Ông Buồm ra bụi chặt tre về làm ĐÈN ÔNG SAO cho mấy đứa cháu. Lúc đầu chỉ một đứa đòi. Rồi hai đứa, ba đứa. Cuối cùng, ông phải làm tới bốn chiếc đèn mới "đáp ứng được yêu cầu" của chúng.
Đã thành lệ, ngay từ đầu tháng Tám âm, từ nhà trường, cán bộ thôn xóm, đến từng gia đình đã bắt tay chuẩn bị Tết Trung Thu và Năm Học mới cho các cháu, như sửa lại trống ếch, sắm khung trại, mua quần áo, sách vở, khăn quàng và giày đép... Ông Buồm thì nhận làm cho đám cháu những cái đèn ông sao.
Thấy ông mang tre về, chúng xúm lại:
- Ông làm cho cháu cái đèn màu đỏ, thật to!
- Cháu lại thích đèn màu xanh. Cô giáo bảo màu xanh nhìn mới mát, phải không ông?
Một thằng lớn hơn, oang oang!
- Chúng mày ngu thế. Đèn phải làm bằng nhau rước mỗi đep, sao lại đòi to? Mà làm gì có sao đỏ, sao xanh. Việt Nam chỉ có sao vàng thôi, ông nhỉ?
Ông Buồm cười dàn hòa:
- Ừ, ông sẽ làm cho mỗi cháu một màu sao.
- Nhưng mà, làm cho cháu trước!
- Cháu trước!...
Lòng ông Buồm rộn một niềm vui khi nhìn đàn cháu đứa nào mặt mũi cũng trắng hồng, chân tay mập mạp, hớn hở vô tư, chả như ông ngày xưa... Ôi chao, mới đấy mà đã "ngày xưa" rồi. Ngày xưa, bố và chị Sông của ông, tha phương cầu thực rồi chẳng ai về. Mẹ ông thì chết đói!... Ngày xưa - cái năm Ất Dậu (1945) ấy, làng Hạ của ông, nếu không có Cách mạng, chả biết còn sống sót được mấy con người? Rất may, thảm họa ấy đã vĩnh viễn đi vào quá khứ. Ông, từ một thằng Buồm suýt chết đói, nhờ cách mạng hồi sinh, được trở thành người dân nước Độc lập, người cán bộ của thôn làng. Con cái ông, người ở quê, người công tác tại Hà Nội, đều làm ăn khá giả. Cháu nội, cháu ngoại một đàn! Mấy đứa đã vào đại học. Chị ruột ông - bà Bến đã ngoài bảy mươi, vào ở với con tận Sài Gòn. Càng già bà càng béo ra. Thịt cá, táo lê, bánh kẹo... Con mua về chất đầy tủ lạnh, bà đều kêu chán không ăn; chỉ ước ao bát nước nụ với với miếng bánh đúc chấm mắm tôm!
Đâu riêng chị em ông, cả làng Hạ giờ đều sung túc. Từ phong trào "ngói hóa", lên "mái bằng hóa". Vài năm nay lại nhấp nhô tầng thấp tầng cao. Loa hát suốt ngày. Điện sáng thâu đêm. Mùa hè vũ vù quạt máy. Mùa đông đệm mút chăn dày... Đời được thế cũng đã sung sướng lắm, ông chả dám ao ước thêm. Vậy mà, con cái ông đều bảo tiến lên chủ nghĩa xã hội, dân còn sướng hơn nhiều!
Ngẫm nghĩ kĩ mới thấy chế độ mình rất nhân ái, làm cho toàn dân đều hạnh phúc, chả riêng ai. Nhà Chánh Tần bóc lột nông dân để làm giàu. Vì thế một thời là đối tượng tranh đấu của bà con. Ruộng đất, trâu bò, thóc lúa, phải đem chia cho người nghèo. Tưởng rồi lụn bại. Nhưng đường lối, chính sách của Đảng con cái ông dần bỏ được thói ỉ lại, lười biếng, chịu khó buơn chải, lao động như mọi người, đời sống khá dần. Giờ kẻ bán buôn tận Hải Phòng, Đà Nắng, sắm được ô tô riêng. Người ở làng thành chủ trang trại, lợn nuôi mấy trăm con, cá thả đầy mấy mẫu. Vườn trên, ao dưới rầm rập làm ăn, giàu có gấp mấy lần bố mẹ ngày xưa!...
Nắng chiều đã đổ bóng những cây hòe xuống góc sân. Hương hòe ngan ngát, hương lúa từ đồng theo gió về sực nức đó đây. Tiếng hát của đàn cháu ngoài trụ sở, càng về chiều càng ngân nga trầm bông. Đứa cháu gái hôm qua khoe với ông, chúng đang tập bài hát RƯỚC ĐÈN ÔNG SAO để biểu diễn đêm rằm. Nó còn bảo, được cô Trà My, giáo viên mầu non hướng dẫn, thế nào chi đội nó cũng được nhất xã, chỉ cần ông làm cho chúng những chiếc đèn ông sao thật đẹp.
Tiếng hát bồng bềnh trôi trên mái nhà rồi lượn xuống mặt sân:
...Tùng rình rinh, tùng tùng tùng rinh rinh
Đây ánh sao vui lung linh sáng ngời
Tùng rinh rinh rinh rinh, tùng rinh rinh
Ánh sao Bác Hồ tỏa sáng muôn nơi.
Lòng ông Buồm như bay lên cùng tiếng hát của đàn cháu. Tay ông cầm bó nan tre giơ lên, đập xuống. Chân dép giậm dịp. Miệng ông mấp máy hát theo "Ánh sao Bác Hồ tỏa sáng muôn nơi...".
Xóm Tri Phương tháng Mười,2003
Tháng Mười 2004
Viết để tự mừng lên lão tám Mươi
NGUYỄN VĂN
