trời ấm'." [58]

Võ não tôi bị một luồng điện phóng vào. Tôi nghe thấy trong não mình có một chuỗi nổ ẩm ầm long trời lở đất. Tôi chộp lấy mật mã ẩn tàng giữa "Ngũ, sơn, ủy, xước, nguyệt" và "nhân, chấm thủy, thủy, thủ, vân" và "Ngũ Lĩnh uy di đằng tế lãng", "Kim Sa thuỷ phách vân nhai noãn", tìm ra mối quan hệ giữa chúng và vị trí của dãy tượng Mao Chủ tịch kia. Tôi đột nhiên đã cầm được chiếc chìa khóa vàng mở ra trận đồ bát quái của Cách mạng trước mặt. Cơ hồ như trong chớp mắt này, trong thời gian chỉ ngắn bằng chớp mắt này tôi linh tính đến "ngũ, sơn, ủy xước, nguyệt" chính là các bộ thủ và Hán tự trong năm chữ "ngũ lĩnh uy di đằng", "nhân, chấm thủy, thủy, thủ, vân" chính là bộ thủ và Hán tự trong năm chữ "kim sa thủy phách vân". Tôi quay đầu về các bức tượng Mao Chủ tịch xếp thành bốn đường như sóng lượn, Hồng Mai nói anh không đối được "Kim Sa thủy phách vân nhai noãn" phải không? Tôi vẫy vẫy tay, lại ấn mạnh tay xuống, ra hiệu em đừng nói nữa, ra hiệu em ngồi xuống và cùng quan sát với tôi vùng tượng Chủ tịch. Em biết là tôi đã tìm ra con đường ngầm đi ra đi vào vùng tượng đó rồi, liền nhìn chằm chằm vào những bức tượng như người tuyết đó. Tôi đếm vùng tượng Mao Chủ tịch đó, tổng cộng năm mươi sáu bức, vừa vặn tương đương với năm mươi sáu chữ trong thơ "thất luật" [59] , mà bốn hàng tượng đó, mỗi hàng mười bốn bức, vừa vặn là số chữ trong hai câu. Có nghĩa là, hàng thứ nhất mười bốn tượng Mao Chủ tịch đối ứng hai câu đầu trong bài thơ thất luật "Trường chinh" của Mao Chủ tịch: "Hồng quân bất phạ viễn chinh nan, vạn thủy thiên sơn thích đẳng nhàn". Hàng thứ hai mười bốn tượng đối ứng với hai "Ngũ Lĩnh uy di đằng tế lãng, ô mông bàng bạc tẩu nê hoàn". Hàng thứ ba đối ứng có thể là câu năm câu sáu của "Trường chinh", hàng thứ tư đối ứng với câu bảy câu tám. Để chứng minh điểm này; tôi ở bức tượng thứ bảy của hàng thứ nhất tìm thấy một chữ "hựu" lộ ngoài bức tượng; mà chữ thứ bảy của hàng thứ nhất trong "Trường chinh" là chữ "Nan", mà trong chữ "nan" lại có bộ "hựu', bên bức tượng thứ hai của hàng thứ tư lộ ra chữ "khẩu", mà chữ thứ hai của câu thứ bảy trong "Trường chinh" là chữ hỷ cũng hàm bộ "khẩu".

Chứng nghiệm bốn hàng tượng Mao Chủ tịch chính là năm mươi sáu chữ trong bài thơ thất luật "Trường chinh" của Mao Chủ tịch thể hiện thành vòng sóng nước xong, tôi dường như không phải tốn sức nghĩ tới hướng ngồi đông tây nam bắc của các tượng Mao Chủ tịch sẽ tương ứng cách đọc bốn thanh lên bổng xuống trầm của thơ thất luật [60] .Tôi đoán thanh thứ nhất có thể là đông, thanh thứ hai có thể là tây, thanh thứ ba có thể là nam, thanh thứ tư có thể là bắc. Tôi khẽ đọc ra "Hồng quân bất phạ viễn chinh nan". Bốn thanh của bảy chữ phân thành thanh hai, thanh một, thanh hai, thanh bốn, thanh ba, thanh một và thanh hai, hướng tượng đối ứng với nó có lẽ là tây, đông, tây, bắc, nam, đông và tây, lại đi nhìn hàng thứ nhất hướng ngồi của các bức tượng Chủ tịch quả nhiên chính là tây, đông, tây, bắc, nam, đông, tây Đọc thầm ra bốn thanh phân biệt "Tam quân quá hậu tận khai nhan" phân biệt là thanh một, thanh một, thanh bốn, thanh bốn, thanh bốn, thanh một và thanh hai, nghĩ nó đối ứng với bảy bức tượng Mao Chủ tịch cuối cùng chắc phải là đông, đông, bắc, bắc, bắc, đông, tây, lúc nhìn bảy bức tượng đó, quả nhiên là đông, đông, bắc, bắc, đông và tây.

Tôi đã hoàn toàn hóa giải được trận đồ bát quái Cách mạng do năm mươi sáu bức tượng tổ thành và bản đồ địa ngục Cách mạng rồi.

Tất cả đều hai năm rõ mười rồi. Tôi lại một lần nữa chứng minh tôi không chỉ là nhà Cách mạng thiên tài, nhà chính trị, mà đích thực là một nhà quân sự và nhà giải đố thiên tài. Tôi nói nhỏ với Hồng Mai điều này, em đếm một lượt số tượng trên đất, em nghĩ một lượt quan hệ của "ngũ, sơn, ủy xước, nguyệt" và "Ngũ Lĩnh uy di đằng" sau khi quan sát hướng ngồi của vài bức tượng ở hàng ba hàng bốn, mắt đột nhiên lóe sáng lên, giống như tử tù được nghe thấy lệnh đặc xá, giống như người đang cực khát nhìn thấy dòng sông đang róc rách tràn trề, giống như người bị chôn mười ngày, tám ngày dưới đất được nhìn thấy bình minh và ánh mặt trời. Ánh điện trong phòng đã sớm tắt rồi, ánh mặt trời từ cửa sổ xuyên vào, có tiếng ro ro của tiếng bánh xe lao nhanh trên đường. Lính gác trước cửa sổ vẫn ló một cái đầu vào cửa sổ, không biết anh ta nhìn gì, không biết anh ta nghĩ gì.

Mùi lưu huỳnh nồng mặc đêm qua đã không còn nữa, bây giờ chỉ ngửi thấy mùi đồng ruộng được phơi hong và mùi ẩm ướt trong phòng bay hơi lên cùng với nắng mặt trời. Chúng tôi bị sự phát hiện này kích động, cả hai nhìn nhau trong chốc lát không nói năng gì. Tôi nhìn thấy sự hưng phấn dâng tràn đỏ rực trên khuôn mặt em, hơn nữa sự hưng phấn đó chỉ khi chúng tôi làm việc kia em mới có, chỉ khi sắp lên đến đỉnh điểm em mới có. Vẻ xinh tươi và diễm lệ động lòng người của em cùng với sự phát hiện và khám phá vĩ đại này làm cho máu nóng đang đông lạnh trong người tôi được đun sôi lên trong nháy mắt, làm cho dòng máu của tôi được đốt sôi sùng sục, làm cho cơn đói khát em của tôi như Trường Giang Hoàng Hà cuộn chảy khắp người tôi. Tôi nhìn những ngữ lục, nhận định và tượng của Mao Chủ tịch đầy phòng, cảm thấy những tượng và ngữ lục đó như là những con đập con đê ngang dọc khắp các nơi trong huyết quản tôi, đang chắn lại hoặc đang cắt đứt. Tôi nghĩ đến buổi ban đầu chúng tôi gặp nhau, em diễm lệ nhút nhát mà suồng sã ở đường sắt ngoại thành, nhớ đến sự điên cuồng và đầm đìa trong mộ, nhớ đến sự nóng bỏng và buông thả hơn hai năm trời trong địa đạo, thế là trong nháy mắt đó tôi quyết định chúng tôi phải tháo chạy khỏi nhà ngục này. Phải cùng em chạy trốn đi. Cho dù chỉ là ở đâu đó ngoài ruộng đồng hoang dã một lần cuối cùng trần truồng làm việc đó, tận tình tận ý, tận lực tận tâm đến cuồng điên, chỉ để làm một lần việc đó, chúng tôi cũng phải chạy trốn khỏi đây.

Lúc nghĩ đến việc trốn đi, hai hàng mồ hôi chảy ra trên tay tôi, căng thẳng và nóng bừng như lửa đốt trên mặt tôi. Lính gác ngoài cửa sổ lại ngó vào phòng nhìn một cái, thấy chúng tôi vẫn ngồi ở đó, liền rụt đầu lại chỗ cũ. Tôi liếc liếc cửa sổ, nhìn nhìn cửa, trong không trung đối diện với Hồng Mai, dùng tay vẽ lên hai chữ "chạy trốn". Tôi viết liền năm lần hai chữ này trong không trung, khi Hồng Mai cuối cùng đã nhận ra hai chữ đó, khuôn mặt em không kinh hoàng, cũng không tái nhợt mà mím chặt hai môi nhìn chằm chằm vào tôi một lúc, viết lên không trung hai chữ "Ổn không?" Tôi mạnh mẽ nhìn em gật đầu một cái.

Em mím chặt hai môi nghĩ một lúc, lại gật đầu một cái còn mạnh hơn tôi.

(Linh hồn của tôi da thịt của tôi, tinh thần và tinh túy của tôi!) một kế hoạch vĩ đại, mạo hiểm, kì dị, vô tiền khoáng hậu, được khắc ghi trong sách sử đã ra đời trong cái gật đầu của Hồng Mai.